ایراناینترنشنال
در پی انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در اقصی نقاط ایران، حکومت بزرگترین کشتار خیابانی را رقم زد. این جنایت مختص به شهرهای بزرگ نبود و شهرهای کوچکی مانند لنگرود را هم در بر گرفت.
گفتوگو با چند تن از شهروندان لنگرود، مغازهداران و افرادی که بهصورت مستقیم در اعتراضات حضور داشتند، زوایای دیگری از این کشتار بیسابقه را آشکار میکند.
روایت این شهروندان، تصویری دقیق از آنچه از پنجشنبه ۱۸ دی در این شهر و مناطق اطراف آن رخ داد، ارائه میدهد.
یکی از مغازهداران لنگرود در این باره گفت: «از همان روز پنجشنبه، از ساعت شش عصر، خود مردم تصمیم گرفتند مغازهها را ببندند. این اعتصاب از پایین شکل گرفت. تا ساعت هفت شب، هیچ مغازهای باز نبود.»
به گفته شاهدان عینی، پنجشنبه و همزمان با آغاز اعتصاب سراسری و تظاهرات میلیونی در شهرهای مختلف ایران، خیابانهای لنگرود نیز شاهد حضور گسترده مردم بود: «زنان، مردان و خانوادهها همراه با کودکان در پیادهروها و خیابانهای اصلی شهر حضور داشتند.»
از فضای مردمی تا آغاز درگیری
یک شهروند که همراه خانوادهاش در تجمعات شرکت کرده، گفت: «فضا کاملا مردمی بود. فقط راه میرفتیم، شعار میدادیم و کنار هم بودیم. کسی دنبال درگیری نبود.»
در همان ساعات، پهپادهایی بر فراز شهر در حال تصویربرداری از مردم مشاهده شدند و نیروهای نظامی مسلح با سلاح گرم در میدان اصلی لنگرود مستقر بودند.
به گفته شاهدان عینی، همزمان با شعار دادنها، دو کامیون که معمولا برای مسدود کردن مسیرها در زمان ناآرامی استفاده میشود، وارد شهر شدند: «یکی از این کامیونها قصد بستن مسیر جاده چمخاله را داشت که با اعتراض مردم مواجه شد و از همان نقطه تنش بالا گرفت.»
بر اساس روایتها، جمعیت به سمت میدان اصلی و مرکز شهر حرکت کرد و شعارها ادامه یافت.
به گفته شاهدان، در این مرحله تخریبهایی در محدوده شهرداری گزارش شد و در نزدیکی پمپبنزین، سنگپرانی صورت گرفت.
پس از آن، جمعیت به سمت ساختمان دادگستری حرکت کرد و همزمان با افزایش شدید جمعیت، ساختمان دادگستری به آتش کشیده شد.
پس از این اتفاق، نیروهای امنیتی با خشونت وارد عمل شدند و با استفاده از سلاح گرم، تجمع را متفرق کردند.
شاهدان عینی از کشته شدن دستکم دو نفر در همان شب خبر میدهند.
وقایع روز بعد
جمعه ۱۹ دی، حضور نیروهای حکومتی در سطح شهر لنگرود به شکل محسوسی افزایش یافت.
به گفته شهروندان، بسیجیها با سلاحهای ساچمهای در خیابانها مستقر شدند و با سر دادن «حیدر حیدر»، فضای شهر را کاملا امنیتی کردند.
یک شاهد گفت: «باتوم دستشان بود و اجازه نمیدادند چند نفر کنار هم بایستند. حتی ایستادن کوتاه هم خطرناک بود.»
با وجود این فضای امنیتی، مردم همچنان در خیابانها حضور داشتند و یکدیگر را به ادامه اعتراض تشویق میکردند. تا نیمهشب صدای شلیک در شهر شنیده میشد.
بهدلیل تمرکز شدید نیروها در مرکز شهر، تجمعات به محلهها کشیده شد.
بر اساس گزارشهای محلی، در این شب به نیروها اجازه تیراندازی مستقیم داده شده بود.
همزمان، جمعیت زیادی از شهروندان لنگرود به منطقه چاف رفتند. منطقهای که آن شب شاهد تنشهای گسترده و سرکوب شدید بود.
روز شنبه ۲۰ دی، گزارشهایی از اقدامات تلافیجویانه نیروهای سپاه پاسداران منتشر شد؛ تلافی دو شب حضور گسترده مردم و شعارهای ضدحکومتی.
به گفته شاهدان محلی، نیروهای امنیتی به منازل شهروندان در چاف یورش بردند که موارد متعددی از ضربوشتم زنان و کودکان گزارش شده است.
به گفته ساکنان، شهر چاف عملا تحت سرکوب شدید قرار گرفت.
یکشنبه ۲۱ دی و پس از این رویدادها، تجمع گستردهای وجود نداشت اما فضای شهر به شدت امنیتی باقی ماند.
مغازهداران برخلاف روال گذشته تا حدود یک هفته هر روز از ساعت شش عصر کسبوکار خود را تعطیل کردند. در روزهای بعد، نیروهای امنیتی اقدام به جمعآوری دوربینهای مداربسته مغازهها کردند و بازداشت شهروندان آغاز شد.
به گفته چند منبع محلی، ماموران با مراجعه به خانه مردم اعلام میکردند پلاک خودروی شما در اعتراضات ثبت شده و اقدام به بازداشت شهروندان میکردند.
بر اساس گزارشهای ایراناینترنشنال، ۱۸ دی نخستین تظاهرات میلیونی در سراسر ایران برگزار شد و کشتار گسترده معترضان از همان شب آغاز شد.
طبق این گزارشها، دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر از معترضان در جریان سرکوبهای حکومت کشته شدهاند.
در لنگرود و چاف نیز بنا بر اطلاعات محلی، دستکم ۱۰ نفر در جریان این اعتراضات جان خود را از دست دادند که تاکنون هویت دو نفر از آنان احراز شده است.
شعله ستوده، زن باردار اهل لنگرود، ۲۰ دی پس از تیراندازی نیروهای امنیتی به سوی معترضان، همراه با جنینش جان خود را از دست داد.
عباس آرزو که در روستای خود به «دریا» معروف بود نیز شامگاه ۱۹ دی در شهر چاف بهدست نیروهای سپاه پاسداران کشته شد.
شهروندان لنگرود یادآوری کردهاند که این شهر کوچک پیشتر نیز بهای سنگینی پرداخته است: «در جریان جنبش زن، زندگی، آزادی در سال ۱۴۰۱، دستکم پنج نفر از معترضان لنگرود بهدست نیروهای حکومتی کشته شدند.»
به گفته شاهدان، حکومت با کشتار گسترده و ایجاد فضای امنیتی شدید، شهر را به وضعیتی رسانده که میتوان از آن به عنوان «آرامش گورستانی» یاد کرد.
بازداشتها، فشارهای امنیتی و سرکوب شهروندان معترض همچنان ادامه دارد.
همزمان با افزایش لحن تهدیدآمیز دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، علیه جمهوری اسلامی و تقویت حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، اندرو بوستامانته، افسر سابق عملیات مخفی سیا، در گفتوگو با وبسایت دیلی اکسپرس بریتانیا که پنجشنبه ۹ بهمن منتشر شد، از طرحی موسوم به «تاج خار» سخن گفت. طرحی که به گفته او میتواند با هدف حذف رهبر جمهوری اسلامی اجرا شود.
تشدید تنشها میان واشینگتن و تهران
اظهارات این مامور پیشین سیا در شرایطی مطرح شد که دونالد ترامپ، چهارشنبه هشدار داد «زمان در حال تمام شدن است» و جمهوری اسلامی باید برای دستیابی به «توافقی بدون سلاح هستهای» پای میز مذاکره بیاید.
ترامپ تاکید کرد که حمله بعدی ایالات متحده «بسیار شدیدتر» از حمله تابستان گذشته خواهد بود؛ حملهای که طی آن، ارتش آمریکا سه سایت هستهای ایران را هدف قرار داد.
در واکنش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد نیروهای ایران «با انگشت روی ماشه» آماده پاسخ «فوری و قدرتمند» هستند.
بوستامانته در این گفتوگو تاکید کرد که سناریویی مشابه مداخله آمریکا در ونزوئلا درباره ایران قابل تکرار نیست، اما واشینگتن همچنان ابزارهایی برای تغییر رفتار یا ساختار قدرت در تهران در اختیار دارد.
در این رابطه سیانان پیشتر گزارش داد که پس از بینتیجه ماندن گفتوگوها میان واشینگتن و تهران درباره محدود کردن برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، ترامپ در حال بررسی گزینه حمله گسترده به حکومت ایران است.
نقش احتمالی اسرائیل در سناریوی «تاج خار»
این افسر پیشین سیا گفت شرایط ایران با پرونده ونزوئلا تفاوت دارد و گزینه بازداشت خامنهای بهدلیل هزینههای عملیاتی و پیامدهای سیاسی آن در اولویت نیست.
به گفته او، بازداشت رهبر جمهوری اسلامی مستلزم حضور مستقیم و آشکار نیروهای نظامی آمریکا در خاک ایران است. اقدامی که به باور او از نظر راهبردی غیرضروری و پرهزینه تلقی میشود.
بوستامانته تاکید کرد در چنین شرایطی، «حذف هدف» گزینهای کمهزینهتر، سریعتر و از نظر عملیاتی قابلکنترلتر از تلاش برای بازداشت است.
او افزود: «از نظر راهبردی، منطقیتر است که آمریکا با کشورهای دیگر منطقه، بهویژه اسرائیل، همکاری کند و منابع مالی، اطلاعاتی و لجستیکی در اختیار آنها بگذارد تا عملیات ترور را انجام دهند.»
بوستامانته گفت در چنین سناریویی، اسرائیل میتواند نقش عملیاتی اصلی را ایفا کند و آمریکا در پشت صحنه باقی بماند اما در نهایت هدف اصلی آمریکا، یعنی تضعیف جمهوری اسلامی، تحقق پیدا کند.
او این رویکرد را «بهطور همزمان به سود آمریکا، اسرائیل و اروپا» دانست و گفت چنین اقدامی میتواند با توجه به ناآرامیهای اقتصادی و اجتماعی در ایران، تاثیرگذاری بیشتری داشته باشد.
اشاره به الگوی ترور رهبر حماس
این مامور پیشین سیا در بخش دیگری از سخنانش به کشته شدن اسماعیل هنیه، رهبر پیشین حماس، اشاره کرد و گفت همان الگویی که در آن عملیات به کار رفت، میتواند درباره رهبر جمهوری اسلامی نیز اجرا شود.
بر اساس گزارشها، هنیه ۱۰ مرداد ۱۴۰۳ در جریان سفر به تهران هدف حمله قرار گرفت. حملهای که سپاه پاسداران آن را شلیک موشکی از طریق ردیابی تلفن همراه توصیف کرد.
اسرائیل در آذر ۱۴۰۳ مسئولیت این ترور را تایید کرد.
بوستامانته گفت: «همان کاری که با رهبر حماس انجام شد، میتواند درباره خامنهای نیز انجام شود.»
سخنان بوستامانته نشان میدهد که در محاسبات برخی محافل امنیتی آمریکا، حذف فیزیکی دیکتاتور تهران بهعنوان گزینهای «کمهزینهتر» از بازداشت او مطرح است؛ گزینهای که به گفته بوستامانته، بیش از هر چیز بر همکاری واشینگتن با اسرائیل تکیه خواهد داشت.
استارمر پنجشنبه ۹ بهمن در جریان سفرش به پکن، درباره وضعیت ایران گفت: «مساله اصلی و چالش بزرگ در اینجا این است که اطمینان حاصل شود ایران به یک برنامه هستهای دست پیدا نکند.»
او افزود: «همه ما کاملا بر سر این موضوع اتفاقنظر داریم و در این راستا با متحدانمان همکاری میکنیم. این محور اصلی کاری است که من همراه با متحدانمان دنبال میکنم.»
نخستوزیر بریتانیا در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره ایران گفت: «همه ما توافق داریم که جلوگیری از دستیابی ایران به آن برنامه هستهای، اولویت شماره یک است و این همان چیزی است که روی آن کار میکنیم.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ یک ناوگان دریایی بزرگ را به منطقه خاورمیانه اعزام کرد و هشدار داد که زمان برای رسیدن تهران به توافق رو به پایان است.
رییسجمهوری ایالات متحده چهارشنبه همچنین به رژیم حاکم بر تهران هشدار داد که باید برای دستیابی به یک «توافق عادلانه و منصفانه»، از جمله کنار گذاشتن برنامه سلاحهای هستهای خود، «پای میز مذاکره بیاید»، در غیر این صورت «حمله بعدی بسیار شدیدتر خواهد بود».
ترامپ همچنین در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، گفت این ناوگان که ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن در رأس آن قرار دارد، از ناوگانی که برای عملیات ونزوئلا تشکیل شده بود، بزرگتر است.
به گزارش سیانان، ترامپ پس از آنکه گفتوگوهای مقدماتی میان واشینگتن و تهران درباره محدودسازی برنامه هستهای و تولید موشکهای بالستیک ایران به نتیجه نرسید، در حال بررسی گزینه یک حمله گسترده و جدید علیه حکومت ایران است.
منابع آگاه به این شبکه خبری گفتهاند که این تغییر رویکرد، تنها چند هفته پس از آن رخ میدهد که ترامپ بهطور جدی احتمال اقدام نظامی را در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران بررسی کرده بود.
همچنین مقامهای ارشد امنیتی اسرائیل معتقدند رییسجمهوری ایالات متحده، در مقطع کنونی فرصتی کمسابقه برای تغییر حکومت در ایران دارد و در صورت از دست رفتن این فرصت، اسرائیل و آمریکا ممکن است با دورهای مکرر درگیری نظامی با جمهوری اسلامی روبهرو شوند.
مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم پنجشنبه ۹ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت به باور این مقامها، اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه این امکان را داشت که رهبری جمهوری اسلامی، از جمله علی خامنهای، دیکتاتور تهران، و پسرش مجتبی خامنهای، را هدف قرار دهد؛ اما این فرصت از دست رفت.
تاجزاده پنجشنبه ۹ بهمن در متنی با عنوان «ایران عزیز زخمخورده و عزادار است» نوشت رویکرد «حکومت بر اساس ترس» در دیماه ۱۴۰۴ به عریانترین شکل خود بروز کرد و به سوگ هزاران خانواده انجامید.
او نوشت عبور از اوضاع فلاکتباری که ولایت فقها و حکومت شکست خورده روحانیت بر ملت ایران تحمیل کرده، در گرو مقاومت، هوشمندی و عمل مسئولانه آحاد شهروندان و سیاست ورزان است.
تاجزاده تاکید کرد اگر حاکمیت به مطالبات مردم تن میداد، از انحصارطلبی دست میکشید و به رای اکثریت احترام میگذاشت، این کشتار هم قابل پیشبینی و هم قابل پیشگیری بود.
براساس گزارش شورای سردبیری ایراناینترنشنال نیروی سرکوب جمهوری اسلامی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند را به قتل رساندهاند.
تاجزاده با انتقاد از نحوه مواجهه حکومت با اعتراضها، نوشت به جای شنیدن صدای شهروندان، عرصه سیاست به «میدان جنگ» تشبیه شد و اعتراضهای مدنی شهروندان به عنوان «ادامه جنگ ۱۲روزه» معرفی و معترضان «اغتشاشگر» خوانده شدند.
به گفته تاجزاده، نتیجه رویکرد حاکمیت چیزی جز «به خاک و خون کشیده شدن هزاران شهروند بیگناه» نبود که نسبت به بیکفایتیها و فسادهای فزاینده اعتراض داشتند.
همزمان میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز، در بیانیهای از حصر، کشتار معترضان در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی را «جنایتی بزرگ علیه ملت» توصیف کرد و از نظامیان خواست سلاحشان را زمین بگذارند.
او خواستار کنارهگیری حاکمیت از قدرت، برگزاری رفراندوم قانون اساسی و تشکیل جبههای از همه سلایق ملی شد.
بنیاد نرگس محمدی و ۱۶ فعال مدنی و سیاسی در بیانیهای که چهارشنبه هشتم بهمن منتشر شد، نوشتند مانع اصلی نجات ایران از مهلکه حاضر، شخص خامنهای و نظام استبداد دینی هستند.
تاجزاده همچنین روایتها و آمار رسمی درباره تلفات دیماه را «دروغی رسوا» دانست و تصریح کرد تنها راه روشن شدن حقیقت، تشکیل کمیتهای حقیقتیاب، مستقل و ملی است.
او ضمن محکوم کردن «سلاخی فلهای» و ابراز همدردی با خانوادههای داغدار، وضعیت کنونی کشور را ناپایدار توصیف کرد و هشدار داد که با وجود تداوم بحرانها، جهت تحولات آینده همچنان نامشخص است و «سایه جنگ» نیز از آسمان کشور کنار نرفته است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه به نقل از منابع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با هدف تقویت روحیه معترضان در ایران، در حال بررسی مجموعهای از گزینهها علیه جمهوری اسلامی است که از آن جمله میتوان به انجام حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و رهبران حکومت اشاره کرد.
بر اساس این گزارش، بررسی گزینه هدف قرار دادن فرماندهان و نهادهای دخیل در سرکوب به این دلیل در دستور کار قرار گرفته است که میتواند اعتمادبهنفس معترضان ایرانی را افزایش دهد و آنان را به تصرف ساختمانهای دولتی و امنیتی ترغیب کند.
تاجزاده عبور از وضعیت موجود را در گرو «مقاومت، هوشمندی و عمل مسئولانه شهروندان و سیاستورزان» دانست و اعلام کرد بهزودی دیدگاههای خود را درباره شرایط جدید با مردم در میان خواهد گذاشت.
او در پایان، بر ضرورت «گفتوگوی ملی و تفاهمی تاریخی» برای گذار از این وضعیت شکننده تاکید کرد.
موسوی پنجشنبه ۹ بهمن با توصیف وقایع اخیر بهعنوان «برگی سیاه در تاریخ ایران» نوشت که ابعاد فاجعه هر روز آشکارتر میشود و جامعه ایران در عزایی سراسری فرو رفته است.
او تاکید کرد مردم بهروشنی اعلام کردهاند که این نظام را نمیخواهند و دیگر به روایتهای رسمی اعتماد ندارند.
ا و هشدار داد: «تداوم سرکوب، کشور را به سمت مداخله خارجی سوق داده است.»
بنیاد نرگس محمدی و ۱۶ فعال مدنی و سیاسی در بیانیهای که چهارشنبه هشتم بهمن منتشر شد، نوشتند مانع اصلی نجات ایران از مهلکه حاضر، شخص خامنهای و نظام استبداد دینی هستند.
نویسندگان این بیانیه خطاب به «مردم شریف، شجاع و داغدار ایران» گفتند که «کشتارِ گسترده و جمعیِ جانبهلبرسیدگانِ حقطلبی که شجاعانه راهی خیابان شدند تا به این نظام نامشروع پایان دهند، یک جنایت سازمانیافته حکومتی علیه بشریت بود.»
موسوی در بیانیه خود با اشاره به ناتوانی حاکمیت در حل بحرانهای کشور، تصریح کرد تکرار سرکوبهای خونین ممکن نخواهد بود و نیروهای نظامی «دیر یا زود» از اجرای چنین دستوراتى سر باز خواهند زد.
او از نیروهای مسلح خواست «تفنگ را زمین بگذارند» تا مردم بتوانند مسیر آزادی و آبادی کشور را خود تعیین کنند.
به گزارش شورای سردبیری ایراناینترنشنال نیروی سرکوب جمهوری اسلامی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند را به قتل رساندهاند.
پیش از این هم سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه سهشنبه هفتم بهمن در بیانیهای، کشتار معترضان را «گسترده و هولناک» توصیف کرد و نوشت این سرکوب از نظر ابعاد و شدت، فراتر از سرکوبهای دهه ۶۰ و نیز وقایع دی ۹۶، آبان ۹۸ و شهریور ۱۴۰۱ است.
این رهبر جنبش سبز، راهحل پیشنهادی خود را برگزاری رفراندوم قانون اساسی با تشکیل جبههای فراگیر از همه سلایق ملی دانست؛ مسیری مبتنی بر سه اصل «عدم مداخله خارجی، نفی استبداد داخلی و گذار دموکراتیک مسالمتآمیز».
او در پایان تاکید کرد نجات ایران تنها با اراده مردم و بدون دخالت خارجی ممکن است و برای آیندهای آزاد و آباد برای نسلهای آینده دعا کرد.
این در حالی است که خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با هدف تقویت روحیه معترضان در ایران، در حال بررسی مجموعهای از گزینهها علیه جمهوری اسلامی است که از آن جمله میتوان به انجام حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و رهبران حکومت اشاره کرد.
