یک مامور پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) معتقد است در صورت ادامه تشدید تقابل واشینگتن و تهران گزینه محتمل، ترور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از طریق عملیات مشترک با اسرائیل خواهد بود.
همزمان با افزایش لحن تهدیدآمیز دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، علیه جمهوری اسلامی و تقویت حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، اندرو بوستامانته، افسر سابق عملیات مخفی سیا، در گفتوگو با وبسایت دیلی اکسپرس بریتانیا که پنجشنبه ۹ بهمن منتشر شد، از طرحی موسوم به «تاج خار» سخن گفت. طرحی که به گفته او میتواند با هدف حذف رهبر جمهوری اسلامی اجرا شود.
تشدید تنشها میان واشینگتن و تهران
اظهارات این مامور پیشین سیا در شرایطی مطرح شد که دونالد ترامپ، چهارشنبه هشدار داد «زمان در حال تمام شدن است» و جمهوری اسلامی باید برای دستیابی به «توافقی بدون سلاح هستهای» پای میز مذاکره بیاید.
ترامپ تاکید کرد که حمله بعدی ایالات متحده «بسیار شدیدتر» از حمله تابستان گذشته خواهد بود؛ حملهای که طی آن، ارتش آمریکا سه سایت هستهای ایران را هدف قرار داد.
در واکنش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد نیروهای ایران «با انگشت روی ماشه» آماده پاسخ «فوری و قدرتمند» هستند.
بوستامانته در این گفتوگو تاکید کرد که سناریویی مشابه مداخله آمریکا در ونزوئلا درباره ایران قابل تکرار نیست، اما واشینگتن همچنان ابزارهایی برای تغییر رفتار یا ساختار قدرت در تهران در اختیار دارد.
در این رابطه سیانان پیشتر گزارش داد که پس از بینتیجه ماندن گفتوگوها میان واشینگتن و تهران درباره محدود کردن برنامه هستهای و موشکی جمهوری اسلامی، ترامپ در حال بررسی گزینه حمله گسترده به حکومت ایران است.
استارمر پنجشنبه ۹ بهمن در جریان سفرش به پکن، درباره وضعیت ایران گفت: «مساله اصلی و چالش بزرگ در اینجا این است که اطمینان حاصل شود ایران به یک برنامه هستهای دست پیدا نکند.»
او افزود: «همه ما کاملا بر سر این موضوع اتفاقنظر داریم و در این راستا با متحدانمان همکاری میکنیم. این محور اصلی کاری است که من همراه با متحدانمان دنبال میکنم.»
نخستوزیر بریتانیا در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، درباره ایران گفت: «همه ما توافق داریم که جلوگیری از دستیابی ایران به آن برنامه هستهای، اولویت شماره یک است و این همان چیزی است که روی آن کار میکنیم.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ یک ناوگان دریایی بزرگ را به منطقه خاورمیانه اعزام کرد و هشدار داد که زمان برای رسیدن تهران به توافق رو به پایان است.
رییسجمهوری ایالات متحده چهارشنبه همچنین به رژیم حاکم بر تهران هشدار داد که باید برای دستیابی به یک «توافق عادلانه و منصفانه»، از جمله کنار گذاشتن برنامه سلاحهای هستهای خود، «پای میز مذاکره بیاید»، در غیر این صورت «حمله بعدی بسیار شدیدتر خواهد بود».
ترامپ همچنین در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، گفت این ناوگان که ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن در رأس آن قرار دارد، از ناوگانی که برای عملیات ونزوئلا تشکیل شده بود، بزرگتر است.
به گزارش سیانان، ترامپ پس از آنکه گفتوگوهای مقدماتی میان واشینگتن و تهران درباره محدودسازی برنامه هستهای و تولید موشکهای بالستیک ایران به نتیجه نرسید، در حال بررسی گزینه یک حمله گسترده و جدید علیه حکومت ایران است.
منابع آگاه به این شبکه خبری گفتهاند که این تغییر رویکرد، تنها چند هفته پس از آن رخ میدهد که ترامپ بهطور جدی احتمال اقدام نظامی را در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران بررسی کرده بود.
همچنین مقامهای ارشد امنیتی اسرائیل معتقدند رییسجمهوری ایالات متحده، در مقطع کنونی فرصتی کمسابقه برای تغییر حکومت در ایران دارد و در صورت از دست رفتن این فرصت، اسرائیل و آمریکا ممکن است با دورهای مکرر درگیری نظامی با جمهوری اسلامی روبهرو شوند.
مرکز امنیت و امور خارجی اورشلیم پنجشنبه ۹ بهمن در مطلبی تحلیلی نوشت به باور این مقامها، اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه این امکان را داشت که رهبری جمهوری اسلامی، از جمله علی خامنهای، دیکتاتور تهران، و پسرش مجتبی خامنهای، را هدف قرار دهد؛ اما این فرصت از دست رفت.
تاجزاده پنجشنبه ۹ بهمن در متنی با عنوان «ایران عزیز زخمخورده و عزادار است» نوشت رویکرد «حکومت بر اساس ترس» در دیماه ۱۴۰۴ به عریانترین شکل خود بروز کرد و به سوگ هزاران خانواده انجامید.
او نوشت عبور از اوضاع فلاکتباری که ولایت فقها و حکومت شکست خورده روحانیت بر ملت ایران تحمیل کرده، در گرو مقاومت، هوشمندی و عمل مسئولانه آحاد شهروندان و سیاست ورزان است.
تاجزاده تاکید کرد اگر حاکمیت به مطالبات مردم تن میداد، از انحصارطلبی دست میکشید و به رای اکثریت احترام میگذاشت، این کشتار هم قابل پیشبینی و هم قابل پیشگیری بود.
براساس گزارش شورای سردبیری ایراناینترنشنال نیروی سرکوب جمهوری اسلامی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند را به قتل رساندهاند.
تاجزاده با انتقاد از نحوه مواجهه حکومت با اعتراضها، نوشت به جای شنیدن صدای شهروندان، عرصه سیاست به «میدان جنگ» تشبیه شد و اعتراضهای مدنی شهروندان به عنوان «ادامه جنگ ۱۲روزه» معرفی و معترضان «اغتشاشگر» خوانده شدند.
به گفته تاجزاده، نتیجه رویکرد حاکمیت چیزی جز «به خاک و خون کشیده شدن هزاران شهروند بیگناه» نبود که نسبت به بیکفایتیها و فسادهای فزاینده اعتراض داشتند.
همزمان میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز، در بیانیهای از حصر، کشتار معترضان در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی را «جنایتی بزرگ علیه ملت» توصیف کرد و از نظامیان خواست سلاحشان را زمین بگذارند.
او خواستار کنارهگیری حاکمیت از قدرت، برگزاری رفراندوم قانون اساسی و تشکیل جبههای از همه سلایق ملی شد.
بنیاد نرگس محمدی و ۱۶ فعال مدنی و سیاسی در بیانیهای که چهارشنبه هشتم بهمن منتشر شد، نوشتند مانع اصلی نجات ایران از مهلکه حاضر، شخص خامنهای و نظام استبداد دینی هستند.
تاجزاده همچنین روایتها و آمار رسمی درباره تلفات دیماه را «دروغی رسوا» دانست و تصریح کرد تنها راه روشن شدن حقیقت، تشکیل کمیتهای حقیقتیاب، مستقل و ملی است.
او ضمن محکوم کردن «سلاخی فلهای» و ابراز همدردی با خانوادههای داغدار، وضعیت کنونی کشور را ناپایدار توصیف کرد و هشدار داد که با وجود تداوم بحرانها، جهت تحولات آینده همچنان نامشخص است و «سایه جنگ» نیز از آسمان کشور کنار نرفته است.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه به نقل از منابع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با هدف تقویت روحیه معترضان در ایران، در حال بررسی مجموعهای از گزینهها علیه جمهوری اسلامی است که از آن جمله میتوان به انجام حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و رهبران حکومت اشاره کرد.
بر اساس این گزارش، بررسی گزینه هدف قرار دادن فرماندهان و نهادهای دخیل در سرکوب به این دلیل در دستور کار قرار گرفته است که میتواند اعتمادبهنفس معترضان ایرانی را افزایش دهد و آنان را به تصرف ساختمانهای دولتی و امنیتی ترغیب کند.
تاجزاده عبور از وضعیت موجود را در گرو «مقاومت، هوشمندی و عمل مسئولانه شهروندان و سیاستورزان» دانست و اعلام کرد بهزودی دیدگاههای خود را درباره شرایط جدید با مردم در میان خواهد گذاشت.
او در پایان، بر ضرورت «گفتوگوی ملی و تفاهمی تاریخی» برای گذار از این وضعیت شکننده تاکید کرد.
موسوی پنجشنبه ۹ بهمن با توصیف وقایع اخیر بهعنوان «برگی سیاه در تاریخ ایران» نوشت که ابعاد فاجعه هر روز آشکارتر میشود و جامعه ایران در عزایی سراسری فرو رفته است.
او تاکید کرد مردم بهروشنی اعلام کردهاند که این نظام را نمیخواهند و دیگر به روایتهای رسمی اعتماد ندارند.
ا و هشدار داد: «تداوم سرکوب، کشور را به سمت مداخله خارجی سوق داده است.»
بنیاد نرگس محمدی و ۱۶ فعال مدنی و سیاسی در بیانیهای که چهارشنبه هشتم بهمن منتشر شد، نوشتند مانع اصلی نجات ایران از مهلکه حاضر، شخص خامنهای و نظام استبداد دینی هستند.
نویسندگان این بیانیه خطاب به «مردم شریف، شجاع و داغدار ایران» گفتند که «کشتارِ گسترده و جمعیِ جانبهلبرسیدگانِ حقطلبی که شجاعانه راهی خیابان شدند تا به این نظام نامشروع پایان دهند، یک جنایت سازمانیافته حکومتی علیه بشریت بود.»
موسوی در بیانیه خود با اشاره به ناتوانی حاکمیت در حل بحرانهای کشور، تصریح کرد تکرار سرکوبهای خونین ممکن نخواهد بود و نیروهای نظامی «دیر یا زود» از اجرای چنین دستوراتى سر باز خواهند زد.
او از نیروهای مسلح خواست «تفنگ را زمین بگذارند» تا مردم بتوانند مسیر آزادی و آبادی کشور را خود تعیین کنند.
به گزارش شورای سردبیری ایراناینترنشنال نیروی سرکوب جمهوری اسلامی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند را به قتل رساندهاند.
پیش از این هم سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه سهشنبه هفتم بهمن در بیانیهای، کشتار معترضان را «گسترده و هولناک» توصیف کرد و نوشت این سرکوب از نظر ابعاد و شدت، فراتر از سرکوبهای دهه ۶۰ و نیز وقایع دی ۹۶، آبان ۹۸ و شهریور ۱۴۰۱ است.
این رهبر جنبش سبز، راهحل پیشنهادی خود را برگزاری رفراندوم قانون اساسی با تشکیل جبههای فراگیر از همه سلایق ملی دانست؛ مسیری مبتنی بر سه اصل «عدم مداخله خارجی، نفی استبداد داخلی و گذار دموکراتیک مسالمتآمیز».
او در پایان تاکید کرد نجات ایران تنها با اراده مردم و بدون دخالت خارجی ممکن است و برای آیندهای آزاد و آباد برای نسلهای آینده دعا کرد.
این در حالی است که خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با هدف تقویت روحیه معترضان در ایران، در حال بررسی مجموعهای از گزینهها علیه جمهوری اسلامی است که از آن جمله میتوان به انجام حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و رهبران حکومت اشاره کرد.
پایگاه خبری دیدهبان ایران پنجشنبه ۹ بهمن گزارش داد تقاضا برای دریافت وجه نقد در کشور «افزایش محسوسی» یافته و از این رو، بانکها برای هر مراجعهکننده «به شکل غیررسمی» سقف ۳ تا ۵ میلیون تومان در نظر گرفتهاند.
این رسانه افزایش تقاضا برای اسکناس در «شرایط نااطمینانی» را «امری طبیعی» دانست و نوشت: «در شرایط تورمی، ارزش پول کاهش مییابد و در نتیجه افراد برای انجام امور روزمره به ارقام بالاتری از اسکناس نیاز دارند.»
آخرین آمار بانک مرکزی نشان میدهد میزان اسکناس و مسکوکات در دست مردم در ۸ ماه ابتدایی سال جاری جهشی قابل توجه داشت و بیش از ۲۳ درصد افزایش یافت.
این در حالی است که در دوره مشابه سال قبل، این شاخص تقریبا بدون تغییر بود و رشد آن حتی به یک درصد هم نمیرسید.
در روزهای اخیر، کشتار بیسابقه مردم به دست عوامل جمهوری اسلامی، در کنار احتمال مداخله نظامی آمریکا و تداوم بحران اقتصادی، زندگی روزانه در ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است.
نرخ ارزهای خارجی نیز با شتابی قابل توجه به مسیر صعودی خود ادامه میدهد و این روند، به ابهام و نگرانی درباره وضعیت اقتصاد ایران دامن زده است.
بر همین اساس، به نظر میرسد شهروندان نگهداری اسکناس را به سپردهگذاری در بانک ترجیح دادهاند و میکوشند دستکم بخشی از داراییهای خود را بهصورت نقد در اختیار داشته باشند.
بهای دلار به ۱۶۵ هزار تومان رسید
قیمت دلار ۹ بهمن در بازار آزاد تهران رکوردی جدید به ثبت رساند و از ۱۶۵ هزار تومان عبور کرد. هر سکه طلای طرح جدید، موسوم به «امامی»، به ۲۰۰ میلیون تومان رسید، اما ساعتی بعد قیمت آن اندکی کاهش یافت.
نرخ پوند از ۲۲۴ هزار تومان و یورو نیز از ۱۹۷ هزار تومان فراتر رفت.
دیدهبان ایران در ادامه گزارش خود نوشت کارشناسان بارها هشدار دادهاند بهدلیل «تورم مزمن و بالا» در کشور، چاپ اسکناسهای درشتتر امری ضروری است.
این رسانه افزود: «در حال حاضر، ایرانچک ۲۰۰ هزار تومانی بزرگترین اسکناس موجود است که از قیمت یک شانه تخممرغ پایینتر است.»
مرکز آمار ایران پیشتر از ثبت بالاترین نرخ تورم در دیماه از زمان تاسیس این سازمان خبر داد.
بر اساس این گزارش، نرخ تورم نقطهای در این ماه به رقم بیسابقه ۶۰ درصد رسید.
منظور از تورم نقطهای (نقطه به نقطه)، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل است.
کاربران شبکههای اجتماعی نیز به موضوع کمبود اسکناس در کشور و دلایل آن واکنش نشان دادهاند.
کاربری به نام «جلال» در ایکس نوشت: «فرآیند تولید هر قطعه اسکناس یک ماه زمان نیاز دارد. بهعلاوه، فرآیند توزیع نیز زمانبر است. اما احتمالا مشکل مربوط به تحریمها و عدم امکان تامین مواد تولید است. با توجه به شرایط جنگی، تا جایی که میتوانید پول از عابربانک برداشت کنید.»
کاربری به نام «علیرضا» هم گفت: «شما با فرض جنگ الکترونیک فعلا باید اسکناس دلار و ریال آماده کنی.»
نقش احتمالی اسرائیل در سناریوی «تاج خار»
این افسر پیشین سیا گفت شرایط ایران با پرونده ونزوئلا تفاوت دارد و گزینه بازداشت خامنهای بهدلیل هزینههای عملیاتی و پیامدهای سیاسی آن در اولویت نیست.
به گفته او، بازداشت رهبر جمهوری اسلامی مستلزم حضور مستقیم و آشکار نیروهای نظامی آمریکا در خاک ایران است. اقدامی که به باور او از نظر راهبردی غیرضروری و پرهزینه تلقی میشود.
بوستامانته تاکید کرد در چنین شرایطی، «حذف هدف» گزینهای کمهزینهتر، سریعتر و از نظر عملیاتی قابلکنترلتر از تلاش برای بازداشت است.
او افزود: «از نظر راهبردی، منطقیتر است که آمریکا با کشورهای دیگر منطقه، بهویژه اسرائیل، همکاری کند و منابع مالی، اطلاعاتی و لجستیکی در اختیار آنها بگذارد تا عملیات ترور را انجام دهند.»
بوستامانته گفت در چنین سناریویی، اسرائیل میتواند نقش عملیاتی اصلی را ایفا کند و آمریکا در پشت صحنه باقی بماند اما در نهایت هدف اصلی آمریکا، یعنی تضعیف جمهوری اسلامی، تحقق پیدا کند.
او این رویکرد را «بهطور همزمان به سود آمریکا، اسرائیل و اروپا» دانست و گفت چنین اقدامی میتواند با توجه به ناآرامیهای اقتصادی و اجتماعی در ایران، تاثیرگذاری بیشتری داشته باشد.
اشاره به الگوی ترور رهبر حماس
این مامور پیشین سیا در بخش دیگری از سخنانش به کشته شدن اسماعیل هنیه، رهبر پیشین حماس، اشاره کرد و گفت همان الگویی که در آن عملیات به کار رفت، میتواند درباره رهبر جمهوری اسلامی نیز اجرا شود.
بر اساس گزارشها، هنیه ۱۰ مرداد ۱۴۰۳ در جریان سفر به تهران هدف حمله قرار گرفت. حملهای که سپاه پاسداران آن را شلیک موشکی از طریق ردیابی تلفن همراه توصیف کرد.
اسرائیل در آذر ۱۴۰۳ مسئولیت این ترور را تایید کرد.
بوستامانته گفت: «همان کاری که با رهبر حماس انجام شد، میتواند درباره خامنهای نیز انجام شود.»
سخنان بوستامانته نشان میدهد که در محاسبات برخی محافل امنیتی آمریکا، حذف فیزیکی دیکتاتور تهران بهعنوان گزینهای «کمهزینهتر» از بازداشت او مطرح است؛ گزینهای که به گفته بوستامانته، بیش از هر چیز بر همکاری واشینگتن با اسرائیل تکیه خواهد داشت.
