مطالب بیشتر
خبرگزاری رویترز گزارش داد جمهوری اسلامی با تشدید سرکوب معترضان در ایران، استارلینک ایلان ماسک را با یکی از دشوارترین چالشهای خود روبهرو کرده؛ پروژهای که از زمان استفاده در جنگ اوکراین، به ابزاری حیاتی برای مقابله با اقدامات حکومتها در قطع اینترنت و سانسور تبدیل شده است.
رویترز جمعه ۲۶ دی نوشت اسپیسایکس، مالک استارلینک، اوایل هفته دسترسی به اینترنت ماهوارهای را برای ایرانیان رایگان کرد.
به گفته کنشگران و محققان، این تصمیم اسپیسایکس را به کانون یک بحران ژئوپولیتیک جدید کشانده و مهندسان مستقر در آمریکا را در تقابل مستقیم با کشوری قرار داده که از ابزارهای اخلال ماهوارهای (موسوم به جَمِر) و روشهای جعل سیگنال استفاده میکند.
نحوه مقابله اسپیسایکس با تلاشهای جمهوری اسلامی برای مختل کردن فعالیتهایش، با دقت از سوی ارتش و دستگاههای اطلاعاتی آمریکا دنبال میشود؛ نهادهایی که از استارلینک و نسخه نظامی آن، استارشیلد، بهره میبرند.
چین نیز این تحولات را زیر نظر دارد؛ کشوری که در حال توسعه شبکههای اینترنت ماهوارهای خود است و در سالهای آینده میتواند به رقیبی جدی برای استارلینک تبدیل شود.
همزمان با احتمال عرضه عمومی سهام اسپیسایکس در سال جاری، تحولات ایران به صحنه نمایشی پرمخاطب برای سنجش توان استارلینک در برابر نگاه سرمایهگذاران بدل شده است.
جان پلامب، رییس پیشین سیاستگذاری فضایی پنتاگون در دولت جو بایدن، در همین رابطه گفت: «رژیمهای سرکوبگر تصور میکنند هنوز قادر به قطع ارتباطات هستند، اما به نظر من روزی فرا میرسد که چنین کاری دیگر امکانپذیر نخواهد بود.»
جمهوری اسلامی کمی پس از آغاز تظاهرات شامگاه ۱۸ دی که بهدنبال فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برگزار شده بود، اینترنت را در سراسر ایران بهطور کامل قطع کرد.
از آن زمان، ارتباط مردم ایران با جهان خارج بهشدت محدود بوده، اما همان اندک روایتها و تصاویر منتشر شده از ابعاد هولناک کشتار سیستماتیک شهروندان حکایت دارد.
استفاده معترضان از استارلینک برای ارسال ویدیوهای سرکوب
رویترز نوشت استارلینک که اختلال در آن برای جمهوری اسلامی بهمراتب دشوارتر از شبکههای کابلی و دکلهای تلفن همراه است، به یکی از ابزارهای کلیدی مردم برای ثبت و مستندسازی وقایع میدانی تبدیل شده است.
رها بحرینی، پژوهشگر امور ایران در سازمان عفو بینالملل، گفت این نهاد دهها ویدیو از داخل ایران، از جمله تصاویر کشته یا زخمی شدن معترضان به دست نیروهای حکومت، را تایید کرده است.
او افزود تقریبا همه این تصاویر از سوی افرادی ارسال شده که به استارلینک دسترسی داشتهاند.
با این حال، او تاکید کرد محدودیتهای ادامهدار ارتباطی، تماس سازمانهای حقوق بشری با افراد داخل ایران را مختل کرده و ارزیابی گستره خشونت حکومت را با دشواری جدی روبهرو ساخته است.
«هولیستیک رزیلینس» سازمانی غیرانتفاعی در آمریکا است که در انتقال ترمینالهای استارلینک به ایرانی نقش داشته است.
بنا بر اعلام این سازمان، علیرغم ممنوعیت استارلینک در ایران احتمال میرود دهها هزار دستگاه بهصورت قاچاق وارد کشور شده باشند؛ هرچند هنوز مشخص نیست چه تعداد از آنها فعال هستند.
این سازمان افزود در حال همکاری با اسپیسایکس است تا تلاشهای جمهوری اسلامی برای ایجاد اختلال در این سامانه را زیر نظر بگیرد.
به گفته هولیستیک رزیلینس و شماری از کارشناسان، حکومت ایران احتمالا از اخلالگرهای ماهوارهای برای مختل کردن سیگنالهای استارلینک استفاده میکند.
تلاش جمهوری اسلامی برای مقابله با استارلینک
نریمان غریب، فعال مخالف جمهوری اسلامی و پژوهشگر مستقل حوزه جاسوسی سایبری، گفت تهران به روش موسوم به «اسپوفینگ» روی آورده است؛ یعنی ارسال سیگنالهای جعلی جیپیاس برای گمراه کردن و از کار انداختن ترمینالهای استارلینک.
او افزود این روش موجب اختلال شدید در اتصال استارلینک میشود و سرعت اینترنت را به شکل محسوسی کاهش میدهد.
غریب ادامه داد: «شاید بتوان پیام متنی فرستاد، اما تماس تصویری را باید کاملا فراموش کرد.»
با آنکه استارلینک مجوزی برای فعالیت در ایران ندارد، ماسک بارها در شبکه اجتماعی ایکس وجود این سرویس در ایران را تایید کرده؛ مسالهای که طی چند سال گذشته جمهوری اسلامی را به تلاش گسترده برای مقابله با آن سوق داده است.
در زمان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، ماسک اعلام کرد نزدیک به ۱۰۰ ترمینال استارلینک در داخل ایران فعال هستند.
پس از جنگ ۱۲ روزه، مجلس شورای اسلامی قانونی را به تصویب رساند که استفاده از استارلینک را ممنوع میکند و مجازاتهای سنگینی برای استفاده یا توزیع این فناوری بدون مجوز حکومت در نظر میگیرد.
در کنار اقدامات داخلی، تهران مسیرهای دیپلماتیک را نیز در دستور کار قرار داده است. سال گذشته، جمهوری اسلامی از یک کمیته در اتحادیه بینالمللی مخابرات سازمان ملل خواست آمریکا و نروژ - کشورهایی که استارلینک بهطور بینالمللی در آنها ثبت شده - را ملزم به مسدود کردن خدمات در ایران کنند.
در نشستی در ماه ژوئیه، جمهوری اسلامی به هیاتمدیره این نهاد اعلام کرد استفاده از استارلینک در ایران «غیرقانونی» است و «یک کشور مهاجم» از ترمینالهای این سامانه برای عملیات پهپادی بهره گرفته است.
نمایندگان حکومت ایران همچنین در ماه نوامبر به این نهاد گفتند در شناسایی و از کار انداختن ترمینالهای استارلینک با دشواری روبهرو هستند.
در حالی که پیامهای دریافتی ایراناینترنشنال ابعادی بیسابقه از خشونت حکومت علیه اعتراضات میلیونی مردم را نشان میدهد، مخاطبان اکنون از شاهرود از شلیک گلولههای جنگی و همچنین تیراندازی ماموران از بالای مراکز درمانی خبر میدهند.
یک شهروند از شاهرود با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال گفت که در این شهر ماموران حکومت از پشتبام بیمارستان زنان و زایمان «بهار» به سمت مردم معترض شلیک کردند.
استان سمنان در هفتههای اخیر شاهد اعتراضات بازاریان، دانشگاهیان و مردم در خیابانها بوده است؛ اعتراضاتی که در آن شعارهای «پهلوی برمیگرده» سر داده شد.
از سوی دیگر، مخاطبی در تهران در روایت خود بر شلیک گلولههای جنگی به سمت مردم تاکید کرد و گفت آثار این گلولهها هنوز روی درهای فلزی ساختمانها در این منطقه قابل مشاهده است.
در روزهای اخیر، روایتها و تصاویر منتشرشده حاکی از گسیل گسترده نیروهای مسلح و شلیک مستقیم با تیربار به سمت مردم در بسیاری از شهرها بوده است.
در حالی که پیامهای دریافتی ایراناینترنشنال ابعادی بیسابقه از خشونت حکومت علیه اعتراضات میلیونی مردم را نشان میدهد، مخاطبان اکنون از شاهرود از شلیک گلولههای جنگی و همچنین تیراندازی ماموران از بالای مراکز درمانی خبر میدهند.
یک شهروند از شاهرود با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال گفت که در شهرستان شاهرود، استان سمنان، ماموران حکومت از پشتبام بیمارستان زنان و زایمان «بهار» به سمت مردم معترض شلیک کردند.
استان سمنان در هفتههای اخیر شاهد اعتراضات بازاریان، دانشگاهیان و مردم در خیابانها بوده است؛ اعتراضاتی که در آن شعارهای «پهلوی برمیگرده» سر داده شد.
از سوی دیگر، مخاطبی در تهران در روایت خود بر شلیک گلولههای جنگی به سمت مردم تاکید کرد و گفت آثار این گلولهها هنوز روی درهای فلزی ساختمانها در این منطقه قابل مشاهده است.
در روزهای اخیر، روایتها و تصاویر منتشرشده حاکی از گسیل گسترده نیروهای مسلح و شلیک مستقیم با تیربار به سمت مردم در بسیاری از شهرها بوده است.
مقامهای قضایی و انتظامی حکومت بارها بر برخورد شدید و سریع با مردم تاکید کردهاند.
براساس گزارشهای رسانهای، امیرحسین محمدزاده، بازیکن ۱۸ ساله تیم فوتبال جوانان دلوارافراز تهران، در جریان انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، در اعتراضات منطقه افسریه در تهران، با شلیک مستقیم گلوله نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، کشته شده است.
باوجود کشته شدن محمدزاده در جریان اعتراضات هفته گذشته، نیروهای امنیتی به شرط پذیرش «بسیجی» بودن محمدزاده از سوی خانواده، حاضر به تحویل پیکر او شدند.
میلاد زنیدپور، بازیکن پیشین فولاد و ساپیا دراینباره نوشته: «پس از این جنایت، در سکوت خبری کامل، برای او پروندهسازی کردند و پیکر بیجانش را فقط با این شرط به خانواده تحویل دادند که اعلام کنند امیرحسین عضو نیروی بسیج بوده است. خانواده را تهدید و مجبور کردند که سکوت کنند و اجازهی هیچگونه صحبت یا اعتراضی نداشته باشند.»
به نوشته او «به اجبار مأموران سرکوب، امیرحسین، در قطعهی ۴۲ و در کنار کشتهشدگان موسوم به «شهدای جنگ ۱۲ روزه» به خاک سپرده شد؛ بیآنکه حقیقت گفته شود، بیآنکه عدالت وجود داشته باشد.»
تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران هم تایید کرده که پیکر این فوتبالیست ۱۸ ساله، در «قطعه ۴۲ شهدا» دفن شده است.
براساس گزارشهای رسانهای، امیرحسین محمدزاده، بازیکن ۱۸ ساله تیم فوتبال جوانان دلوارافراز تهران، در جریان انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، در اعتراضات منطقه افسریه در تهران، با شلیک مستقیم گلوله نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، کشته شده است.
باوجود کشته شدن محمدزاده در جریان اعتراضات هفته گذشته، نیروهای امنیتی به شرط پذیرش «بسیجی» بودن محمدزاده از سوی خانواده، حاضر به تحویل پیکر او شدند.
میلاد زنیدپور، بازیکن پیشین فولاد و ساپیا دراینباره نوشته: «پس از این جنایت، در سکوت خبری کامل، برای او پروندهسازی کردند و پیکر بیجانش را فقط با این شرط به خانواده تحویل دادند که اعلام کنند امیرحسین عضو نیروی بسیج بوده است. خانواده را تهدید و مجبور کردند که سکوت کنند و اجازهی هیچگونه صحبت یا اعتراضی نداشته باشند.»
به نوشته او «به اجبار مأموران سرکوب، امیرحسین، در قطعهی ۴۲ و در کنار کشتهشدگان موسوم به «شهدای جنگ ۱۲ روزه» به خاک سپرده شد؛ بیآنکه حقیقت گفته شود، بیآنکه عدالت وجود داشته باشد.»
تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران هم تایید کرده که پیکر این فوتبالیست ۱۸ ساله، در «قطعه ۴۲ شهدا» دفن شده است.
از آغاز انقلاب ملی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی، تعداد زیادی از فوتبالیستها و مربیان، با شلیک مستقیم نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی، جان باختهاند؛ مجتبی ترشیز، بازیکن پیشین تراکتور، امیرمحمد کوهکن، فوتسالیست، ریبین مرادی، فوتبالیست ۱۷ ساله تیم سایپا، میلاد (مهدی) لواسانی، مربی فوتبال پایه و بازیکن پیشین سایپا، تنها تعدادی از افرادی هستند که کشتهشدن آنها بهدست نیروی سرکوب جمهوری اسلامی در قطعی کامل اینترنت در ایران، به تایید رسیده است.
