به گزارش خبرگزاری هرانا، دهمین روز اعتراضات سراسری در حالی رقم خورد که طی ۱۰ روز گذشته دستکم ۲۸۵ نقطه در ۹۲ شهر از ۲۷ استان کشور شاهد تجمعات اعتراضی، اعتصابهای صنفی یا کنشهای خیابانی بوده است. بنا بر این گزارش، همزمان ۲۲ دانشگاه نیز صحنه اعتراضات دانشجویی بودهاند.
بر اساس دادههای منتشر شده توسط هرانا، در جریان این اعتراضات دستکم ۳۶ نفر جان خود را از دست دادهاند که چهار نفر از آنان زیر ۱۸ سال بودهاند. در میان جانباختگان، دو نفر نیز از نیروهای امنیتی–انتظامی گزارش شدهاند. هویت محمدرضا کرمی، احسان آقاجانی و علی گلفروش بهعنوان جانباختگان تازه در ۲۴ ساعت گذشته برای هرانا احراز شده است. همچنین دهها مورد مجروحیت در میان معترضان ثبت شده که عمدتاً بر اثر شلیک گلولههای ساچمهای و پلاستیکی بوده است.
در روز دهم، سهشنبه ۱۶ دی، تجمعات اعتراضی در شهرهایی از جمله تهران، مشهد، شیراز، قزوین، بندرعباس، ایلام، زنجان، بروجرد، مرودشت، بابل و شهرکرد گزارش شده است. یکی از مهمترین نمودهای اعتراضات این روز، اعتصاب گسترده بازاریان تهران بود. به گفته هرانا، بخشهایی از بازار بزرگ تهران از جمله بازار طلا و ارز، پارچه، کفاشها و لوازم خانگی بهطور کامل یا نیمهتعطیل بود. این اعتصاب که بدون فراخوان رسمی و بهصورت خودجوش شکل گرفت، در اعتراض به نوسان شدید نرخ ارز، افزایش قیمت طلا، رکود بازار و کاهش قدرت خرید انجام شد.
در پی این اعتصاب، حضور نیروهای امنیتی و انتظامی در ورودیهای بازار و چهارراههای اطراف افزایش یافت و در برخی نقاط از شکلگیری تجمع جلوگیری شد. با این حال، تعطیلی گسترده مغازهها موجب اختلال محسوس در فعالیت روزانه بازار شد و از سوی ناظران بهعنوان نشانهای از پیوند نارضایتیهای اقتصادی با اعتراضات خیابانی ارزیابی شده است.
گزارش هرانا هم از تداوم برخوردهای خشونتآمیز نیروهای امنیتی در شهرهای مختلف خبر میدهد. استفاده از گاز اشکآور، تیراندازی با سلاح ساچمهای و حمله مستقیم به معترضان از جمله روشهای سرکوب ثبتشده در شبانهروز گذشته بوده است. در عین حال، هرانا تاکید کرده که روایتهای رسمی مقامات درباره برخی جانباختگان با شهادتهای عینی و گزارشهای غیررسمی همخوانی کامل ندارد و همچنان در حال راستیآزمایی است.
یکی از تحولات نگرانکننده روزهای اخیر، کشیدهشدن سرکوب به مراکز درمانی است. بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی شامگاه ۱۳ دیماه به بیمارستان خمینی ایلام وارد شدند و تلاش کردند شماری از مجروحان اعتراضات شهرستان ملکشاهی را بازداشت کنند. به گفته شاهدان، در جریان این اقدام، گاز اشکآور در فضای بیمارستان شلیک شد که موجب ایجاد وضعیت اضطراری و بروز مشکلات تنفسی برای برخی بیماران شد. وزارت بهداشت جمهوری اسلامی اعلام کرده است که این موضوع به دستور وزیر بهداشت در دست بررسی فوری قرار گرفته است.
همچنین گزارشهایی از ورود نیروهای امنیتی به بیمارستان سینا تهران در روز ۱۶ دیماه منتشر شده است. بنا بر این گزارشها، تعدادی از مجروحان اعتراضات در داخل یا اطراف این بیمارستان بازداشت شدهاند؛ رخدادی که به گفته شاهدان باعث ایجاد فضای رعب و اختلال در روند درمان بیماران شده است. تا زمان تنظیم این گزارش، توضیح رسمی شفافی درباره این موارد ارائه نشده است.
در حوزه بازداشتها، هرانا اعلام کرده است که طی ۱۰ روز اعتراضات، دستکم ۲,۰۷۶ شهروند بازداشت شدهاند؛ آماری که به گفته این نهاد حقوق بشری، حداقل تعداد بازداشتهاست و رقم واقعی میتواند بهمراتب بالاتر باشد. تنها در روز دهم، بازداشت یا تایید بازداشت ۸۷۸ نفر گزارش شده است. از جمله، حدود ۲۰۰ زن به زندان کچویی کرج و ۵۰۰ مرد به ندامتگاه مرکزی کرج منتقل شدهاند.
هرانا همچنین از انتشار دستکم ۱۵ ویدیوی «اعترافات اجباری» بازداشتشدگان در رسانههای رسمی یا نزدیک به نهادهای امنیتی خبر داده است؛ ویدیوهایی که به گفته این نهاد، شرایط ضبط و صحت اظهارات مطرحشده در آنها نامشخص است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که تداوم اعتراضات، افزایش شمار جانباختگان و ورود نیروهای امنیتی به بیمارستانها، نگرانیها درباره وضعیت حقوق بشر و امنیت شهروندان در ایران را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
