دستکم ۴۴ معترض در جریان اعتراضات با گلولههای جنگی و ساچمهای زخمی شدهاند
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد در اعتراضات شش روز گذشته در ایران، دستکم ۴۴ شهروند معترض هدف گلولههای جنگی و ساچمهای نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی قرار گرفته و زخمی شدهاند. همزمان دهها نفر دیگر بر اثر ضربوجرح با باتون و حمله نیروهای امنیتی و لباسشخصی مصدوم شدهاند.
این آمار تنها شامل افرادی است که ایراناینترنشنال پس از انجام تحقیقات میدانی و گفتوگو با معترضان، خانوادههای آنها و منابع مختلف، موفق به مستندسازی وضعیتشان شده و همه افراد زخمی و مصدومشده در جریان اعتراضات را در بر نمیگیرد.
گروه «همبستگی جمهوریخواهان ایران» با اعلام حمایت از اعتراضات اقشار و اصناف مختلف، تاکید کرد که ریشه مشکلات معیشتی، صنفی و اقتصادی در ایران ماهیتی سیاسی دارد و راهحل پایدار آن، گذار از جمهوری اسلامی به دموکراسی است. این بیانیه با اشاره به آغاز اعتراضات از بازار تهران در هفتم دیماه و گسترش سریع آن به شهرهای متعدد و نیز پیوستن جنبش دانشجویی، این تحولات را نتیجه فشار فزاینده تورم، بیثباتی ارزی، افزایش مالیاتها و وخامت شرایط تولید و زندگی میداند؛ وضعیتی که آستانه تحمل جامعه را به «نقطه صفر» نزدیک کرده است.
در تحلیل اقتصادی، بیانیه مجموعهای از عوامل ساختاری و مزمن—از تحریمها و فساد سیستماتیک تا کسری بودجه، ناترازی انرژی و انسداد منابع ارزی—را عامل تورم افسارگسیخته معرفی میکند و تاکید دارد تغییرات محدود مدیریتی یا سیاستی قادر به حل بحران نیست. به باور نویسندگان، پایان دادن به این وضعیت ناگزیر به تغییرات بنیادین در ساختار قدرت و سیاست خارجی گره خورده است. با این حال، در کوتاهمدت خواست فوری مردم «مصونسازی سفره خانواده از نوسان ارز» و تضمین دسترسی به کالا و داروی اساسی است؛ مطالبهای که باید از طریق انتقال هزینه بحران از دوش مردم به نهادهای بزرگ معاف از مالیات و اقتصاد «خصولتی» تامین شود.
این بیانیه اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را فراتر از مطالبات صنفی، «نه»ی صریح به سیاست جبران کسری بودجه از جیب مردم میداند و خشونت نیروهای انتظامی، بازداشتها و گزارشهای مربوط به کشتهشدن معترضان را محکوم میکند. در عین حال، بر کارآمدی روشهای خشونتپرهیز و قدرت کنش جمعی تاکید کرده است. به باور امضاکنندگان، صرفنظر از سرانجام اعتراضات کنونی، موج تازهای از مبارزه برای تغییر آغاز شده و تنها با همگرایی نیروهای دموکراسیخواه، جامعه مدنی و جنبشهای اجتماعی میتوان به شکلگیری یک جنبش فراگیر با هدف تحمیل رفراندوم و برگزاری مجلس مؤسسان در چارچوب انتخابات آزاد و منصفانه دست یافت.
۱۷ فعال مدنی و سیاسی با صدور بیانیهای مشترک، گذار صلحآمیز از جمهوری اسلامی را «ضرورتی غیرقابل سرکوب» خواندند و با حمایت از اعتراضات سراسری، بر حق مردم ایران برای آزادی، عدالت و حاکمیت بر سرنوشت خود تاکید کردند.
در این بیانیه که جمعه ۱۲ دی منتشر شده، امضاکنندگان اعلام کردهاند ایران در «بزنگاهی سرنوشتساز» قرار دارد و جمهوری اسلامی پس از دههها اتلاف سرمایههای ملی در مسیر سیاستهای «ماجراجویانه و ورشکسته»، کشور را با تورم، فقر، ناامنی، فساد و بیعدالتی مواجه کرده است؛ وضعیتی که به گفته آنان به ابزاری برای سرکوب و تحقیر جامعه بدل شده است.
امضاکنندگان با اشاره به تداوم اعتراضات خیابانی، از «جنبش بزرگ مقاومت مدنی مردم ایران» بهعنوان بیان اراده ملی برای برکناری «نظام نامشروع» جمهوری اسلامی یاد کرده و گفتهاند بار دیگر خیابانها به صحنه فریاد این خواست جمعی تبدیل شده است. آنان تاکید کردهاند در کنار مردم ایستادهاند تا حقوقی چون زندگی شایسته، آزادی، عدالت، کرامت انسانی و حق تعیین سرنوشت بازپس گرفته شود.
این بیانیه همچنین خطاب به نیروهای انتظامی و امنیتی هشدار میدهد که به «مسئولیت واقعی» خود یعنی حفاظت از جان و امنیت شهروندان پایبند بمانند و از اجرای فرمان سرکوب، ایستادن در برابر مردم و ریختن خون شهروندان بیدفاع خودداری کنند. در متن آمده است که هرگونه خشونت علیه مردم «مشارکت مستقیم در جنایتی» است که در حافظه تاریخی ایران ثبت خواهد شد و تاکید میشود «امروز زمان انتخاب است».
در بخش پایانی، امضاکنندگان بار دیگر تصریح کردهاند که «تنها راه نجات ایران، گذار از جمهوری اسلامی است»؛ خواستهای که به گفته آنان نه موقتی است و نه قابل سرکوب. آنان چشمانداز آینده ایران را نظمی دموکراتیک مبتنی بر حاکمیت مردم، منافع ملی و روابط عادی با همه کشورهای جهان توصیف کردهاند.
بیانیه به امضای ابوالفضل قدیانی، امیرسالار داودی، بنیاد نرگس به نمایندگی از نرگس محمدی، جعفر پناهی، سعید مدنی، صدیقه وسمقی، عباس صادقی، عبداله مومنی، قربان بهزادیاننژاد، محمدباقر بختیار، محمد رسولاف، محمد نجفی، مصطفی تاجزاده، مصطفی ملکیان، مهدی محمودیان، منظر ضرابی و ویدا ربانی رسیده است.
موج تازه اعتراضات سراسری در روزهای اخیر بار دیگر شهرهای مختلف ایران را دربر گرفته و گروهها و تشکلهای مختلف، در کنار شخصیتهای سیاسی و مدنی از این اعتراضات حمایت کرده و خواستار عبور از جمهوری اسلامی شدهاند.
در ششمین روز از اعتراضات سراسری در ایران علیه جمهوری اسلامی، شمار دیگری از تشکلها و فعالان صنفی معلمان و کارگران از این اعتراضات حمایت کردند.
فعالان دانشجویی دانشگاههای تهران، بهشتی، علامه، علم وصنعت و تربیتمدرس در همراهی با اعتراضات سراسری طی بیانیه مشترکی از همه مردم خواستند که با هم متحد باشند و بپا خیزند.
در این بیانیه آمده است: «سالهاست حاکمان از دانشگاه هراسیدهاند و با سرکوب و فرسودگی به جانش افتادهاند. امروز نیز بحرانها روی هم انباشته شدهاند: فقر، نابرابری، ستم طبقاتی، ستم جنسیتی، فشار بر ملتها، بحران آب و محیطزیست. همه محصول مستقیم سیستمی فاسد و فرسوده است.»
آنها افزودهاند: «سیاست حاکمیت در قبال دانشگاه هم از این الگوی سرکوب تبعیت میکند؛ تهیکردن آن از هر عنصر سیاسی و نقادانهای و بدلکردن دانشگاه به میدانی اخته که جولانگاه مزدوران شبهنظامی بسیجی شدهاست. با این همه، دانشگاه بار دیگر خاطرنشان کرد که در برابر استبداد ایستاده و در تاریکترین بزنگاههای تاریخ، چه در پهلوی و چه در ولایت اسلامی، از آزمون آزادیخواهی و برابریطلبی سربلند بیرون آمده است.»
در ادامه بیانیه آمده است: «دانشگاه امروز بار دیگر با تاکید بر همان «نه»ی تاریخی در خیزش زن، زندگی آزادی، علیه دوگانههای کاذب در کنار مردم میایستد و همراه با آنان گام برمیدارد. آنچه اکنون ضرورت دارد همبستگی آحاد ملت در مقابل جمهوریاسلامی، سلطنت پهلوی و التقاطیون قاتل یعنی مجاهدین خلق است. صدای ملت بودن از همین جا معنا پیدا می کند، اما این همبستگی نباید دانشگاه را از بیان صدای خود محروم کند.
این بیانیه افزوده است: «جنبش دانشجویی با تخیلی تحولخواهانه به دنبال آیندهای رها از استبداد است و به هیچ شکلی از اقتدارطلبی تن نخواهد داد. امروز پیشروی ما نیازمند در دست داشتن طرحی نو است.»
این فعالان دانشجویی در پایان خطاب به مردم ایران نوشتهاند: «مردم ایران! امروز همه ما در «نه» به جمهوری اسلامی باید متفقالقول باشیم. هیچکس از فردای نیامده خبر ندارد و هیچ نیروی تکنفرهای هم سرنوشت ما را رقم نخواهد زد. اما یکچیز مسلم است؛ وقت حرکت است، هنگام عمل است. باید به پا خیزیم و سرنوشتمان را به دست خویش بنویسیم.»
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز هواپیمای اوکراینی با اعلام همبستگی با معترضان در ایران با صدور بیانیهای تاکید کرد معترضان از روز نخست خواستار سرنگونی جمهوری اسلامی بودهاند و فریاد اعتراض آنها فراتر از ناکارآمدی و فساد سیستماتیک حکومت است.
انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز هواپیمای اوکراینی خواستار توقف فوری سرکوب خشونتآمیز اعتراضات، پاسخگویی شفاف و مستقل درباره کشتهشدگان، مجروحان و بازداشتشدگان، آزادی فوری تمامی بازداشتشدگان اعتراضات اخیر و احترام به حق اعتراض، تجمع مسالمتآمیز و آزادی بیان شد.
این انجمن از جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و دولتهای متعهد به حقوق بشر خواسته است که در برابر نقض سیستماتیک حقوق شهروندان ایرانی سکوت نکنند و از مطالبات عادلانه مردم ایران برای عدالت، کرامت و زندگی شایسته حمایت کنند.
بیانیه با تاکید بر این نکته پایان یافته است که دادخواهی خانوادههای جانباختگان، دادخواهی مردم ایران است و یاد جانباختگان مسئولیت جهانی ما را سنگینتر میکند؛ «قاتلان فرزندان ایران نه فراموش و نه بخشیده خواهند شد.»
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد گفت: «روز ششم اعتراضات در سراسر ایران است. من وضعیت را از نزدیک زیر نظر داشتهام و گزارشها نشان میدهد که رویارویی میان معترضان و نیروهای امنیتی در حال افزایش است؛ الگویی که در سراسر کشور در حال گسترش است. گزارشهای نگرانکنندهای دریافت کردهام که حاکی از کشته شدن ۸ معترض در جریان این اعتراضات است.»
او در پستی در شبکه ایکس نوشت: «از مقامهای ایران میخواهم به حقوق آزادی بیان، تشکلیابی و تجمع مسالمتآمیز احترام بگذارند و از بهکارگیری زور بیش از حد علیه معترضان مسالمتآمیز خودداری کنند. واکنش خشونتآمیزی که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» شاهد آن بودیم، نباید تکرار شود. وجود فضای مدنی کارامد برای هر جامعهای ضروری است. مردم باید بتوانند بدون ترس از تلافی، مخالفت خود را بیان کنند و در اعتراضات مسالمتآمیز مشارکت داشته باشند.»
