ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال از اعتراضات عصر پنجشنبه ۱۱ دیماه در قم نشان میدهد با وجود حضور گسترده نیروهای حکومتی و مقابله آنها با جمعیت معترضان در قم، معترضان همچنان در خیابان حضور داشتند.
همزمان با گسترش اعتراضات سراسری در ایران و شعار شهروندان در حمایت از حکومت پهلوی و شاهزاده رضا پهلوی، محمدجواد ظریف، وزیر و معاون سابق ریاستجمهوری، گفت: «نه گیر افتخارات گذشته خود باشیم و نه در تلاش برای بازسازی افتخاراتی که قابل بازسازی نیست، باشیم.»
او افزود: «دنیای امروز ما نه دنیای هخامنشی است نه دنیای صفوی، ما نیاز داریم که آینده را ببینیم.»
ظریف اضافه کرد: «گرفتاری در گذشته ما را ناگزیر به تکرار گذشته میکند. از زندان افتخارات گذشته بیرون بیاییم.»
در پنجمین روز اعتراضات سراسری در ایران، تجمعها و راهپیماییها در شهرهای مختلف ادامه یافت و همزمان گزارشهای متعددی از شلیک گاز اشکآور، تیراندازی، حمله ماموران سرکوب و بازداشت معترضان منتشر شد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مردم در شهرهای تهران، مشهد، اراک، لردگان، فارسان، مرودشت و نورآباد لرستان پنجشنبه ۱۱ دی به خیابانها آمدند و اعتراض خود به شرایط موجود را با شعارهای مختلف بیان کردند.
در استان لرستان، نورآباد یکی از کانونهای اعتراضات بود. ویدیوهای رسیده نشان میدهد معترضان پنجشنبه ۱۱ دی مقابل مامورانی که به سوی آنها شلیک میکردند ایستادگی کردند. در تجمعهای این شهر شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای» سر داده شد. همچنین گزارشهایی از استقرار گسترده نیروهای سرکوب در کوهدشت منتشر شد.
در خراسان رضوی، اعتراضات دانشجویی در مشهد ادامه یافت.
دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه خیام با برگزاری تجمعهای اعتراضی شعارهایی چون «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» و «دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد» سر دادند.
همچنین ویدیویی از مترو سعدی مشهد نشان میدهد ماموران سرکوب برای متفرق کردن تجمع معترضان به آنها حمله کردند. در ویدیویی دیگر، یک زن سالخورده در مشهد شعار «مرگ بر خامنهای» سر میدهد.
در استان فارس، مرودشت صحنه تجمعهای گسترده اعتراضی بود. معترضان در این شهر شعارهایی مانند «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه»، «توپ تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» و «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» سر دادند.
ویدیوهای ارسالی همچنین شلیک ماموران سرکوب به سمت معترضان را نشان میدهد.
در چهارمحال و بختیاری، لردگان و فارسان شاهد اعتراضات و برخوردهای امنیتی بودند. در لردگان، معترضان با شعارهایی چون «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» به خیابان آمدند و ویدیوهایی از حمله ماموران سرکوب و فریاد «بیشرف» مردم منتشر شد. در فارسان، گزارشها از بازداشت دستکم ۲۰ معترض، که اغلب زیر ۱۸ سال سن داشتند، خبر میدهد.
در کرمانشاه، معترضان در خیابان نوبهار تجمع کردند و شعار «جاوید شاه» سر دادند. این تجمعها با حضور نیروهای امنیتی همراه بود.
در استان مرکزی، شهر اراک نیز در پنجمین روز اعتراضات شاهد تجمع معترضان بود. ویدیوهای ارسالی حضور نیروهای امنیتی و جو ملتهب شهر را نشان میدهد.
در تهران، گزارشها از استقرار گسترده نیروهای سرکوب در نقاط مختلف حکایت دارد. ویدیوهای رسیده نشان میدهد خودروهای سرکوب در میدان صادقیه مستقر شدهاند و در میدان میوه و ترهبار مرکزی تهران در منطقه ۱۹، ماموران به سوی معترضان تیراندازی کرده و گاز اشکآور شلیک کردهاند. همچنین کاسبان میدان مرکزی میوه و ترهبار با شعار «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» به اعتراضات پیوستند. ویدیوهای دیگری نیز حضور ماموران سرکوب در بازار تهران را نشان میدهد.
موضعگیری چهرههای سیاسی و اجتماعی
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل، در پیامی در اینستاگرام با تبریک آغاز سال ۲۰۲۶ نوشت سال ۲۰۲۵ برای مردم ایران «سال دشواریهای پیدرپی» بود؛ «سفرهها کوچکتر شد»، کودکان آسیب بیشتری دیدند و زنان با «تبعیض مضاعف و ناامنی گستردهتر» روبهرو شدند، تا جایی که «زنکشی زیر سایه قانون» به «واقعیتی تلختر از همیشه» تبدیل شد.
عبادی همزمان با پنجمین روز اعتراضات در ایران نوشت دانشجویان «دانشگاه را ناامنتر از هر زمان» یافتند، کادر درمان «تحت فشار بیشتری» قرار گرفت و کارگران، بازنشستگان و معلمان همراه با دیگر اقشار جامعه «شاهد فشار اقتصادی بیامان» بودند.
او نوشت سال ۲۰۲۵ «فقط سال رنج نبود؛ سال استقامت هم بود» و در پایان ابراز امیدواری کرد در سال ۲۰۲۶ «پیشوند سیاه جمهوری اسلامی از نام زیبای ایران برای همیشه حذف شود» و برای مردم ایران «امید، مهربانی و آزادیِ مداوم» آرزو کرد.
مهدی طارمی، کاپیتان تیم ملی فوتبال در واکنش اعتراضات سراسری مردم ایران، با انتشار یک استوری نوشت: «مسئولین چه راه حلی برای مشکلات مردم دارند؟ باید صدای مردم را بشنوند و به دغدغههای ملت نجیب ایران جواب بدهند.»
او همچنین نوشت: «دنیا در حالی وارد سال ۲۰۲۶ شده که متاسفانه وضعیت اقتصادی مردم ایران، به هیچوجه مساعد نیست. هرچی دلار گرونتر میشود، مردم فقیرتر میشوند.»
در تازهترین واکنشها، زهرا خواجوی، دروازهبان تیم ملی فوتبال زنان ایران و باشگاه پرسپولیس، با انتشار یک استوری در شبکههای اجتماعی نوشت: «سزای بهترین و وفادارترین مردم جهان فقر و سفرههای خالی نیست.»
در عرصه بینالمللی، مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در واکنش به اعتراضهای اخیر در ایران گفت هرچند نارضایتی و اعتراض در این کشور سابقهای طولانی دارد، اما موج کنونی «گستردهتر و متفاوتتر» است.
او تاکید کرد: «ما مدت بسیار طولانی است که شاهد اعتراضها در ایران بودهایم، اما اینبار شرایط گستردهتر و تا حدی متفاوت است، زیرا فشار اقتصادیای که دولت ترامپ بر ایران وارد کرده، بسیار شدید بوده است.»
پمپئو افزود مردم ایران علاوه بر فشارهای معیشتی، شاهد «ضعف حکومت» در برابر حمله اسرائیل بودهاند.
او همچنین با اشاره به وضعیت اقتصادی ایران گفت میلیاردها دلار از منابع کشور هدر رفته، اقتصاد در وضعیت ویران قرار دارد و بحران کمآبی نیز به مشکلات موجود افزوده است.
به گفته پمپئو، همین عوامل باعث شده اعتراضها از شهرهای بزرگ فراتر رود و حتی به برخی مناطق روستایی کشیده شود. او گفت: «شاید مردم ایران قیام کنند و ما شاهد شکلگیری حکومتی باشیم که اساسا با نظامی که از سال ۱۹۷۹ جهان را تهدید کرده، متفاوت باشد.»
شاهزاد رضا پهلوی نیز با انتشار پیامی خطاب به معترضان، از آنان خواست بر همبستگی و حضور در خیابانها تاکید کنند.
او گفت: «به تکتک شما افتخار میکنم.» رضا پهلوی با اشاره به تعطیلی اماکن عمومی و دانشگاهها افزود: «جمهوری اسلامی تلاش کرد شما را خانهنشین کند، اما شما شجاعانه در خیابانها ایستادید.»
شاهزاده رضا پهلوی در ویدیویی در شبکه اجتماعی ایکس از معترضان خواست در روزهای آینده «از هر فرصت و گردهمایی» برای گسترش اعتراضات استفاده کنند و گفت او و تیمش برای «بسیج بیشتر نیروها، ریزش بیشتر از نظام و رساندن صدای مردم ایران به جهانیان» تلاش خواهند کرد.
بازتاب اعتراضات ایران در رسانههای بینالمللی رسانههای بینالمللی پنجشنبه بهطور گسترده به اعتراضات ایران پرداختند.
شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال در مقالهای نوشت برخلاف پیشبینی بسیاری از کارشناسان که معتقد بودند جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و آمریکا با ایران میتواند به همبستگی داخلی با حاکمیت منجر شود، تحولات اخیر مسیر متفاوتی را نشان داده است. به نوشته این روزنامه، تنها چند ماه پس از آن حملات، شهرهای مختلف ایران شاهد اعتراضات خیابانی بودهاند.
والاستریت ژورنال تاکید کرد این تحولات لزوما به معنای فروپاشی فوری حکومت نیست، اما یادآور شد که «دیکتاتوریها اغلب تا لحظه پایان، باثبات به نظر میرسند».
در این مقاله آمده است که علی خامنهای برای حفظ وفاداری فرماندهان و ادامه سرکوب، به درآمدهای نفتی متکی است و در صورت اختلال در جریان این منابع مالی، وفاداری نیروهای سرکوبگر میتواند دستخوش تغییر شود.
در استرالیا و نیوزیلند نیز اعتراضات ایران بازتاب گستردهای داشته است. روزنامه استرالین با اشاره به «گستردگی» اعتراضات، از بازگشت سرکوب، بازداشتها و حتی استفاده از گلوله جنگی علیه معترضان نوشت.
این روزنامه گزارش داد جمهوری اسلامی اعلام کرده در جریان جنگ ژوئن بیش از ۲۱ هزار «مظنون» را بازداشت کرده و گروههای حقوق بشری از افزایش قابل توجه اعدامها پس از آن خبر دادهاند.
به نوشته استرالین، همین سطح از سرکوب، تداوم اعتراضات را برجستهتر کرده است.
این روزنامه همچنین اعتراضات کنونی را فرصتی برای آمریکا دانست تا حمایت عملیتری از مردم ایران نشان دهد و تاکید کرد حفظ فشار اقتصادی، بهویژه از طریق تحریمهای نفتی، میتواند بر توازن قدرت در داخل ایران اثر بگذارد.
میدلایست فروم نیز در تحلیلی نوشت «روند فروپاشی در ایران آغاز شده است». در همین چارچوب، برخی سیاستمداران آمریکایی از جمله پیت ریکتس، سناتور جمهوریخواه، جمهوری اسلامی را «فاسد و تروریست» توصیف کردهاند.
روزنامه اورشلیم پست در یادداشتی تحلیلی، ضمن اشاره به گستردگی و کمسابقه بودن موج تازه اعتراضها، نسبت به قضاوت شتابزده درباره سرنوشت آن هشدار داد. این روزنامه با مرور اعتراضات سالهای ۱۳۷۸، ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ نوشت که در همه این موارد، پیشبینی فروپاشی نزدیک نظام در نهایت محقق نشد. با این حال، اورشلیم پست تاکید کرد شرایط کنونی نشاندهنده بازگشت نارضایتی عمیق در جامعه ایران است.
اورشلیم پست پرسش اصلی را چگونگی حمایت خارجی از معترضان بدون آسیبزدن به آنها دانست و هشدار داد حمایت علنی، بهویژه از سوی اسرائیل، میتواند از سوی حکومت ایران بهعنوان «دخالت خارجی» مورد بهرهبرداری تبلیغاتی قرار گیرد.
این روزنامه به بیانیه اخیر موساد به زبان فارسی اشاره کرد و آن را نمونهای از اقدامی دانست که نتیجه معکوس داشته است.
به نوشته اورشلیم پست، موثرترین حمایت از معترضان نه در سطح شعار، بلکه در حوزههایی مانند تضمین دسترسی به اینترنت، ابزارهای ارتباطی امن و مقابله با زیرساختهای سرکوب اطلاعاتی است.
در فرانسه، روزنامه لوموند تمرکز خود را بر جنبه اقتصادی اعتراضات گذاشته است. این روزنامه نوشت سقوط ارزش ریال، جهش قیمتها و کاهش شدید قدرت خرید، زمینهساز اعتراضهایی شده که اکنون از مطالبات صرفا اقتصادی فراتر رفته و رنگ سیاسی به خود گرفتهاند.
به نوشته لوموند، حضور فعال بازاریان و کسبه، بهعنوان بخشهایی از بدنه اصلی اقتصاد، ویژگی متمایز این موج اعتراضی است؛ امری که میتواند پیامدهای جدیتری برای حاکمیت داشته باشد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، داریوش انصاری بختیاروند، شهروند معترض ساکن فولادشهر، شامگاه چهارشنبه ۱۰ دی در اعتراضات شبانه این شهر و با شلیک مستقیم گلوله از سوی ماموران حکومتی کشته شد.
بنا بر اطلاعات دریافتی، این شهروند ۳۷ ساله پیش از رسیدن به بیمارستان جان خود را از دست داد.
ایراناینترنشنال ویدیو مربوط به پیکر بیجان داریوش انصاری بختیاروند را مشاهده کرده و هویت او را بررسی و تایید کرد.
یکی از نزدیکان داریوش انصاری به ایراناینترنشنال گفت او در اعتراضات شب گذشته فولادشهر شرکت کرده بود و در میانه اعتراضات هدف گلوله قرار گرفت.
تایید جان باختن «یک شهروند» از سوی نیروی انتظامی
رییس پلیس آگاهی استان اصفهان، بدون اشاره به نام داریوش انصاری و جزییات و دلایل کشته شدن او، جان باختن «یک شهروند ۳۷ ساله» در فولادشهر در شامگاه ۱۰ دی را تایید کرد.
سازمان حقوق بشری ههنگاو نیز اعلام کرد داریوش انصاری بختیاروند با شلیک مستقیم گلوله «نیروهای سرکوبگر» در فولادشهر کشته شد.
فولادشهر یکی از دهها شهری است که در روزهای اخیر صحنه اعتراضات ضدحکومتی بوده است.
پیشتر ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال نشان میداد مردم معترض در فولادشهر استان اصفهان، در تجمع اعتراضی شامگاه چهارشنبه ۱۰ دی، آتش بزرگی روشن کرده و شعار «جاوید شاه» سردادند.
شب قبل از آن نیز، ویدیو رسیده به ایراناینترنشنال نشان میداد معترضان در فولادشهر استان اصفهان شامگاه سهشنبه نهم دی در تجمع اعتراضی خود علیه جمهوری اسلامی، شعارهایی چون «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» سردادند.
معترضان در فولادشهر، در شامگاه سهشنبه با روشنکردن آتش خیابان را بستند و همچنین در اعتراضات شبانه خود شعار علیه جمهوری اسلامی دادند.
اعتراضات کنونی ایران که در روز پنجم خود به سر میبرد، در واکنش به نابسامانی بازار و اقتصاد و ناکارآمدی حکومت در حل مشکلات معیشتی آغاز شد.
مردم معترض در تعدادی از شهرها از جمله تهران، زنجان، همدان، کرمان، اصفهان، اراکف کرمانشاه، مشهد، قم، شیراز و ... به خیابانها آمدند و شعارهای مانند «امسال سال خون است/ سیدعلی سرنگون است» و «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» سر دادند.
دانشجویان چندین دانشگاه ایران نیز به این اعتراضات پیوستهاند و تاکنون حکومت نتوانسته از گسترش این اعتراضات جلوگیری کند.
نیروهای فنلاند یک کشتی را که از روسیه حرکت کرده بود، به ظن خرابکاری در یک کابل مخابراتی زیردریایی میان هلسینکی و استونی، توقیف کرد. خرابکاری در کابلهای مخابراتی این منطقه در سالهای اخیر بارها تکرار شده است.
مقامهای گارد مرزی فنلاند در یک نشست خبری در هلسینکی اعلام کردند که کشتی باری توقیفشده با نام «فیتبورگ»در زمان وقوع این حادثه در مسیر حرکت از بندر سنپترزبورگ روسیه به مقصد اسرائیل بوده است.
یاری لیوکو، رییس پلیس هلسینکی، چهارشنبه به خبرنگاران گفت: «در حال حاضر ما به اختلال شدید در ارتباطات مخابراتی و همچنین خرابکاری شدید و تلاش برای خرابکاری شدید مظنون هستیم.»
در اروپا نگرانیها درباره تهدیدات روسیه در حال افزایش است و مقامهای اروپایی معتقدند از زمان آغاز جنگ روسیه علیه اوکرای، تهدیدهای موسوم به «تهدیدهای ترکیبی» از سوی روسیه افزایش یافته است.
اوایل ماه دسامبر، عالیرتبهترین فرمانده نظامی ناتو اعلام کرد که این ائتلاف باید برای پاسخ به اینگونه تهدیدها به منظور دفاع از قلمرو خود آماده باشد.
منظور از «تهدیدهای ترکیبی» بهکارگیری همزمان تاکتیکهای نظامی و غیرنظامی برای تضعیف امنیت یک کشور است. این تهدیدها میتوانند شامل حملات سایبری، کارزارهای اطلاعات نادرست، خرابکاری در زیرساختهای حیاتی و استفاده از پهپادها یا گروههای مسلح نامنظم باشند.
حالت آمادهباش کشورهای حاشیه دریای بالتیک
به گفته بازرسان فنلاندی، ۱۴ خدمه بازداشتشده کشتی فیتبورگ، اهل روسیه، گرجستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان هستند. این کشتی تحت پرچم کشور سنت وینسنت و گرنادینها حرکت میکرد.
هشت کشور عضو ناتو با دریای بالتیک مرز مشترک دارند؛ دریایی که همچنین با روسیه هممرز است.
این کشورها از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، پس از وقوع مجموعهای از قطعیها و آسیبها به کابلهای برق، خطوط مخابراتی و خطوط لوله گاز که در بستر نسبتا کمعمق این دریا قرار دارند، در وضعیت آمادهباش بالا قرار گرفتهاند.
ناتو در سالهای اخیر حضور خود را در دریای بالتیک با اعزام ناوهای جنگی، هواپیماها و پهپادهای دریایی افزایش داده است.
یکی از مقامهای این ائتلاف نظامی به رویترز گفت: «ما از طریق تبادل اطلاعات، از راه مرکز کشتیرانی ناتو که در فرماندهی دریایی متحدان در نورثوودِ بریتانیا مستقر است، همچنان در تماس با مقامهای فنلاندی هستیم.»
فنلاند در دسامبر ۲۰۲۴ نیز یک نفتکش مرتبط با روسیه را متوقف و بازرسی کرد؛ کشتیای که به گفته بازرسان، با کشیدن لنگر خود موجب آسیب به یک کابل برق و چندین خط مخابراتی در دریای بالتیک شده بود.
با این حال، یک دادگاه فنلاندی در ماه اکتبر پرونده کیفری علیه ناخدای این نفتکش و دیگر اعضای خدمه را رد کرد و حکم داد که نتوانسته قصد مجرمانه را اثبات کند.
با این حال در آن زمان، سرویس اطلاعاتی فنلاند گزارش داد که فعالیتهای خرابکارانه روسیه در اروپا بهطور فزایندهای خطرناکتر شده است و روسیه توجه کمتری به تلفات جانبی دارد.
به گفته رییس سرویس مخفی فنلاند، افزایش تعداد حوادث مربوط به کابلهای دریای بالتیک «استثنایی» بوده و نشاندهنده تهدیدی جدی است.
