اوکراین اعلام کرد یک فرمانده ارتش روسیه را بهعنوان مظنون در بخشی از کشتارهای انجامشده در «بوچا» شناسایی کرده است؛ اقدامی که مقامهای اوکراینی آن را گامی مهم در مسیر روشنکردن زنجیره فرماندهی پشت اعدامهای گسترده غیرنظامیان میدانند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که پیشرفت تازهای در این پرونده صورت گرفته و نوشت که ابلاغ ظن صادرشده، نخستین موردی است که متوجه یک فرمانده نظامی روسیه شده است.
بوچا، شهری در ۵۶ کیلومتری کییف، یکی از مهمترین صحنههای کشتار غیرنظامیان در جریان تهاجم سراسری روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بود و تصاویر اجساد رهاشده در خیابانها پس از عقبنشینی نیروهای روسیه، در جهان بازتاب گستردهای داشت.
مقامهای اوکراینی میگویند بیش از ۴۵۰ جسد از گورهای جمعی در شهر بوچا کشف شد و صدها نفر در مناطق اطراف هم بهدست نیروهای روسیه کشته شدند.
دادستانهای اوکراین پیش از این برای دهها سرباز روسیه در این پرونده ابلاغ ظن صادر کرده بودند، اما تاکید کردند مورد جدید اهمیت ویژهای دارد زیرا برای نخستینبار متوجه یک فرمانده در ساختار نظامی روسیه شده است.
آندری لشچنکو، معاون دادستان کل اوکراین، در بیانیهای که توسط یک بنیاد حقوقی منتشر شد، گفت این ابلاغ ظن «گامی بنیادی» در پیگیری عدالت است و به رسیدگی به ابعاد وسیع جنایتهای جنگی در بوچا کمک میکند. کرملین همچنان رخدادهای بوچا را «صحنهسازی» مینامد و مسئولیت آن را رد میکند.
در بخش دیگری از همان بیانیه، بنیاد بینالمللی «گلوبال رایتس کامپلاینس» نام فرد مظنون را اعلام کرد و گفت شواهد او را مسئول ۱۷ مورد قتل و چهار مورد بدرفتاری عمدی توسط نیروهای تحت فرمانش نشان میدهد.
براساس ابلاغ ظن اوکراین، این فرمانده در یکی از واحدهای لشکر ۷۶ هوابرد تهاجمی روسیه خدمت میکرد؛ همان واحدی که پیشتر هم در یک تحقیق جداگانه نقش آن در وقایع بوچا برجسته شده بود.
این بنیاد اعلام کرد بررسیها بر پایه شهادت شاهدان، شواهد جرمشناسی و اطلاعات منبعباز انجام شده است.
در این گزارش آمده فرمانده روسی به نیروهایش دستور داده بود افرادی را که تصور میشد به نیروهای اوکراینی کمک میکنند «شکار کنند، آسیب بزنند و بکشند» و پس از انجام کشتار، برخی اجساد را بسوزانند تا آثار جرم پنهان شود.
مقامهای پلیس اوکراین گفتند این مرحله از تحقیق نشان میدهد رسیدگی قضایی وارد سطح بالاتری شده و اکنون زنجیره فرماندهیای که منجر به اعدامهای گسترده شده، در حال شناسایی است.
به گفته آنان، شواهد تازه میتواند پایهای برای تحقیقات گستردهتر درباره نقش احتمالی رهبری روسیه در این عملیات باشد.
نشانههای تشدید تنش پس از آتشبس غزه
با پایدار ماندن آتشبس در غزه، تحلیلگران معتقدند احتمال رویارویی نظامی میان اسرائیل و حزبالله بیشتر شده است. اسرائیل از زمان پایان جنگ ۲۰۲۴، حملات هوایی—از جمله ترور فرماندهان و حمله به مواضع حزبالله—را در جنوب لبنان افزایش داده و این حملات اکنون شتاب بیشتری گرفته است؛ اقدامی که بسیاری آن را مقدمه یک عملیات گستردهتر میدانند. در این تحلیلها تاکید میشود در صورتی که دولت لبنان نتواند حزبالله را خلعسلاح کند، اسرائیل ممکن است خود وارد عمل شود.
فشارهای آمریکا و باز شدن درِ مذاکره با اسرائیل
آتشبس اخیر فضای جدیدی برای دیپلماسی ایجاد کرده است. دونالد ترامپ در سخنرانی خود در کنست، از تلاشهای لبنان برای خلعسلاح حزبالله تمجید کرد و پس از آن، ژوزف عون، رئیسجمهوری لبنان، آشکارا خواستار مذاکره با اسرائیل شد—موضعی بیسابقه در سیاست لبنان. چندی بعد، فرستاده ویژه آمریکا، تام باراک، نیز همین موضع را تقویت کرد و هشدار داد که ادامه مسلحبودن حزبالله میتواند به حمله اسرائیل منجر شود. او لبنان را «دولت شکستخورده» خواند و تاکید کرد خلعسلاح حزبالله باید سریعتر انجام شود.
مقاومت حزبالله و توقف برنامه دولت لبنان
بهدنبال تصویب طرح خلعسلاح حزبالله در اوت گذشته و مامور شدن ارتش برای تهیه برنامه اجرایی تا پایان ۲۰۲۵، روند کار عملاً متوقف شده است. حزبالله و نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، فوراً تلاش کردند پیشبرد این طرح و هرگونه مذاکره مستقیم با اسرائیل را سد کنند. علاوه بر مخالفت حزبالله، کندی تصمیمگیری سیاسی و نبود ضربالاجل روشن در برنامه ارتش نیز روند را به تاخیر انداخته است. هرچند ارتش برخی مواضع گروه را در جنوب لیتانی برچیده، حزبالله خلعسلاح کامل را در سراسر لبنان رد میکند.
جدل بر سر شکل مذاکرات با اسرائیل
مذاکرات احتمالی میان لبنان و اسرائیل محل اختلاف است. بطور سنتی گفتوگوها غیرمستقیم و با میانجیگری آمریکا و سازمان ملل انجام میشود، اما دولت ترامپ اکنون خواستار گفتوگوهای مستقیم است تا نفوذ حزبالله به حداقل برسد. گزینه دیگر ادامه سازوکار آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ است که لبنان را به خلعسلاح گروههای مسلح متعهد میکند و اسرائیل را از عملیات تهاجمی بازمیدارد. حزبالله ترجیح میدهد مذاکرات غیرمستقیم ادامه یابد تا زمان لازم برای بازسازی و حفظ نفوذ خود را داشته باشد.
بازسازی نظامی حزبالله با وجود ضربات سنگین
با وجود ضربههای جدی ناشی از جنگ با اسرائیل—از جمله از دست رفتن فرماندهان باسابقه، کاهش تجهیزات استراتژیک، اختلال مسیرهای تدارکاتی سوریه و کاهش حمایت مالی حکومت ایران—گزارشهایی نشان میدهد حزبالله در حال بازسازی نیرو و توان موشکی است. منابع اسرائیلی و آمریکایی ادعا میکنند این گروه به سرعت نسبت به سرعت ارتش لبنان در برچیدن مواضعش نیرو جذب میکند و تسلیحات خریدار میکند. حزبالله همچنین ساختار فرماندهی خود را در قالب واحدهای کوچکتر و خودمختار تغییر داده و تمرکز خود را بر جنگافزار سبک، موشکهای ضدتانک و پهپادهای تولید داخل گذاشته است.
ایدئولوژی به جای برتری نظامی
در شرایطی که توان نظامی حزبالله بهشدت آسیب دیده، رهبران گروه تلاش کردهاند با تقویت گفتمان «جهاد»، «مقاومت» و «وظیفه الهی»، خلأ قدرت خود را جبران کنند. نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در سخنرانیهای اخیر کمتر به تهدیدهای بزرگنمایانه علیه اسرائیل پرداخته و بیشتر بر «تحمل» و «ایستادگی» تاکید کرده است. همزمان، گزارشهایی درباره احیای شبکه تونلها و بازگشت به تاکتیکهای جنگ نامنظم منتشر شده است.
فشار اقتصادی و تلاش برای بقا
حزبالله تحت فشار مالی قرار دارد؛ از ضربه به مؤسسات مالیاش گرفته تا کاهش منابع ایرانی. با این حال، همچنان از مسیرهای غیررسمی و سوریه تامین مالی میشود و بخش بزرگی از منابع خود را به عملیات نظامی و حمایت از خانوادههای کشتهشدگان اختصاص داده است. فعالیتهای پهپادی و تامین قطعات از طریق شرکتهای پوششی خارجی نیز ادامه دارد.
احتمال اقدام یکجانبه اسرائیل
در حالی که آمریکا در تلاش است دولت لبنان را به سمت گفتوگو با اسرائیل و خلعسلاح حزبالله سوق دهد، حزبالله اخیراً در نامهای علنی اعلام کرده است که «هیچ دولتی در لبنان انحصار سلاح نخواهد داشت» و هرگونه مذاکره مستقیم با اسرائیل را رد کرده است. به دنبال این موضعگیری، اسرائیل حملات خود را افزایش داد و چندین روستا را تخلیه کرد. سفارت آمریکا نیز اعلام کرد که «اجازه نخواهد داد حزبالله همچنان تهدیدی برای لبنان باقی بماند».
فرصت تاریخی یا آغاز یک جنگ جدید؟
لبنان اکنون در نقطه حساسی قرار دارد. آتشبس غزه و تلاشها برای کاهش تنش در منطقه، فرصتی بیسابقه برای اعمال حاکمیت دولت و خلعسلاح حزبالله فراهم کرده است. اما اگر دولت لبنان نتواند با جدول زمانی واضح و تصمیمگیری قاطع پیش برود، احتمالاً اسرائیل خود وارد عمل خواهد شد—موضوعی که میتواند لبنان را وارد دور جدیدی از درگیری و بیثباتی کند.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۸ آبان نوشت: «انتشار این اسناد میتواند فعالیتهای اپستین را که قبل از محکومیتش در سال ۲۰۰۸ با ترامپ و دیگر چهرههای برجسته معاشرت میکرد، بیشتر روشن کند.»
با وجود انتشار عکسهایی از ترامپ و اپستین در کنار هم در دهههای گذشته، رییسجمهوری ایالات متحده تاکید کرده است رابطه او با اپستین پیش از محکومیتهای جنجالی این مجرم جنسی قطع شده بود.
ایمیلهایی که هفته گذشته از سوی یک کمیته مجلس نمایندگان منتشر شد، نشان میداد که اپستین معتقد بوده ترامپ «از دخترها خبر داشته»، هرچند معنای دقیق این عبارت روشن نیست.
در این حال، ترامپ ماهها برای جلوگیری از انتشار پروندهها تلاش کرده بود، اما در روزهای اخیر مخالفت خود را پس از افزایش انتقادها، از سوی دموکراتها و نیز یکی از حامیان سابقش؛ مارجوری تیلور گرین، کنار گذاشت.
اپستین بهدلیل دست داشتن در جرائم جنسی به زندان محکوم شد. او تقریبا ۱۳ ماه از محکومیت خود را گذراند و در سال ۲۰۰۹ بهطور مشروط آزاد شد.
او سال ۲۰۱۹ مجددا بازداشت شد، اما پیش از آغاز محاکمه در زندان نیویورک جان باخت و مقامهای قضایی دلیل مرگ او را خودکشی اعلام کردند. با گذشت سالها، این پرونده همچنان با بحثهای گستردهای همراه است.
رویترز اشاره کرد که بسیاری از رأیدهندگان به ترامپ معتقدند که دولت او روابط اپستین با چهرههای قدرتمند را پنهان کرده و جزئیات مربوط به مرگ او را که خودکشی اعلام شد، پنهان کرده است.
پم بوندی چهارشنبه گفت: «ما همچنان از قانون پیروی خواهیم کرد و مشوق حداکثر شفافیت خواهیم بود.»
به نوشته رویترز، اما انتشار این پروندهها ممکن است جامع نباشد، زیرا قانون مصوب کنگره به وزارت دادگستری اجازه میدهد اطلاعات شخصی در مورد قربانیان اپستین و مطالبی را که تحقیقات را به خطر میاندازد، مخفی نگه دارد.
بر اساس این گزارش، ترامپ هفته گذشته به وزارت دادگستری دستور داد تا وضعیت بیل کلینتون، رییسجمهوری اسبق، لاری سامرز، وزیر اسبق خزانهداری و رید هافمن، بنیانگذار لینکدین و از چهرههای دموکرات، را که با اپستین در ارتباط بودند، بررسی کند و مقامات میتوانند تصمیم بگیرند که هیچ اطلاعاتی مرتبط با این افراد را منتشر نکنند.
وزارت دادگستری آمریکا به طور مرتب به لزوم محافظت از تحقیقات جاری اشاره میکند.
موساد چهارشنبه ۲۸ آبان اعلام کرد که در یک عملیات مشترک با نهادهای امنیتی و پلیس اروپا، مجموعهای از طرحهای «تروریستی» حماس برای هدف قرار دادن مراکز یهودی و اسرائیلی در اروپا کشف و متوقف شده است.
براساس اعلام موساد، محمود نعیم، پسر باسِم نعیم عضو ارشد حماس و مشاور خالد الحیه، از مدیران این شبکه بوده و در ماه سپتامبر با پدرش در قطر برای هماهنگی طرحها دیدار کرده است؛ موضوعی که به گفته موساد نشان میدهد سطح حمایت حماس از این عملیاتها «در بالاترین ردهها» بوده است.
موساد همچنین گفت برخی مقامهای حماس در ترکیه نیز در این شبکه نقش داشتهاند.
این نهاد اطلاعاتی اسرائیل گفت پس از حمله هفتم اکتبر، حماس تلاشهای خود برای ایجاد هستههای عملیاتی و لجستیکی در اروپا را افزایش داد و سرویسهای امنیتی اسرائیل «دهها طرح» را در خارج از کشور مختل کردهاند.
در بیانیه این سازمان آمده است: «موساد همراه با شرکای خود در اسرائیل و جهان، بیوقفه برای خنثیسازی حملات علیه شهروندان اسرائیلی، یهودی و غیرنظامیان دیگر در سراسر جهان کار میکند.»
به گفته مقامات امنیتی، همکاری نزدیک میان نهادهای اروپایی و اسرائیلی منجر به بازداشت افراد مرتبط با حماس و توقیف تجهیزات در چند کشور شده است.
در اتریش، سرویس امنیتی دولتی (DSN) در وین یک مخفیگاه سلاح شامل چند قبضه اسلحه کمری و مواد منفجره کشف کرد و تعدادی مظنون را که با هستهای وابسته به حماس ارتباط داشتند، بازداشت و بازجویی کرد.
گزارشهای محلی بعدتر از کشف یک انبار مرتبط با حماس در وین و بازداشت مرتبط دیگری در لندن خبر دادند.
در آلمان نیز پلیس و دستگاه قضایی چند پرونده را علیه افراد مظنون به همکاری با حماس یا تامین سلاح برای این گروه باز کردهاند.
مقامات امنیتی آلمان میگویند در یورشهای اخیر، سلاحهایی شامل تفنگهای تهاجمی، اسلحه کمری و مهمات کشف شده است.
وزیر کشور آلمان از سلب تابعیت حامیان حماس حمایت کرد
به گزارش خبرگزاری رویترز، الکساندر دوبریندت، وزیر کشور آلمان، چهارشنبه در ویسبادن گفت کسانی که تابعیت آلمان را دریافت میکنند، تعهد میدهند که به نظم دموکراتیک و ارزشهای بنیادین کشور پایبند باشند و اگر مشخص شود این تعهد «تظاهری و نادرست» بوده، امکان سلب تابعیت باید وجود داشته باشد.
این موضع در حالی مطرح میشود که آلمان در میانه بحثهای گسترده درباره مهاجرت، هویت ملی و رشد راست افراطی، قوانین تابعیت و مهاجرت خود را سختتر کرده است.
بر اساس گزارش رسانههای آلمان، پرونده اخیر مربوط به مردی سوری است که در کودکی وارد آلمان شده و پس از اخذ تابعیت، یک روز بعد تصویری از دو عضو مسلح حماس را با عنوان «قهرمانان فلسطین» در اینستاگرام منتشر کرده است.
دفتر امور مهاجرت برلین پس از دریافت گزارشهای امنیتی از این موضوع مطلع شد و معتقد است فرد مذکور هنگام درخواست تابعیت درباره تعهدش به ارزشهای آلمان «اظهار خلاف واقع» کرده است.
طبق اصلاحات قانون تابعیت که از ژوئن ۲۰۲۴ اجرا شد، متقاضیان تابعیت باید تعهد خود به نظم دموکراتیک کشور و «مسئولیت تاریخی آلمان، بهویژه در حفاظت از زندگی یهودیان» را اعلام کنند.
اسرائیلدوستی آلمان عمدتا ریشه در مسئولیت تاریخی این کشور پس از هولوکاست دارد و نگرانی درباره حمایت برخی مهاجران از حماس در دو سال اخیر افزایش یافته است.
رسانهها گزارش دادهاند که فرد سوری موردنظر پیشتر چند بار در تظاهرات طرفداری از فلسطین مورد توجه پلیس قرار گرفته بود. مقامهای مهاجرت برلین اکنون به او اطلاع دادهاند که تابعیت آلمانیاش لغو خواهد شد.
دفتر مهاجرت هنوز پاسخی رسمی نداده، اما کای وِگنر، شهردار برلین، در پیامی در ایکس از اقدام سریع این نهاد قدردانی کرده است.
پاپ لئو چهارشنبه ۲۸ آبان در سخنانی خطاب به خبرنگاران در نزدیکی اقامتگاه تابستانی پاپ در جنوب رم، گفت باید «راههایی برای رفتار انسانی با مردم» پیدا کرد.
او افزود: «اگر فردی بهطور غیرقانونی در ایالات متحده است، راههایی قانونی و سازوکارهای قضایی برای رسیدگی وجود دارد.»
او در این گفتوگو از بیانیه اخیر اسقفهای کاتولیک آمریکا در انتقاد از سیاستهای مهاجرتی در آمریکا، حمایت کرد.
این بیانیه بدون اشاره مستقیم به دولت دونالد ترامپ، اقدامهای اجرایی دولت در حوزه مهاجرت را عامل ایجاد فضای «بدنامسازی» مهاجران دانسته است.
اسقفها در این بیانیه اعلام کردند «کرامت انسانی» و «امنیت ملی» قابلجمع هستند «اگر افراد نیکنیت با هم همکاری کنند».
پاپ لئو تاکید کرد بسیاری از این مهاجران «۱۰ تا ۲۰ سال» در آمریکا زندگی کردهاند و نباید با آنها «با بیاحترامی» رفتار شود.
این اظهارات پس از آن بیان شد که اسقفها در بیانیه خود نسبت به لغو محدودیتهای قدیمی در عملیات مهاجرتی در مکانهای حساس مانند کلیساها، مدارس و بیمارستانها اعتراض کردند.
دولت ترامپ در روزهای نخست دوره دوم ریاستجمهوریاش این محدودیتها را لغو کرده بود.
در واکنش به این بیانیه، تام هومن، مسئول امور مرزی دولت ترامپ، بیانیه اسقفها را «اشتباه» خواند و گفت: «مرزهای امن جانها را نجات میدهند. امیدوارم کلیسای کاتولیک این را درک کند.»
او که خود را «کاتولیکی در تمامعمر» توصیف کرد، گفت هشدار اسقفها نادیده گرفتن خطرات مهاجرت غیرقانونی است.
بر اساس گزارش مرکز پژوهشی پیو، حدود ۱۴ میلیون مهاجر فاقد مدرک در آمریکا زندگی میکنند که نشاندهنده افزایشی چشمگیر نسبت به سال ۲۰۰۰ است.
پاپ لئو که اهل شیکاگو است، امسال در مصاحبهای دیگر از «رفتارهای غیرانسانی» با مهاجران در آمریکا ابراز نگرانی کرده بود.
او تاکنون با دونالد ترامپ دیدار نکرده است، اما چهارشنبه در واتیکان با جی.بی. پریتزکر، فرماندار ایلینوی که از منتقدان جدی سیاستهای مهاجرتی دولت ترامپ است، ملاقات کرد.
