مقام حماس: آتشبس غزه پس از تایید دولت اسرائیل اجرایی خواهد شد
اسامه حمدان، از رهبران حماس، گفت که اداره غزه باید از سوی شخصیتهای ملی فلسطینی و بدون دخالت اسرائیل انجام شود.
او با اشاره به این که آتشبس پس از تایید دولت اسرائیل اجرایی خواهد شد افزود که تبادل گروگانها و زندانیان انجام نخواهد شد، مگر اینکه توافقی برای پایان جنگ اعلام شود.
حمدان گفت که اسرائیل جمعه از همه مناطق مسکونی نوار غزه، از جمله خانیونس، رفح و شهر غزه، عقبنشینی خواهد کرد.
او افزود که آزادی گروگانها نیازمند ترتیبات میدانی و آزادی تحرک نیروهای حماس است، بنابراین باید ابتدا اسرائیل عقبنشینی کند.
یک مقام دفتر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل به تایمز اسرائیل گفت که آتشبس غزه پس از تصویب توافق در عصر پنجشنبه از سوی دولت، اجرایی خواهد شد.
این خبر پس از آن منتشر شد که چندین رسانه عبریزبان گزارش دادند که آتشبس با امضای توافقنامه که قرار بود ظهر پنجشنبه در مصر انجام شود، به اجرا درآمده است.
این خبر را رویترز به نقل از رسانههای دولتی مصر نیز منتشر کرد.
رادیو ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروهای ارتش قبل از تصویب توافق غزه توسط دولت، عقبنشینی نخواهد کرد.
خاویر میلی رییسجمهور آرژانتین به دونالد ترامپ همتای آمریکایی خود «به خاطر دستیابی به یک توافق تاریخی صلح بین اسرائیل و حماس» تبریک گفت.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «میخواهم این فرصت را غنیمت بشمرم و اعلام کنم که نامزدی دونالد جی. ترامپ را برای جایزه صلح نوبل امضا خواهم کرد، به پاس سهم فوقالعاده او در صلح بینالمللی.»
میلی افزود: «هر رهبر دیگری با چنین دستاوردهایی، مدتها پیش این جایزه را دریافت کرده بود.»
عبدالله ابحیص، مدیر رسانهای پیشین کمیته عالی برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲، فاش کرد که دولت قطر در آستانه این تورنمنت با کنترل اطلاعاتی و پروندهسازی برای خبرنگاران و رسانههای بینالمللی، علاوه بر دادن دسترسی ویژه به خبرنگاران و رسانههای «دوست»، مانع حضور دسته «دردسرساز» شد.
در زمان برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ و همزمان خیزش انقلابی مردم ایران در سال ۱۴۰۱ و اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی، دولت قطر و مسئولین برگزاری این مسابقات، درخواست حضور خبرنگاران ایراناینترنشنال را رد کردند و به آنها مجوز حضور برای پوشش این بازیها را ندادند.
همچنین مسئولین برگزاری بازیها، تماشاگرانی که بنر و پلاکاردهایی که علیه دولت جمهوری اسلامی و در دفاع از مردم ایران بود را جمع آوری میکردند.
ابحیص در جریان کنفرانس Play the Game ۲۰۲۵ درباره حذف رسانههای آزاد از جام جهانی ۲۰۲۲ گفت: «برای قطر، جام جهانی پیش از هر چیز یک پروژه حیثیتی بود که بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار برای آن هزینه شد تا تصویری ایدهآل از کشور ارائه شود.»
ابحیص پیش از این بهعنوان مدیر رسانهای در کمیته عالی تحویل و میراث (Supreme Committee for Delivery and Legacy) فعالیت داشت — نهاد مسئول برگزاری جام جهانی قطر ۲۰۲۲ — در نوامبر ۲۰۱۹، اندکی پس از انتقاد به نحوهی برخورد مقامات قطری با اعتراض کارگران و امتناع از لاپوشانی نقض حقوق کارگران مهاجر بازداشت شد.
او به اتهام رشوهخواری، سوءاستفاده از منابع دولتی و افشای اطلاعات محرمانه مربوط به مناقصهها محاکمه شد. ابحیس تمامی اتهامات را رد کرد، اما در آوریل ۲۰۲۱ دادگاهی در دوحه او را مجرم شناخت و به «وارد کردن خسارت به کمیته عالی» نیز متهم کرد. حکم اولیه او پنج سال زندان بود که بعداً به سه سال کاهش یافت و در مارس ۲۰۲۵ آزاد شد.
ابحیص گفت: «ما برای هر نوع منتقد یا رسانهای، روشی مخصوص داشتیم. به برخی خبرنگاران خاص، دسترسی ویژه به مطالب بیحاشیه، بیانیههای رسمی و محتوای انحصاری داده میشد تا ضمن تسهیل کارشان، نوعی وابستگی ایجاد شود و انگیزهی آنان برای انتشار گزارشهای انتقادی کاهش یابد.»
به گفته او، «قطر خبرنگاران و رسانهها را زیر نظر داشت کمیته برگزاری با ایجاد «پروفایل رسانهای» برای خبرنگاران، آنها را دسته بندی کرد: «ما چیزی داشتیم به نام پروندهسازی رسانهای. برای خبرنگاران پروفایل داشتیم؛ چه کسی دوست است، چه کسی همراه و آسانگیر، چه کسی منتقد و چه کسی دردسرساز.»
ابحیص درباره این پروندهسازی گفت: «برای هرکدام برنامهای ویژه داشتیم. روی فعالیتهایشان در شبکههای اجتماعی، سفرها، دیدگاههایشان درباره قطر و جهان عرب تحقیق میکردیم و بر اساس نتایج، نقشهی تعامل میریختیم. هر نتیجهای هم که به دست میآمد، با تمام نهادهای دولتی و منافع قطری در داخل و خارج کشور به اشتراک میگذاشتیم تا پیامرسانی کاملاً هماهنگ باشد.»
به گفته ابحیص «خبرنگاران دوست و همراه، همیشه دعوت میشدند و محتوای اختصاصی دریافت میکردند. اما خبرنگاران دردسرساز در تاریکی نگه داشته میشدند و تقریباً هیچ دسترسی به قطر نداشتند.»
ابحیص گفت: «و اگر هیچکدام از اینها جواب نمیداد، مستقیماً رسانهها را دور میزدیم. یعنی سراغ پارلمانها، کنگرهها، فدراسیونهای فوتبال، دیپلماتها و سفرا میرفتیم و خودمان مستقیماً برایشان توضیح میدادیم تا هیچ پیام منفی درباره جام جهانی پخش نشود.»
تحقق توافق صلح یا حتی برقراری آتشبسی پایدار میان اسرائیل و حماس میتواند مهمترین دستاورد دیپلماتیک دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ به شمار آید. با این حال، گاردین هشدار داد خوشبینی بیش از اندازه به این طرح ممکن است با توجه به موانع سیاسی و نظامی موجود، واقعبینانه نباشد.
هر چند جزییات و مراحل اجرای طرح صلح ترامپ هنوز روشن نیست اما بیانیههای اخیر دو طرف، اسرائیل و حماس، از منظر سیاسی معنا و اهمیت ویژهای دارد.
با توجه به حمایت کشورهای عربی و دیگر قدرتهای منطقهای از این توافق، به نظر میرسد این بار بهترین فرصت برای پایان جنگ از زمان شکست آتشبس در اسفندماه فراهم شده باشد.
ترامپ ۱۶ مهر در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال مرحله نخست طرح صلح را چنین ساده توصیف کرد: آزادی گروگانهای در بند حماس در برابر عقبنشینی محدود نیروهای اسرائیلی.
با این حال، روزنامه گاردین در مطلبی تحلیلی که پنجشنبه ۱۷ مهر منتشر شد، نوشت شناسایی و آزادی همه گروگانها و همچنین مدیریت روند عقبنشینی اسرائیل از غزه ممکن است با پیچیدگیهای قابل توجهی همراه باشد.
ترامپ در پست خود از «برخورد منصفانه با همه طرفها» و حرکت به سوی «صلحی قدرتمند، پایدار و ماندگار» در منطقه سخن گفت. این در حالی است که گاردین این میزان خوشبینی را «مبالغهآمیز» دانست.
به گفته گاردین، پرسشهای دشواری همچنان بیپاسخ ماندهاند؛ از جمله سرنوشت حماس، احتمال خلع سلاح این گروه مورد حمایت تهران و چشمانداز مورد نظر اسرائیل برای غزه که هنوز باید درباره آن تصمیمگیری شود.
گاردین افزود این وضعیت پیشتر نیز تجربه شده بود: ترامپ حتی پیش از آغاز رسمی ریاستجمهوریاش برای پایان دادن به جنگ غزه اقدام کرد اما آتشبسی که در زمستان بهصورت شتابزده برقرار شد، در پی بروز اختلافات درباره آزادی گروگانها دوام نیاورد و فروپاشید.
با این حال، اکنون لحظهای سرنوشتساز فرا رسیده است. رییسجمهوری ایالات متحده که به گفته گاردین، «آشکارا رویکردی حزبی و غیرقابل پیشبینی» دارد، با همین ویژگی توانسته هم متحدان و هم رقیبان خود را غافلگیر کند.
ترامپ همچنین با «انگیزهای شخصی» در روند تحولات منطقهای پیش میرود: او میخواهد نخستین رییسجمهوری آمریکا پس از باراک اوباما باشد که جایزه نوبل صلح را دریافت میکند.
تنشها همچنان پابرجاست
گاردین در ادامه گزارش خود هشدار داد «نشانههای تنش» بر سر جنگ غزه همچنان مشهود است. حماس در بیانیهای از ترامپ و سایر میانجیها خواسته تا تضمین کنند دولت اسرائیل به تعهدات خود در چارچوب توافق پایبند خواهد ماند.
همزمان بیم آن میرود که با پایان مرحله تبادل گروگانها، اسرائیل بار دیگر حملات نظامی خود را از سر گیرد و روند صلح متوقف شود.
در بیانیه حماس آمده است: «تا زمانی که آزادی، استقلال و حق تعیین سرنوشت محقق شود، هرگز از حقوق ملی مردم خود دست نخواهیم کشید.»
این موضعگیری اشارهای غیرمستقیم به آرمان تشکیل کشور مستقل فلسطین است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، آن را رد کرده و کاخ سفید نیز تا حد زیادی از آن فاصله گرفته است.
در سوی دیگر، نتانیاهو نیز درگیر ملاحظات سیاسی پیچیدهای است. او باید با مخالفت سرسختانه جناح راست دولت خود، از جمله بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی و ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی، مقابله کند؛ دو چهرهای که تهدید کردهاند در صورت برقراری آتشبس، از ائتلاف حاکم خارج خواهند شد.
ترامپ اما کوشیده است این ملاحظات را با «زور و فشار مستقیم» کنار بزند.
او پیشتر هشدار داده بود اگر طرح صلح ۲۰ مادهای او اجرا نشود، «جهنمی تمامعیار» علیه حماس در غزه به راه خواهد افتاد.
به گزارش پایگاه خبری آکسیوس، زمانی که نتانیاهو نسبت به این توافق ابراز تردید کرد، ترامپ در واکنش به او گفت: «نمیدانم چرا همیشه اینقدر منفی هستی؟ ... این یک پیروزی است، بپذیرش.»
این لحظهای تعیینکننده برای رییسجمهوری ایالات متحده به شمار میرود و او ممکن است ناچار شود تمام نفوذ و اعتبار شخصی خود را برای جلوگیری از شکست دوباره مذاکرات و ازسرگیری درگیریها به کار گیرد؛ وضعیتی که در صورت وقوع، به منزله شکستی دیپلماتیک برای دولت ترامپ خواهد بود.
