مقام فلسطینی: حماس ممکن است خواستار جدول زمانی دقیق برای عقبنشینی ارتش اسرائیل شود
یک مقام فلسطینی میگوید حماس ممکن است همزمان با آمادگی برای مذاکرات صلح آمریکا، تلاش کند اسرائیل را به پذیرش برنامهای برای عقبنشینی نیروهایش طبق یک جدول زمانی مشخص وادار کند.
این پیشنهاد شامل آزادی همه گروگانها و عقبنشینی تدریجی نیروهای اسرائیلی از بخشهای زیادی از نوار غزه است.
این مقام که به مذاکرات نزدیک است، گفت: «پیشرفت مذاکرات به این بستگی دارد که آیا حماس با نقشهای که نشان میدهد ارتش اسرائیل کنترل بیشتر مناطق نوار غزه را حفظ خواهد کرد، موافقت میکند یا نه.»
نقشهای که دوازدهم مهر از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، منتشر شد، خطی اولیه را در مرکز نوار غزه نشان میدهد که اسرائیل ابتدا تا آن نقطه عقبنشینی میکند و سپس بهتدریج تا پیرامون این منطقه عقب میرود.
این مقام فلسطینی افزود: «حماس ممکن است خواستار جدول زمانی دقیق برای خروج نیروهای اسرائیلی از غزه شود. مرحله نخست گفتوگوها تعیین خواهد کرد روند امور چگونه پیش میرود.»
منابع نزدیک به حماس نیز به خبرگزاری رویترز گفتهاند هرچند تحویل گروگانهای زنده ممکن است بهنسبت آسان انجام شود، اما یافتن پیکر گروگانهای کشتهشده در میان ویرانیها و آوارهای گسترده غزه احتمالا بیش از چند روز زمان خواهد برد.
عربستان سعودی، اردن، امارات متحده عربی، اندونزی، پاکستان، ترکیه، قطر و مصر در بیانیهای مشترک از پاسخ حماس به طرح ترامپ برای پایان جنگ غزه استقبال کردند.
این هشت کشور اسلامی خواستار ایجاد سازوکاری امنیتی شدند که امنیت همه طرفها را تضمین کند.
آنها همچنین بر لزوم خروج کامل اسرائیل از نوار غزه، بازسازی این منطقه و تحقق راهحل دو کشوری تاکید کردند.
حوثیهای یمن مسئولیت حمله موشکی بالستیک بامداد یکشنبه ۱۳ مهر به اسرائیل را برعهده گرفتند و گفتند با استفاده از موشکی مجهز به کلاهک خوشهای، «چندین هدف حساس» در اطراف اورشلیم را هدف قرار دادهاند.
به گفته ارتش اسرائیل، این موشک در جریان حملهای که پیش از سپیدهدم رخ داد، رهگیری شد و هیچ گزارشی از خسارت یا تلفات منتشر نشده است.
حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر چندین بار موشکهای دارای کلاهک خوشهای به سمت اسرائیل شلیک کردهاند.
مهمات فرعی این موشکها سامانه پیشران یا هدایت ندارند و صرفا بر زمین میافتند و هنگام برخورد منفجر میشوند.
حوثیها همچنین اعلام کردند «تحولات در غزه را زیر نظر دارند» و در بیانیهای در ارتباط با تلاش دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای پایان دادن به جنگ گفتند: «نتایج این تحولات در میدان بهگونهای مدیریت خواهد شد که به تحقق خواستههای ملت مظلوم فلسطین کمک کند.»
آنها تاکید کردند حملات به اسرائیل را «تا زمانی که تجاوز به غزه متوقف نشود و محاصره برداشته نشود» ادامه خواهند داد.
این گروه در گذشته هنگام برقراری آتشبس، حملات خود را متوقف کرده بود.
عباس عراقچی، وزیر خارجه، در دیدار با سفرای جمهوری اسلامی در دیگر کشورها گفت، توافق قاهره نمیتواند مبنایی برای همکاری تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد و باید تصمیم جدید گرفته شود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ۱۸ شهریور در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، ۲۲ شهریور در گزارشی نوشت پس از جنگ ۱۲ روزه، ادامه همکاری تهران و آژانس بر پایه ترتیبات سابق، «دیگر نه واقعبینانه بود و نه عملی» و همچنین انپیتی «دیگر کافی نبود».
بر اساس این گزارش، تفاهم تهران و آژانس مشهور به «توافق قاهره» در حقیقت یک سازوکار عملی برای همکاری ایجاد میکند که بازتاب «شرایط استثنائی» ایجاد شده در نتیجه حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی و تهدیدهای ادامهدار نسبت به آنهاست.
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر تهدید کرده بودند که در صورت بازگشت تحریمها، سطح همکاری با آژانس کاهش خواهد یافت و محدودیتها بر بازرسیها بیشتر میشود.
پس از حملات اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران، مجلس شورای اسلامی قانونی را به تصویب رساند که هرگونه بازرسی را منوط به تصویب شورای عالی امنیت ملی میکند. توافق اخیر ایران و آژانس برای ازسرگیری بازرسیها نیز تاکنون پیشرفتی عملی نداشته است.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی یکشنبه ۱۳ مهر در دیدارش با سفرا گفت در دو ماه اخیر فقط در موضوعات هستهای با آمریکا به طور غیرمستقیم گفتوگو کردیم.
او افزود شرایط با توجه به فعال شدن مکانیسم ماشه و حمله نظامی به ایران، سختتر شده، ولی وزارت خارجه به تلاشهای خودش برای اعمال دیپلماسی ادامه خواهد داد.
طی تابستان گذشته، نمایندگان جمهوری اسلامی و آمریکا پنج دور مذاکره برگزار کردند، اما هیچکدام به نتیجه نرسیدند.
یک مقام آمریکایی به روزنامه واشینگتنپست گفت دلیل این ناکامی، نبود اختیار کافی برای تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی بوده است.
پس از حمله اسرائیل به ایران در خرداد ماه، مذاکرات به حالت تعلیق درآمد و پس از آن، فضای بیاعتمادی تشدید شد. ایران نیز در پاسخ به حمله آمریکا، یک پایگاه آمریکایی در قطر را هدف قرار داد.
در طی تحولات پیشآمده بعد از جنگ و با پایان مهلت ۳۰ روزهای که در سازوکار مکانیسم ماشه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت پیشبینی شده بود، از بامداد یکشنبه ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد علیه جمهوری اسلامی ایران دوباره برقرار شد.
عراقچی با انتقاد از غرب گفت کشورهای غربی به دلیل «زیادهخواهی» به پیشنهادهای ما پاسخ منفی دادند. او افزود سه کشور اروپایی وجاهت خود را برای مذاکره مستقیم با تهران از دست دادهاند.
در واکنش به فعال شدن مکانیسم ماشه، گروهی از نمایندگان مجلس در ایران خواستار خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) و حتی ساخت بمب اتم شدند.
حمید بعیدینژاد، عضو پیشین تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، در یک نشست گفت غنیسازی اورانیوم بحث سیاسی نیست که بتوان بهسادگی از آن عبور کرد. او اضافه کرد ایران ۵۰ سال درگیر موضوع هستهای بوده و باز هم خواهد بود و «بهاحتمال زیاد، این درگیریها بیش از این نیز ادامه خواهد داشت».
او در نشستی با عنوان «حقوق هستهای در دوران صلح، جنگ و پساجنگ»، غنیسازی را یک دستاورد «بسیار مهم» توصیف کرد که «با ما خواهد بود».
بعیدینژاد گفت تا زمانی که غنیسازی وجود دارد، باید بدانیم که بحث، مذاکره، بررسی و قرار گرفتن این موضوع در دستور کار بینالمللی ادامه خواهد داشت.
این عضو پیشین تیم مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی دستیابی به یک توافق بینالمللی را «دشوار» خواند و گفت «مذاکرات طاقتفرسایی برای رسیدن به آن لازم است».
طی تابستان گذشته، نمایندگان جمهوری اسلامی و آمریکا پنج دور مذاکره برگزار کردند، اما هیچکدام به نتیجه نرسیدند.
یک مقام آمریکایی به روزنامه واشینگتنپست گفت دلیل این ناکامی، نبود اختیار کافی برای تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی بوده است.
پس از حمله اسرائیل به ایران در خرداد ماه، مذاکرات به حالت تعلیق درآمد و پس از آن، فضای بیاعتمادی تشدید شد. ایران نیز در پاسخ به حمله آمریکا، یک پایگاه آمریکایی در قطر را هدف قرار داد.
درخواست ممنوع شدن حمله به تاسیسات اتمی
بعیدینژاد در این نشست به حملات چند ماه پیش آمریکا و اسرائیل بهتاسیسات اتمی جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «در ایران هیچکس تردیدی ندارد که حمله به تاسیسات هستهای باید بهعنوان یک امر مسلم ممنوع شود و مجازاتهای بینالمللی برای آن در نظر گرفته شود. اما اگر بخواهیم همین موضوع را در سطح جهانی به یک توافق مورد پذیرش تبدیل کنیم، کار بسیار دشواری پیش رو داریم.»
او همچنین با دفاع تلویحی از عملکرد تیم مذاکرهکننده وقت درباره مکانیسم ماشه گفت فرایند اسنپبک از همان روز نخست در پاسخ به خواسته تهران مطرح شد چرا که موضع جمهوری اسلامی این بود که شش قطعنامه تحریمی شورای امنیت باید از روز اول لغو شود.
بعیدننژاد افزود: «ما هرگز ادعا نکردهایم که این یک فرآیند صددرصد درست، بینقص و غیرقابلسوءاستفاده از سوی طرف مقابل بوده است، اما اگر به روند مذاکرات مراجعه کنید خواهید دید که شاید بیش از هزار ساعت از گفتوگوهای ایران و کشورهای ۱+۵ به بررسی همین موضوع اختصاص یافت.»
با پایان مهلت ۳۰ روزهای که در سازوکار مکانیسم ماشه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت پیشبینی شده بود، از بامداد یکشنبه ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد علیه جمهوری اسلامی ایران دوباره برقرار شد.
روزنامه واشینگتنپست ۱۰ مهر در گزارشی نوشت بازگرداندن تحریمهای موسوم به اسنپبک از سوی دولت دونالد ترامپ، فضای دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن را مسدود کرده و همزمان نشانههایی از تحرکات نظامی جدید اسرائیل در منطقه به چشم میخورد.
در حالیکه مقامهای آمریکایی این تحریمها را اهرمی برای بازگرداندن جمهوری اسلامی به میز مذاکره توصیف میکنند، متحدان آمریکا در منطقه هشدار دادهاند که ادامه این روند ممکن است به درگیری مستقیم نظامی منجر شود.
تحریمهای اسنپبک که شامل ممنوعیت غنیسازی اورانیوم، محدودیت بر برنامه موشکی ایران، ممنوعیت فروش تسلیحات و مسدودسازی داراییهاست، عملا آخرین نشانههای باقیمانده از توافق هستهای ۲۰۱۵ را نیز از بین برده است. این تحریمها با رأیگیری اخیر شورای امنیت و با همراهی اروپا، اجرایی شدهاند.
در حالیکه تهران این تحریمها را بیاثر جلوه میدهد، اما شواهد میدانی حکایت از افزایش فشار بر اقتصاد ایران دارد. نرخ ارز در بازار آزاد ایران بار دیگر رکورد شکسته و تورم شتاب گرفته است.
