پس از انتشار گزارشهایی درباره انتقال شماری از هواپیماهای سوخترسان «کیسی-۱۳۵» ارتش آمریکا به خاورمیانه، نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، هدف این اقدام را نمایش «توان لجستیکی برای عملیات هوایی مداوم» و «حمل پیامی سیاسی» عنوان کرد.
این رسانه در گزارشی با تیتر «آیا ترامپ به دنبال قمار با کارت ایران است؟» نوشت: «این اقدام حامل پیامی سیاسی به دو مخاطب است؛ نخست به متحدان منطقهای که واشینگتن قصد دارد ضامن امنیت آنها باقی بماند، و دوم به تهران که گزینه نظامی همچنان روی میز است.»
دادههای رهگیری پروازی طی دو روز گذشته از تحرکات غیرمعمول و رو به افزایش ناوگان «کیسی-۱۳۵» نیروی هوایی آمریکا حکایت دارد. این ناوگان که شامل دستکم دوازده هواپیمای سوخترسان بود، ابتدا به پایگاه هوایی میلدنهال در بریتانیا هدایت شد، اما به دلیل شرایط جوی به پرستویک منتقل و سپس راهی پایگاه هوایی العدید در قطر شد.
دولت بریتانیا سهشنبه هشتم مهر اعلام کرد نهادهای مالی، شرکتهای انرژی ایرانی و همچنین برخی شخصیتها و نهادهایی که در تسهیل برنامه هستهای جمهوری اسلامی نقش داشتهاند، در میان افراد و سازمانهای تحریمشده قرار دارند.
این اقدام در پی تصمیم مشترک بریتانیا، فرانسه و آلمان برای فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی اتخاذ شد.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، با انتشار بیانیهای گفت برنامه هستهای تهران مدتهاست که نگرانی جدی جامعه بینالمللی را برانگیخته و «تهدیدی مهم برای صلح و امنیت جهانی» محسوب میشود.
کوپر اضافه کرد: «جهان بارها به ایران فرصت داد تا درباره اهداف این برنامه تضمینهای قابل اعتماد ارائه دهد، اما تهران بار دیگر از انجام این کار خودداری کرد.»
وزیر کشور بریتانیا یادآوری کرد جمهوری اسلامی میزان ذخایر اورانیوم غنیشده خود را پس از توافق برجام، به ۴۸ برابر حد مجاز رساند و علیرغم فرصتهای موجود، تصمیم گرفت وارد تعامل با اروپا نشود.
کوپر در عین حال تاکید کرد تروئیکای اروپایی «مسیر دیپلماسی و مذاکره» را ادامه خواهند داد و افزود لندن با تحریمهای جدید، پیامی روشن به تهران فرستاد که همه اقدامات لازم را برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای انجام خواهد داد.
کدام افراد و نهادها تحریم شدند؟
با اقدام جدید بریتانیا علیاکبر صالحی، رییس پیشین سازمان انرژی اتمی و همچنین علیرضا خانچی، مسعود اخوانفرد، ناصر راستخواه، سعید اسماعیل خلیلیپور، حسین فقیهیان، بهزاد سلطانی، رضا آقازاده و مجید نامجو تحت تحریم مسافرتی، مسدود شدن داراییها و محرومیت از تصدی مدیریت شرکتها قرار گرفتهاند.
بر اساس بیانیه دولت بریتانیا، ۶۰ نهاد مانند شرکت ملی گاز، شرکت ملی نفت، شرکت گاز طبیعی مایع، بیمه ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع، پژوهشگاه علوم و فناوری هستهای، ماشینسازی اراک و شرکت آلومینیوم مشمول مسدود شدن داراییها شدهاند.
مدیران یا نمایندگان این نهادها نیز نمیتوانند به شکل مستقیم یا غیر مستقیم در شرکتهای مستقر در بریتانیا نقش مدیریتی یا اجرایی داشته باشند.
در این فهرست نام چندین شرکت نفت و گاز و صنایع وابسته و همچنین بانکهای ملی، ملت، صادرات، تجارت، رفاه، توسعه، آرین، پستبانک، سینا و صنعت و معدن به چشم میخورد.
دو وزارتخانه نیرو و نفت جمهوری اسلامی نیز مشمول مسدود شدن داراییهای خود شدهاند.
در چارچوب این تحریمها، بهطور کلی هرگونه معامله با داراییها یا منابع اقتصادی متعلق به افراد یا نهادهای تحریمشده ممنوع است.
همچنین فراهم کردن مستقیم یا غیرمستقیم وجوه یا منابع اقتصادی برای آنها یا به نفع آنها و هرگونه مشارکت آگاهانه در اقداماتی که هدفشان دور زدن این تحریمهای مالی است، ممنوع محسوب میشود.
بریتانیا، فرانسه و آلمان یک ماه پیش فرآیند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز کردند.
در نهایت، قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تعلیق این ساز و کار، چهارم مهر در شورای امنیت به تصویب نرسید.
بر همین اساس، تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ساعت ۳:۳۰ بامداد ششم مهر به وقت ایران دوباره اعمال شدند.
هفتم مهر اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان بهطور کامل قطع شد اما با گذشت حدود یک شبانهروز از این اتفاق، طالبان تاکنون هیچ توضیحی در این زمینه ارائه نکرده است.
بر اساس گزارشهای رسیده، افغانستان برای جلوگیری از نظارت جهانی و با هدف محدود کردن دسترسی آنلاین کشورهای غربی به افغانستان، با مشورت تهران و مسکو اینترنت را قطع کرده است.
منابع آگاه به افغانستاناینترنشنال گفتند رهبر طالبان بر این باور است که افغانستان تحت «اشغال هوایی و دیجیتالی» آمریکا قرار دارد.
آنها تاکید کردند آخوندزاده میخواهد همانند مناطق کوهستانی و قبیلهای وزیرستان در شمالغربی پاکستان، افغانستان هم در «تاریکی اطلاعاتی و خارج از دسترس جهان» قرار بگیرد.
وزیرستان سالها یکی از مراکز فعالیت گروههای شبهنظامی از جمله طالبان پاکستان (TTP) و شبکه حقانی بوده است.
به همین دلیل، این منطقه بارها هدف عملیات ارتش پاکستان و حملات پهپادی آمریکا قرار گرفته است.
رسانههای پاکستان سهشنبه هشتم مهر گزارش دادند پس از قطع کامل اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان، گذرگاه تورخم از سوی مقامهای پاکستانی بسته شده است.
یکی از مقامهای محلی در ایالت خیبر پختونخوا به رسانههای پاکستانی گفت قطع اینترنت باعث اختلال در کارهای اداری در سمت افغانستان شده و در نتیجه گذرگاه تورخم برای مدتی بسته میماند.
او افزود: «مقامهای افغان نمیتوانستند به شکل عادی کار کنند و به همین دلیل مرز بسته شد.»
رسانههای پاکستانی همچنین گزارش دادند چند مسافر پس از ورود به افغانستان بهدلیل از کار افتادن سیستمهای مرزی از سوی طالبان به خاک پاکستان بازگردانده شدند.
وبسایت نتبلاکس که اختلالهای اینترنتی در جهان را رصد میکند، هفتم مهر اعلام کرد سطح دسترسی به اینترنت در افغانستان به پایینترین حد ممکن رسیده و عملا به حدود صفر سقوط کرده است.
در حال حاضر علاوه بر خدمات اینترنتی، دسترسی به تماسهای داخلی نیز در سراسر افغانستان قطع شده است.
سازمان ملل: قطع اینترنت افغانستان را بیش از پیش آسیبپذیر میکند
سازمان ملل متحد هشتم مهر در پی قطع اینترنت و خدمات تلفن همراه در افغانستان، خواستار دریافت مجوزی ویژه از طالبان برای استفاده از اینترنت و شبکههای ارتباطی شد.
ایندریکا راتواته، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، گفت این قطعی بر فعالیتهای روزمره و ارائه کمکهای حیاتی تاثیر گذاشته است.
او افزود این موضوع کشوری را که هماکنون بحرانهای متعددی دارد، بیش از پیش آسیبپذیر کرده است.
راتواته با تاکید بر اینکه هیچ توجیهی برای اعمال چنین اختلالی وجود ندارد، گفت پیامد آن مستقیما بر زندگی مردم افغانستان خواهد بود.
به گفته او، سازمان ملل در زمینه ارتباطات در وضعیتی «بسیار وخیم» قرار گرفته است، چرا که خطوط تلفن ثابت این نهاد نیز از کار افتادهاند.
افغانستان پس از دههها جنگ یکی از فقیرترین کشورهای جهان به شمار میرود و با بحران انسانی طولانیمدت روبهروست که بر اثر خشکسالی شدید، زمینلرزه اخیر و بازگرداندن میلیونها مهاجر افغان از سوی پاکستان و ایران تشدید شده است.
پیش از این در ۲۹ شهریور، بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری، در بیانیهای مشترک، تصمیم طالبان برای قطع اینترنت فیبر نوری را «نقض حقوق بشر» خواندند.
این نهادها تاکید کردند طالبان با این اقدام تلاش میکند «جنایات، سرکوبها و تبعیض سیستماتیک» خود را از دید مردم پنهان کند.
اختلال در نظام بانکی، شبکههای تلویزیونی، فرودگاهها و سیستم ارتباطی طالبان
هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان در ادامه اظهارات خود گفت: «در حال مذاکره با دولت [طالبان] هستیم تا مجوزی برای برقراری ارتباطات حیاتی دریافت کنیم... ما سعی کردهایم با مقامهای مسئول تماس بگیریم، اما حتی خود آنها هم برای برقراری ارتباط با یکدیگر با مشکل روبهرو هستند.»
راتواته اضافه کرد سازمان ملل وارد حالت «تداوم حداقلی فعالیتهای ضروری» شده، اکنون با استفاده از رادیو ارتباط برقرار میکند و فعالیتهایش را کاهش داده است. همچنین این نهاد در تماس با ارائهدهندگان خدمات ماهوارهای است تا پهنای باند بیشتری فراهم شود.
به گفته او، سازمان ملل هیچ توضیح رسمی درباره علت این قطعی دریافت نکرده است و منابع غیررسمی احتمال میدهند این شرایط «کوتاهمدت باشد».
این مقام سازمان ملل هشدار داد قطع اینترنت و ارتباطات مخابراتی، نظام بانکی و مالی را نیز تحت تاثیر قرار داده و پروازهای بینالمللی را لغو کرده است.
بر اساس گزارشها، گروههای واتساپ، نهادهای اطلاعرسانی و سیستمهای ارتباطی حکومت طالبان از کار افتادهاند.
علاوه بر این، دوربینهای امنیتی، شبکههای تلویزیونی، فرودگاهها و برخی خدمات دیگر نیز مختل شدهاند.
پیشتر روزنامههای واشینگتنپست و نیویورکتایمز گزارش داده بودند سخنگوهای طالبان نیز از دسترس خارج شدهاند و پیامهایی که برای آنها ارسال شده، به مقصد نرسیده است.
تلاش شهروندان افغان برای برقراری ارتباط با سیمکارت ایرانی
در برخی استانهای مرزی، تعدادی از مردم برای برقراری تماس و دسترسی به اینترنت به سمت مرزها رفتهاند.
برخی از بازرگانان برای پیگیری امور تجاری و برخی دیگر برای تماس با خانوادههایشان ناچار به انجام این کار شدهاند.
افغانستاناینترنشنال هشتم مهر به نقل از ساکنان استانهای مرزی هرات، نیمروز و بدخشان که توانستهاند با استفاده از سیمکارتهای ایرانی و تاجیکی با خانوادههایشان تماس بگیرند، نوشت بیشتر مردم افغانستان تا شامگاه هفتم مهر نمیدانستند چه اتفاقی افتاده است.
از ساعت پنج عصر هفتم مهر تمام خدمات مخابراتی از جمله تماسهای تلفنی عادی از دسترس خارج شد.
افرادی که موفق به تماس با افغانستاناینترنشنال شدهاند، میگویند در حال حاضر هیچ وسیلهای برای ارتباط مردم در داخل کشور فعال نیست و مردم در وضعیت بیخبری و سردرگمی به سر میبرند.
شماری از تاجران و صاحبان کسبوکار گفتند برای انجام امور تجاریشان مجبور شدهاند به مرز اسلامقلعه بروند و از طریق اینترنت ایران کارهای خود را پیگیری کنند.
منابعی در وزارت مخابرات طالبان پیشتر به افغانستاناینترنشنال گفته بودند قطع فیبر نوری به دستور مستقیم رهبر طالبان انجام شده است.
