بریتانیا بیش از ۷۰ فرد و سازمان ایرانی را بهدلیل نقش آنها در توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی تحریم کرد. در این فهرست نام بانکهای اصلی و بسیاری از صنایع نفت و گاز ایران دیده میشود.
دولت بریتانیا سهشنبه هشتم مهر اعلام کرد نهادهای مالی، شرکتهای انرژی ایرانی و همچنین برخی شخصیتها و نهادهایی که در تسهیل برنامه هستهای جمهوری اسلامی نقش داشتهاند، در میان افراد و سازمانهای تحریمشده قرار دارند.
این اقدام در پی تصمیم مشترک بریتانیا، فرانسه و آلمان برای فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی اتخاذ شد.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، با انتشار بیانیهای گفت برنامه هستهای تهران مدتهاست که نگرانی جدی جامعه بینالمللی را برانگیخته و «تهدیدی مهم برای صلح و امنیت جهانی» محسوب میشود.
کوپر اضافه کرد: «جهان بارها به ایران فرصت داد تا درباره اهداف این برنامه تضمینهای قابل اعتماد ارائه دهد، اما تهران بار دیگر از انجام این کار خودداری کرد.»
وزیر کشور بریتانیا یادآوری کرد جمهوری اسلامی میزان ذخایر اورانیوم غنیشده خود را پس از توافق برجام، به ۴۸ برابر حد مجاز رساند و علیرغم فرصتهای موجود، تصمیم گرفت وارد تعامل با اروپا نشود.
کوپر در عین حال تاکید کرد تروئیکای اروپایی «مسیر دیپلماسی و مذاکره» را ادامه خواهند داد و افزود لندن با تحریمهای جدید، پیامی روشن به تهران فرستاد که همه اقدامات لازم را برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای انجام خواهد داد.
کدام افراد و نهادها تحریم شدند؟
با اقدام جدید بریتانیا علیاکبر صالحی، رییس پیشین سازمان انرژی اتمی و همچنین علیرضا خانچی، مسعود اخوانفرد، ناصر راستخواه، سعید اسماعیل خلیلیپور، حسین فقیهیان، بهزاد سلطانی، رضا آقازاده و مجید نامجو تحت تحریم مسافرتی، مسدود شدن داراییها و محرومیت از تصدی مدیریت شرکتها قرار گرفتهاند.
بر اساس بیانیه دولت بریتانیا، ۶۰ نهاد مانند شرکت ملی گاز، شرکت ملی نفت، شرکت گاز طبیعی مایع، بیمه ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع، پژوهشگاه علوم و فناوری هستهای، ماشینسازی اراک و شرکت آلومینیوم مشمول مسدود شدن داراییها شدهاند.
مدیران یا نمایندگان این نهادها نیز نمیتوانند به شکل مستقیم یا غیر مستقیم در شرکتهای مستقر در بریتانیا نقش مدیریتی یا اجرایی داشته باشند.
در این فهرست نام چندین شرکت نفت و گاز و صنایع وابسته و همچنین بانکهای ملی، ملت، صادرات، تجارت، رفاه، توسعه، آرین، پستبانک، سینا و صنعت و معدن به چشم میخورد.
دو وزارتخانه نیرو و نفت جمهوری اسلامی نیز مشمول مسدود شدن داراییهای خود شدهاند.
در چارچوب این تحریمها، بهطور کلی هرگونه معامله با داراییها یا منابع اقتصادی متعلق به افراد یا نهادهای تحریمشده ممنوع است.
همچنین فراهم کردن مستقیم یا غیرمستقیم وجوه یا منابع اقتصادی برای آنها یا به نفع آنها و هرگونه مشارکت آگاهانه در اقداماتی که هدفشان دور زدن این تحریمهای مالی است، ممنوع محسوب میشود.
بریتانیا، فرانسه و آلمان یک ماه پیش فرآیند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز کردند.
در نهایت، قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تعلیق این ساز و کار، چهارم مهر در شورای امنیت به تصویب نرسید.
بر همین اساس، تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ساعت ۳:۳۰ بامداد ششم مهر به وقت ایران دوباره اعمال شدند.
یان لیپافسکی، وزیر خارجه جمهوری چک، سهشنبه هشتم مهر به خبرنگاران گفت: «ما ممنوعیت ورود دارندگان گذرنامههای دیپلماتیک و تجاری روسیه در فرودگاههای بینالمللی را اعمال کردهایم.»
او افزود این تصمیم شامل دیپلماتهایی که از سوی پراگ اعتبارنامه دریافت کردهاند نمیشود و کارکنان سفارت روسیه در پایتخت چک همچنان امکان ورود دارند.
به گفته سخنگوی وزارت خارجه چک، این تصمیم بلافاصله اجرایی شده و این کشور نخستین عضو اتحادیه اروپاست که چنین محدودیتی را اعمال میکند.
پراگ همچنین قصد دارد این پیشنهاد را در سطحی فراگیرتر در کل اتحادیه اروپا و منطقه شنگن پیگیری کند.
لیپافسکی تاکید کرد چنین تصمیمی میتواند «مشکل امنیتی» جمهوری چک را حل کند، زیرا «شبکه دیپلماتیک روسیه پوششی برای فعالیت عوامل اطلاعاتی است که امنیت ما را تهدید میکنند».
سازمان اطلاعات جمهوری چک در گزارش سال ۲۰۲۴ هشدار داده بود مسکو همچنان تلاش میکند شبکههای گسترده جاسوسی خود را تحت پوشش فعالیت دیپلماتیک بازسازی کند.
جمهوری چک با جمعیتی حدود ۱۱ میلیون نفر عضو اتحادیه اروپا و ناتو است و از آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ کمکهای بشردوستانه و نظامی در اختیار کییف قرار داده است.
تقابل روسیه و اتحادیه اروپا
هفته گذشته، ورود چندین پهپاد ناشناس به آسمان دانمارک موجب تعطیلی موقت شش فرودگاه از جمله فرودگاه کپنهاگ شد.
در پی این رویداد، آلمان، بریتانیا، سوئد و فرانسه اعلام کردند سامانههای ضدپهپادی، نیروهای نظامی و بالگرد به کپنهاگ اعزام میکنند تا امنیت نشستهای مهم اروپایی تضمین شود.
دولت نروژ نیز اول مهر اعلام کرد روسیه در سال ۲۰۲۵ سه بار حریم هوایی این کشور را نقض کرده است.
وزیر خارجه استونی ۲۸ شهریور از نقض حریم هوایی این کشور از سوی جنگندههای روسیه خبر داد و گفت: «روسیه تاکنون چهار بار در سال جاری حریم هوایی استونی را نقض کرده که اقدامی غیرقابل قبول است.»
او افزود: «رفتار تهاجمی روسیه باید با افزایش سریع فشارهای سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود.»
این حادثه تنها چند روز پس از ورود بیش از ۲۰ پهپاد روسی به حریم هوایی لهستان رخ داد که برخی از آنها از سوی جنگندههای ناتو سرنگون شدند.
زلنسکی سهشنبه هشتم مهر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت نظامیان اوکراینی در تمرینات مشترک با شرکای اروپایی شرکت خواهند کرد؛ رزمایشهایی که میتواند مبنای ایجاد «سامانهای تازه برای مقابله با پهپادهای روسی و سایر تهدیدها» باشد.
رییسجمهوری اوکراین تاکید کرد تجربه کشورش در این حوزه امروز بیش از هر جای دیگری در اروپا کاربرد دارد.
او افزود: «تخصص، کارشناسان و فناوریهای ما میتوانند به رکن کلیدی پروژه بزرگ دیوار ضدپهپاد اروپایی تبدیل شوند؛ طرحی که امنیت هوایی را تضمین خواهد کرد.»
به گفته زلنسکی، نتایج این ماموریت در دانمارک چارچوب همکاریهای آینده اوکراین با دیگر کشورهای اروپایی را مشخص خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز هشتم مهر گزارش داد همزمان با آمادهسازی کپنهاگ برای میزبانی اجلاس سران اتحادیه اروپا در ۹ مهر و نشست «اجتماع سیاسی اروپا» با حضور ۴۷ کشور در ۱۰ مهر، مقامات اروپایی تدابیر امنیتی بیسابقهای به اجرا گذاشتهاند.
هفته گذشته، ورود چندین پهپاد ناشناس به آسمان دانمارک موجب تعطیلی موقت شش فرودگاه از جمله فرودگاه کپنهاگ شد.
شامگاه ۳۱ شهریور فعالیت فرودگاههای اسلو نروژ و همچنین کپنهاگ دانمارک بهدنبال دریافت گزارشهای متعددی از مشاهده پهپاد، برای مدتی به حالت تعلیق درآمد.
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، این رخدادها را «حمله هیبریدی» توصیف کرد و روسیه را مهمترین تهدید برای امنیت اروپا دانست.
اقدامات کشورهای اروپایی
فرانسه اعلام کرد یک بالگرد نظامی فِنِک و ۳۵ نیروی متخصص در عملیات ضدپهپادی به دانمارک اعزام میکند.
آلمان نیز از اعزام ۴۰ سرباز مجهز به سامانههای شناسایی و دفاعی خبر داد که تا ۱۵ مهر در کپنهاگ مستقر خواهند بود.
سوئد یک سامانه ضدپهپادی و چند رادار به همراه نیروهای پلیس به پایتخت دانمارک اعزام میکند و نروژ نیز نیروهای پلیس خود را برای پشتیبانی به این ماموریت خواهد فرستاد.
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، اعلام کرد این کشور فناوریهای ضدپهپادی در اختیار دانمارک قرار میدهد.
او تاکید کرد: «هیچکس نباید تردید داشته باشد که ما با نوعی فعالیت در منطقه خاکستری و رفتارهای پرخاشگرانه روبهرو هستیم که تابآوری کشورهای مختلف اروپا را به چالش میکشد.»
مقامهای دانمارکی هنوز بهطور رسمی روسیه را مسئول این ماجرا معرفی نکردهاند، اما نخستوزیر این کشور پیشتر به نقش احتمالی مسکو اشاره کرد و گفت: «[ولادیمیر] پوتین میخواهد بین ما تفرقه بیندازد. من دست به هر اقدامی میزنم تا او هرگز موفق نشود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اول مهر در دیدار با زلنسکی در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک تاکید کرد کشورهای عضو ناتو باید در صورت ورود جنگندهها یا پهپادهای روسی به حریم هواییشان، آنها را هدف قرار دهند.
در همین حال، ناتو نیز اعلام کرد ماموریت خود را در دریای بالتیک تقویت میکند.
یک ناو آلمانی مجهز به سامانه دفاع هوایی ششم مهر وارد کپنهاگ شد تا نظارت بر حریم هوایی دانمارک را تقویت کند.
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو ناتو پس از آغاز جنگ اوکراین به سردی گراییده است.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفندماه ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
هفتم مهر اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان بهطور کامل قطع شد اما با گذشت حدود یک شبانهروز از این اتفاق، طالبان تاکنون هیچ توضیحی در این زمینه ارائه نکرده است.
بر اساس گزارشهای رسیده، افغانستان برای جلوگیری از نظارت جهانی و با هدف محدود کردن دسترسی آنلاین کشورهای غربی به افغانستان، با مشورت تهران و مسکو اینترنت را قطع کرده است.
منابع آگاه به افغانستاناینترنشنال گفتند رهبر طالبان بر این باور است که افغانستان تحت «اشغال هوایی و دیجیتالی» آمریکا قرار دارد.
آنها تاکید کردند آخوندزاده میخواهد همانند مناطق کوهستانی و قبیلهای وزیرستان در شمالغربی پاکستان، افغانستان هم در «تاریکی اطلاعاتی و خارج از دسترس جهان» قرار بگیرد.
وزیرستان سالها یکی از مراکز فعالیت گروههای شبهنظامی از جمله طالبان پاکستان (TTP) و شبکه حقانی بوده است.
به همین دلیل، این منطقه بارها هدف عملیات ارتش پاکستان و حملات پهپادی آمریکا قرار گرفته است.
رسانههای پاکستان سهشنبه هشتم مهر گزارش دادند پس از قطع کامل اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان، گذرگاه تورخم از سوی مقامهای پاکستانی بسته شده است.
یکی از مقامهای محلی در ایالت خیبر پختونخوا به رسانههای پاکستانی گفت قطع اینترنت باعث اختلال در کارهای اداری در سمت افغانستان شده و در نتیجه گذرگاه تورخم برای مدتی بسته میماند.
او افزود: «مقامهای افغان نمیتوانستند به شکل عادی کار کنند و به همین دلیل مرز بسته شد.»
رسانههای پاکستانی همچنین گزارش دادند چند مسافر پس از ورود به افغانستان بهدلیل از کار افتادن سیستمهای مرزی از سوی طالبان به خاک پاکستان بازگردانده شدند.
وبسایت نتبلاکس که اختلالهای اینترنتی در جهان را رصد میکند، هفتم مهر اعلام کرد سطح دسترسی به اینترنت در افغانستان به پایینترین حد ممکن رسیده و عملا به حدود صفر سقوط کرده است.
در حال حاضر علاوه بر خدمات اینترنتی، دسترسی به تماسهای داخلی نیز در سراسر افغانستان قطع شده است.
سازمان ملل: قطع اینترنت افغانستان را بیش از پیش آسیبپذیر میکند
سازمان ملل متحد هشتم مهر در پی قطع اینترنت و خدمات تلفن همراه در افغانستان، خواستار دریافت مجوزی ویژه از طالبان برای استفاده از اینترنت و شبکههای ارتباطی شد.
ایندریکا راتواته، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، گفت این قطعی بر فعالیتهای روزمره و ارائه کمکهای حیاتی تاثیر گذاشته است.
او افزود این موضوع کشوری را که هماکنون بحرانهای متعددی دارد، بیش از پیش آسیبپذیر کرده است.
راتواته با تاکید بر اینکه هیچ توجیهی برای اعمال چنین اختلالی وجود ندارد، گفت پیامد آن مستقیما بر زندگی مردم افغانستان خواهد بود.
به گفته او، سازمان ملل در زمینه ارتباطات در وضعیتی «بسیار وخیم» قرار گرفته است، چرا که خطوط تلفن ثابت این نهاد نیز از کار افتادهاند.
افغانستان پس از دههها جنگ یکی از فقیرترین کشورهای جهان به شمار میرود و با بحران انسانی طولانیمدت روبهروست که بر اثر خشکسالی شدید، زمینلرزه اخیر و بازگرداندن میلیونها مهاجر افغان از سوی پاکستان و ایران تشدید شده است.
پیش از این در ۲۹ شهریور، بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری، در بیانیهای مشترک، تصمیم طالبان برای قطع اینترنت فیبر نوری را «نقض حقوق بشر» خواندند.
این نهادها تاکید کردند طالبان با این اقدام تلاش میکند «جنایات، سرکوبها و تبعیض سیستماتیک» خود را از دید مردم پنهان کند.
اختلال در نظام بانکی، شبکههای تلویزیونی، فرودگاهها و سیستم ارتباطی طالبان
هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان در ادامه اظهارات خود گفت: «در حال مذاکره با دولت [طالبان] هستیم تا مجوزی برای برقراری ارتباطات حیاتی دریافت کنیم... ما سعی کردهایم با مقامهای مسئول تماس بگیریم، اما حتی خود آنها هم برای برقراری ارتباط با یکدیگر با مشکل روبهرو هستند.»
راتواته اضافه کرد سازمان ملل وارد حالت «تداوم حداقلی فعالیتهای ضروری» شده، اکنون با استفاده از رادیو ارتباط برقرار میکند و فعالیتهایش را کاهش داده است. همچنین این نهاد در تماس با ارائهدهندگان خدمات ماهوارهای است تا پهنای باند بیشتری فراهم شود.
به گفته او، سازمان ملل هیچ توضیح رسمی درباره علت این قطعی دریافت نکرده است و منابع غیررسمی احتمال میدهند این شرایط «کوتاهمدت باشد».
این مقام سازمان ملل هشدار داد قطع اینترنت و ارتباطات مخابراتی، نظام بانکی و مالی را نیز تحت تاثیر قرار داده و پروازهای بینالمللی را لغو کرده است.
بر اساس گزارشها، گروههای واتساپ، نهادهای اطلاعرسانی و سیستمهای ارتباطی حکومت طالبان از کار افتادهاند.
علاوه بر این، دوربینهای امنیتی، شبکههای تلویزیونی، فرودگاهها و برخی خدمات دیگر نیز مختل شدهاند.
پیشتر روزنامههای واشینگتنپست و نیویورکتایمز گزارش داده بودند سخنگوهای طالبان نیز از دسترس خارج شدهاند و پیامهایی که برای آنها ارسال شده، به مقصد نرسیده است.
تلاش شهروندان افغان برای برقراری ارتباط با سیمکارت ایرانی
در برخی استانهای مرزی، تعدادی از مردم برای برقراری تماس و دسترسی به اینترنت به سمت مرزها رفتهاند.
برخی از بازرگانان برای پیگیری امور تجاری و برخی دیگر برای تماس با خانوادههایشان ناچار به انجام این کار شدهاند.
افغانستاناینترنشنال هشتم مهر به نقل از ساکنان استانهای مرزی هرات، نیمروز و بدخشان که توانستهاند با استفاده از سیمکارتهای ایرانی و تاجیکی با خانوادههایشان تماس بگیرند، نوشت بیشتر مردم افغانستان تا شامگاه هفتم مهر نمیدانستند چه اتفاقی افتاده است.
از ساعت پنج عصر هفتم مهر تمام خدمات مخابراتی از جمله تماسهای تلفنی عادی از دسترس خارج شد.
افرادی که موفق به تماس با افغانستاناینترنشنال شدهاند، میگویند در حال حاضر هیچ وسیلهای برای ارتباط مردم در داخل کشور فعال نیست و مردم در وضعیت بیخبری و سردرگمی به سر میبرند.
شماری از تاجران و صاحبان کسبوکار گفتند برای انجام امور تجاریشان مجبور شدهاند به مرز اسلامقلعه بروند و از طریق اینترنت ایران کارهای خود را پیگیری کنند.
منابعی در وزارت مخابرات طالبان پیشتر به افغانستاناینترنشنال گفته بودند قطع فیبر نوری به دستور مستقیم رهبر طالبان انجام شده است.
