در پی درخواست فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی بریتانیا، آلمان و فرانسه، شورای امنیت صبح جمعه ۲۸ شهریور درباره جلوگیری از بازگشت تحریمها علیه جمهوری اسلامی رایگیری میکند. منابع دیپلماتیک انتظار دارند این قطعنامه نتواند ۹ رای لازم برای ادامه لغو تحریمها را به دست آورد.
کُره جنوبی، رئیس کنونی شورای امنیت پیشنویس قطعنامهای را که جمعه به رای گذاشته خواهد شد تهیه کرده است. این قطعنامه بر لغو کامل و دائمی تحریمها علیه جمهوری اسلامی متمرکز است و برای عملی شدن آن باید ۹ کشور با آن موافقت کنند.
در حال حاضر از ۱۵ عضو شورای امنیت سازمان ملل، روسیه و چین که مخالفت خود را با فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمها بهصراحت اعلام کردهاند با این قطعنامه موافقند. این دو کشور باید دستکم هفت کشور دیگر را با خود همراه کنند تا لغو دائمی و کامل تحریمها محقق شود.
ریچارد گووان، تحلیلگر گروه بینالمللی بحران در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه، احتمال داده است که الجزایر و پاکستان با چین و روسیه همراه شوند و از قطعنامه پیشنهادی کُره جنوبی حمایت کنند.
او در ادامه میگوید: «اما فکر میکنم باقی اعضا با آن مخالفت خواهند کرد یا رأی ممتنع خواهند داد، بنابراین اروپا و آمریکا مجبور نخواهند شد از حق وتو استفاده کنند.»
در صورت مخالفت کشورها با این قطعنامه، همه تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی که پس از توافق اتمی ۲۰۱۵ موسوم به برجام به حالت تعلیق درآمده بود، از ابتدای هفته آتی باردیگر اعمال خواهند شد.
به گفته گووان، شورا هنوز زمان دارد تا در صورتی که سه کشور اروپایی موسوم به تروئیکا و جمهوری اسلامی در دقیقه ۹۰ به توافق رسیدند، به قطعنامهای دیگر برای تمدید تعلیق تحریمها چراغ سبز نشان دهد.
امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، پنجشنبه ۲۷ شهریور گفت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تلاش کرد «پیشنهادی معقول» برای رسیدن به توافق با قدرتهای اروپایی ارائه دهد، اما از دیگر اعضای حکومت ایران حمایتی دریافت نکرد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان، ششم شهریور روندی ۳۰ روزه را برای فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن خودکار تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی آغاز کردند.
آنها جمهوری اسلامی را متهم کردند که به توافق برجام که جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای را دنبال میکرد، پایبند نبوده است.
مکانیسم ماشه به سازوکاری در توافق برجام اشاره دارد که به موجب آن چنانچه جمهوری اسلامی از عمل به تعهداتش سر باز بزند، تحریمهای سازمان ملل بدون نیاز به رایگیری مجدد در شورای امنیت دوباره فعال میشوند.
بر اساس مفاد مندرج در این سازوکار، پس از اینکه یک یا چند کشور حاضر در برجام مکانیسم ماشه را به جریان بیاندازد، شورای امنیت سازمان ملل باید ظرف ۳۰ روز ادامه یافتن لغو تحریمها را به رای بگذارد.
لغو تحریمها در صورتی ادامه مییابد که ۹ عضو از ۱۵ عضو شورای امنیت سازمان ملل با آن موافق باشد و هیچیک از اعضای دائم شامل آمریکا، چین، روسیه، بریتانیا و فرانسه نباید این تصمیم را وتو کنند.
جمهوری اسلامی تهدید کرده است که در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشتن تحریمها از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج شود.
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمانهای بینالمللی وین پنجشنبه ۲۷ شهریور اعلام کرد این قطعنامه «تایید مجددی بر مقررات بینالمللی قبلی و تلاشی مهم برای منع هرگونه حمله یا تهدید به حمله علیه تاسیسات هستهای» بود و با حمایت گسترده برخی کشورهای عضو روبهرو شده است.
رضا نجفی، نماینده ایران در وین، گفت «تعداد قابل توجهی از کشورهای عضو آژانس» به تهران اطلاع دادهاند که از سوی ایالات متحده برای مخالفت با قطعنامه «تحت فشار و تهدید» قرار گرفتهاند.
او افزود: «ایران و دیگر بانیان قطعنامه نمیخواهند کشورهای عضو را در معرض یک تصمیم غیرواقعی قرار دهند.»
به گفته نمایندگی جمهوری اسلامی ایران، موضوع در نشست بعدی کنفرانس عمومی آژانس بار دیگر مطرح خواهد شد.
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین چهارشنبه ۲۶ شهریور در کانال تلگرامی خود نوشته بود که جمهوری اسلامی در نشست آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشنویس قطعنامهای با عنوان «ممنوعیت هرگونه حمله و تهدید به حمله علیه تاسیسات و سایتهای هستهای تحت پادمانهای آژانس» را ارائه کرده است.
به گفته او، چین، نیکاراگوئه، روسیه و ونزوئلا در نوشتن این پیشنویس مشارکت داشتهاند.
پیش از او و در ۲۵ شهریور، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت تهران همراه این کشورها به علاوه بلاروس، در راستای «دفاع از تمامیت پیمان منع اشاعه (انپیتی)» پیشنویس قطعنامهای را به کنفرانس عمومی آژانس ارائه کرده است.
همزمان خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت پیشبینی میشود که قطعنامه پیشنهادی کره جنوبی، در شورای امنیت به ۹ رای مثبت لازم برای حفظ وضعیت موجود، یعنی تداوم رفع تحریمها، دست پیدا نخواهد کرد و بنابراین تحریمها دوباره علیه جمهوری اسلامی اعمال خواهند شد.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه نیز اعلام کرد که تصمیم برای فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان علیه جمهوری اسلامی در پایان ماه سپتامبر گرفته شده است.
مکرون در گفتوگویی با شبکه ۱۲ اسرائیل که ۲۷ شهریور پخش شد، افزود: «فکر میکنم بازگرداندن تحریمها قطعی است زیرا آخرین خبرهایی که از ایرانیها داریم جدی نیست.»
رئیس جمهوری فرانسه گفت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تلاش کرد «پیشنهادی معقول» برای رسیدن به توافق با قدرتهای اروپایی ارائه دهد، اما از دیگر اعضای حکومت ایران حمایتی دریافت نکرد.
مکرون افزود: «ما هیچوقت خطر بمب اتمی در ایران و همینطور خطر ظرفیت موشکهای بالستیک و بیثباتسازی منطقه را دستکم نگرفتهایم.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به سخنان رئیسجمهور فرانسه درباره فعال شدن مکانیسم ماشه و فقدان حمایت عراقچی از پشتیبانی حکومت، در شبکه ایکس نوشت طرحی را که چهارشنبه به کشورهای اروپایی ارائه داد به نمایندگی از حکومت بوده و او از حمایت کامل آن برخوردار است.
او درباره عدم استقبال سه کشور اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از طرح خود گفت با «بهانه و طفرهرفتن» مواجه شده و اینکه آنها به او گفتهاند وزارت خارجه جمهور ی اسلامی «نماینده کل حاکمیت سیاسی» نیست.
خبرگزاری فرانسه هم گزارش داد که شورای امنیت سازمان ملل متحد جمعه ۲۸ شهریور درباره تمدید تعلیق تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی تصمیم بگیرد.
اگر این قطعنامه آن گونه که پیشبینی شد رای نیاورد، از نظر مکانسیمهای درونی شورای امنیت مانعی برای بازگرداندن همه تحریمهای سازمان ملل در اوایل مهرماه وجود نخواهد داشت.
کرهجنوبی ۱۷ شهریور ماه در اقدامی مبتنی بر فرآیند ساز وکارهای شورای امنیت، قبل از بازگرداندن تحریمها، پیشنویس قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل را نهایی کرد که براساس آن تحریمها علیه جمهوری اسلامی بهطور دائم لغو میشود. بهنظر نمیرسد این قطعنامه تصویب شود.
بر اساس گزارشی که روزنامه تایمز اسرائیل پنجشنبه ۲۷ شهریور منتشر کرد بارنیا در مراسم اهدای جایزه نخستوزیر اسرائیل به موساد، که با حضور بنیامین نتانیاهو برگزار شد، تاکید کرد: «ما پیروز شدیم و همچنان پیروز خواهیم شد. موساد توانمندیهای عملیاتی بسیار قدرتمند و خلاقانهای دارد، بهویژه داخل ایران و در قلب تهران.»
به گفته بارنیا، عملیات موساد نشان داده ایران «قابل نفوذ» است، اما تلاشها متوقف نخواهد شد.
او در این مراسم که در سالگرد عملیات موسوم به «پیجر» برگزار شد، افزود: «ما همچنان به تقویت توانمندیهایمان در ایران ادامه میدهیم، چشمهایمان از داخل ایران باز است تا بدانیم پشت درهای بسته چه میگذرد و اجازه نخواهیم داد هیچ ایدهای که امنیت ما را به خطر اندازد رشد کند.»
۲۸ شهریور سال گذشته و در نتیجه انفجار پیجرهای حزبالله لبنان، دستکم ۹ نفر کشته و نزدیک به ۳ هزار نفر زخمی شدند که به گفته منابع لبنانی اکثرا از ناحیه صورت و چشم و دست آسیب دیدهاند. شبکه تلویزیونی الحدث آن زمان گزارش داد در نتیجه این انفجارها نزدیک به ۵۰۰ نفر از اعضای حزبالله بینایی خود را از دست دادند.
شبکه ۱۳ اسرائیل ۲۵ شهریور گزارش داد که موساد در عملیات «طلوع شیران»، ۱۰۰ مامور محلی را در ایران مستقر کرد که ماموریت آنها نابود کردن بخش بزرگی از پرتابگرهای موشکی و سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی در همان آغاز جنگ ۱۲ روزه بود.
طبق این گزارش، موساد یک «ارتش کوچک» تشکیل داد که سامانههای موشکی سنگین که هر کدوم صدها کیلوگرم وزن داشتند را به داخل ایران قاچاق کرده و سامانهها را علیه پدافند هوایی جمهوری اسلامی به کار گرفتند. به گفته این رسانه، این سامانهها توانستند بخشهایی از سامانههای موشکی زمینبهزمین و دفاع هوایی جمهوری اسلامی را از کار بیندازند.
روزنامه اورشلیمپست یکشنبه ۲۳ شهریور گزارش داد دهها مامور زن موساد در جریان حملات اسرائیل به تاسیسات هستهای و موشکی جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه، وارد خاک ایران شدند و در عملیات میدانی مشارکت داشتند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ۱۵ مرداد در مطلبی تحلیلی درباره جنگ ۱۲ روزه و برنامه نفوذ اطلاعاتی موساد نوشت: «کارآمدی موساد اسرائیل افسانهای است؛ بنیان آن بر شبکهای عمیق از عوامل نفوذی و سامانههای گردآوری اطلاعات پیشرفته استوار است.»
مهدی کروبی، از رهبران اعتراضات به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸، هشتم تیرماه به حملات اسرائیل در جریان جنگ اخیر اشاره کرده و گفته بود نفوذ اسرائیل تنها در بخشهای نظامی نیست و این نفوذ «همه جا» وجود دارد.
