خبرگزاری فرانسه خبر داد که عراقچی روز چهارشنبه با وزرای اروپایی درباره پرونده هستهای ایران گفتوگو میکند. یک منبع دیپلماتیک فرانسوی اعلام کرد که وزرای خارجه فرانسه، بریتانیا و آلمان صبح چهارشنبه با عراقچی تماس تلفنی خواهند داشت.
این منبع گفت که هدف از این تماس تلفنی، بحث در مورد اعمال مکانسیم ماشه و تاکید بر شروطی است که کشورهای اروپایی برای تهران تعیین کردهاند تا این تصمیم به تاخیر بیفتد.
شبکه فاکسنیوز در گزارشی اعلام کرد: «به محض آگاهی از این ضربالاجل، برنامهریزی برای تعیین گزینههای حمله آغاز شد تا در پایان مهلت مقرر، به ترامپ ارائه شوند.»
به گفته این فرمانده نظامی، عملیات فراتر از یک موج حمله طراحی شده بود و عوامل برای سناریوهای گستردهتر نیز آماده بودند: «هیچکس نمیخواهد ایران به سلاح هستهای دست یابد. این عملیات درباره بازگرداندن و تقویت بازدارندگی در برابر رژیمی بود که همه میدانند با این توانمندی، ثبات منطقه و جهان را بر هم خواهد زد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد با حملات آمریکا، برنامه هستهای حکومت ایران «بهطور کامل نابود شده است».
واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه نیروهای نظامی آمریکا محدود بود.
تهران حملهای به یک پایگاه هوایی آمریکا در قطر انجام داد اما پیشاپیش هر دو طرف را مطلع کرد و در این ضدحمله، کسی آسیب ندید.
یکی از فرماندهان ارتش آمریکا در عملیات حمله بمبافکنهای بی-۲ پیش از این جزییات جدیدی از این حمله ارائه کرد و به فاکسنیوز گفت که در مجموع چهار هزار نفر این حمله را پشتیبانی و اجرا کردند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، هفت فروند بمبافکن بی-۲ در عملیات «چکش نیمهشب» علیه تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی از پایگاه وایتمن آمریکا به سمت ایران به پرواز درآمدند.
فاکسنیوز دوشنبه ۲۴ شهریور در گزارشی از پایگاه هوایی وایتمن، توانست با سرهنگ جاش ویتالا، از فرماندهان ارتش آمریکا و همکارانش درباره این که چگونه این هفت بمبافکن، نخستین استفاده رزمی از بمبهای سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی آمریکا را علیه سایتهای هستهای ایران انجام دادند، گفتوگو کند.
ویتالا و همکاران او شرح دادند که چهار هزار نفر بهصورت محرمانه کار کردند تا این هفت بمبافکن رادارگریز را به ماموریتی ۳۰ ساعته به درون حریم هوایی ایران بفرستند.
این هواپیماها پیشتر در واکنش به حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، مواضع طالبان در افغانستان را هدف قرار دادند و مسیر را برای ورود نیروهای آمریکایی به این کشور هموار کردند. آن عملیات بیش از ۴۴ ساعت طول کشید اما به گفته ویتالا، ماموریت ایران، «طولانیترین ماموریت بزرگ بمباران هوایی با بی-۲ در تاریخ» به شمار میرود.
همچنین نخستین بار بود که بمب نفوذگر عظیمالجثه ۳۰ هزار پوندی ایالات متحده در جریان یک نبرد به کار رفت.
این نیروهای ارتش آمریکا این حمله را «اجرایی بینقص» نامیدند و روایتهایی از فشار کار، آموزش و هماهنگی لازم برای اجرای آن ارائه دادند.
رشید معلوف، کارشناس نظامی مستقر در یمن، به ایراناینترنشنال گفت: «حوثیها مقادیر زیادی پهپاد و موشک از انواع مختلف در اختیار دارند اما آنها میدانند که این درگیری میتواند سالها ادامه یابد. بنابراین، از استفاده گسترده روزانه این سلاحها خودداری میکنند تا ذخایر استراتژیکشان را از بین نبرند.»
او گفت رهگیریهای موفق از سوی نیروهای ساحلی وفادار به دولت قانونی یمن بر ارسال تجهیزات به این گروه تاثیر گذاشته است.
حوثیها از زمان آغاز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۴، بیشتر مراکز جمعیتی این کشور را در کنترل دارند.
معلوف افزود: «اگرچه حوثیها هماکنون ذخایر بزرگی دارند اما با دقت آن را سهمیهبندی میکنند؛ نه بهدلیل کمبود فوری، بلکه برای تضمین پایداری بلندمدت در پیشبینی یک درگیری طولانی.»
حوثیها اخیرا برای موثرتر کردن موشکهای بالستیک در حالی که تعداد کمتری از آنها را شلیک میکنند، به استفاده از بمبهای خوشهای ایرانی روی آوردهاند، در حالی که حملات هوایی با پهپاد را همچنان ادامه میدهند.
ارتش اسرائیل ۱۸ شهریور اعلام کرد پنج پهپاد و دو موشک زمین به زمین شلیکشده از یمن را رهگیری کرده است.
در بیانیه ارتش آمده است: «در ماههای اخیر، در چارچوب همکاری میان بخشهای مختلف نیروی هوایی، دهها پهپاد و موشک سطحبهسطح شلیکشده از یمن با موفقیت رهگیری شدهاند.»
یک روز بعد، اسرائیل اعلام کرد ۱۲ مقام ارشد گروه حوثی را که در جلسهای در صنعا جمع شده بودند، کشته است.
این بیانیه تاکید کرد: «رژیم تروریستی حوثی بهعنوان یک نیروی نیابتی مرکزی برای رژیم ایران عمل میکند که تامین مالی و تسلیحات لازم را برای فعالیتهای تروریستی علیه اسرائیل و کشورهای دیگر در اختیار آن قرار میدهد.»
در حمله اسرائیل به صنعا، مقامهایی از جمله احمد الرهاوی، نخستوزیر حوثیها و چند وزیر کشته شدند.
اندکی پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس علیه اسرائیل، حوثیها اعلام کردند که برای همبستگی با فلسطین، کشتیرانی در آبهای یمن را هدف قرار خواهند داد.
با وجود حملات مکرر حوثیها به اسرائیل در دو سال گذشته، بیشتر موشکها و پهپادها از سوی سامانههای پدافندی رهگیری شدهاند.
با این حال، برخی موارد استثنایی رخ داد؛ از جمله حمله پهپادی حوثیها که سال گذشته باعث کشتهشدن یک اسرائیلی در تلآویو شد و حمله موشکی در ماه می که در نزدیکی شلوغترین فرودگاه اسرائیل فرود آمد.
در پاسخ، حملات هوایی اسرائیل دهها کشته بر جای گذاشت، ناوگان هوایی غیرنظامی یمن را نابود کرد و بنادر و زیرساختهای انرژی این کشور را هدف قرار داد.
همچنان واردات از ایران
دنی سیترونوویچ، رییس پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، به ایراناینترنشنال گفت که حوثیها برای تولید تسلیحات با چالشهای لجستیکی روبهرو هستند که این موضوع در تمرکز آنها بر حملات پهپادی مشهود است.
او گفت پهپادها عمدتا در داخل تولید میشوند اما این گروه همچنان به تجهیزاتی مانند سامانههای جیپیاس ایرانی وابسته است.
سیترونوویچ افزود: «حوثیها همچنان از ایران سلاح وارد میکنند. آنها توانایی تولید موشک را ندارند. بنابراین قطعات آن را از ایران قاچاق کرده و در یمن مونتاژ میکنند.»
او ادامه داد: «وقتی آمریکا کشتیهایی که قطعات را قاچاق میکنند متوقف میکند، ما میبینیم چه قابلیتهایی در اختیار دارند. اما حوثیها همچنان به ایران نیاز دارند.»
به گفته او، عبدالرضا شهلایی، فرمانده ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، در یمن حضور دارد و این گروه را هماهنگ میکند.
شهلایی تحت تحریم آمریکاست و این کشور برای دریافت اطلاعات درباره فعالیتهای مالی، شبکهها و همکاران او، پاداشی به ارزش ۱۵ میلیون دلار تعیین کرده است.
سیترونوویچ گفت: «حوثیها بدون دریافت موشک از ایران، به سختی قادر به ادامه حملات موشکی خواهند بود. تولید آنها در یمن بسیار دشوار است. آنها به قطعات ایرانی نیاز دارند.»
هرچه پیچیدهتر، ایرانیتر
اندیشکده «شورای روابط خارجی» مستقر در واشینگتن، در گزارشی اعلام کرد ارتباط با ایران، تسلیحاتی پیشرفتهتر از آنچه حوثیها میتوانند بهتنهایی به دست آورند - چه در زمینه موشک و چه پهپاد - در اختیارشان قرار میدهد.
این اندیشکده در گزارشی نوشت: «حمایت ایران توانمندیهای جنگی این گروه را تقویت کرده و به حوثیها کمک کرده تا برتری نظامی خود را در یمن به دست آورند و حفظ کنند.»
از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، حوثیها بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری بینالمللی را با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند، دو کشتی را غرق کردهاند، یک کشتی را توقیف کردهاند و دستکم هشت ملوان را کشتهاند.
بهنام بنطالبلو، کارشناس ایران در اندیشکده آمریکایی «بنیاد دفاع از دموکراسیها» (FDD)، به ایراناینترنشنال گفت در حالی که حوثیها توانایی تولید داخلی دارند، هرچه پرتابه پیچیدهتر باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که آنها همچنان به سامانههای کامل یا قطعات از تهران وابسته بمانند.
او افزود: «اما هرچه پلتفرم ارزانتر باشد، مانند پهپاد، احتمال بیشتری دارد که بتوانند با هدایت ایرانیها آن را در داخل توسعه دهند.»
بنطالبلو تاکید کرد: «با توجه به حملات گذشته آمریکا و اسرائیل به سایتهای شلیک، تولید و انبار موشکهای حوثی، روشن است که این گروه تروریستی به دلایل راهبردی و هزینهای، از حملات موشکی بالستیک به سمت حملات پهپادی بیشتر، تغییر مسیر داده است.»
بر اساس این گزارش، شرکت تتر ۳۹ آدرس از این فهرست را در روز سیزدهم سپتامبر مسدود کرد.
این امر مانع میشود که این کیفپولها در هرگونه تراکنش بیشتر با تتر مشارکت کنند و عملا ۱.۵ میلیون دلار تتر موجود در این آدرسها مسدود میشود.
استفاده سپاه پاسداران از رمزارزها
سپاه پاسداران در سالهای اخیر از رمزارزها برای تامین مالی خود استفاده کرده است؛ از جمله در همکاری با حوثیها در یمن و ارتباط با صرافی ایرانی نوبیتکس.
وزارت دادگستری آمریکا هفته گذشته ۵۸۴ هزار دلار تتر متعلق به یک شهروند ایرانی مرتبط با برنامه پهپادی سپاه پاسداران را ضبط کرد.
۳۰ تیر ۱۴۰۴، روزنامه والاستریتژورنال در گزارشی نوشت که گروه هکری «گنجشک درنده»، در یک عملیات سایبری علیه زیرساختهای مالی جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه توانست کیفپولهای دیجیتال مرتبط با سپاه پاسداران را که حاوی رمزارزهایی به ارزش ۹۰ میلیون دلار بودند، از دسترس مالکانشان خارج کند و بسوزاند.
این گزارش با اشاره به از کار افتادن دستگاههای خودپرداز حین جنگ ۱۲ روزه، آن را بخشی از «یک کارزار بیسابقه سایبری علیه سیستم مالی جمهوری اسلامی» با هدف «نابود کردن داراییهای دیجیتال و سوابق بانکی برای تضعیف حکومت ایران» عنوان کرد.
به نوشته والاستریت ژورنال، گروه هکری گنجشک درنده که گفته میشود با اسرائیل در ارتباط است، در قدم نخست این کارزار با نفوذ به زیرساختهای اطلاعاتی بانک سپه، به عنوان نهاد مالی مرکزی سپاه پاسداران، دادههای آن را حذف کرد و سیستمهای آن را از کار انداخت.
هفتم تیر ۱۴۰۲ نیز یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت اسرائیل، اعلام کرد که این کشور در چند روز گذشته میلیونها دلار ارز دیجیتال متعلق به نیروی قدس سپاه پاسداران و حزبالله لبنان را توقیف کرده است.
او افزود این بزرگترین توقیف ارز دیجیتال از این گروهها تا به امروز بوده است.
گالانت در یک سخنرانی گفت که از آغاز سال ۲۰۲۳، اعضای نیروی قدس سپاه پاسداران، حزبالله لبنان و «عوامل سوریهای»، برای تامین مالی فعالیتهای روزمره خود به رمزارزها روی آوردهاند.
او گفت این گونه تامین مالی از سوی یک شخص سوم انجام شده و از طریق صرافیها «بهدست گروههای تروریستی» میرسد.
در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، هفت فروند بمبافکن بی-۲ در عملیات «چکش نیمهشب» علیه تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی از پایگاه وایتمن آمریکا به سمت ایران به پرواز درآمدند.
فاکسنیوز دوشنبه ۲۴ شهریور در گزارشی از پایگاه هوایی وایتمن، توانست با سرهنگ جاش ویتالا، از فرماندهان ارتش آمریکا و همکارانش درباره این که چگونه این هفت بمبافکن، نخستین استفاده رزمی از بمبهای سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی آمریکا را علیه سایتهای هستهای ایران انجام دادند، گفتوگو کند.
ویتالا و همکاران او شرح دادند که چهار هزار نفر بهصورت محرمانه کار کردند تا این هفت بمبافکن رادارگریز را به ماموریتی ۳۰ ساعته به درون حریم هوایی ایران بفرستند.
این هواپیماها پیشتر در واکنش به حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، مواضع طالبان در افغانستان را هدف قرار دادند و مسیر را برای ورود نیروهای آمریکایی به این کشور هموار کردند. آن عملیات بیش از ۴۴ ساعت طول کشید اما به گفته ویتالا، ماموریت ایران، «طولانیترین ماموریت بزرگ بمباران هوایی با بی-۲ در تاریخ» به شمار میرود.
همچنین نخستین بار بود که بمب نفوذگر عظیمالجثه ۳۰ هزار پوندی ایالات متحده در جریان یک نبرد به کار رفت.
این نیروهای ارتش آمریکا این حمله را «اجرایی بینقص» نامیدند و روایتهایی از فشار کار، آموزش و هماهنگی لازم برای اجرای آن ارائه دادند.
کار در سکوت برای اجرای ماموریت
ویتالا به فاکسنیوز گفت: «ما فرهنگی نادر داریم: همه در سکوت برای اجرای ماموریت کار میکنند.»
این نخستین بار از زمان حملات به جمهوری اسلامی بود که ویتالا بهطور عمومی سخن میگفت.
او افزود: «این کل تیم بود که با هم کار میکرد؛ با تکیه بر درسهایی از سالها تمرین.»
در حالی که هزاران نفر ماموریت را از طریق بخشهای تعمیر و نگهداری، مهمات، عملیات و پزشکی پشتیبانی کردند، در نهایت ۱۴ نفر از دهها خلبان آموزشدیده روی بی-۲ وارد خاک ایران شدند تا بمبهای ۳۰ هزار پوندی GBU-57 موسوم به «بمب نفوذگر عظیمالجثه» را بر روی تاسیسات هستهای فرو بریزند.
ویتالا گفت که در انتخاب افراد، تجربه بالاتر از هر چیز دیگری قرار گرفته است.
او تاکید کرد: «این تیم بارها در رزمایشها پرواز کرده بود. وقتی دیدم خدمه آماده میشوند، فقط به این فکر میکردم که چقدر تکرار داشتهاند و چه مدت برای این کار تمرین کردهاند. این یک تیم بسیار کارکشته بود.»
این سرهنگ حاضر نشد وارد جزییات حساس بشود. مواردی همچون مدت زمانی که (پیش از حمله) به خدمه اطلاع داده شد، اینکه آیا از جنگ الکترونیک یا تدابیر دیگری نیز استفاده شده یا شواهد قابل اندازهگیری برای اینکه چرا فرماندهان باور داشتند بمبها به اهداف تعیینشده اصابت کردند.
فاکسنیوز تاکید کرد این جزییات همچنان محرمانه مانده و ناظران بیرونی باید برای تایید به تصاویر ماهوارهای و ارزیابیهای مستقل تکیه کنند.
ویتالا گفت تیمی که برگزیده شد «هیجانزده» برای اجرای ماموریت بود: «آنچه به آنان گفتم این بود: "فکر میکنم این بهعنوان یکی از مهمترین یورشهای دوران ما به یاد خواهد ماند." آنان کاملا ماهیت تاریخی ماموریت را درک کردند.»
به گفته ویتالا، خلبانان پس از ماموریت ۳۰ ساعته «کاملا خسته» بازگشتند: «هر هواپیما دو خلبان داشت و آنان به نوبت برای ۴۵ دقیقه تا یک ساعت استراحت میکردند؛ بهویژه میان سوختگیریهای هوایی پیچیده. برخی جعبههایی از نوشیدنیهای انرژیزا را به همراه داشتند تا بیدار بمانند.»
ویتالا گفت که «بزرگترین لحظه» دوران خدمت ۲۲ سالهاش در نیروی هوایی ارتش آمریکا، زمانی بود که خلبانان سالم بازگشتند.
این سرهنگ ارتش آمریکا تاکید کرد: «وقتی دانستم خدمه در امنیت هستند، وقتی مطمئن شدم که وارد حریم هوایی امن شدند ... آن بزرگترین چیز برای من بود.»
او در ادامه گفت: «از نظر موفقیت ماموریت، ۱۴ شلیک به هدف اصابت کرد. باز هم میگویم، اجرا بینقص بود. بنابراین من به نحوه کار آنان فوقالعاده افتخار میکنم، فوقالعاده به کل، به همه چهار هزار نفری که اینجا در رشتههای گوناگون این ماموریت را پشتیبانی و اجرا کردند، افتخار میکنم.»
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد با حملات آمریکا، برنامه هستهای حکومت ایران «به طور کامل نابود شده است».
واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه نیروهای نظامی آمریکا محدود بود.
تهران حملهای به یک پایگاه هوایی آمریکا در قطر انجام داد اما پیشاپیش هر دو طرف را مطلع کرد و در این ضدحمله ایران، کسی آسیب ندید.
به گزارش تایمز اسرائیل، این مقام ارشد وزارت دفاع اسرائیل دوشنبه ۲۴ شهریور درباره جنگ اخیر با جمهوری اسلامی گفت: «این جنگ با پیروزی آشکار اسرائیل پایان یافت اما دورهای دیگری علیه جمهوری اسلامی وجود خواهد داشت.»
او تاکید کرد: «مقامات جمهوری اسلامی ناپدید نشدهاند، آنها احساس تحقیر شدن میکنند و بنابراین مبالغ هنگفتی را در حوزه دفاع و فرایندهای شتابزده ساخت قدرت، سرمایهگذاری میکنند.»
از زمان پایان یافتن جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، اظهارات و ارزیابیهای متعددی درباره احتمال ازسرگیری جنگ مطرح شده است.
۱۷ شهریور، مدیرعامل «انجمن دفاع و امنیت اسرائیل»، درباره احتمال حمله دوباره اسرائیل به ایران گفت: «ماجرای ایران پایان نیافته است.»
یارون بوسکیلا اشاره کرد گرچه اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه ضربات قابل توجهی به برنامه هستهای تهران وارد کرده است، تهدید همچنان حلنشده باقی مانده است.
در ایران نیز اواخر مردادماه، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اعلام کرد جنگ نظامی میان حکومت ایران و اسرائیل «هنوز تمام نشده» و مقامات جمهوری اسلامی در این زمینه باید همچنان آماده باشند.
لاریجانی در مصاحبه با وبسایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی گفت: «من نمیگویم الان جنگ بالفعل وجود دارد ولی بدانیم که جنگی شروع شده و این جنگ الان فقط به قطع آتش بسنده کرده است.»
او تاکید کرد: «پس ما باید آماده باشیم.»
تدارک برای حفظ برتری اسرائیل
مدیرکل وزارت دفاع اسرائیل در جریان سخنرانی در یک کنفرانس که از سوی حسابرس کل وزارت دارایی برگزار شد، همچنین از هزینههای حملات اسرائیل به حوثیها در یمن و رهگیری موشکهای این گروه مورد حمایت تهران گفت.
او گفت: «برای حفظ برتری نظامی، وزارت دفاع بر سه افق زمانی عمل میکند: در کوتاهمدت، تدارکات و خرید؛ در میانمدت، بهبود آمادگی برای دهه آینده؛ و در بلندمدت، توسعه سامانههای تسلیحاتی تغییردهنده بازی برای عرصههای آینده.»
بارام اعلام کرد که این وزارتخانه در میانه روند ایجاد یک «شورای عالی تسلیحات» است؛ نهادی که به گفته او به اسرائیل امکان خواهد داد تا «به طور قابل توجهی سرعت آمادگی خود را برای جنگ با ایران و دیگر دشمنان دوردست افزایش دهد».
مدیرکل وزارت دفاع اسرائیل افزود: «ما باید همین حالا در اندیشه شگفتیهای بعدی و عملیاتهای ویژه بعدی باشیم.»
او ادامه داد: «ما باید تغییر بنیادی در فرآیند تولید و خرید سامانههای حیاتی دفاعی و رزمی ایجاد کنیم.»
بارام در پایان گفت که این وزارتخانه هفته گذشته قراردادهای صادرات تسلیحاتی به ارزش ۲.۵ میلیارد دلار امضا کرده است. این در شرایطی است که تعدادی از کشورها قراردادهای دفاعی خود با اسرائیل را لغو کردهاند.
او گفت: «نمیتوانم نام کشورها را ذکر کنم اما آنها معنای سرمایهگذاری بلندمدت در دفاع در جهانی بیثبات را درک میکنند.»
