رسانههای سوری اعلام کردند نیروهای ارتش اسرائیل در جستوجو برای یافتن سلاح به چند روستا در استان درعا، در جنوب غرب این کشور، یورش بردند. مقامهای اسرائیلی تاکنون درباره این گزارشها سکوت کردهاند.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، رسانههای محلی سوریه مدعی شدند ۱۸ خودروی نظامی ارتش اسرائیل وارد روستاهای «سیسیون» و «جمله» شدند و عملیات بازرسی خانه به خانه برای کشف سلاح را انجام دادند. اسکاینیوز عربی نیز بامداد یکشنبه از این یورش خبر داد.
این گزارشها در حالی منتشر میشود که هفته گذشته رسانههای دولتی سوریه از حمله هوایی اسرائیل به حومه شهر حمص خبر دادند؛ حملهای که به گفته آنها انبارهای مهمات و موشک در پایگاههای ارتش سوریه را هدف گرفت و یک مرکز پدافند هوایی را نیز منهدم کرد.
به نوشته اسرائیل نشنالنیوز، تصاویر و گزارشهای بعدی نشان دادند که اسرائیل حملات هوایی دیگری را در نزدیکی بندر لاذقیه انجام داده و انفجارهایی اطراف این شهر رخ داده است.
در اواخر اوت نیز یک منبع نظامی سوری ادعا کرده بود نیروهای ارتش اسرائیل در پایگاه نظامی «الکسوه» در جنوب دمشق مستقر شدهاند. به گفته این منبع، دهها سرباز اسرائیلی به همراه تجهیزات جستوجو بیش از دو ساعت در پایگاه حضور داشتند و سپس محل را ترک کردند. همزمان با این گزارشها، خبرهایی از حملات هوایی اسرائیل در منطقه الکسوه نیز منتشر شد.
ارتش اسرائیل در واکنش به این ادعاها اعلام کرد «درباره گزارشهای خارجی اظهارنظر نمیکند.» اما ساعاتی بعد، یسرائیل کاتص، وزیر دفاع این کشور، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نیروهای ما در همه جبههها، روز و شب، برای امنیت اسرائیل در حال عملیات هستند.»
به گزارش اسرائیل نشنالنیوز، مجموعه این تحولات در حالی رخ میدهد که دامنه تنشهای نظامی اسرائیل در سوریه طی هفتههای اخیر گسترش یافته و حملات هوایی و زمینی این کشور بار دیگر نگرانیها درباره ورود به مرحله تازهای از رویارویی را افزایش داده است.
الشرع: در حال مذاکره با اسرائیل برای دستیابی به یک توافق امنیتی هستیم
پیش از این احمد الشرع، رئیسجمهوری موقت سوریه، اعلام کرد دمشق در حال مذاکره با اسرائیل برای توافق امنیتی بر اساس قرارداد جداسازی ۱۹۷۴ است تا به خروج نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی پس از سقوط بشار اسد در دسامبر گذشته منجر شود. او تاکید کرد سوریه همچنان به این توافق پایبند است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اسرائیل از زمان سقوط اسد صدها حمله در خاک سوریه انجام داده اما دولت جدید واکنشی نشان نداده است. الشرع همچنین گفت نیروهایش در مسیر سرنگونی اسد مذاکرات محرمانهای با روسیه داشتهاند. به نوشته تایمز اسرائیل، دمشق و تلآویو از ۱۹۴۸ در وضعیت جنگیاند.
این تحرک نظامی تنها یک هفته پس از دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای اعزام ۱۰ فروند از این جنگندههای پنهانکار به منطقه کارائیب در راستای مقابله با کارتلهای مواد مخدر و همزمان با افزایش تنشها با ونزوئلا صورت گرفت.
عکاس رویترز، تصاویر ورود این هواپیماها را ثبت کرده است. به گفته این شاهد، طی روزهای اخیر بالگردها، هواپیماهای اوسپرِی، دیگر هواپیماهای ترابری نظامی و همچنین نیروهای آمریکایی نیز در این پایگاه مشاهده شدهاند.
این تحرکات پس از سفر غیرمنتظره وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، به همراه عالیترین ژنرال ارتش آمریکا به پورتوریکو در همین هفته رخ داد. پرسشها درباره استقرار جنگندهها با واکنش محتاطانه پنتاگون مواجه شد و یک افسر مطبوعاتی این وزارتخانه اعلام کرد: «در حال حاضر هیچ تغییری در آرایش نیروها برای اعلام وجود ندارد.»
منابع مطلع پیشتر به رویترز گفته بودند که دولت ترامپ دستور استقرار این جنگندهها را به منظور انجام عملیات علیه کارتلهای مواد مخدر صادر کرده است. ترامپ در زمان اعلام این تصمیم تاکید کرد که هدف واشینگتن «تغییر رژیم» در ونزوئلا نیست.
با این حال، حضور نظامی آمریکا در منطقه همزمان با عملیات اخیر ارتش ایالات متحده علیه یک شناور ونزوئلایی پرتنشتر شده است. هفته گذشته، ارتش آمریکا در حمله به یک کشتی که ادعا میشد حامل مواد مخدر بوده، ۱۱ نفر را کشت. ونزوئلا ادعا کرده است که هیچیک از این افراد قاچاقچی نبودهاند.
دولت کاراکاس روز شنبه نیز اعلام کرد که یک ناوشکن آمریکایی یک کشتی ماهیگیری ونزوئلایی را در منطقه ویژه اقتصادی این کشور به مدت هشت ساعت توقیف و اشغال کرده است. مقامات ونزوئلایی این اقدام را «غیرقانونی و خصمانه» توصیف کرده و گفتهاند کشتی تنها توسط ۹ ماهیگیر «فروتن» هدایت میشد و «هیچ تهدیدی» نداشت.
مقامهای آمریکایی تاکنون به این ادعاها واکنشی نشان ندادهاند.
جنگندههای اف-۳۵ بهعنوان پیشرفتهترین هواپیماهای پنهانکار نسل جدید، در صورت درگیری احتمالی با نیروی هوایی ونزوئلا – که همچنان از جنگندههای اف-۱۶ استفاده میکند – برتری قابل توجهی خواهند داشت.
طبق این گزارش، بررسی احتمالی الحاق بخشهایی از کرانه باختری هنگام سفر روبیو به اسرائیل، در پاسخ به قصد تعدادی از کشورهای غربی برای بهرسمیتشناختن دولت فلسطین صورت میگیرد.
به نوشته آکسیوس، نتانیاهو هنوز درباره اصل و دامنه چنین اقدامی تصمیمی نگرفته و میخواهد در دیدار با روبیو دریابد که آیا دونالد ترامپ از این الحاق حمایت خواهد کرد یا خیر. جامعه بینالمللی کرانه باختری را سرزمین اشغالی میداند و هرگونه الحاق به اسرائیل را غیرقانونی و تحریکآمیز قلمداد میکند.
امارات متحده عربی در پیامهایی به واشینگتن و تلآویو هشدار داده است که الحاق کرانه باختری به اسرائیل توافق صلح امارات و اسرائیل و همچنین توافقهای ابراهیم را بهطور جدی تضعیف خواهد کرد و امید ترامپ به گسترش این توافقها را از میان خواهد برد.
این تحولات همزمان است با رایگیری روز جمعه در مجمع عمومی سازمان ملل که طی آن «اعلامیه نیویورک» با ابتکار فرانسه و عربستان سعودی تصویب شد. این اعلامیه خواستار مسیری غیرقابل بازگشت بهسوی تشکیل کشور فلسطین است و ۱۴۲ کشور به آن رای مثبت دادند؛ ۱۰ کشور از جمله آمریکا و اسرائیل مخالفت کردند و ۱۲ کشور رای ممتنع دادند.
بر اساس گزارش آکسیوس، اصول این اعلامیه مبنای اصلی نشست سران برای حمایت از راهحل دو کشوری خواهد بود که ۲۲ سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برگزار میشود. انتظار میرود فرانسه، بریتانیا، کانادا و چند کشور دیگر در جریان این نشست رسماً فلسطین را به رسمیت بشناسند.
به گفته دو مقام بلندپایه اسرائیلی، وزیر خارجه آمریکا در جلسات خصوصی با مقامهای اسرائیلی تلویحا نشان داده است مخالفتی با ضمیمهکردن کرانه باختری به اسرائیل ندارد و به طور ضمنی گفته است که دولت ترامپ در این مورد جلوی اسرائیل را نخواهد گرفت.
همین موضوع در داخل دولت آمریکا نگرانیهایی ایجاد کرده زیرا موضع رسمی واشینگتن تاکنون روشن نبوده است و برخی مقامها احساس کردهاند اسرائیل میکوشد دولت ترامپ را در تنگنا قرار دهد.
منابع آکسیوس افزودند در روزهای اخیر چند جلسه در کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا برگزار شد تا موضع علنی واشینگتن مشخص شود. نگرانی اصلی این بوده است که هرگونه الحاق، به فروپاشی توافقهای ابراهیم منجر شود و میراث ترامپ در خاورمیانه را خدشهدار کند.
یک منبع آگاه همچنین گفت امارات پیش از سفر روبیو بار دیگر موضع خود را به وزارت خارجه آمریکا منتقل کرده است. یک مقام کاخ سفید در پاسخ به پرسش آکسیوس درباره این جلسات گفت: «کاخ سفید درگیر بحثهای متنوعی درباره خاورمیانه است، اما درباره نشستهای داخلی که ممکن است برگزار شده یا نشده باشد اظهارنظر نمیکنیم.»
روبیو پیش از پرواز به اسرائیل به خبرنگاران گفت قصد دارد با مقامهای اسرائیلی درباره واکنش به موج به رسمیت شناختن کشور فلسطین گفتوگو کند. او افزود: «ما به اروپاییها گفتهایم واکنش متقابل در راه است.» روبیو همچنین اشاره کرد که ممکن است هفته آینده درباره اقدامات اسرائیل اعلامیهای صادر شود.
به نوشته آکسیوس، نتانیاهو در دیدار با روبیو میخواهد دریابد آمریکا چه میزان آزادی عمل به اسرائیل در پاسخ به شناسایی دولت فلسطین خواهد داد، بهویژه در زمینه الحاق کرانه باختری.
روبیو قرار است روز یکشنبه در رویدادی که از سوی یک گروه شهرکنشین در محوطه باستانی حساس واقع در روستای فلسطینی سلوان در شرق اورشلیم، نزدیک مسجدالاقصی، برگزار میشود، شرکت کند. او روز شنبه گفت این بازدید صرفاً جنبه تاریخی دارد و تاکید کرد حضورش در این برنامه سیاسی نیست.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یونوت موستهآنو، وزیر دفاع رومانی، شنبه گفت خلبانان اف-۱۶ تا لحظه شلیک پیش رفتند اما پهپاد در ارتفاعی بسیار پایین پرواز میکرد و نهایتاً پیش از رهگیری، از حریم هوایی رومانی خارج و به سمت اوکراین بازگشت.
به گفته مقامهای وزارت دفاع، دو جنگنده اف-۱۶ و سپس دو یوروفایتر آلمانی که بخشی از ماموریت پلیس هوایی ناتو در رومانی هستند، به تعقیب پهپاد پرداختند. رادارها مسیر آن را تا ۲۰ کیلومتری جنوبغربی روستای چیلیا وچ دنبال کردند، اما سپس سیگنال آن از دست رفت.
در پی این حادثه، به ساکنان استان تولچا در جنوبشرقی رومانی که در مجاورت مرز اوکراین قرار دارد هشدار داده شد پناه بگیرند. موستهآنو همچنین اعلام کرد بالگردها منطقه را برای یافتن احتمالی بقایای پهپاد جستوجو خواهند کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، در واکنش به این گزارشها نوشت دادهها نشان میدهد این پهپاد حدود ۱۰ کیلومتر وارد خاک رومانی شده و نزدیک به ۵۰ دقیقه در حریم هوایی ناتو حضور داشته است. او این اقدام را «گسترش آشکار جنگ توسط روسیه» توصیف کرد و خواستار تحریمهای تازه و تقویت دفاع جمعی شد.
این رویداد سه روز پس از آن رخ داد که لهستان چند پهپاد روسی را با کمک متحدان ناتو در حریم هوایی خود سرنگون کرد. ناتو نیز یک روز پیش از این حادثه اعلام کرده بود که برای تقویت جناح شرقی اروپا تدابیر تازهای اتخاذ خواهد کرد.
رومانی، عضو اتحادیه اروپا و ناتو با ۶۵۰ کیلومتر مرز مشترک با اوکراین، بارها شاهد سقوط قطعات پهپادهای روسی بوده است. قانون تازهای نیز در این کشور تصویب شده که به ارتش اجازه میدهد پهپادهای متجاوز را در زمان صلح هدف قرار دهد، هرچند هنوز تمام مقررات اجرایی آن نهایی نشده است.
وزیر خارجه سوئد نیز در واکنش به این رویداد آن را «نقض غیرقابل قبول حریم ناتو» دانست و تاکید کرد استکهلم در همبستگی کامل با رومانی ایستاده و آماده کمک بیشتر به دفاع و بازدارندگی ائتلاف است.
پیشتر در روز جمعه ۲۱ شهریور چند ساعت پس از آغاز رزمایش مشترک روسیه و بلاروس در نزدیکی مرزهای ناتو، مارک روته، دبیرکل ناتو اعلام کرد این ائتلاف عملیاتی با نام «نگهبان شرقی» را برای تقویت جناح شرقی اروپا آغاز میکند.
روته در بروکسل گفت این اقدام برای نمایش عزم و توانایی ناتو در دفاع از سرزمینهایش طراحی شده و در روزهای آینده با حضور تجهیزات و نیروهایی از دانمارک، فرانسه، بریتانیا، آلمان و دیگر کشورها اجرا میشود.
این اعلام پس از آن صورت گرفت که لهستان و متحدانش پهپادهای روسی را در حریم هواییاش سرنگون کردند؛ روته این اقدام روسیه را «بیپروا و غیرقابل قبول» خواند.
مسکو مدعی شد پهپادها هنگام حمله به اوکراین وارد حریم لهستان شدند، اما ورشو این توضیح را رد و آن را عمدی توصیف کرد.
ژنرال آلکسیوس گرینکویچ گفت عملیات نگهبان شرقی دفاع از سراسر جناح شرقی ناتو، از بالتیک تا رومانی و بلغارستان، را تقویت میکند.
او افزود این اقدام نشان میدهد لهستان و دیگر اعضای ناتو میتوانند به واکنش سریع و هماهنگ ائتلاف اطمینان داشته باشند.
ایوان گیل، وزیر خارجه ونزوئلا شنبه ۲۲ شهریور در بیانیهای اعلام کرد که این کشتی ماهیگیری «به شکلی غیرقانونی و خصمانه» مورد بازرسی قرار گرفته و با ۹ ماهیگیر «بیخطر» بوده است.
دولت ونزوئلا گفته که ناو جنگی آمریکا، یواساس جیسون دانهام بود، «مجهز به موشکهای کروز قدرتمند و با خدمهای از تفنگداران دریایی بسیار متخصص.»
ونزوئلا خواستار آن شد که ایالات متحده فورا به هدف قرار دادن کشتیها پایان دهد، چرا که این اقدام به گفته کاراکاس «امنیت و صلح دریای کارائیب را در معرض خطر قرار میدهد.»
انتشار این بیانیه در شرایطی صورت گرفته که در هفتههای اخیر تنشها میان واشینگتن و کاراکاس رو به افزایش بوده است.
هفته گذشته، حمله نظامی ایالات متحده در دریای کارائیب باعث کشته شدن ۱۱ نفر و غرق شدن یک قایق ونزوئلایی شد.
رئیسجمهوری آمریکا پس از این حمله هشدار داد: «این پیام روشنی برای هر کسی است که حتی به فکر آوردن مواد مخدر به ایالات متحده است. مراقب باشید.»
دولت دونالد ترامپ اعلام کرد که این کشتی در حال قاچاق مواد مخدر بوده است.
۱۲ شهریور، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز با تاکید بر این که این عملیاتها ادامه خواهند داشت، گفت: «داراییهای ما در آسمان، آب و روی کشتیها فعال هستند. این ماموریتی بسیار جدی است و تنها به همین حمله ختم نمیشود.»
او هشدار داد هر فرد یا گروه دیگری که در این آبها بهعنوان «تروریست مواد مخدر» شناخته شود، با سرنوشتی مشابه روبهرو خواهد شد.
با این حال، اعضای کنگره آمریکا خواستار ارائه توضیح و توجیه این اقدام از سوی دولت این کشور شدهاند.
ترامپ اعلام کرد که سرنشینان کشتی از اعضای باند جنایی «ترن د آرآگوا» بودهاند؛ گروهی که واشینگتن آن را در فوریه گذشته در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد.
او بعدا افزود «مقادیر عظیمی مواد مخدر» در قایق کشف شده و «نوارهایی از مکالمات خدمه» در دست است.
دولت ونزوئلا این اتهام را رد کرده است.
نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، ۱۰ شهریور آمریکا را متهم کرد که با اعزام ناوهای جنگی به دریای کارائیب، در پی تغییر رژیم در ونزوئلا است.
مادورو از سال ۲۰۱۳ و پس از مرگ هوگو چاوز، قدرت را در ونزوئلا در دست دارد. این کشور در دوران ریاستجمهوری مادورو، شاهد فروپاشی اقتصادی و مهاجرت حدود یکسوم از جمعیت ۲۸ میلیونی خود بوده است.
ایرنا شنبه ۲۲ شهریور در گزارشی نوشت اگر غرب بخواهد اقداماتی علیه جمهوری اسلامی انجام دهد، توافق با آژانس لغو خواهد شد.
به گفته خبرگزاری دولت، این موضوع نشان میدهد که «ایران برای حفظ منافع خود، از اهرمهای لازم استفاده میکند».
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس به سه کشور اروپایی هشدار داد که فعالسازی سازوکار مکانیسم ماشه تبعات سنگینی برای آنها خواهد داشت.
او نوشت: «مسئله تنها این نیست که سه کشور اروپایی هیچ حق قانونی، سیاسی یا اخلاقی برای فعالکردن مکانیسم ماشه ندارند، حتی اگر این حق را هم داشتند حکایت استفاده نکنی از دستت رفته اینجا کارآیی ندارد.»
عراقچی در ادامه تاکید کرد: «تعبیر دقیقتر برای دوراهی سخت پیش روی سه کشور اروپایی آن است که استفاده کنی از دستت رفته. و شاید بهتر باشد بگوییم استفاده کنی همهچیز از دستت رفته.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۸ شهریور در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
ایرنا در گزارش خود نوشت پس از جنگ ۱۲ روزه، ادامه همکاری تهران و آژانس بر پایه ترتیبات سابق، «دیگر نه واقعبینانه بود و نه عملی» و همچنین انپیتی «دیگر کافی نبود».
بر اساس این گزارش، تفاهم تهران و آژانس مشهور به «توافق قاهره» در حقیقت یک سازوکار عملی برای همکاری ایجاد میکند که بازتاب «شرایط استثنائی» ایجاد شده در نتیجه حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی و تهدیدهای ادامهدار نسبت به آنهااست.
در ادامه مطلب ایرنا نوشته شده که جمهوری اسلامی نمیتواند نسبت به تجارب سه ماه اخیر و «واقعیات موجود که مستلزم اتخاذ تدابیر احتیاطی بیش از پیش برای صیانت از امنیت ملی و حفظ امنیت و ایمنی تاسیسات هستهای است» بیتفاوت باشد.
به نوشته خبرگزاری دولت، توافق اخیر میان تهران و آژانس یک «چارچوب جدید همکاری» را ترسیم کرده که شامل ضوابط ویژه برای تاسیسات بمباراننشده و همچنین شرایط خاص برای دیگر مراکز است. بر اساس آن، آژانس تا زمانی که تهران مجموعهای از اقدامات زیستمحیطی و ایمنی را در این تاسیسات انجام دهد، اقدامی نمیکند.
پس از انجام این اقدامات، تهران گزارش مربوط به وضعیت این مراکز را نه به آژانس، بلکه به شورای عالی امنیت ملی ارائه خواهد کرد. شورای عالی نیز تصمیم میگیرد که این گزارش به چه شکلی و در چه سطحی ارائه شود.
پس از آن، موضوع راستیآزمایی گزارش مطرح میشود.
طبق اعلام ایرنا، در این مرحله است که بحث دسترسیها و بازرسیها به میان میآید و باید مذاکرات جداگانهای انجام تا مشخص شود «دسترسیها به چه شکلی اعطا شود».
خبرگزاری دولت افزود: «همه چیز منوط به طی شدن مراحلی که قانون مصوب مجلس شورای اسلامی مشخص کرده و همچنین تصمیمگیریهای شورای عالی امنیت ملی است.»
گروسی پیشتر گفته بود این توافق درباره «راهکارهای عملی برای ازسرگیری بازرسیها در ایران» است و رویههای بازرسی از تاسیسات اتمی هدف قرار گرفته جمهوری اسلامی را تشریح میکند.
در روایتی متناقض، عراقچی ۱۹ شهریور اعلام کرد در چارچوب این توافق، «هیچ دسترسیای به بازرسان آژانس داده نمیشود؛ مگر در مورد نیروگاه بوشهر».
در آخرین روزهای ماه گذشته میلادی، طرفهای اروپایی برجام با ارسال نامهای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل، فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز کردند و تا پایان ماه جاری میلادی به جمهوری اسلامی فرصت دادند تا سه شرط را برآورده کند تا در صورت تحقق، اعمال دوباره تحریمهای سازمان ملل برای مدت شش ماه به تعویق بیافتاد. همکاری کامل با آژانس و بازگشت بازرسان به ایران، دادن اطلاعات در مورد سرنوشت اورانیومهای غنیسازی شده پیشین و بازگشت به مذاکرات با آمریکا، سه شرطی بود که برای تعویق اجرای مکانیسم ماشه مطرح شده است.
