دهها مامور زن موساد در جریان حملات اسرائیل به تاسیسات هستهای و موشکی جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه، وارد خاک ایران شدند و در عملیات میدانی مشارکت داشتند. دیوید بارنیا، رییس موساد، نقش آنان را در این عملیات «بسیار مهم» توصیف کرد.
روزنامه اورشلیمپست یکشنبه ۲۳ شهریور گزارش داد ماموران زن موساد در عملیات در خاک ایران «انواع ماموریتها» را بر عهده داشتند.
جزییات اقدامات آنان در ایران همچنان محرمانه است، اما منابع اسرائیلی تاکید کردند دامنه وظایف این ماموران از جاسوسی و نفوذ تا عملیات میدانی گستردهتر بوده است.
در سال ۲۰۲۴ یکی از ماموران زن موساد با نام مستعار «جی» که پیشینه ایرانی دارد و متخصص جذب جاسوس در کشورهای متخاصم است، بهدلیل فعالیتهایش در ایران مورد تقدیر قرار گرفت.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ۱۵ مرداد در مطلبی تحلیلی درباره جنگ ۱۲ روزه و برنامه نفوذ اطلاعاتی موساد نوشت: «کارآمدی موساد اسرائیل افسانهای است؛ بنیان آن بر شبکهای عمیق از عوامل نفوذی و سامانههای گردآوری اطلاعات پیشرفته استوار است.»
مهدی کروبی، از رهبران اعتراضات به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸، هشتم تیرماه به حملات اسرائیل در جریان جنگ اخیر اشاره کرده و گفته بود نفوذ اسرائیل تنها در بخشهای نظامی نیست و این نفوذ «همه جا» وجود دارد.
پیشتر در سال ۲۰۲۱، مایکل بار-زوهار در کتاب «موساد آمازونها» به نقش زنان موساد در «فریب» مقامهای دشمن، «جمعآوری اطلاعات» از سایتهای هستهای ایران و حتی «عملیات تهاجمی» اشاره کرده بود.
اورشلیمپست در ادامه گزارش داد بارنیا صدها مامور موساد و عوامل ایرانیِ مخالف حکومت را بهطور همزمان در عملیات هماهنگ علیه جمهوری اسلامی وارد عمل کرد.
بر اساس این گزارش، ماموران موساد با هدف قرار دادن رادارها و سامانههای موشکی، شرایط لازم را برای حملات هوایی اسرائیل فراهم آوردند.
اورشلیمپست به نقل از منابع اسرائیلی نوشت: «شلیک آغازین موساد به حدی موثر بود که ایران تنها از روز دوم توانست پاسخ بدهد.»
خبرگزاری رویترز ۲۳ خرداد در نخستین روز جنگ به نقل از یک منبع امنیتی اسرائیل گزارش داد نیروهای کماندوی موساد پیش از آغاز حملات هوایی، در داخل ایران عملیات انجام دادند.
پایگاه خبری اکسیوس پیشتر به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی نوشت علاوه بر حملات هوایی ارتش اسرائیل، موساد مجموعهای از عملیات مخفی خرابکارانه را در عمق خاک ایران هدایت کرده است.
این رسانه یکشنبه ۲۳ شهریور نوشت موساد با اطلاعاتی که از محل اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی در اختیار دارد، میتواند در صورت لزوم «مداخله کند».
این روزنامه گزارش داد که ماموران زن موساد در عملیات در خاک ایران «انواع ماموریتها» را بر عهده داشتند.
اورشلیمپست افزود مداخله موساد در صورتی انجام خواهد شد که «به نظر برسد تهران قصد دارد از این اورانیوم برای پیشبرد دوباره مسیر ساخت سلاح هستهای استفاده کند».
بر اساس این گزارش، موساد دستکم تا زمانی که جمهوری اسلامی دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ذخایر اورانیوم خود را تامین کند، این موضوع را بهطور جدی زیر نظر خواهد داشت.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، اسرائیل بخش عمدهای از تاسیسات اصلی هستهای حکومت ایران در نطنز، فردو و اصفهان را نابود کرد و همچنین به چند سایت هستهای دیگر آسیب رساند.
با این حال، یکی از مسائل عمده درباره حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی، مربوط به سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با غلظت ۶۰ درصد - نزدیک به سطح لازم برای تولید سلاح - است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر بارها از موفقیتآمیز بودن عملیات این کشور علیه تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی سخن گفته است.
فاصله جمهوری اسلامی تا ساخت سلاح هستهای چقدر است؟
اورشلیمپست در ادامه گزارش خود نوشت بهطور نظری، این میزان اورانیوم غنیشده میتواند بیشتر غنیسازی شود و در نهایت برای تولید حدود شش بمب هستهای به کار رود.
پس از برقراری آتشبس در جنگ ۱۲ روزه، برخی منتقدان اسرائیلی گفتند ذخایر اورانیوم در این حملات هدف قرار نگرفته و تهران ممکن است ظرف چند ماه قادر به تولید بمب هستهای باشد.
با این حال، چند مقام نظامی اسرائیل در مصاحبه اورشلیم پست تاکید کردند حتی اگر جمهوری اسلامی بلافاصله شروع به بازسازی اجزای آسیبدیده برنامه هستهای خود کند، حدود دو سال طول خواهد کشید تا بتواند در مسیر تولید سلاح هستهای قرار گیرد.
آنان تاکید کردند دلیل در نظر گرفتن این بازه زمانی آن است که اورانیوم غنیشده بهتنهایی کارکرد چندانی برای تولید سلاح هستهای ندارد.
اورشلیمپست نوشت اینکه موساد میتواند در صورت لزوم علیه ذخایر اورانیوم تهران مداخله کند، «باید آیتاللهها را به تردید بیندازد».
یکی از شروط غرب برای فعال نشدن مکانیسم ماشه، الزام حکومت ایران به فراهم آوردن دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ذخایر اورانیوم غنیشده است.
حکومت ایران تنها تا پایان سپتامبر (هشتم مهر) فرصت دارد که با غرب به توافق برسد و از بازگشت تحریمهای سازمان ملل جلوگیری کند.
این نشریه یکشنبه ۲۳ شهریور نوشت: «تاکنون رژیم ایران باثبات مانده است. کمبود آب و انرژی باعث برپایی چند تجمع شده، اما سرکوب امنیتی پس از جنگ از شعلهور شدن دوباره اعتراضات "زن، زندگی، آزادی" که کشور را در سال ۲۰۲۲ لرزاند، جلوگیری کرده است.»
این نشریه آغاز مجدد جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل را «بعید» دانست و افزود اگرچه ایران احتمالا همچنان ذخایر اورانیوم غنیشده و ظرفیت بازسازی زیرساختهای هستهای خود را حفظ کرده، اما حملات آمریکا و اسرائیل سبب شد تهران چند سال تا دستیابی به توانایی تولید سلاح اتمی فاصله داشته باشد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل حملات مستقیم به داخل ایران را به روندی «عادی» تبدیل کرده و نشان داده قادر است خسارتهای سنگینی به جمهوری اسلامی وارد کند.
اسرائیل میتواند در صورت پیشرفت ناگهانی تهران در بازسازی برنامه هستهای، عملیاتهای محدود موسوم به «چمنزنی» را اجرا کند. اسرائیل همچنین قادر است پایگاههای موشکی و سامانههای پدافند هوایی بیشتری را هدف بگیرد تا توان دفاعی ایران در سطح پایین باقی بماند.
«عملیات چمنزنی» به اقدامهای دورهای و محدود نظامی گفته میشود که هدف آن تضعیف موقت توان دشمن، بدون نابودی کامل یا پیروزی نهایی است.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها در خصوص سرنوشت برنامه هستهای تهران، تصمیم تروئیکای اروپایی برای فعالسازی مکانیسم ماشه و واکنش احتمالی جمهوری اسلامی به آن شدت گرفته است.
حکومت ایران تنها تا پایان سپتامبر (هشتم مهر) فرصت دارد که با غرب به توافق برسد و از بازگشت تحریمها جلوگیری کند.
جمهوری اسلامی توان جنگیدن ندارد
تایم در بخش دیگری از گزارش خود نوشت جمهوری اسلامی «توان جنگیدن را ندارد».
این نشریه افزود: «اگر اسرائیل مجددا حمله کند، ایران پاسخ خواهد داد، اما این واکنش با دقت تنظیم خواهد شد تا از تشدید خطرناک تنشها که ایران توان کمتری برای مقابله با آن دارد، جلوگیری شود.»
به گزارش تایم، جمهوری اسلامی امروز از نظر ژئوپلیتیکی در موقعیتی بسیار ضعیفتر نسبت به پیش از هفتم اکتبر قرار دارد، زیرا بخش بزرگی از شبکه متحدان تهران در منطقه از هم پاشیده است؛ از حماس در غزه و حزبالله در لبنان گرفته تا بشار اسد در سوریه.
حزبالله که مهمترین گروه نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه به شمار میرود، در پی نابودی زیرساختهای نظامی خود در حملات اسرائیل و کشته شدن رهبران و فرماندهان برجستهاش، از جمله حسن نصرالله و هاشم صفیالدین، بهشدت تضعیف شده است.
یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان، ۱۸ شهریور اعلام کرد ارتش این کشور قرار است ظرف سه ماه آینده، حزبالله را در نزدیکی مرز با اسرائیل بهطور کامل خلع سلاح کند.
تحریمهای سازمان ملل فراگیر خواهد بود
تایم در ادامه گزارش خود با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه نوشت: «حتی اگر ایران بتواند از جنگ دیگری اجتناب کند، فشار بر اقتصادش، و بر رژیم، در آستانه افزایش است. تحریمهای سازمان ملل بسیار فراگیرتر خواهند بود و احتمالا موجب کاهش چشمگیر درآمدهای نفتی ایران و فشار بیشتر بر اقتصاد خواهند شد.»
تایم افزود: «جمهوری اسلامی از زمان انقلاب ۱۳۵۷ طوفانهای بسیاری را پشت سر گذاشته و شاید چند بحران دیگر را نیز تاب بیاورد. اما پس از جنگ اخیر، تهران کوشیده است صرفِ بقا را بهعنوان پیروزی جلوه دهد. با این حال، مشکلات تنها رو به افزایش است.»
مرکز پژوهشهای مجلس ۲۲ شهریور با استناد به ارزیابیهای خود گزارش داد فعالسازی مکانیسم ماشه «تاثیر اقتصادی جدی» در ایران نخواهد داشت و بیشتر به محدودیت صادرات «فناوریهای دوگانه» مربوط میشود؛ محدودیتی که جمهوری اسلامی با تجربه دور زدن تحریمها و همراهی چین و روسیه میتواند آن را مدیریت کند.
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای گذشته بر این موضوع اصرار ورزیدهاند که اجرای مکانیسم ماشه بیشتر «جنبه روانی» دارد.
این در شرایطی است که وضعیت اقتصادی در ایران در هفتههای اخیر وخیمتر شده و حتی وزارت اطلاعات در نامهای محرمانه به وزارتخانهها و شرکتهای بزرگ هشدار داده که پیامدهای فعالسازی مکانیسم ماشه موجب توقف فروش نفت ایران، وقوع بحرانهای بزرگ اقتصادی و امنیتی، رشد بیکاری و تشدید نارضایتی اجتماعی میشود.
این رسانه اسرائیلی جزییات بیشتری از این رایزنیها منتشر نکرد.
غسان علیان، رییس اداره هماهنگی فعالیتهای دولت اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی، یکشنبه ۲۳ شهریور اعلام کرد هرچند حماس مردم را به ماندن در شهر غزه تشویق میکند، اما چند مقام ارشد این گروه درخواست کردهاند خانوادههایشان از نوار غزه خارج شوند.
او در پیامی در فیسبوک خطاب به ساکنان غزه نوشت: «ریاکاری حماس آشکار است؛ شما را سپر انسانی میکند، در حالی که به فکر نجات خانوادههای خود است.»
علیان افزود اسرائیل «تلاشهای ریاکارانه» مقامهای حماس بهمنظور خارج کردن خانوادههای خود از طریق سازوکار تعیینشده برای ساکنان غزه را نپذیرفته است.
به گفته این مقام اسرائیلی، محمد مدحون، وزیر دولت حماس، به همراه خانوادهاش، خانواده اسماعیل الاشقر، رییس کمیته امور خارجی و امنیتی حماس، و خانواده علاالدین بطه، رییس یکی از کمیتههای دولتی حماس، در هفتههای اخیر خواهان خروج از غزه شدهاند.
اسرائیل همچنین اعلام کرد انور عطاالله، عضو شورای شهر غزه، حدود دو هفته پیش بههمراه خانوادهاش با تایید نهادهای امنیتی از منطقه خارج شده و از طریق اردن به مقصد کشوری نامشخص عزیمت کرده است.
اظهارات علیان در شرایطی مطرح میشوند که ارتش اسرائیل در روزهای اخیر بارها از ساکنان غزه خواسته این شهر را ترک کنند.
به گفته ارتش اسرائیل، از جمعیت یک میلیونی شهر غزه، حدود ۳۰۰ هزار نفر تاکنون راهی مناطق دیگر این باریکه شدهاند.
اسرائیل حماس را متهم میکند که مانع خروج غیرنظامیان از غزه میشود.
این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی ۲۲ شهریور خبر داد شش فلسطینی را به اتهام همکاری با دستگاه اطلاعاتی اسرائیل در شمال نوار غزه اعدام کرده است.
اعضای حماس هفتم اکتبر ۲۰۲۳ با حمله به جنوب اسرائیل، حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۶۴ هزار کشته و ۱۶۳ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
بر اساس آخرین برآوردهای مقامهای اسرائیلی، حدود ۲۰ گروگان دیگر در غزه در اسارت به سر میبرند و پیکر حدود ۲۸ گروگان نیز در اختیار حماس قرار دارد.
بر اساس این گزارش، شورای عالی امنیت ملی از رسانهها خواسته ضمن خودداری از انتشار، بازنشر یا بازتاب اظهارات «چهرهها، افراد دارای عنوان یا سخنرانان تریبونهای رسمی» که «بیانات شاذ و خارج از سیاستهای اعلامشده، غیرهمسو با مصالح ملی و بینالمللی کشور» دارند، به اظهارات «وحدتشکنانه» این افراد «وزن و ضریب» ندهند.
رویداد۲۴ نوشت این اطلاعیه «طبق معمول» برای مدیران مسئول و صاحبان رسانهها ارسال شده است.
در بخشی از این اطلاعیه که رویداد۲۴ آن را منتشر کرده، نامی از امامان جمعه برده نشده است. با این حال، اصلیترین تریبون در جمهوری اسلامی که میتواند مصداق طرح «اظهارنظرهای شاذ» باشد، نماز جمعه است.
این رسانه در گزارش خود مثالهایی از اظهارات جنجالی امامان جمعه آورده است. بهعنوان نمونه به اسفند ۱۴۰۳ اشاره شده، زمانی که با وجود منع مذاکره با واشینگتن از سوی علی خامنهای و «غیرشرافتمندانه» و «غیرهوشمندانه» خواندن آن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد نهتنها اختیار مذاکره، بلکه اختیار «توافق با آمریکا» نیز از سوی رهبر جمهوری اسلامی به او داده شده است.
رویداد۲۴ نوشت با این حال، خطبههای نماز جمعه در آن زمان به تریبونی برای مخالفت با مذاکرات بدل شد.
این گزارش به خطبههای احمد علمالهدی، نماینده خامنهای در مشهد، اشاره کرد که برجام را «لعنتی» خواند و گفت: «اگر کسی ایرانی باشد و غیرت ایرانی داشته باشد، نمیپذیرد که دست خود را خالی کند و در گوشهای بنشیند و کاسه گدایی دست بگیرد.»
آیا امامان جمعه خودسر عمل میکنند؟
ساختار نماز جمعه در ایران از ابتدای تاسیس حکومت و تحت رهبری روحالله خمینی و علی خامنهای، همواره بهطور دقیق از سوی دو رهبر جمهوری اسلامی مهندسی شده و آنها بهطور مداوم عملکرد آن را تحت نظر دارند.
در دوران خامنهای، سازماندهی امامان جمعه وارد مرحله جدیدی شد.
۸۵۰ امام جمعه در سراسر ایران خطبههای خود را با بولتنهای هفتگی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور که اعضای آن منصوب شخص خامنهای هستند، هماهنگ میکنند.
امام جمعه مراکز استانها که نماینده ولیفقیه در آن استان نیز به شمار میروند، همگی از سوی شخص خامنهای منصوب میشوند.
علاوه بر اینها، شورای سیاستگذاری ائمه کشور از طریق معاونتهای خود، بهویژه دو معاونت نظارت و جذب، بهطور دائم عملکرد ائمه جمعه حتی در روستاها را زیر نظر دارد.
