اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در واکنش به هشدار ترامپ درباره امکان حمله دوباره به جمهوری اسلامی گفت: «حرفهایی زده و تهدیدهایی را مطرح کرده است که ارزشی ندارد. البته ما باید کار خودمان را بکنیم.» کوثری گفت این هشدار ترامپ «بلوف سیاسی» است.
کوثری اضافه کرد: «تهدیدات اخیر ترامپ نوعی بلوف سیاسی است که همیشه در صحبتهای خود درباره مسائل گوناگون از آن بهره میبرد.»
او تهدید کرد: «اگر اسرائیل حمله کند، قویتر و محکمتر علیه خودش و متحدانش اقدام می کنیم.»
این نماینده مجلس نامه هشدار سه کشور اروپایی درباره فعالسازی مکانیسم ماشه را هم بدون «هیچ ارزشی» خواند.
داود گودرزی، معاون علیرضا زاکانی، شهردار تهران، سهشنبه ۲۸ مرداد با اعلام این خبر گفت: «قطعه ۴۱ همینطوری مانده بود و ما برای قطعه ۴۲ نیاز به پارکینگ داشتیم، از مسئولان مجوز گرفتیم و آن را تبدیل به پارکینگ کردیم.»
او با بیان اینکه در این قطعه مزار جانباختگان و اعدامشدگان سازمان مجاهدین خلق قرار داشت، گفت مجوز لازم برای آمادهسازی این فضا برای تبدیل به پارکینگ گرفته شد و کارها به شکل «درست و هوشمندانه» در حال انجام است.
قطعه ۴۱ بهشت زهرا یکی از شناختهشدهترین محلهای دفن مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی است؛ جایی که بسیاری از زندانیان سیاسی اعدامشده در دهههای گذشته، بهویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران، به خاک سپرده شدهاند.
از این قطعه با نام «قطعه اعدامیها» یاد میکنند و گفته میشود در آن علاوه بر اعضای مجاهدین خلق، تعدادی از افراد مرتبط با کودتای نوژه و نیز شماری از سرمایهدارانی که در سالهای نخست پس از انقلاب اعدام شدند، به خاک سپرده شدهاند.
این قطعه از نخستین سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ همواره با تخریب، بیاحترامی و محدودیتهای شدید برای خانوادهها و بازماندگان روبهرو بوده است.
تلاش برای پاککردن آثار جنایت
در هفتههای گذشته شماری از خانوادههای افراد اعدام شده با انتشار پستهایی در شبکههای اجتماعی از تخریب قطعه ۴۱ بهشت زهرا خبر داده و از آن به عنوان تلاش جمهوری اسلامی برای پاکسازی آثار جنایتهای خود نام برده بودند.
در سالهای گذشته بارهای گزارشهای مختلفی از تلاش جمهوری اسلامی برای تخریب قبرهای اعدامشدگان دهه ۶۰ منتشر شده که نگرانیها را درباره محو تدریجی آثار قربانیان افزایش داده است.
سایت حقوقبشری هرانا، سال ۱۳۹۶ با انتشار تصاویری از این قطعه ۴۱ بهشت زهرا، نوشته بود: «این قطعه برخلاف قطعات آباد و سرسبز بهشت زهرا، تعمدا خشک نگه داشته شده است، آشغالهای آن جمعآوری و نظافت نمیشود، قبرهای آن عمدتا بدون نشان یا با سنگ قبرهای خرد شده هستند و حتی کسانی که به این قطعات برای دیدن مزار عزیزان خود تردد میکنند سنگینی یک فضای امنیتی را تجربه میکنند.»
خانوادههای قربانیان نیز در دهههای گذشت بارها خواستار پاسخگویی مقامهای جمهوری اسلامی درباره اعدام عزیزانشان، تحویل وصیتنامه و مشخص شدن مکان دقیق دفن آنان شدهاند.
اعدامهای دهه ۶۰
در تابستان سال ۱۳۶۷ و در پی پایان جنگ ایران و عراق و صدور فتوا و فرمان روحالله خمینی، چند هزار نفر از زندانیان سیاسی و عقیدتی در زندانهای مختلف کشور از جمله اوین و گوهردشت به شکل مخفیانه اعدام و در گورهای جمعی و بینام و نشان دفن شدند.
آمار دقیقی از تعداد اعدامشدهها در این اقدام که به «کشتار ۶۷» شهرت یافته است، وجود ندارد اما برخی تعداد قربانیان را بین سه تا پنج هزار نفر و برخی بیش از این تخمین میزنند.
بسیاری از این زندانیان پیشتر محاکمه و حتی در حال گذراندن دوران محکومیت خود بودند.
گزارشگر سازمان ملل: مرور زمان نباید باعث مصونیت عاملان شود
جاوید رحمان، گزارشگر سابق سازمان ملل برای حقوق بشر در ایران، اول مرداد ۱۴۰۳ با انتشار گزارشی درباره اعدامهای دهه ۶۰ گفت که ناقضان حقوق بشر نباید به خاطر مرور زمان، مشمول مصونیت شوند.
رحمان در آن گزارش با بیان اینکه جمهوری اسلامی و رهبرانش نباید از مسئولیت «جنایت علیه بشریت و نسلکشی» مصون بمانند، به مستنداتی درباره جنایت علیه بشریت در ایران و نسلکشی از جمله در جریان سرکوب و حذف بهائیان، زندانیان سیاسی و شهروندان کرد اشاره کرد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل خرداد ۱۴۰۳ نیز در گزارشی در حاشیه پنجاهوششمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد گفت که هزاران زندانی سیاسی در دهه ۶۰ به ویژه در سال ۱۳۶۰ و تابستان ۱۳۶۷ به بهانه حمایت یا عضویت در سازمانهایی مانند سازمان مجاهدین خلق ایران و دیگر احزاب عمدتا چپ با فتوا و تایید خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی و از طریق یک هیات مرگ اعدام شدند.
تاجزاده در این نامه که از زندان اوین منتشر شده، اعلام کرد: «جامعه بهسمت وضعیت بیدولتی حرکت میکند. نهادها موجودند اما قادر به اداره کشور نیستند. این مقدمه هرجومرجی است که از هر استبدادی زیانبارتر است.»
او یادآور شد که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با وجود شعار «نه جنگ، نه مذاکره» هم وارد جنگ شد و هم به مذاکره تن داد و با وجود تاکید بر «نه جنگ تحمیلی و نه آتشبس تحمیلی»، ناچار به پذیرش هر دو شد.
تاجزاده این تصمیمها را در اصل درست، اما دیرهنگام خواند.
این فعال سیاسی زندانی، عملکرد حاکمیت در هشت سال گذشته را «فاجعهبار» توصیف کرد و گفت: «تورم افسارگسیخته، بیکاری، فساد سیستماتیک، قطعی آب و برق و افزایش نابرابریها حتی حامیان نظام را نیز خسته کرده است.»
جبهه اصلاحات یکشنبه ۲۶ مرداد در بیانیهای با اشاره به اینکه امروز، روان جمعی ایرانیان زخمی است و سایه ناامیدی و اضطراب، همچنان بر زندگی روزمره مردم سنگینی میکند، بر ضرورت اقداماتی نظیر تعلیق داوطلبانه غنیسازی اورانیوم و گشودگی نسبی در فضای سیاسی و اقتصادی کشور تاکید کرد.
این جبهه در بیانیه خود از جمله خواستار اعلام آمادگی تعلیق داوطلبانه غنیسازی و پذیرش نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قبال رفع کامل تحریمها شد و این اقدام را «تلاش برای آغاز مذاکرات جامع و مستقیم با آمریکا و عادیسازی روابط با این کشور» خواند.
تاجزاده در ادامه نامه خود، شکستهای استراتژیک در سوریه، لبنان و عراق و نیز نفوذ موساد در ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی را عامل اصلی موفقیت اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه دانست و نوشت: «سازمان اطلاعات سپاه، بزرگترین قربانی نفوذ اسرائیل شد.»
احمد وحیدی، مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران، سوم مرداد گفت که نباید درباره نفوذ بزرگنمایی کرد: «افراد خطاکار و جاسوس همیشه هستند اما دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی ما برخوردهای قوی با اینها داشتند.»
وحیدی افزود: «بسیاری از جاسوسها تار و مار شدند. دشمنان برنامههای زیادی داشتند اما با قدرت نیروهای امنیتی و اطلاعاتیمان به هیچ کدام نرسیدند.»
تاجزاده با تاکید بر بحران مشروعیت نظام پس از اعتراضات دی ۹۶، آبان ۹۸ و جنبش «زن، زندگی، آزادی»، هشدار داد: «حتی اگر جنگ هم رخ ندهد، جمهوری اسلامی با بحران وجودی ماندن یا رفتن مواجه است.»
این زندانیسیاسی، خواستار تغییرات اساسی در قانون اساسی، حذف ولایت فقیه، تمرکز بر رفاه مردم و بازگشت حاکمیت به ملت شد و گفت: «تنها راه جلوگیری از فروپاشی، اصلاحات فوری، ساختاری و گسترده است.»
لن خودورکوفسکی، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، ۲۰ مرداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد تغییرات در شورای عالی امنیت ملی ایران نشاندهنده یک نظام حاکم در حال افول و «یک نمایش محض» است که به «جابهجا کردن صندلیها روی عرشه تایتانیک» میماند.
نوریزاد: هموطنانم، گول اصلاحطلبان را نخورید
همزمان با نامه تاجزاده، محمد نوریزاد، فعال سیاسی و فیلمساز منتقد حکومت، در پیامی از بند هفت زندان اوین، بار دیگر نسبت به نقش «اصلاحطلبان و روحانیون» در تداوم بحرانهای ایران هشدار داد و گفت: «هموطنانم! گول اصلاحطلبان را نخورید.»
او تاکید کرد: «ما یک بار برای همیشه باید از شر مولایانی که سرطان جامعه ما هستند خلاصی یابیم. هم مولا و هم سرداران.»
نوریزاد با یادآوری نقش تاریخی برخی روحانیون در تحریک جنگهای قاجار با روسیه و نتایج فاجعهبار آن، تاکید کرد که روحانیون «هیچگاه پاسخگوی فجایع و جنایاتی که رقم زدهاند نبودهاند» و چون «از خدای نادیده فرمان میگیرند، هرگز در چارچوب قوانین یک جامعه جا نمیگیرند».
اطلاعات دریافتی ایراناینترنشنال حاکی است برخی مدارس سفارخانههای اروپایی در تهران به خانوادههای دانشآموزان خود اطلاع دادهاند که برخلاف برنامه قبلی، سال تحصیلی جدید را با تاخیر آغاز خواهند کرد.
عباس علیآبادی، وزیر نیرو، دوشنبه ۲۷ مرداد در حالی وعده پایان خاموشیها در انتهای تابستان را داد که نگرانیها از تاثیر خاموشیهای مداوم و گسترده در ایران حالا به آموزش و پرورش، دانشآموزان، خانوادهها و معلمان رسیده است.
علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، دوشنبه با تکذیب آنچه شایعات درباره بازگشایی مدارس از نیمه شهریور خواند، گفت: «مهر امسال یک مهر کاملا عادی برای مدارس خواهد بود و مدارس بهصورت حضوری فعالیت خود را آغاز میکنند و آغاز سال تحصیلی در فضایی آرام و منظم رقم خواهد خورد.»
همزمان گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد برخی مدارس در مناطق یک تا سه تهران به خانوادههای دانشآموزان خود از احتمال برگزاری آنلاین و غیر حضوری کلاسهای درس در سال تحصیلی جدید خبر دادهاند.
اما او در ادامه به سه سناریوی پیش روی وزارت آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: «در موضوع آموزش، سه سناریو شامل حضوری، مجازی و ترکیبی مدنظر قرار گرفته است تا در هیچ شرایطی زمان آموزش از دست نرود.»
فرهادی تاکید کرد: «در موارد خاص مانند برودت یا آلودگی هوا و همچنین ناترازی انرژی، آموزش میتواند بهصورت مجازی ادامه پیدا کند اما هیچگاه تعطیل نخواهد شد.»
موارد خاصی که فراگیر میشوند
سال تحصیلی جدید در حالی آغاز خواهد شد که ایران با بحرانی بیسابقه در دو حوزه آب و برق دست و پنجه نرم میکند.
قطع برنامهریزی شده و منظم آب و برق امسال زودتر از سالهای گذشته و از اردیبهشت آغاز شد.
آخرین آمارهای شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان میدهد ۱۲ سد بزرگ و مهم در تامین آب شرب و کشاورزی، کمتر از ۱۰ درصد ذخیره آبی دارند.
در هفتههای اخیر صدها شهروند با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال از مختل شدن زندگی خود بر اثر قطع مکرر و گسترده آب و برق گفتند.
از سوی دیگر در صورت ادامه آنچه مسئولان آن را بیآبی ناشی از خشکسالی مینامند، برگزاری حضوری کلاسهای درس با مشکلات جدی بهداشتی همراه خواهد شد.
همچنین گزارشهای منتشر شده از وضعیت هوای پایتخت نشان میدهد تهرانیها در چهار ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴، تنها شش روز هوای پاک تنفس کردهاند.
با فرارسیدن فصل سرما و تغییر شرایط جوی تحت تاثیر پدیدهای به نام وارونگی دما، استفاده بیشتر از وسایل گرمایشی و افزایش تردد خودروها، آلودگی هوا بهویژه در مناطق شهری و صنعتی افزایش مییابد.
آموزش مجازی بدون برق و اینترنت؟
سخنگوی وزارت آموزش و پروش در حالی از بررسی سناریوی آموزش مجازی در سال جدید خبر داده که بسیاری از شهروندان در پیامهای خود به ایراناینترنشنال از اختلال، قطعی و کندی اینترنت در ایران و تاثیر آن بر زندگی روزمره و معیشتشان گفتهاند.
آنها تاکید کردهاند همزمان با بحرانهای دیگر مانند قطع برق و آب، گرانی و بیکاری، محدودیت اینترنت فشار مضاعفی بر مردم وارد میکند.
علیرضا رفیعی، مدیرعامل ایرانسل هم هشدار داده اگر تعرفهها ۷۰ درصد گران نشوند، روزی سه ساعت قطع اینترنت اجتنابناپذیر خواهد بود.
آموزش عمومی مجازی، اولین بار در دوران همهگیری کرونا در ایران جای خود را به برنامه آموزش حضوری دانشآموزان داد.
نتایج یک پژوهش منتشر شده در شماره اول سال نهم فصلنامه تدریسی پژوهشی، نشان میدهد آموزش غیرحضوری در ایران در این دوره مشکلات جدی بههمراه داشت: «افت تحصیلی، کاهش بهداشت روانی، فرسودگی شغلی معلمان، نابرابری دسترسی به امکانات (مثل اینترنت و ابزارها)، ضعف در ارزشیابی و افت تعاملات انسانی و اجتماعی دانشآموزان.»
آموزش مجازی و بحران شهریه در مدارس
با طرح احتمال غیرحضوری شدن مدارس بهدلیل کمبود آب و برق، موضوع شهریههای هنگفت مدارس غیردولتی در شبکههای اجتماعی مورد توجه کاربران قرار گرفته است.
بسیاری بر این باورند که آموزش غیرحضوری در مدارس غیردولتی تفاوت چندانی با مدارس دولتی ندارد.
در شرایطی که هنوز ثبتنامها ادامه دارد، احتمال آموزش غیرحضوری میتواند بسیاری را از ثبتنام فرزندان خود در مدارس غیردولتی منصرف کند.
در مدارس غیردولتی همچون مدارس نمونه، غیرانتفاعی و تیزهوشان، معمولا شهریه دریافتی صرف هزینه حقوق و مزایای معلمان، مدیر و کادر آموزشی، اجارهبها، خدمات آموزشی و فوق برنامه و غیره میشود.
گفته میشود در صورت عدم استقبال خانوادهها از ثبتنام فرزندان خود در مدارس غیردولتی، این مدارس با بحران مالی برای تامین هزینهها به ویژه حقوق معلمان خود مواجه میشوند.
سازمان مدارس غیردولتی سال گذشته اعلام کرده بود مدیران مدارس تنها مجاز به دریافت بخشی از شهریه در زمان پیش ثبتنام هستند و در صورت انصراف دانشآموز از ثبتنام - به هر دلیلی - مدیران میبایست کل هزینه دریافت شده را به والدین برگردانند.
علی آلفونه، عضو ارشد انستیتو کشورهای عربی خلیج فارس در واشینگتن به بلومبرگ گفت: «برای تغییر معادلات سپاه پاسداران، حمله زمینی ایالات متحده یا بمباران مداوم از سوی ایالات متحده و اسرائیل مورد نیاز است.»
سپاه با بیاعتبار شدن تسلیم نمیشود
آلفونه، باخت اطلاعاتی را برای شکست دادن کامل سپاه پاسداران ناکافی دانست و افزود: «جنگ ۱۲ روزه، شکستهای ضداطلاعاتی سپاه را آشکار کرد. با این حال بعید است که از دست رفتن اعتبار سپاه منجر به تسلیم آن شود.»
در حالی که گروههای موسوم به «محور مقاومت» به رهبری نیروی قدس سپاه پاسداران پس از تقریبا دو دهه قدرتنمایی در خاورمیانه ضعیف شدهاند، به گفته آلفونه، این امر احتمال بیشتری ایجاد میکند که سپاه پاسداران بهدنبال یک عامل بازدارنده هستهای باشد.
اسرائیل و ایالات متحده در ماه خرداد به تاسیسات هستهای کلیدی جمهوری اسلامی حمله کردند اما از آن زمان گزارشهای مختلف و متفاوتی درباره اورانیوم غنیشده ایران منتشر شده است.
جنگ ۱۲ روزه، ویرانگرترین رویداد در تاریخ سپاه پاسداران
بلومبرگ نوشت جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل ویرانگرترین رویداد در تاریخ سپاه پاسداران بود که اکثر فرماندهان ارشدش را کشت و جمهوری اسلامی را وادار به بازسازی در ساختار تصمیمگیری راهبردی کرد.
این وبسایت خبری افزود که جنگ اخیر موجب شد سپاه برای بقای جمهوری اسلامی بیش از هر زمان دیگری حیاتی تلقی شود.
در ادامه این تحلیل، اشاره شد که تشکیل «شورای دفاع» نشانه نقش فزاینده سپاه پاسداران و شدت نفوذ آن بر دولت است.
بلومبرگ با اشاره به فعالیتهای اقتصادی، سیاسی و نظامی سپاه نوشت که هیچ آمار رسمیای از گستره نفوذ این سازمان نظامی وجود ندارد اما در طول سالها، دانشگاهیان و تحلیلگران تخمین زدهاند که فعالیتهای تجاری و داراییهای آن چیزی بین ۲۰ تا ۴۰ درصد اقتصاد ایران را نمایندگی میکند.
سوءاستفاده از احساسات ملیگرایانه مردم
نرگس باجغلی، دانشیار مطالعات خاورمیانه در مدرسه مطالعات پیشرفته بینالمللی دانشگاه جانز هاپکینز به بلومبرگ گفت: «تاثیر حملات اسرائیل بر احساسات ملیگرایانه در ایران ممکن است از همین حالا به بهبود حمایت عمومی از سپاه پاسداران کمک کرده باشد.»
بلومبرگ نوشت اکنون سوال این است که سرنوشت سپاه پاسداران چه خواهد شد.
محسن سازگارا، فعال و تحلیلگر سیاسی نیز بزرگترین تهدید برای سپاه پاسداران را خود این مجموعه دانست و به بلومبرگ گفت مدیریت انبوهی از بخشها و ادارههای سپاه وابسته به علی خامنهای است؛ به این معنا که سرنوشت آنها بهشدت با سرنوشت رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی گره خورده است.
