شورای سردبیری والاستریت ژورنال در مقالهای نوشت جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، خاورمیانه را دگرگون کرده است و حتی اروپا نیز اکنون آماده افزایش فشار بر روحانیون حاکم بر تهران است.
بر اساس این یادداشت که جمعه ۲۴ مرداد منتشر شد، جمهوری اسلامی با تعلل در پذیرفتن بازرسیها و گفتوگو درباره موضوعات هستهای، خطر فعال شدن مکانیسم ماشه را به جان خریده است.
فرانسه، بریتانیا و آلمان، چهارشنبه در نامهای به سازمان ملل از آمادگی خود برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران که در چارچوب توافق هستهای سال ۲۰۱۵ دولت باراک اوباما لغو شده بود، خبر دادند.
آنها گفتهاند این اقدام را تا پایان ماه جاری میلادی خواهند کرد، مگر اینکه تهران تمایل به دیپلماسی نشان دهد.
اروپاییها از حدود دو ماه قبل پیشنهاد داده بودند در صورت ازسرگیری مذاکرات با آمریکا و همکاری با بازرسان سازمان ملل، این مهلت تمدید شود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۳ مرداد با اشاره به مهلت سه کشور اروپایی به ایران برای رسیدن به توافق و امکان فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «در اینکه باید فکری کرد و جلوی مکانیسم ماشه را گرفت تردیدی نیست و ما هم تا آخرین لحظه از هیچ تلاشی فروگذار نخواهیم کرد.»
بیپاسخ گذاشتن پیشنهادها و تاکید بر غنیسازی
با وجود این اظهار نظر عراقچی، والاستریت ژورنال نوشت ایران تاکنون پاسخی به اروپا نداده است.
تهران همچنین درخواستهای استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه برای مذاکره را رد کرده و بارها گفته که از «حق» غنیسازی اورانیوم در داخل کشور خود صرفنظر نخواهد کرد. اقدامی که برای تولید انرژی، غیرضروری است اما برای حفظ مسیر دستیابی به بمب اتمی، حیاتی محسوب میشود.
عراقچی در همین زمینه در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز گفت: «غنیسازی ما برایمان بسیار عزیز است.»
پس از هفتهها تعلل، ایران ۲۰ مرداد نشستی کوتاه با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تهران برگزار کرد اما اجازه بازرسیها را نداد.
والاستریت ژورنال نوشت: «در همین حال، وزارت اطلاعات در اسنادی که ایراناینترنشنال به آنها دست یافته، به شرکتهای داخلی دستور داده برای بازگشت تحریمها آماده شوند و "تامینکنندگان جایگزین در کشورهایی چون چین، روسیه و عراق" را شناسایی کنند.»
امکان وتوی روسیه و چین بیاثر میشود
فرانسه و بریتانیا، به عنوان اعضای دائم شورای امنیت و طرفهای برجام، میتوانند بهدلیل «نقضهای متعدد» ایران، تحریمهای سازمان ملل را بازگردانند. آنها همچنین میتوانند هر قطعنامه روسیه یا چین را که در جهت ادامه تعلیق تحریمها باشد، وتو کنند.
شورای امنیت سازمان ملل میتواند تاریخ انقضای سازوکار بازگشت تحریمها (۱۸ اکتبر) را تمدید کند و فوریت اقدام اروپا را به تعویق بیندازد اما به نوشته والاستریت ژورنال، این امر باید منوط به اقدامات واقعی ایران باشد، نه صرفا گفتار.
خبرگزاری رویترز ۲۳ مرداد گزارش داد شاید ایران اکنون مایل به مذاکره باشد اما ممکن است با یک حرکت نمایشی دیپلماتیک وقت بخرد و زمانکُشی کند و سپس زیر قول خود بزند.
فشار حداکثری چندجانبه
اعمال تحریمها با فعالسازی مکانیسم ماشه، بخشی کلیدی از کمپین فشار برای واداشتن تهران به امتیازدهی هستهای است. این اقدام میتواند به اقتصاد ایران ضربه بزند و تحریم جهانی فروش و خرید سلاح به/از ایران، ممنوعیت حمایت از برنامه موشکی، ممنوعیت آزمایش و توسعه موشکهای قادر به حمل کلاهک هستهای و استاندارد «غنیسازی صفر» را بازگرداند.
این بند آخر، بخش بزرگی از جامعه جهانی را پشت خواسته اصلی آمریکا قرار میدهد و گامی به سوی چندجانبه کردن دوباره سیاست فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ است.
والاستریت ژورنال نوشت: «بازگشت تحریمها بیش از هر چیز این پیام را به ایران میدهد که توافق هستهای با اوباما دیگر از بین رفته و باقی نخواهد ماند. این توافق حتی با رفتن ترامپ نیز روی میز نخواهد ماند و اروپا هم مسیر دیگری در پیش گرفته است.»
این یادداشت تاکید کرد اکنون فرصتی برای رییسجمهوری آمریکاست تا برجام را برای همیشه دفن کند و جهان را پشت شروط بهتر خود - بدون غنیسازی و بدون تاریخ انقضا - متحد سازد: «اروپا میتواند به ایران بفهماند که گزینههای دیگر بدتر خواهند بود.»
ترامپ گفت: «قصد داریم این قوانین را ابتدا در واشینگتن دیسی و سپس در سراسر کشور اجرا کنیم، جایی که دیگر محدودیت اختیارات فدرال مجاز نخواهد بود.»
او در اقدامی بیسابقه، از ابتدای هفته جاری از قانونی استفاده کرد که به دولت فدرال اجازه میدهد اداره پلیس پایتخت را بهمدت ۳۰ روز تحت کنترل بگیرد. در این مدت دستکم ۸۰۰ نیروی انتظامی و امنیتی فدرال برای برقراری امنیت و مقابله با جرم به پایتخت اعزام شدهاند.
ترامپ برای تمدید این مدتزمان به مجوز کنگره آمریکا نیاز دارد و با وجود اینکه کنگره اکنون در تعطیلات تابستانی است، از آنها خواسته هرچه سریعتر به دولت او برای کنترل پایتخت مجوز دهند.
او همچنین پنجشنبه ۲۳ مرداد در گفتوگو با رسانهها وعده داد که «وضعیت جرم و جنایت در واشینگتن دیسی را خیلی زود حل خواهد کرد» زیرا مقامات کاخ سفید و پنتاگون جزئیات جدیدی درباره افزایش حضور نیروهای انتظامی فدرال و گارد ملی در پایتخت ارائه کردهاند.
برچیدن چادرهای بیخانمانها و استقرار ماشینهای نظامی در شهر
با استقرار خودروهای نظامیِ هامْوی، خودروهای زرهی و نیروهای گارد ملی مجهز به باتومهای ضد شورش در مرکز شهر و اطراف ایستگاه قطارِ مرکزیِ واشینگتن دیسی، پایتخت آمریکا چهرهای غیرعادی به خود گرفته است.
طبق اعلام وزارت دفاع آمریکا، ۸۰۰ نیروی گارد ملی آمریکا که برای حضور در واشینگتن دیسی بسیج شدهاند، غیرمسلحاند و هدف حضورشان «پشتیبانی از دیگر سازمانهای فدرال مجری قانون است که برای کنترل خشونتها به واشینگتن فراخوانده شدهاند.»
در حال حاضر نیروهای افبیآی، اداره گمرگ و حفاظت مرزی، وزارت امنیت داخلی و سرویس مخفی برای تامین امنیت واشینگتن دیسی بهصورت ۲۴ ساعته در شهر حضور دارند.
حضور این نیروها در شهر و تغییر شیوه کنترل امنیت پایتخت آمریکا که پیشتر با مشارکت پلیس محلی تامین میشد، سبب ناآرامیها و اعتراضهای پراکنده در بخشهایی از این شهر شده است.
همچنین، نیروهای محلی و فعالان اجتماعی از آغاز روز پنجشنبه تلاش برای جمعآوری اردوگاههای بیخانمانها در پایتخت را آغاز کردند و از ساکنان این اردوگاهها، شامل چادرهایی که بدون مجوز در بخشهای مختلف شهر برپا شدهاند، خواستند پیش از یورشهای احتمالی نیروهای فدرال، به پناهگاههای رسمی بروند.
پیشتر اعلام شده بود که عملیات نیروهای امنیتی فدرال برای جمعآوری چادرهای بیخانمانها از ساعت شش و نیم عصر به وقت محلی آغاز خواهد شد.
شهردار دیسی که هدف انتقادهای شدید دونالد ترامپ بوده است، از آغاز جریان مقابله فدرال با مناطق جرمخیز واشینگتن دیسی، رویهای مسالمتآمیز و لحنی دیپلماتیک در پیش گرفت.
دفتر معاون شهردار در واکنش به دستور جمعآوری بیخانمانها از سطح شهر بیانیهای صادر و اعلام کرد که پیش از شروع اقدامات فدرال بهطور فعال شهروندان بیخانمان را به انتقال به پناهگاهها تشویق خواهند کرد و در جریان این تعاملها، خدمات حمایتی کامل و امکان جمعآوری زباله در محل برپایی چادرهای بیخانمانها هم فراهم خواهد شد.
این بیانیه تاکید کرده است: «با این حال اجرای برنامهریزیشده جمعآوری چادرها در حوزه اختیار نهادهای فدرال است.»
ترامپ، هنگام اعلام تصمیم خود برای واگذاری تامین امنیت پایتخت به نیروهای فدرال، گفته بود که این شهر «به تسخیر دیوانگان معتاد و افراد بیخانمان» درآمده است.
او در یک فرمان اجرایی در ماه مارس خواستار «برچیدن و پاکسازی فوری تمامی اردوگاههای بیخانمانها و ولگردان» شده بود.
بسیاری از این اردوگاهها در پارکها، میدانها و بخشهایی از خیابانهای واشینگتن دیسی برپا شدهاند که ملک دولت فدرال به شمار میآیند.
بیخانمانها جایی برای رفتن ندارند
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، پیش از آغاز این عملیات به خبرنگاران گفت که گزینههای پیش روی بیخانمانها شامل «انتقال به پناهگاههای رسمی، دریافت خدمات درمان اعتیاد و مشکلات سلامت روان» است و اگر از دریافت این خدمات امتناع کنند، با جریمه نقدی و حتی زندان مواجه خواهند شد.
این در حالی است که طبق گفته شورای شهر واشینگتن دیسی، به دلیل مخالفت کنگره با افزایش بودجه یک و یکدهم میلیاردی پایتخت، امکان ارائه چنین خدماتی به بیخانمانها وجود ندارد.
به نقل از مرکز ملی حقوق بیخانمانی، تخت و فضای کافی برای اسکان صدها بیخانمان که در فضای باز این شهر زندگی میکردند، وجود ندارد و پناهگاههای رسمی موجود قادر به پاسخگویی به نیازهای این تعداد بیخانمان که چادرهای خود را از دست دادهاند، نیستند.
ورود پلیس مهاجرت به صحنه
همزمان با برچیدن چادرهای بیخانمانها، رئیس پلیس واشینگتن دستورالعملی صادر کرد که به ماموران اجازه میدهد اطلاعات مربوط به افرادی را که در بازداشت نیستند، اما در جریان توقف خودرو یا موارد مشابه از سوی پلیس شناسایی میشوند، با مقامات مرتبط با امور مهاجرت به اشتراک بگذارند.
موضوع تغییر سیستم تامین امنیت در شهر واشینگتن بهدنبال حمله به یکی از کارمندان سابق اداره کارآمدی دولت که بامداد یکشنبه ۱۲ مرداد رخ داد، بالا گرفت.
ترامپ پس از این واقعه، پلیس و شهرداری پایتخت را که توسط دموکراتها اداره میشوند، بابت افزایش جرائم سرزنش و تهدید کرد که «اگر دیسی فورا به خود نیاید، چارهای نخواهیم داشت جز آنکه کنترل شهر را به نیروهای فدرال بسپاریم.»
۱۸ مرداد نزدیک به ۴۵۰ افسر فدرال در واشینگتن دیسی مستقر شدند و دو روز بعد، دستور استقرار نیروهای گارد ملی در شهر صادر شد. طبق این دستور، دادستان کل ایالات متحده، اداره پلیس واشینگتن دیسی را بر عهده گرفت.
دولت استدلال میکند که این اقدام برای مقابله با آنچه رئیسجمهوری «مشکل جنایت خارج از کنترل» خوانده، ضروری است. از سوی دیگر، مقامات محلی میگویند چنین مشکلی از اساس وجود ندارد.
دونالد ترامپ که در انتخابات سال ۲۰۲۴ تنها حدود شش درصد از آرای مردمیِ واشینگتن دیسی را کسب کرد، سالهاست که از نحوه اداره پایتخت آمریکا به دست دموکراتها انتقاد میکند و پیش از این، بارها تمایل خود برای اداره شهر به دست نیروهای فدرال را مطرح کرده بود.
در تیرانا، پایتخت آلبانی، ادی راما، نخستوزیر این کشور، اعلام کرد که دولتش در حال بررسی استفاده از هوش مصنوعی برای بهبود شفافیت، کاهش فساد و سرعتبخشی به فرآیند تطبیق با قوانین اتحادیه اروپاست. راما گفت: «شاید روزی فرا برسد که یک وزارتخانه بهطور کامل توسط هوش مصنوعی اداره شود؛ بدون پارتیبازی، بدون تضاد منافع.»
او با اشاره به چالشهای ساختاری آلبانی در حوزه حکمرانی گفت، هوش مصنوعی میتواند نقش یک «کارمند دولتی نمونه» را ایفا کند؛ بدون فساد، بدون خستگی و بدون نیاز به حقوق.
راما افزود که توسعهدهندگان داخلی میتوانند مدلهایی برای الگوریتمهای اجرایی طراحی کنند که شاید روزی منجر به تشکیل اولین دولت کاملاً مبتنی بر هوش مصنوعی در جهان شود، با وزرا و نخستوزیری غیرانسانی اما کارآمد.
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که فساد در ساختار سیاسی آلبانی ریشهدار است. سالی بریشا، رهبر اپوزیسیون، در حال حاضر درگیر پرونده قضایی مرتبط با فساد است و ایلیر متا، نخستوزیر و رییسجمهوری پیشین، نیز در بازداشت بهسر میبرد. این سابقه طولانی باعث شده که آلبانی با فشار اتحادیه اروپا برای اصلاحات ساختاری مواجه شود.
پارلمان مخالف است، اما جلو نمیایستد
جریدا تاباکو، نماینده حزب دموکرات و از منتقدان سیاسی دولت آلبانی، با اشاره به کارآمدی بالقوه هوش مصنوعی گفت: «این فناوری اگر در دست افراد درست باشد، میتواند شیوه حکمرانی را متحول کند، اما اگر همان عوامل قدیمی پشت پرده آن باشند، فقط فساد را دیجیتال خواهد کرد.»
او افزود: «در کشوری که ۸۰ درصد بودجه از طریق قراردادهای عمومی خرج میشود و یکسوم این قراردادها بدون رقابت واقعی واگذار میشوند، استفاده از هوش مصنوعی بدون اصلاح زیرساختهای فسادزا، تنها فساد را پنهان میکند، نه اینکه آن را از بین ببرد.»
تاباکو همچنین نسبت به شفافیت در هزینهها، برنامهنویسان و الگوریتمها هشدار داد و گفت: «اگر برنامهنویسان همان کسانی باشند که از مناقصات فاسد سود بردهاند، ما فقط گذشته را وارد فضای ابری میکنیم.»
هوش مصنوعی در عمل: از کنترل مناقصات تا شناسایی مزارع غیرقانونی
آلبانی در حال حاضر استفاده محدودی از هوش مصنوعی را در نهادهای اجرایی آغاز کرده است. یکی از مهمترین زمینهها، شفافسازی مناقصات عمومی و تحلیل بلادرنگ معاملات مالیاتی و گمرکی است. این اقدام بخشی از تعهدات آلبانی به بروکسل برای مقابله با فساد اداری است.
هوش مصنوعی همچنین در نظارت بر ساختوسازهای غیرقانونی و مزارع شاهدانه در مناطق روستایی مورد استفاده قرار گرفته است. پهپادهای هوشمند و تصاویر ماهوارهای با بهرهگیری از الگوریتمهای تشخیص، تخلفات را شناسایی میکنند.
برنامههایی نیز برای استفاده از فناوری تشخیص چهره در کاهش تصادفات رانندگی در دست اجراست. آلبانی یکی از بالاترین آمارهای مرگومیر ناشی از حوادث جادهای در اروپا را دارد. دولت امیدوار است بتواند با ارسال هشدارهای بلادرنگ به رانندگان، این آمار را کاهش دهد.
«چت جیپیتی» در خدمت دیپلماسی اروپایی
آلبانی نخستین کشور در روند عضویت در اتحادیه اروپاست که بهطور رسمی از هوش مصنوعی برای تطبیق قوانین خود با مقررات اتحادیه بهره میگیرد. راما اعلام کرد که دولتش با «میرا موراتی»، مدیر پیشین فناوری «اوپن ایآی» و یکی از طراحان اصلی «چت جیپیتی» که اصالتی آلبانیایی دارد، همکاری مستقیم دارد.
او گفت: «از همان هفته اول معرفی «چت جیپیتی»، ما با خانم موراتی تماس گرفتیم و از آن زمان همکاری نزدیکی با شرکت او آغاز شد. امروز، مذاکرات با اتحادیه اروپا با کمک مستقیم هوش مصنوعی انجام میشود.»
طبق اعلام دولت، هدف این است که فرآیند تطبیق قوانین تا سال ۲۰۲۷ تکمیل شود؛ در حالیکه کرواسی برای همین روند به ۷ سال زمان نیاز داشت، آلبانی میخواهد در ۵ سال کار را به پایان برساند.
ادتا باربولوشی، مشاور پیشین نخستوزیر در امور اتحادیه اروپا و استاد کالج اروپا در تیرانا، گفت: «حجم قوانین اتحادیه اروپا سرسامآور است. ترجمه دستی آنها به صدها نیروی انسانی نیاز دارد. در اینجا هوش مصنوعی واقعاً میتواند سرعت و دقت را افزایش دهد.»
با این حال او هشدار داد که هوش مصنوعی جایگزین تصمیمگیری سیاسی نمیشود: «تصویب و اجرای قوانین اتحادیه، فرایندی سیاسی است و باید تحت نظارت و هدایت سیاسی باقی بماند.»
دولت دیجیتال، کارمند مجازی و نوزادان رؤسای دولت
دولت آلبانی اخیراً اعلام کرده که میخواهد تا سال ۲۰۳۰ پرداخت نقدی را در کشور حذف و کلیه تراکنشها را دیجیتالی کند. ۹۵ درصد خدمات دولتی نیز از طریق پورتال e-Albania بهصورت آنلاین ارائه میشود.
کاربران در بدو ورود با کارمندی مجازی مواجه میشوند که به آنها در ثبت مالیات، دریافت گواهی تولد، یا صدور مجوز کمک میکند. دولت میگوید تاکنون بیش از ۴۹ میلیون خدمت دیجیتال از طریق این سامانه انجام شده و برای شهروندان و مهاجران بیش از ۶۰۰ میلیون یورو صرفهجویی کرده است.
با وجود حملات سایبری از سوی حکومت ایران و دشواریهایی برای شهروندان مسنتر، این سامانه به بخش جداییناپذیری از دولت آلبانی بدل شده است.
در حاشیه اجلاس سیاسی اروپا در تیرانا، دولت آلبانی ویدیویی تولید کرد که در آن رؤسای کشورهای اروپایی در نسخه کودکانه و دیجیتالی خود به زبان مادریشان به مهمانان خوشآمد میگفتند. از جمله، «نوزاد جورجیا ملونی» به ایتالیایی و «نوزاد الکساندر ووچیچ» به صربی مهمانان را خطاب قرار دادند. این اقدام عجیب توجه رسانههای بینالمللی را برانگیخت.
کمبود تخصص، بزرگترین مانع
با وجود جاهطلبیهای بزرگ، بسیاری از کارشناسان نسبت به ظرفیت واقعی آلبانی برای اجرای این تحولات تردید دارند. گروند تاچی، کارشناس هوش مصنوعی، گفت: «ما هنوز فاقد زیرساخت، دانش فنی، مراکز داده و منابع مالی لازم هستیم.»
او افزود: «پیشبرد چنین برنامههایی نیازمند برنامهای گامبهگام، کنترل قانونی، بودجه کافی و حتی طرحی برای بازیابی در بحرانهاست. اما چارهای نیست. تغییر باید اتفاق بیفتد، و مردم آلبانی باید آماده پذیرش آن باشند.»
به گزارش شبکه خبری «انبیسی۱۰»، جان ریردن، ۶۰ ساله، علاوه بر حکم ۲۶ ماه زندان، به سه سال آزادی تحت نظارت نیز محکوم شد و باید ۱۲۶۰ دلار خسارت به قربانیان پرداخت کند. این پرونده پس از آن به جریان افتاد که او در نوامبر گذشته به سه اتهام فدرال اعتراف کرد.
بر اساس مدارک دادگاه، یکی از اتهامات «ریردن»، تهدید به زور برای جلوگیری از انجام مراسم مذهبی در یک کنیسه در شهر اتلبرو بوده است. دو اتهام دیگر شامل ارسال تهدیدات بین ایالتی علیه کنیسهای در شهر شارون، و مزاحمت تلفنی با استفاده از ارتباطات بین ایالتی برای کنسولگری اسرائیل در بوستون میشود.
دادستانی اعلام کرده است «ریردن» از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تا ۲۹ ژانویه ۲۰۲۴، در مجموع ۹۸ تماس تلفنی تهدیدآمیز و حاوی اظهارات یهودیستیزانه با کنسولگری اسرائیل برقرار کرده بود. او همچنین تهدید کرده بود که کنیسههای اتلبرو و شارون را بمبگذاری خواهد کرد و یهودیان را خواهد کشت.
مقامهای فدرال در ژانویه ۲۰۲۴ او را بازداشت کردند و پرونده پس از چند ماه پیگیری قضایی به صدور حکم زندان انجامید. این پرونده یکی از نمونههای جدی برخورد قضایی با تهدیدهای مذهبی و نژادی در آمریکا ارزیابی شده است.
در ماههای اخیر، تهدیدهای خشونتآمیز علیه نهادهای مذهبی یهودی در آمریکا افزایش یافته است.
افزایش نگرانکننده یهودیستیزی در غرب؛ جامعه یهودیان در حالت هشدار
با افزایش حملات، تهدیدها و شعارهای نفرتپراکنانه علیه یهودیان در اروپا و آمریکا، مقامهای غربی نسبت به بازگشت خطرناکترین اشکال یهودیستیزی هشدار دادهاند. در پی آشوبهای اخیر در آمستردام و حمله به هواداران فوتبال اسرائیل، سازمان ملل این رویدادها را «بسیار نگرانکننده» توصیف کرد و آن را تهدیدی مستقیم علیه امنیت اقلیتها دانست.
همزمان، اتحادیه اروپا با انتشار بیانیهای اعلام کرد «هیچ جایی برای یهودیستیزی در اروپا نیست» و خواستار حفاظت مؤثرتر از اجتماعات یهودی و برخورد قاطع با مظاهر نفرت شد. پادشاه هلند با یادآوری خاطرات جنگ جهانی دوم تاکید کرد که کشورش بار دیگر در حمایت از یهودیان ناکام بوده است.
در ایالات متحده نیز، جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا و دونالد ترامپ نیز با اشاره به موج تهدید و ارعاب فیزیکی علیه دانشجویان یهودی، بهویژه در دانشگاه کلمبیا، اعلام کردند که «این اقدامات ناپسند، خطرناک و مغایر با ارزشهای آمریکایی است.» به گفته کاخ سفید، انعکاس لفاظیهای گروههای تروریستی در محوطه دانشگاهها، قابل تحمل نیست و باید قاطعانه محکوم شود.
