هرزی هالوی، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، با انتقاد شدید از دیوید بارنیا، رئیس موساد، او را به قضاوت نادرست در قبال سیاستهای مرتبط با ایران و بهرهبرداری شخصی از عملیاتها برای تبلیغات رسانهای متهم کرد.
به گزارش کانال ۱۳ اسرائیل، هالوی گفت بارنیا در جریان جنگ با [حکومت] ایران مسیرهایی را برگزیده که به گفته او «بیشتر جنبه روابط عمومی داشته تا اقدامات عملیاتی مؤثر». او افزود: «رئیس موساد اقداماتی را توصیه کرده که خارج از حوزه مسئولیتش بوده و پاسخگوی عواقب آن هم نبوده است.»
هالوی همچنین از نحوه انتقال اطلاعات عملیاتها به رسانهها انتقاد کرد و گفت: «مدیر موساد افتخارات دیگران را به نام خود ثبت میکند، برای خودش تبلیغ راه میاندازد و این کار را بدون در نظر گرفتن روحیه همکاری انجام میدهد.» به گفته او، بارنیا حتی اجازه انتشار تصاویری از عملیاتهای محرمانه در ایران را داده است؛ اقدامی که به باور هالوی نشان میدهد او شهرت شخصیاش را بر منافع امنیتی ترجیح میدهد.
هرزی هالوی، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، چند ماه پیش اعلام کرد که روز ششم مارس از سمت خود کنارهگیری خواهد کرد. او در نامه استعفایش، مسئولیت کامل شکست امنیتی در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ را بر عهده گرفت؛ حملهای که به کشته شدن حدود ۱۲۰۰ نفر و گروگانگیری ۲۵۰ نفر انجامید و جرقه آغاز جنگ غزه را زد.
هالوی گفت تا پایان ماموریتش تحقیقات ارتش درباره این حمله را تکمیل و آمادگی نیروهای دفاعی اسرائیل را برای چالشهای امنیتی آینده تقویت خواهد کرد. پس از این تصمیم، فرمانده نیروهای جنوب نیز استعفا داد.
استعفای هالوی با واکنش تند رهبران اپوزیسیون روبهرو شد و آنان از بنیامین نتانیاهو خواستند از نخستوزیری کنارهگیری کند. بنی گانتز، وزیر دفاع پیشین، نیز خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی و برگزاری انتخابات زودهنگام شد. دوره فرماندهی هالوی با رویارویی مستقیم با جمهوری اسلامی و اختلافات آشکار با رئیس موساد بر سر راهبرد ایران و افشای عملیاتهای نظامی همراه بود.
ماه گذشته، دیوید بارنیا، رئیس موساد، در جریان بازدید بنیامین نتانیاهو از مقر این سازمان تاکید کرد که ماموریت موساد برای مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد. او با اشاره به «موقعیت راهبردی و قدرتمند» کنونی اسرائیل گفت: «ماموریت ما هنوز به پایان نرسیده و متعهدیم قاطعانه برای جلوگیری از تهدیدهای آینده ایران و بهرهبرداری از فرصتهای پیشرو اقدام کنیم.»
در همان دیدار، نتانیاهو از کارکنان موساد بهدلیل نقش «منحصربهفرد و مهمشان» در عملیات «طلوع شیران» و همچنین سالها فعالیت عملیاتی و اطلاعاتی علیه حکومت ایران قدردانی کرد. این اظهارات در فضایی مطرح شد که اسرائیل درگیر تشدید تنشهای منطقهای و عملیاتهای پنهان علیه اهداف مرتبط با جمهوری اسلامی بود و بارنیا تلاش داشت بر تداوم و اهمیت این اقدامات، حتی پس از موفقیتهای اخیر موساد، تاکید کند.
او تاکید کرد که این رویکرد با تلاش برای نابودی اسرائیل آغاز میشود، زیرا «ما سد راه آنها هستیم».
به گفته نخستوزیر اسرائیل، این کشور «تنها نیرویی در خاورمیانه» است که با ایران میجنگد و «تا همین اواخر، تنها نیرویی در جهان» بوده که با ایران مقابله کرده است.
نتانیاهو گفت: «ما در هشت جبهه در حال جنگ هستیم که هفت جبهه آن علیه ایران و نیروهای نیابتی آن و هشتمی علیه رسانههای جعلی است.»
نخستوزیر اسرائیل افزود: «ما پیروزیهای بزرگی به دست آوردیم؛ در برابر حماس، حزبالله، حکومت جنایتکار اسد، ایران و همچنین در برابر دیگر نیروهای نیابتی، پیروزیها و دستاوردهایی داشتیم»
او در ادامه با اشاره به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی از تصمیم «جسورانه» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای اعزام بمبافکنهای بی-۲ به منظور کمک به اسرائیل قدردانی کرد.
نتانیاهو افزود: «نبرد علیه ایران را «طلوع شیران» مینامم، زیرا در کتاب مقدس عبارتی آمده که میگوید مردم اسرائیل باید همچون شیرها برخیزند، و سربازان شجاع ما دقیقا چنین کردند.»
نتانیاهو این سخنان را یک روز پس از آن مطرح کرد که از مردم ایران خواست علیه جمهوری اسلامی قیام کنند.
نخستوزیر اسرائیل، سهشنبه ۲۱ مرداد در پیامی ویدیویی خطاب به مردم ایران، با اشاره به بحران کمبود آب در کشور گفت اکنون زمان «مبارزه برای آزادی» فرا رسیده است.
نتانیاهو در بخشی از این پیام تاکید کرد: «عطش آب در ایران تنها با عطش آزادی برابر میکند.»
او در این پیام ویدیویی، به صحبتهای اخیر مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در خصوص بحرانهای آب، برق، فقر و تورم اشاره کرد و گفت مقامهای جمهوری اسلامی «گاهی ناخواسته حقیقت را بر زبان میآورند... همه چیز در حال فروپاشی است».
در این پیام خطاب به مردم ایران آمده است: «در این تابستان سوزان، شما حتی آب پاکیزه و خنک برای فرزندانتان ندارید. این نهایت ریاکاری است. بیاحترامی آشکار به مردم ایران است. شما شایسته چنین وضعیتی نیستید.»
نتانیاهو افزود: «شما فرزندان کوروش بزرگ هستید. اکنون زمان مبارزه برای آزادی است. اگر بخواهید، ایران آزاد یک رویا نیست. شما تنها نیستید؛ من در کنار شما هستم.»
مهدی منتظرالمهدی سهشنبه اعلام کرد در طی جنگ ۱۲ روزه، فرماندهی انتظامی هفت هزار و ۸۵۰ «تماس مردمی» دریافت کرده که در نهایت منجر به دستگیری «حدود ۲۱ هزار مظنون» شده است.
این در حالیاست که اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، ۲۸ تیر از دریافت هفت میلیون گزارش مردمی در مدت جنگ ۱۲ روزه خبر داده بود.
به گفته این مقام انتظامی، در طی جنگ، ۲۶۲ نفر به ظن جاسوسی و ۱۷۲ نفر به اتهام تصویربرداری غیرمجاز بازداشت شدهاند و ۳۰ پرونده ویژه امنیتی هم از طریق بررسی گوشیهای کشف شده از متهمین و مظنونین، تشکیل شده است.
با بالاگرفتن واکنشها به این آمار، دفتر سخنگوی پلیس چهارشنبه ۲۲ مرداد اعلام کرد: «واژه مظنون به معنای قطعیت در ارتکاب جرم نبوده ... و بخش بزرگی از مظنونین بازداشت شده پس از بررسی اولیه در محل و بخش دیگر با بررسیهای تکمیلی در واحدهای انتظامی آزاد میشوند و تعداد بسیار کمی از مظنونین پس از احرازِ قطعیت در جرم با دستور قضایی تحت پیگرد قرار گرفته.»
غلامحسین محسنیاژهای، رییس قوه قضاییه پیشتر در ۳۱ تیر ماه در مصاحبه با صداوسیما گفت در زمان جنگ حدود «دو هزار نفر» بازداشت شدند.
او تاکید کرد از این تعداد برخی به «همکاری تشکیلاتی با دشمن» متهماند و برخی دیگر در فضای شلوغ پس از بمبارانها و حملات دشمن فقط در صحنه حاضر بودند یا مشغول فیلمبرداری بودهاند.
اژهای تاکید کرد خیلیها که نه «جاسوس» بودند و نه «عامل دشمن»، با وثیقه یا محدودیتهای قانونی آزاد شدهاند.
بازداشتهای کور و ایستهای بازرسی
پس از حملات غافلگیرکننده اسرائیل در بامداد ۲۳ تیر، نهادهای مختلف نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی وارد عمل شده و پستهای ایست و بازرسی در محلات مختلف برپا کردند و شماری را هم دستگیر کردند.
۱۰ تیرماه، سه شهروند در منطقه تاریکدره همدان هدف تیراندازی بیضابطه نیروهای نظامی مستقر در یکی از همین ایستوبازرسیها قرار گرفتند که دو نفر از آنها جان خود را از دست دادند.
چهار شهروند، از جمله یک کودک خردسال و مادرش نیز شامگاه ۲۶ تیر با تیراندازی نیروهای امنیتی و نظامی در یکی از این مراکز ایستوبازرسی در شهرستان خمین کشته شدند.
گزارش وزارت اطلاعات از بازداشتها در طول جنگ ۱۲ روزه
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی شش مرداد در اطلاعیهای، شرخ مختصری از دستگیری دستکم ۲۹۰ نفر در طول جنگ ۱۲ روزه ارائه کرد.
بر اساس این اطلاعیه، ۲۰ نفر با عنوان «جاسوس و عامل موساد»، سه نفر با عنوان «فرمانده داعش» و ۵۰ نفر با اتهام «عضویت در داعش»، ۶۵ نفر با اتهام دریافت پول از طریق ارز دیجیتال (تتر) از گروههای «سلطنتطلب» و «موساد»، ۵۳ نفر با عنوان آموزش دیده در خارج از کشور و ۹۸ نفر نیز با عنوان ارتباط با شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال بازداشت یا احضار شدند.
در این گزارش همچنین به بازداشت یک فرد با تابعیت دوگانه ایرانی آمریکایی به عنوان رابط «جذب چهرههای مشهور» اشاره شده است.
گزارش رسانههای نزدیک به سپاه
تیم راستیآزمایی ایراناینترنشنال با بررسی گزارشهای منتشر شده در خبرگزاری تسنیم و کانالهای تلگرامی نزدیک به سپاه پاسداران در طول جنگ توانست اخبار بازداشت و دستگیری دستکم ۲۹۱ نفر را استخراج کند.
در طول این مدت رسانههای حکومتی هم از بازداشت دست کم ۱۶ نفر در استان اصفهان، یک نفر در استان البرز، هشت نفر در استان خوزستان، ۱۵ نفر در استان کرمان، ۱۱۵ نفر در استان کرمانشاه، ۱۰ نفر در استانهای خراسان جنوبی و شمالی، ۱۳ نفر در استان یزد، ۲۸ نفر در استان لرستان، ۱۰ نفر در استان قزوین، ۱۳ نفر در استانهای غربی و نزدیک به ۳۰ نفر در استان تهران خبر دادند.
عملیات در میدان فلسطین؟
منتظرالمهدی در گزارش خود به رسانهها برای اولین بار از خنثی سازی عملیاتی در میدان فلسطین خبر داده است: «خنثیسازی توطئه تجمع در میدان فلسطین که با فراخوان در فضای مجازی و با هدف انجام عملیات هوایی و پهپادی دشمن طراحی شده بود، یکی از برجستهترین موفقیتهای پلیس امنیت عمومی بود که با اقدام به موقع این نقشه شوم نافرجام ماند.»
جستجوهای ایراناینترنشنال در شبکههای اجتماعی برای یافتن اثری از یک «فراخوان حضور در میدان فلسطین» به نتیجه نرسید و مشخص نیست منتظرالمهدی به چه توطئهای اشاره میکند.
دوم تیر حوالی ساعت ۱۳:۱۵ هم شایعهای مبنی بر انهدام «روزشمار نابودی اسرائیل» در میدان فلسطین تهران از سوی ارتش اسرائیل، در شبکههای مجازی منتشر شد.
تهران دوم تیر شاهد یکی از گستردهترین حملات هدفمند اسرائیل بود. زندان اوین، قرارگاه ثارالله، ستاد بسیج، سپاه سیدالشهدا، سپاه البرز، حفاظت اطلاعات فرماندهی انتظامی و ستاد اطلاعات فرماندهی انتظامی از جمله مراکزی بودند که در این روز هدف حملات ارتش اسرائیل قرار گرفتند.
تناقض در آمار زندانیان فراری از اوین
به گفته منتظرالمهدی پس از حمله ارتش اسرائیل به زندان اوین «۱۲۷ زندانی سیاسی و امنیتی که قصد فرار داشتند، بازداشت شدند. همچنین دو زندانی که با لباس آتشنشانی قصد فرار داشتند، شناسایی و دستگیر شدند.»
این در حالی است که اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، ۳۱ تیر درباره فرار زندانیان اوین پس از بمباران اسرائیل گفته بود: «خروج زندانیان فرار محسوب نمیشود و بیشتر آنها زندانیان رای باز با جرائم سبک بودند. در این حادثه ۷۵ نفر از زندان خارج شدند که ۴۸ نفر بازگشتهاند و ۲۷ نفر باقیمانده نیز جرائم مهم یا امنیتی ندارند و بهزودی بازگردانده میشوند.»
جنگ ۱۲ روزه و اتباع خارجی
خبرگزاری فارس، چهارم تیر در گزارشی از بازداشت ۷۰۰ نفر از اتباع خارجی در دوره جنگ ۱۲ روزه خبر داد اما منتظرالمهدی در آماری جدید گفت که دو هزار و ۷۷۴ تبعه غیرمجاز در این دوره شناسایی و بازداشت شدهاند که «بررسی تلفن همراه این افراد نشان داد از ارتفاعات و مراکز حساس فیلم و عکس تهیه و موقعیت مکانی ارسال کرده بودند».
منان رئیسی، نماینده قم در مجلس شورای اسلامی، ۲۴ تیر در گفتوگو با شبکه خبر گفته بود: «بر اساس اطلاعات موثق، در میان جاسوسان اسرائیل حتی یک مهاجر افغانستانی هم نداریم.»
این اقدام، که تاکنون گزارش نشده بود، تنها شامل محمولههایی میشود که در حال بررسی قرار دارند و هدف آن شناسایی تراشههای هوش مصنوعی است که به مقاصدی خارج از چارچوب محدودیتهای صادراتی آمریکا منحرف میشوند.
بهگزارش رویترز، این روش نشان میدهد ایالات متحده تا چه حد برای اجرای محدودیتهای صادراتی خود علیه چین پیش رفته است، حتی در شرایطی که دولت ترامپ تلاش کرده برخی محدودیتهای دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته آمریکایی را کاهش دهد.
منابع مطلع به رویترز گفتهاند که این ردیابها به مقامهای آمریکایی کمک میکند تا علیه افراد و شرکتهایی که از نقض مقررات صادراتی آمریکا سود میبرند پروندهسازی کنند.
ردیابهای موقعیت، ابزارهایی قدیمی در تحقیقات نهادهای امنیتی ایالات متحده هستند و سالهاست برای رهگیری کالاهای مشمول محدودیتهای صادراتی از جمله قطعات هواپیما بهکار میروند.
یکی از منابع به رویترز گفت که از این فناوری در سالهای اخیر برای مقابله با انحراف غیرقانونی تراشهها نیز استفاده شده است.
پنج نفر از فعالان زنجیره تامین سرورهای هوش مصنوعی نیز در گفتوگو با رویترز تایید کردند که از وجود این ردیابها در محمولههای سرور شرکتهایی مانند «دل» (Dell) و «سوپرمایکرو» (Super Micro) که شامل تراشههای انویدیا (Nvidia) و ایامدی (AMD) هستند، آگاهند.
بهگفته این افراد، ردیابها معمولاً در بستهبندی محمولههای سرور پنهان میشوند، اما مشخص نیست چه طرفهایی آنها را نصب میکنند یا در کدام مرحله حمل این کار انجام میشود.
رویترز نتوانسته تعیین کند که از این ردیابها چند بار در تحقیقات مربوط به تراشهها استفاده شده یا از چه زمانی مقامهای آمریکایی برای مقابله با قاچاق تراشه به کارگیری آنها را آغاز کردهاند.
محدودیتهای فروش تراشههای پیشرفته ساخت انویدیا، ایامدی و سایر تولیدکنندگان به چین از سال ۲۰۲۲ آغاز شد.
به گفته دو منبع از زنجیره تامین، در یکی از پروندههای سال ۲۰۲۴ محموله سرورهای «دل» مجهز به تراشههای انویدیا شامل هم ردیابهای بزرگ روی جعبهها و هم دستگاههای کوچکتر پنهانشده در بستهبندی — و حتی داخل خود سرورها — بوده است.
منبع سومی نیز به رویترز گفته تصاویر و ویدئوهایی از خارجکردن ردیابها از سرورهای دل و سوپرمایکرو از سوی فروشندگان مجدد تراشهها دیده است.
او افزود که برخی از این ردیابهای بزرگ به اندازه یک گوشی هوشمند بودهاند.
طبق گفته منابع، اداره صنعت و امنیت وزارت بازرگانی آمریکا (BIS) که مسئول کنترل و اجرای مقررات صادراتی است، معمولاً در این عملیات نقش دارد و اداره تحقیقات امنیت داخلی (HSI) و پلیس فدرال (FBI) نیز ممکن است در چنین اقدامی مشارکت داشته باشند.
اداره تحقیقات امنیت داخلی، افبیآی و وزارت بازرگانی آمریکا از اظهار نظر در این زمینه خودداری کردند. وزارت امور خارجه چین نیز گفت که از این موضوع بیاطلاع است.
شرکت سوپرمایکرو در بیانیهای گفت: «ما درباره روشها و سیاستهای امنیتیمان برای حفاظت از فعالیتهای جهانی، شرکا و مشتریان اظهار نظر نمیکنیم»
این شرکت از اظهارنظر درباره اقدامات ردیابی مقامات آمریکایی خودداری کرد.
شرکت دل نیز اعلام کرد: «ما از هیچ ابتکار دولت ایالات متحده برای قرار دادن ردیاب در محمولههای محصولاتمان اطلاع نداریم.»
دو شرکت انویدیا و ایامدی هم به پرسشهای رویترز پاسخ ندادند.
محدودیتهای تراشه
ایالات متحده که زنجیره تامین جهانی تراشههای هوش مصنوعی را تحت سلطه دارد، طی سالهای اخیر تلاش کرده صادرات تراشه و فناوریهای حساس به چین را محدود کند تا جلو مدرنسازی نظامی این کشور را بگیرد. آمریکا همچنین فروش تراشه به روسیه نیز برای تضعیف توان جنگی این کشور در اوکراین را محدود کرده است.
کاخ سفید و کنگره پیشنهاد دادهاند شرکتهای تراشهسازی آمریکایی موظف شوند فناوری تایید موقعیت را در محصولات خود تعبیه کنند تا از انتقال آنها به کشورهایی که فروش به آنها ممنوع است جلوگیری شود.
چین این محدودیتها را بخشی از تلاش آمریکا برای مهار قدرت خود میداند و پیشنهاد نصب ردیاب را بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
ماه گذشته نهاد قدرتمند تنظیم و کنترل فضای مجازی چین، شرکت انویدیا را احضار و درباره خطر احتمالی وجود «درهای پشتی» در تراشههای این شرکت که میتواند دسترسی یا کنترل از راه دور ایجاد کند، ابراز نگرانی کرد. انویدیا این موضوع را بهطور قاطع رد کرده است.
رویترز در ژانویه گزارش داد آمریکا شبکه قاچاق سازمانیافته تراشههای هوش مصنوعی به چین را از طریق کشورهایی چون مالزی، سنگاپور و امارات شناسایی کرده، اما مشخص نیست آیا از ردیابها در این تحقیقات استفاده شده یا خیر.
استفاده از ردیابها از سوی نهادهای آمریکایی سابقهای طولانی دارد. در سال ۱۹۸۵، بر اساس یک رأی دادگاه، خدمات گمرک ایالات متحده هنگام اجرای حکم تفتیش، دستگاه ردیابی را داخل جعبه تجهیزات شرکت هیوز ایرکرافت (Hughes Aircraft) که مشمول محدودیتهای صادراتی بود، در فرودگاه هیوستون نصب کرد.
به گفته یکی از منابع، ماموران اجرای مقررات صادراتی آمریکا گاهی پس از دریافت مجوز اداری، ردیاب نصب میکنند و گاهی نیز با حکم قضایی این کار را انجام میدهند که در آن صورت استفاده از اطلاعات بهدستآمده بهعنوان مدرک در پروندههای کیفری آسانتر است.
ممکن است در صورتی که یک شرکت موضوع تحقیق نباشد، از وجود ردیاب مطلع شود و حتی با نصب آن موافقت کند؛ اما این دستگاهها میتوانند بدون اطلاع شرکتها نیز نصب شوند.
افرادی که در انحراف محمولههای تراشه و سرورهای مشمول کنترل صادرات به چین دست دارند، میگویند از وجود این دستگاهها آگاهند.
دو منبع زنجیره تامین، که فروشندگان تراشههای کنترلشده در چین هستند، گفتند همیشه با دقت محمولههای منحرفشده سرورهای هوش مصنوعی را برای یافتن ردیابها بررسی میکنند.
در یک پرونده مربوط به وزارت دادگستری آمریکا که به بازداشت دو تبعه چینی به اتهام ارسال غیرقانونی دهها میلیون دلار تراشه هوش مصنوعی به چین انجامید، در متن سوگندنامه آمده است یکی از همدستان به دیگری دستور داده بود سرورهای Quanta H200 حاوی تراشههای انویدیا را از نظر وجود ردیاب با دقت بررسی کند.
او در پیامی به زبان انگلیسی نوشته بود: «دقت کن ببینی رویش ردیاب هست یا نه، باید خیلی مواظب باشی.»
این فرد همچنین با بهکار بردن الفاظ توهینآمیز از دولت ترامپ یاد کرده و افزوده بود: «کی میداند آنها چه کار میکنند.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس سهشنبه ۲۱ مرداد بهنقل از شش منبع آگاه گزارش داد اسرائیل در حال مذاکره با دولت سودان جنوبی برای انتقال فلسطینیان از غزه به این کشور در شرق آفریقاست.
وزارت امور خارجه سودان جنوبی چهارشنبه ۲۲ مرداد در بیانیهای اعلام کرد: «این ادعاها بیاساس هستند و بازتابدهنده موضع رسمی یا سیاست دولت جمهوری سودان جنوبی نیستند.»
در روزهای اخیر ارتش اسرائیل حملات سنگینی را علیه شهر غزه انجام داده و قصد دارد کنترل کامل این منطقه ویرانشده با جمعیتی بیش از دو میلیون نفر را در دست بگیرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چهارشنبه بار دیگر گفت که فلسطینیان باید غزه را ترک کنند. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا پیشتر از این ایده استقبال کرده بود.
بسیاری از رهبران جهان از این ایده، که فلسطینیها آن را مشابه یک «نکبت» جدید میدانند — اشاره به فاجعه آوارگی صدها هزار فلسطینی در جنگ ۱۹۴۸ — بهشدت ابراز نگرانی کردهاند.
در ماه مارس، سومالی و منطقه جداییطلب سومالیلند نیز هرگونه دریافت پیشنهاد از سوی آمریکا یا اسرائیل برای اسکان فلسطینیان غزه را رد و موگادیشو تاکید کرده بود که قاطعانه مخالف چنین طرحی است.
وزارت امور خارجه سودان جنوبی تایید کرده که ماه گذشته «ماندی سمايا کومبا»، وزیر امور خارجه این کشور، به اسرائیل سفر و با نتانیاهو دیدار کرده است.
دولت سودان جنوبی همچنین ماه گذشته تایید کرد هشت مهاجری که از سوی دولت ترامپ به این کشور بازگردانده شدهاند، پس از شکست در مبارزه حقوقی برای جلوگیری از اخراج، هماکنون تحت مراقبت مقامات جوبا قرار دارند.
سودان جنوبی که از سال ۲۰۱۱ و پس از استقلال از سودان موجودیت یافته، نزدیک به نیمی از عمر خود را درگیر جنگ داخلی بوده و اکنون نیز در بحران سیاسی عمیقی به سر میبرد.
او که چهارشنبه پس از سخنرانیاش در مرکز کندی با خبرنگاران صحبت میکرد گفت این احتمال وجود دارد که دیدار دومی با پوتین و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین برگزار شود، دیداری که به گفته او «سودمندتر» از دیدار برنامهریزیشده برای روز جمعه در آلاسکا خواهد بود.
او درباره دیدار نخست گفت: «میخواهم بفهمم کجا هستیم و چه میکنیم. البته دوست دارم تقریبا بلافاصله این کار را انجام دهم و یک دیدار دوم سریع بین رییسجمهور پوتین و رییسجمهور زلنسکی و خودم برگزار کنیم، اگر آنها بخواهند من آنجا باشم.»
ترامپ و پوتین قرار است روز جمعه در آلاسکا دیدار کنند تا درباره پایان دادن به جنگ سهونیمسالهای گفتوگو کنند که بزرگترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود. ترامپ پیشتر گفته بود دو طرف باید برای پایان دادن به این نبرد که دهها هزار کشته برجای گذاشته و میلیونها نفر را آواره کرده است، بر سر مبادله اراضی به توافق برسند.
او در ادامه تاکید کرد که پس از گفتوگوهای روز جمعه، قصد دارد با زلنسکی و دیگر رهبران اروپایی تماس بگیرد.
ترامپ با اشاره به اینکه با پوتین هم «گفتوگوهای خوبی» داشته است، اما وقتی «به خانه میرود، میبیند یک موشک به خانه سالمندان یا به یک مجتمع مسکونی اصابت کرده و مردم کشتهشدهاند.»
خبرنگار دیگری از او درباره گزارشهایی مبنی بر نفوذ روسیه به سامانههای رایانهای که اسناد دادگاههای فدرال آمریکا را مدیریت میکنند، پرسید. ترامپ گفت حاضر است این موضوع را در نشست روز جمعه با پوتین مطرح کند. او ادامه داد: «تعجب کردید؟ آنها هک میکنند.»
ترامپ: رهبران اروپایی «افراد فوقالعادهای» هستند
ترامپ با اشاره به تماسش با رهبران اروپایی و رئیسجمهور اوکراین گفت که این گفتوگوها «بسیار خوب» بوده است.
به گفته رئیسجمهور آمریکا: «اگر بخواهم نمره بدهم، ۱۰ میدهم، بسیار دوستانه.»
او پیش از آغاز گفتوگوهای چهارشنبه که به ابتکار دولت آلمان برگزار شد، رهبران اروپایی را «افرادی فوقالعاده» خواند و گفت آنها خواهان دستیابی به یک توافق هستند.
زلنسکی: به ترامپ هشدار دادم پوتین درباره پایان جنگ «بلوف میزند»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پس از نشست مجازی با ترامپ که رهبران اروپایی نیز حضور داشتند، گفت امیدوار است نشست روز جمعه ترامپ و ولادیمیر پوتین بر آتشبس متمرکز باشد و افزود که به ترامپ هشدار داده پوتین درباره تمایلش به پایان جنگ «بلوف میزند».
او در نشست خبری مشترک در برلین با صدراعظم آلمان گفت: «به رییسجمهوری آمریکا و همه همتایان اروپاییمان گفتم که پوتین بلوف میزند.»
زلنسکی افزود: «او تلاش میکند پیش از نشست آلاسکا در تمام جبهه اوکراین فشار وارد کند. روسیه میخواهد نشان دهد که میتواند تمام اوکراین را اشغال کند.»
زلنسکی همچنین تاکید کرد که خواهان برگزاری یک نشست سهجانبه رهبران است و گفت هیچ مذاکرهای درباره اوکراین نباید بدون حضور کییف انجام شود.
تاکید ترامپ بر مشارکت اوکراین در مذاکرات صلح
اندکی پیش از اظهارات زلنسکی، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه گفت که ترامپ گفته است که اوکراین باید در هرگونه مذاکرات مربوط به قلمرو در توافق آتشبس با روسیه حضور داشته باشد.
این اظهارات نخستین نشانه از محتوای گفتوگوهای ترامپ با رهبران اروپایی و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، است که با هدف آمادهسازی دیدار ترامپ و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، در آلاسکا برگزار شد.
اصرار ترامپ بر مشارکت اوکراین ــ در صورت تایید ــ میتواند تا حدی خیال کییف و متحدانش را راحت کند؛ چرا که بیم آن میرفت ترامپ و پوتین به توافقی دست یابند که امنیت اروپا و اوکراین را نادیده بگیرد و به تجزیه قلمرو اوکراین منجر شود.
نشست برلین دربار اوکراین
در روزی پرکار از نظر دیپلماسی، زلنسکی وارد برلین شد و در نشستهای مجازی به میزبانی آلمان با رهبران اروپایی و سپس با ترامپ گفتوگو کرد. اروپاییها نگرانند که هرگونه مبادله ارضی، نزدیک به یکپنجم خاک اوکراین را به روسیه واگذار و پوتین را به گسترش نفوذ بیشتر در غرب اروپا جسورتر کند.
در همین حال، سازمان ملل چهارشنبه ۲۲ مرداد خبر داد که تلفات غیرنظامیان اوکراین به بالاترین حد در سه سال اخیر رسیده است.
هیئت ناظران سازمان ملل در اوکراین اعلام کرد که در ماه ژوئیه، ۲۸۶ غیرنظامی کشته و هزار و ۳۸۸ نفر زخمی شدهاند که این بالاترین آمار از مه ۲۰۲۲ تاکنون است.
واکنش رهبران اروپایی
رهبران اروپایی پس از گفتوگو با ترامپ درباره این نشست اظهار نظر کردهاند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در کنفرانس خبری بعد از نشست امروز گفت: «ما چند نکته مهم را برای مذاکرات روشن کردهایم: «اول، اوکراین باید به محض برگزاری نشستهای بعدی بر سر میز حضور داشته باشد. دوم، مذاکرات باید با یک آتشبس آغاز شود و سپس عناصر اصلی در یک توافق چارچوبی تنظیم گردد.»
او افزود: « نکته سوم این است که اگر قرار است درباره مسائل سرزمینی مذاکره شود، خط تماس باید مبنا باشد و هیچگونه به رسمیت شناختن حقوقی اشغالگریهای روسیه مطرح نیست. اصل عدم تغییر مرزها با زور باید حفظ شود.»
صدراعظم آلمان گفت که نکته چهارم این است که مذاکرات باید شامل تضمینهای امنیتی قوی برای کییف باشد. نیروهای مسلح اوکراین باید توانایی دفاع موثر از حاکمیت کشور خود را داشته باشند و این توانایی باید با کمکهای بلندمدت غرب حفظ شود.»
او افزود: «پنجمین نکته هم این است که مذاکرات باید بخشی از یک استراتژی مشترک فراآتلانتیک باشد، که همچنان بر حمایت قوی از اوکراین و فشار لازم بر روسیه تاکید داشته باشد. اگر در آلاسکا از سوی روسیه حرکتی صورت نگیرد، ایالات متحده و ما اروپاییها باید فشار را حفظ کنیم و حتی آن را افزایش دهیم.»
اورسولا فوندرلاین، رییس کمیسیون اروپا، نیز درباره گفتوگوی رهبران اروپایی با دونالد ترامپ گفت: «به همراه رییسجمهوری آمریکا، رییسجمهوری اوکراین و دیگر رهبران اروپایی، گفتوگوی بسیار خوبی داشتیم. درباره نشست دوجانبه آتی در آلاسکا تبادل نظر کردیم. امروز اروپا، آمریکا و ناتو موضع مشترک خود را درباره اوکراین تقویت کردهاند. ما هماهنگی نزدیک خود را ادامه خواهیم داد. هیچکس بیش از ما خواهان صلح نیست؛ صلحی عادلانه و پایدار.»
مارک روته، دبیر کل ناتو، نیز گفت: «گفتوگویی عالی با رییسجمهوری آمریکا، زلنسکی و رهبران اروپایی پیش از دیدار ترامپ با پوتین در آلاسکا داشتیم. ما متحد هستیم تا به این جنگ وحشتناک علیه اوکراین را پایان دهیم و به صلحی عادلانه و پایدار برسیم. از رهبری ترامپ و هماهنگی نزدیک با متحدان قدردانی میکنیم. اکنون توپ در زمین پوتین است.»
وزیر خزانهداری آمریکا روسیه را به تحریم یا تعرفه تهدید کرد
همزمان با این تحولات اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، هشدار داد که اگر دیدار ترامپ با پوتین نتیجه مطلوبی نداشته باشد، ممکن است تحریمها یا تعرفههای جدیدی علیه روسیه اعمال شود.
او در گفتوگو با شبکه بلومبرگ از رهبران اروپایی نیز خواست به سمت تحریمها بروند و گفت: «رییسجمهوری ترامپ برای پوتین روشن خواهد کرد که همه گزینهها روی میز است.»
روسیه: گفتوگو با آمریکا شامل مسائل دوجانبه هم میشود
آلکسی فادیف، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، این نشست را برای صلح و ثبات بینالمللی بسیار مهم خواند و گفت نشست پوتین با ترامپ علاوه بر جنگ اوکراین، به تمام موضوعات انباشتهشده در روابط دوجانبه خواهد پرداخت؛ از موانع موجود بر سر گفتوگوی عادی بین دو کشور گرفته تا موضوعات امنیت جهانی.
