یک روز پس از انتشار گزارش هشدارآمیز مرکز پژوهشهای مجلس درباره وضعیت مسکن در ایران، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان گفت که دولت امیدوار است همه کسانی که مستاجر هستند به زودی صاحب خانه شوند اما با شرایط اقتصادی فعلی، خانهدار شدن کار دشواریست.
مهاجرانی سهشنبه ۲۱ مرداد در نشست خبری هفتگی خود گفت: «دولت برنامههای حمایتی برای تسهیل امور زندگی مستاجران و همچنین خانهدار شدن آنها دارد.»
او افزود: «شورای مسکن ۲۰۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات برای مستاجران تصویب کرد، ۲۰۰ میلیون تومان کمک ودیعه مسکن برای دهکهای اول تا سوم درآمدی تصویب شد و همچنین عرضه ۳۰۰ هزار واحد مسکونی در دستور کار است.»
مشخص نیست این تدابیر دولت قرار است چه تاثیری در بهبود وضعیت بحرانی مسکن در ایران ایجاد کند.
۲۰ مرداد، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی از تشدید بحران مسکن در ایران خبر داد و در گزارش خود نوشت تعداد خانوارهای مستاجر درگیر فقر در کشور در سال ۱۴۰۲ به رکورد تاریخی ۴۰ درصد رسید.
این آمار دو سال پیش است و کارشناسان ارزیابی میکنند نرخ کنونی بالاتر از این میزان باشد.
انتشار این گزارش در شرایطی است که دوره سانسور آمار رسمی مسکن در جمهوری اسلامی به ۱۴ ماه رسیده و مرکز پژوهشهای مجلس نیز این گزارش خود در مورد تشدید فقر مستاجرین در ایران را ساعاتی پس از انتشار، از وبسایتش حذف کرد.
بر اساس این گزارش، در سال ۱۴۰۲ حدود دو میلیون خانوار مستاجر، معادل هفت میلیون و ۶۰۰ هزار نفر، درگیر فقر بودهاند.
مهاجرانی: افزایش قیمت بنزین هنوز مطرح نیست
مهاجرانی همچنین در نشست خبری سهشنبه درباره موضوع قیمت بنزین گفت: «در اینکه ما در موضوع بنزین باید بیشتر حرف بزنیم و در نهایت به تصمیم برسیم تردیدی وجود ندارد.»
او افزود: «ولی زمان آن تصمیم الان نیست. افزایش قیمت بنزین فعلا در حد طرح مسئله است و هیچ جمعبندیای در این زمینه وجود ندارد.»
سخنگوی دولت با این حال از افزایش قیمت نان دفاع کرد.
این در حالی است که رسانهها در ایران گزارش دادهاند با جهش ۵۲ درصدی قیمت نان در تهران و برخی شهرهای دیگر، هزینه ماهانه خرید نان سنگک برای یک خانواده کارگری به حدود سه میلیون تومان رسیده؛ معادل یکپنجم حداقل دستمزد.
در حالی که مدتهاست گوشت و برنج از سفره بسیاری از کارگران حذف شده، حالا نان هم به کالایی سخت برای تهیه بدل شده است.
سخنگوی دولت گفت: «وقتی ماده اصلی نان یعنی آرد گران میشود و دستمزد کارگران نانوایی و بیمه افزایش پیدا میکند، طبیعیست که نان هم گران شود.»
دوشنبه، رییس اتاق اصناف تهران با اشاره به مشکلات اقتصادی اصناف گفت: «امروز نان خشک حتی گرانتر از نان تازه به فروش میرسد، زیرا برخی نان یارانهای را خشک کرده و دوباره عرضه میکنند.»
تیتر اصلی روزنامههای لبنانی در سهشنبه ۲۱ مرداد به سفر مشاور علی خامنهای به بیروت اختصاص یافت و «نداء الوطن» از آن با عنوان «استمداد حزبالله از لاریجانی» یاد کرد.
لاریجانی در همین روز گفت لبنان و عراق «بهاندازه کافی هوشیار و شجاع هستند» و نیازی به دریافت هیچ توصیه یا دستوری از ایران ندارند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی با رد دخالت جمهوری اسلامی در انتخابات عراق، این تحلیلها را غیردقیق خواند و اضافه کرد: «حزبالله و دیگر جریانهای مقاومت به بلوغ کامل فکری سیاسی رسیدهاند و نیازی به هیچ قیم یا سرپرستی ندارند.»
هنا: لاریجانی و بزرگ و کوچک ایران بدانند که لبنانیها سیاست آنها را نمیپذیرند
خبرگزاری هنا لبنان، از رسانههای برجسته این کشور، در مطلبی نوشت در این فرصت باید به مقامهای جمهوری اسلامی درباره سیاستهای مخربشان در منطقه تذکر «بیپرده» داده شود.
هنا لبنان افزود سیاست جمهوری اسلامی در منطقه برای لبنان در همه سطوح «مصیبتهایی را به همراه آورده» و حمایت از حزبالله، نظام اقتصادی را در هم شکسته و لبنان را ۱۰۰ سال به عقب برگردانده است؛ «بیآنکه حتی آرامش خاطر اسرائیل را بر هم بزند».
این پایگاه خبری نوشت باید لاریجانی، عباس عراقچی، علیاکبر ولایتی، اسماعیل بقایی و از طریق آنها «بزرگ و کوچک ایران» بدانند که سیاست اعمالشده در قبال لبنان سیاستی است که «اکثریت قاطع لبنانیها آن را نمیخواهند».
مقامات لبنان در دیدار با لاریجانی قرار است موضع قاطع خود را به تهران ابلاغ کنند
روزنامه «الأنباء» در مطلبی با عنوان «پیامی قاطع از لبنان که لاریجانی خواهد شنید»، به نقل از منابع آگاه گزارش داد قرار است میشل عون، رییسجمهوری این کشور، در دیدار با لاریجانی، «موضع روشن و قاطع» خود را درباره خلع سلاح حزبالله اعلام کند.
بر اساس این گزارش، نواف سلام، نخستوزیر لبنان نیز قرار است نارضایتی بیروت از دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی این کشور را به لاریجانی ابلاغ کند.
همزمان با انتشار این گزارش، وزیر کشاورزی لبنان در گفتوگو با یکی از شبکههای عربی تاکید کرد در صورت ادامه دخالتها، احتمال احضار سفیر جمهوری اسلامی وجود دارد.
۱۸ مرداد، حزب «بلوک ملی لبنان» در واکنش به اظهارات مقامهای حکومت ایران در مخالفت با خلع سلاح حزبالله، خواستار اقدام فوری دولت لبنان برای احضار سفیر جمهوری اسلامی در بیروت و معرفی او بهعنوان «عنصر نامطلوب» شده بود.
موج گسترده انتقادها نسبت به حضور لاریجانی در بیروت از ۲۰ مرداد آغاز شد. منتقدان این سفر را دخالت آشکار تهران در امور داخلی لبنان و تلاشی برای تشویق حزبالله به حفظ سلاح توصیف کردند و آن را «بیشرمی» و «جسارت» خواندند.
رییس یک حزب لبنانی: تهران با مداخلاتش لبنان را دهها سال به عقب برگرداند
سمیر جعجع، رییس حزب «نیروهای لبنانی»، گفت که دولت باید شورای اتحادیه کشورهای عربی و شورای همکاری خلیج فارس را برای برگزاری نشستهای اضطراری فرا بخواند تا موضوع تهدید جمهوری اسلامی علیه لبنان مطرح شود.
به گفته او، همچنین لازم است شکایتی به شورای امنیت سازمان ملل ارائه شود که در آن، تهران به تهدید لبنان و حتی تهدید به مداخله مستقیم نظامی متهم شود.
در هفتههای اخیر، مساله خلع سلاح حزبالله به یکی از محورهای اصلی و تاثیرگذار بر فضای سیاسی لبنان تبدیل شده است.
پیش از این، وزارت خارجه لبنان اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی را در مخالفت با خلع سلاح حزبالله محکوم کرده بود.
جعجع یادآور شد: «ما لبنانیها هرگز در امور داخلی ایران دخالت نکردهایم و هرگز نپرسیدهایم چرا در خاک ایران دو نیروی نظامی مجزا یعنی ارتش و سپاه پاسداران وجود دارد. در مقابل، به هیچ وجه نمیپذیریم که ایران همچنان در امور داخلی ما دخالت کند؛ بهویژه پس از آنکه مداخلاتش در ۴۰ سال گذشته، لبنان را ویران کرده و دهها سال به عقب برگردانده است.»
او با اشاره به روابط دوستانه مردم لبنان و مردم ایران در طول تاریخ، این پرسش را مطرح کرد که چرا جمهوری اسلامی بر «تخریب این روابط تاریخی» اصرار دارد.
لاریجانی پرونده اعتراض تهران به بغداد درباره کمک به اسرائیل در جنگ را پیگیری میکند
در روزهای اخیر موضوع خلع سلاح گروههای نیابتی جمهوری اسلامی نه تنها در لبنان، بلکه در منطقه و از جمله عراق نیز واکنش مقامها را در پی داشته است.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، ۱۸ مرداد اعلام کرد «هیچ دلیلی» برای نگهداری سلاح خارج از چارچوب نهادهای دولتی در این کشور وجود ندارد.
او هفتم مرداد نیز گفت برای جلوگیری از ورود گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به جنگ ۱۲ روزه، از ترکیب فشار سیاسی و نظامی استفاده شد.
همزمان، عبدالرضا فرجیراد، سفیر پیشین جمهوری اسلامی در نروژ و مجارستان، به «بغداد الیوم» گفت سفر لاریجانی به عراق میتواند بهطور مستقیم بر احتمال وقوع رویارویی جدید با اسرائیل اثر بگذارد.
او افزود: «برنامههایی برای برگزاری دور جدید گفتوگو میان ایران و آمریکا با میانجیگری نروژ وجود دارد، هرچند هنوز تاریخ مشخصی تعیین نشده است.»
فرجیراد گفت در جنگ ۱۲ روزه، بیشتر حملات هوایی اسرائیل علیه ایران از طریق حریم هوایی عراق انجام شده است و بههمین دلیل مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله عراقچی، رسما به بغداد اعتراض کردهاند.
او تاکید کرد سفر لاریجانی بهویژه با افزایش نگرانیها از تکرار این سناریو در هر رویارویی آینده با اسرائیل، فرصتی برای بررسی این پرونده فراهم میکند.
نگرانی از تسلیم عراق در برابر فشار آمریکا در مورد حشد شعبی
لاریجانی از ۲۰ مرداد سفری سه روزه به منطقه را آغاز کرده است.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد یکی از اهداف اصلی این سفر ترغیب جریانهای شیعی عراق به پیگیری «تصویب لایحه حشد شعبی» در پارلمان این کشور است.
بر اساس گزارشها، منابع مطلع در عراق معتقدند سفر لاریجانی به «نگرانیها از تسلیم بغداد در برابر فشارهای آمریکا درباره حشد شعبی» ارتباط دارد.
روزنامه المدی در گزارشی اختصاصی و بر اساس منابع آگاه نوشت آمریکا از بغداد خواسته حشد شعبی را پیش از آنکه به زور متوسل شود، منحل کند. در طرف مقابل، تهران میکوشد مانع از خلع سلاح گروههای عراقی شود.
مثنی امین، نماینده کرد پارلمان عراق، ضمن هشدار درباره تصویب قانون حشد شعبی گفت این گروه پس از ۱۰ سال وقتی دانشکدههای نظامیاش افسرانی را تربیت کند و سلاحهای راهبردی در اختیار بگیرد، به یک نهاد کامل تبدیل خواهد شد.
در مقابل، رییس فراکسیون صادقون و نماینده عصائب اهل الحق در پارلمان عراق گفت: «قانون حشد شعبی تصویب خواهد شد؛ حتی اگر آمریکا مخالفش باشد.»
سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی، سهشنبه ۲۱ مرداد گفت در جنگ ۱۲ روزه، پلیس فتا بیش از پنج هزار و ۷۰۰ پرونده جرائم سایبری «از جمله کلاهبرداریهای اینترنتی و برداشتهای غیرمجاز» را رسیدگی و کشف کرد.
به گفته او، حمله سایبری به صرافی نوبیتکس نیز به سرعت پیگیری شد.
خبرنگار رسانه آی۲۴ اسرائیل، ۲۸ خرداد گزارش داد در پی حمله سایبری گروه هکری «گنجشک درنده» به پلتفرم رمزارز نوبیتکس، دستکم ۴۸ میلیون دلار ارز دیجیتال از این صرافی به سرقت رفت.
منتظرالمهدی بدون اشاره به جزییات بیشتر، از «خنثیسازی طرح تجمع در میدان فلسطین با هدف اجرای عملیات هوایی و پهپادی» خبر داد و گفت که پلیس این اقدام را «پیش از وقوع» متوقف کرد.
در طول دوره جنگ ۱۲ روزه، یک تجمع در میدان فلسطین برگزار شد که در حمایت از اهداف جنگی جمهوری اسلامی بود.
آمار متناقض از فرار زندانیان زندان اوین
به گفته منتظرالمهدی، «در حادثه زندان اوین، یگان انتظامی-امنیتی شمال تهران ظرف کمتر از پنج دقیقه در محل حاضر شد».
او گفت: «۱۲۷ زندانی سیاسی و امنیتی که قصد فرار داشتند، بازداشت شدند. همچنین دو زندانی که با لباس آتشنشانی قصد فرار داشتند، شناسایی و دستگیر شدند.»
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، ۳۱ تیر درباره فرار زندانیان اوین پس از بمباران اسرائیل گفته بود: «خروج زندانیان فرار محسوب نمیشود و بیشتر آنها زندانیان رای باز با جرائم سبک بودند. در این حادثه ۷۵ نفر خارج شدند که ۴۸ نفر بازگشتهاند و ۲۷ نفر باقیمانده نیز جرائم مهم یا امنیتی ندارند و بهزودی بازگردانده میشوند.»
به گفته سخنگوی فرماندهی انتظامی، در این مدت ۲۶۲ نفر مظنون به جاسوسی و ۱۷۲ نفر به اتهام تصویربرداری غیرمجاز بازداشت شدهاند و ۳۰ پرونده ویژه امنیتی از طریق بررسی گوشیهای کشف شده از متهمین و مظنونین، شناسایی شده است.
جنگ ۱۲ روزه و اتباع خارجی
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، چهارم تیر در گزارشی از بازداشت ۷۰۰ نفر از اتباع خارجی در دوره جنگ ۱۲ روزه خبر داد اما منتظرالمهدی در آماری جدید گفت که دو هزار و ۷۷۴ تبعه غیرمجاز در این دوره شناسایی و بازداشت شدهاند که «بررسی تلفن همراه این افراد نشان داد از ارتفاعات و مراکز حساس فیلم و عکس تهیه و موقعیت مکانی ارسال کرده بودند».
این در حالی است که منان رئیسی، نماینده قم در مجلس شورای اسلامی، ۲۴ تیر در گفتوگو با شبکه خبر گفته بود: «بر اساس اطلاعات موثق، در میان جاسوسان اسرائیل حتی یک مهاجر افغانستانی هم نداریم.»
آمار جرم و جنایت، زمانی که تهران تخلیه شد
به گفته منتظرالمهدی، «در دوره بحران»، نسبت کشف به وقوع سرقتها ۴۸.۸ درصد افزایش و وقوع سرقتها ۱۵.۵ درصد کاهش یافت: «کشف جرائم جنایی نیز ۸۵.۹ درصد رشد داشته و وقوع این جرائم بیش از ۲۰ درصد کاهش پیدا کرد و وقوع قتل ۲۳.۳ درصد کاهش و میزان کشف پروندههای قتل بیش از ۹۰ درصد گزارش شد.»
هر چند این مقام فرماندهی انتظامی مشخص نکرد چنین آماری که با دقت دهم درصد تهیه شده دقیقا به کدام بازه زمانی اختصاص دارد اما گزارشهای مردمی در روزهای جنگ حاکی از تخلیه تهران از سوی بسیاری از ساکنان پایتخت بود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۵ خرداد و در روز سوم جنگ ۱۲ روزه گزارش داد ساختمان فرماندهی انتظامی تهران هدف حمله اسرائیل قرار گرفت و پس از آن تا پایان جنگ، گزارشهای بسیاری از شهروندان در شبکههای اجتماعی منتشر شد که از قطع شماره تلفن پلیس ۱۱۰ حکایت داشت.
سخنگوی فرماندهی انتظامی با اشاره به این که پلیس ۱۴۷ صفحه «متعلق به افراد موسوم به اراذل و اوباش» را که از حملات اسرائیل ابراز خوشحالی کرده بودند، در فضای مجازی شناسایی کرد، گفت: «در این مدت، ۳۰ نفر از افرادی که در فضای مجازی از حملات اسرائیل حمایت کرده بودند دستگیر و برای ۳۵ نفر دیگر پرونده قضایی تشکیل شد.»
منابع اطلاعاتی اسرائیل که بهدلیل ملاحظات امنیتی نخواستند نامشان فاش شود، سهشنبه ۲۱ مرداد به یورونیوز گفتند موساد پیش از آغاز عملیات، شرایط راهبردی و سیاسی لازم را شناسایی کرده بود.
این شرایط شامل تشدید جنگ نیابتی جمهوری اسلامی و اسرائیل، انتخاب ترامپ به ریاستجمهوری آمریکا و فضای ایجاد شده در مذاکرات هستهای با غرب بود.
به گفته این منابع، هدف این بود که در روزهای نخست جنگ، اسرائیل کنترل کامل بر وضعیت، تلفات حداقلی در داخل و تسلط کامل بر حریم هوایی ایران داشته باشد.
منابع اطلاعاتی گفتند اسرائیل سالها بهطور موازی با تلاشهای دیپلماتیک برای توقف برنامه هستهای در ایران، سناریوی حمله را آماده میکرد.
حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل
بر اساس گزارش یورونیوز، نقطه عطف بعدی فروردین ۱۴۰۳ بود؛ زمانی که ایران برای نخستین بار مستقیما از خاک خود به اسرائیل موشک شلیک کرد. اقدامی که در واکنش به حمله اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در سوریه و کشته شدن محمدرضا زاهدی، از فرماندهان سپاه پاسداران و شماری از همراهان او، انجام شد.
به گفته یکی از این منابع اطلاعاتی، برنامه اولیه اسرائیل این بود که حمله را در مهر ۱۴۰۳ انجام دهد؛ آن هم پس از ترور حسن نصرالله در لبنان و دومین حمله موشکی مستقیم ایران به اسرائیل اما اجرای این طرح به بعد از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در ماه نوامبر سال گذشته موکول شد تا نتیجه این انتخابات مشخص شود.
بر اساس این گزارش، با پیروزی ترامپ، تمرکز بر توافق آزادی گروگانها قرار گرفت و در اسفند ۱۴۰۳، اسرائیل دوباره در موقعیت حمله بود.
با این حال، آغاز مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در اسفند ماه باعث شد ترامپ ۶۰ روز به این گفتوگوها فرصت دهد. روز بعد از پایان این مهلت، اسرائیل حمله خود را آغاز کرد.
مقامهای اسرائیلی و کارشناسان میگویند تهران پس از این حمله در موقعیت ضعیفتری قرار گرفته است، هرچند هنوز گزینههایی از جمله بازگشت به مذاکرات یا استفاده از روشهای غیرمستقیم مانند عملیات نیابتی و اقدامات غیرمتعارف را در دست دارد.
یک منبع سابق اطلاعاتی اسرائیل به یورونیوز گفت اگر جنگ ادامه پیدا میکرد، اسرائیل احتمالا به تاسیسات نفت و گاز ایران نیز حمله میکرد.
یکی دیگر از منابع اطلاعاتی اسرائیل گفت که این کشور کنترل خود را بر حریم هوایی ایران حفظ خواهد کرد تا مانع بازسازی تواناییهای تخریبشده جمهوری اسلامی شود.
عیسی بزرگزاده در گفتوگویی با نشریه «پیام ما» گفت: «بحران آب در ایران از دقیقه ۱۱۰ بازی هم عبور کرده است.»
او فرونشست را پیامد مستقیم برداشت بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی دانست و گفت بخش قابل توجهی از این برداشتها بهدلیل «مدیریت ناکارآمد، خلاهای قانونی و نبود هماهنگی میان نهادهای مسئول» رخ داده است.
بزرگزاده تاکید کرد کاهش بارگذاری آبی در بخش کشاورزی، مهمترین راهکار برای مهار این بحران است و بدون کاهش سطح زیرکشت، صرفهجویی واقعی ممکن نخواهد شد.
سمیه رفیعی، رییس فراکسیون محیط زیست مجلس، اردیبهشت گذشته هشدار داد برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی باعث بروز فرونشست زمین در ۳۰ استان شده و ۶۶ درصد تالابهای کشور به کانون گرد و غبار تبدیل شدهاند.
برداشت بیرویه از چاهها تهران را تهدید میکند
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به برنامه هفتم توسعه، این برنامه را آخرین فرصت برای اصلاح مدیریت منابع آبی در ایران دانست و هشدار داد بیتوجهی به این فرصت، به از دست رفتن امنیت آبی و تهدید جدی برای زیستبوم منجر خواهد شد.
بزرگزاده درباره نقش شهرداری تهران در این بحران گفت حدود ۵۰ حلقه چاه با قابلیت شرب در اختیار شهرداری قرار دارد که باید به شبکه آب شرب متصل شوند و سایر چاهها بهمنظور تعادلبخشی به آبخوان، پلمب شوند.
به گفته او، برداشت بیرویه از این چاهها یکی از عوامل فرونشست زمین در پایتخت است.
سوده نجفی، رییس کمیته سلامت شورای شهر تهران، ۱۹ اردیبهشت گفته بود: «طبق برآوردها میزان فرونشست در تهران، سالانه به ۲۴ یا ۲۵ سانتیمتر میرسد.»
سخنگوی صنعت آب کشور تاکید کرد حفر و بهرهبرداری از چاههای جدید در شهر تهران باید متوقف شود و استفاده از منابع موجود تنها با هدف شرب یا حفاظت از آبخوان مجاز است.
بزرگزاده افزود: «تعداد چاهها در آبخوان تهران بیش از ظرفیت است و این مساله باعث تشدید فرونشست شده است.»
پیشتر مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران گفته بود: «فرونشست زمین در کشور وجود دارد و روی تونلهای مترو اثرگذار است و به همین دلیل، ما نگران هستیم.»
