در پی حملات هوایی ایالات متحده به سه مرکز هستهای ایران در اول تیرماه به دستور دونالد ترامپ، منابع امنیتی به روزنامه دیلیمیل هشدار دادهاند که جمهوری اسلامی ممکن است به کمک نیروهای نیابتی خود، از جمله حزبالله و حماس، حملاتی تلافیجویانه را از درون خاک آمریکا تدارک دیده باشد.
دیلیمیل در گزارشی اختصاصی با استناد به یک سند افشاشده، از اجرای طرحی مشترک میان حکومت ایران و رژیم نیکلاس مادورو در ونزوئلا پرده برداشت که هدف آن صدور گذرنامههای جعلی برای افراد مشکوک به تروریسم از کشورهای ایران، سوریه و لبنان بوده است.
بر اساس این گزارش، این گذرنامهها به افراد اجازه میدادند بدون ویزا از خاورمیانه به آمریکای جنوبی سفر کنند و سپس با سوءاستفاده از مرز جنوبی بیدفاع ایالات متحده، در کنار میلیونها مهاجر غیرقانونی وارد خاک آمریکا شوند.
این فهرست که شامل نام، تاریخ تولد، شماره گذرنامه و تابعیت بیش از ۱۰هزار نفر از سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ است، توسط یک مقام پیشین دولت ونزوئلا گردآوری شده که هویت او توسط جیمز استوری، سفیر پیشین آمریکا در ونزوئلا، تایید شده است.
دیلیمیل نوشت که بسیاری از این افراد، علیرغم واجد شرایط نبودن، تابعیت ونزوئلایی دریافت کردهاند؛ برخی از آنها حتی کودکانی هستند که در دو سالگی گذرنامه گرفتهاند.
جاناتان گیلیام، تحلیلگر ضدتروریسم و مامور پیشین افبیآی، به دیلیمیل گفت: «احتمال حمله از سوی ایران به خاک آمریکا، پس از حملات ژوئن، بسیار بالاست. این شبکه میتواند از قبل در آمریکا مستقر شده باشد و اکنون آماده اقدام است.»
طبق این گزارش، ارتباط میان حکومت ایران و ونزوئلا سابقهای طولانی دارد و از زمان هوگو چاوز آغاز شده است. در سال ۲۰۱۷، میسائل لوپز، مشاور حقوقی سفارت ونزوئلا در عراق، فاش کرده بود که گذرنامههایی با هویت جعلی برای افراد عرب صادر شدهاند.
ثور هالورسن، مقام پیشین دولت ونزوئلا و رییس کنونی بنیاد حقوق بشر، گفت بسیاری از این افراد اکنون با هویت ونزوئلایی در حال تردد در آمریکا یا سایر کشورها هستند و افزود: «آنها همهجا هستند، از راننده اوبر گرفته تا بانکدار یا مامور امنیت حملونقل. ما واقعاً نمیدانیم کجا هستند.»
او درباره خطر بیدار شدن سلولهای خفته پس از حمله ترامپ هشدار داد و گفت: «سلولهای خفته ایران همین حالا بیدار و فعال هستند.»
به نوشته دیلیمیل، نهادهای آمریکایی از جمله وزارت امنیت داخلی و وزارت خارجه حاضر به تایید رسمی دریافت این فهرست نشدهاند. اما یک ایمیل داخلی از ارتباط این منبع با یک رابط سفارت در اداره مهاجرت و گمرک آمریکا حکایت دارد.
افبیآی نیز اعلام کرده که پس از حملات ژوئن، ماموریتهای ضدتروریستی را تشدید کرده و به دفاتر منطقهای دستور داده تا اطلاعات مربوط به بازداشتها و مهاجران مظنون را با وزارت امنیت داخلی به اشتراک بگذارند.
در بازه ژانویه ۲۰۲۱ تا اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۳۸۰ هزار ونزوئلایی از مرز مکزیک وارد آمریکا شدهاند. همچنین در همین مدت، ۱۵۰۴ ایرانی نیز بهطور غیرقانونی وارد خاک آمریکا شدند و طبق آمار افبیآی، ۳۸۲ فرد مظنون به تروریسم در مرز شناسایی شدهاند.
در حالیکه سفارت ونزوئلا در سوریه صدور گذرنامههای جعلی را رد کرده و مدعی شده کشورشان «سرزمین صلح و عشق» است، دیلیمیل به نقل از منابع مستقل نوشت که این گذرنامهها عمدتاً توسط غازی نصرالدین، کاردار پیشین ونزوئلا در دمشق صادر شدهاند؛ فردی که از سال ۲۰۱۵ در فهرست تروریستی افبیآی قرار دارد و متهم به همکاری مستقیم با حزبالله و انتقال منابع مالی برای این گروه است.
بهگزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، این حمله بیسابقه که اسرائیل آن را دستاوردی اطلاعاتی و فناورانه توصیف کرده، شامل انفجار همزمان هزاران پیجر در منازل، دفاتر، فروشگاهها و خطوط مقدم در سراسر لبنان بود؛ دستگاههایی که اسرائیل پیشتر با نفوذ به زنجیره تامین حزبالله، از طریق شرکتهای پوششی به متحدان تجاری این گروه فروخته بود.
در یکی از نمونهها، سارا جفّال، دختر ۲۱ ساله اهل بازوریه در جنوب لبنان، تنها چند ثانیه پس از باز کردن پیجری متعلق به یکی از اعضای خانوادهاش با پیام «Error» و سپس «Press OK»، با انفجار مواجه شد. او گفت: «ناگهان همهجا تاریک شد... حس میکردم در گردابی افتادهام.»
طبق این گزارش، جفّال یکی از چهار زنی است که همراه با ۷۱ مرد برای درمان به ایران اعزام شدند. به گفته منابع حزبالله، اکثر قربانیان اعضای نظامی یا کارکنان مؤسسات وابسته به این گروه بودهاند، اما برخی نیز از بستگان آنها یا کارکنان مراکز خدماتی چون بیمارستانها بودند.
آسوشیتدپرس مینویسد حزبالله هنوز آمار دقیقی از تعداد غیرنظامیان مجروح منتشر نکرده، اما آثار جراحات شدید همچون نابینایی، قطع انگشتان و زخمهای عمیق صورت، قربانیان را بهراحتی در جامعه قابل تشخیص کرده است؛ نشانههایی که آنان را بهعنوان وابستگان احتمالی حزبالله نیز معرفی میکند.
زینب مستراح، طراح داخلی ۲۶ ساله ساکن بیروت، پس از انفجار پیجر یکی از بستگانش نابینا شد و نوک سه انگشتش را از دست داد. او میگوید: «تا وقتی به بیمارستان رسیدم، فکر میکردم سیم برق منفجر شده، نه پیجر یکی از بستگانم.» بهگفته مستراح، تا رسیدن به بیمارستان، مردم خانوادههایشان را از روی فریادها و جراحات شناسایی میکردند.
آسوشیتدپرس با اشاره به ساختار بسته و امنیتی حزبالله مینویسد که این گروه در هفتههای نخست پس از حمله، دسترسی خبرنگاران به قربانیان را محدود کرده بود. در نهایت، انجمن مجروحان حزبالله، فهرستی از افرادی را در اختیار این خبرگزاری قرار داد که داوطلب گفتوگو شده بودند. از میان آنها، شش نفر حاضر به مصاحبه شدند؛ شامل دو زن، دو کودک ۱۲ ساله، یک مبلغ دینی و یک رزمنده حزبالله.
همه این قربانیان اعضای خانواده نیروهای حزبالله هستند. همه انگشت از دست دادهاند. مردان نابینا شدهاند و زنان و کودکان یک چشم خود را از دست دادهاند. بعضی از آنها گفتند هنگام انفجار دکمهای فشار نداده بودند و پیجر بدون هشدار منفجر شد.
مصطفی چویب، مبلغ مذهبی حزبالله، گفت دو دختر خردسالش عادت داشتند با پیجر او بازی کنند. او هشدار داد که ممکن بود قربانیان بسیار بیشتری در میان کودکان باشند. او و بسیاری دیگر در این گزارش، علیرغم انتقاد از نفوذ امنیتی درونی حزبالله، همچنان از این گروه حمایت میکنند و اسرائیل را مسئول مستقیم این فاجعه میدانند.
در بخشی دیگر از گزارش، آسوشیتدپرس به وضعیت حسین دهینی، پسر ۱۲ سالهای اشاره میکند که با انفجار پیجر پدرش چشم راست خود را از دست داد و چند انگشتش قطع شد. مادرش، فاتن حیدر، گفت که بعد از انفجار، دندانهای پسرش را از روی مبل و نوک بینیاش را از کف زمین جمع کردند. حسین حالا تنها برای امتحانها به مدرسه میرود و بیشتر وقتش را با دیگر کودکان مجروح میگذراند.
آسوشیتدپرس همچنین به روایت مهدی شری، رزمنده ۲۳ ساله حزبالله پرداخته که پس از انفجار در اتاقش ابتدا تصور کرد با پهپاد هدف قرار گرفته است. او بعدها متوجه شد که انفجار پیجر بوده است. چشمانش آسیب دید، در سوریه و عراق تحت درمان قرار گرفت و حالا با یک چشم مصنوعی زندگی میکند. او میگوید ازدواجش با نامزدش از طریق تماس ویدیویی انجام شد و همسرش اکنون در بیروت پرستاری میخواند.
طبق یافتههای این گزارش، حزبالله برای جایگزینی پیجرهای فرسوده، ۱۵ هزار دستگاه جدید سفارش داده بود که ۸ هزار عدد تحویل گرفته و نیمی از آنها توزیع شده بود. حزبالله میگوید برخی پیجرها در ترکیه و پیش از رسیدن به لبنان، با هشدار این گروه توقیف شدند.
بر اساس تحقیقات داخلی حزبالله که آسوشیتدپرس به آن دست یافته، هیچیک از مقامات این گروه به همکاری با اسرائیل متهم نشدهاند. علت نفوذ امنیتی، «سهلانگاری» در زنجیره خرید پیجر اعلام شده است.
در ادامه این حمله، آسوشیتدپرس مینویسد که اسرائیل حملات بیشتری انجام داد، از جمله انفجار بیسیمهای حزبالله که ۲۵ کشته و بیش از ۶۰۰ زخمی بر جا گذاشت، و سپس موجی از حملات هوایی را آغاز کرد که به کشته شدن حسن نصرالله، رهبر حزبالله، انجامید. جنگ در ماه نوامبر گذشته به آتشبس انجامید.
به گفته آسوشیتدپرس، این عملیات بخشی از یک استراتژی چند مرحلهای اسرائیل برای وارد کردن ضربهای فلجکننده به حزبالله بود. هرچند اسرائیل مدعی است که پیجرها فقط به اعضای حزبالله فروخته شده بودند و انفجارها هدفمند بود، گزارشهای سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، این عملیات را «غیرقانونی و کور» خواندهاند.
سارا جفّال، دختر جوان بازمانده از حمله، که تاکنون ۴۵ عمل جراحی داشته، در گفتوگو با آسوشیتدپرس میگوید که ایمانش را از دست نداده و هنوز امیدوار است: «خداوند فقط به اندازه توانمان به ما سختی میدهد.»
این اقدام گابارد در حالی صورت گرفته که سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده (سیا) با انتشار این سند مخالفت کرده بود؛ تصمیمی که واکنش نگرانکننده شماری از مقامهای پیشین اطلاعاتی و هشدارهای مقامات دموکرات در کنگره را بهدنبال داشت.
به گزارش انبیسی نیوز، مقامهای سیا خواستار محرمانهماندن بخشهای کلیدی سند بودند و هشدار داده بودند که افشای برخی اطلاعات میتواند منابع انسانی و روشهای جاسوسی ایالات متحده را در معرض خطر قرار دهد.
با این حال، گابارد تصمیم گرفت گزارش پنجسالهای را که جمهوریخواهان مجلس نمایندگان در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ تهیه کرده بودند، بدون سانسور قابلتوجه منتشر کند. این اقدام، بهگفته منابع مطلع، با حمایت مستقیم ترامپ صورت گرفت.
گزارش منتشرشده حاوی ارجاعهایی به شنودهای الکترونیکی و یک منبع انسانی مخفی است که به درک ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، از رقابت انتخاباتی آمریکا در سال ۲۰۱۶ دسترسی داشته است. بر اساس این گزارش، بخش زیادی از محتوای اطلاعاتی خام و رمزگشاییشده که گفتوگوهای داخلی در ردههای بالای حاکمیت روسیه را منعکس میکرد، در سند آورده شده است.
مایکل ون لندینگهم، تحلیلگر پیشین سیا که در تدوین ارزیابی اطلاعاتی سال ۲۰۱۷ درباره دخالت روسیه نقش داشته، به انبیسی نیوز گفت که از حجم جزئیات افشاشده «شوکه شده» است. او تاکید کرد: «در این گزارش تاریخ دقیق گردآوری اطلاعات، نام بازیگران روسی و نقل قولهایی از گزارشهای اطلاعاتی خام و سری آمده است؛ چیزی که به مقامات روسیه امکان میدهد منابع احتمالی نشت اطلاعات را شناسایی کنند. این وضعیت وظیفه جامعه اطلاعاتی آمریکا را در حفظ امنیت ملی بهشدت پیچیده میکند.»
بهگفته ون لندینگهم، در دورهای که او به چنین اطلاعاتی دسترسی داشت، حتی برای خواندن آنها باید از آزمایش دروغسنج عبور میکرد و پس از امضای فرمهای ویژه، تنها اجازه داشت نسخه چاپی را در یک محیط ایمن بررسی کند.
انبیسی نیوز میافزاید که بررسی داخلی تازهای از سوی سیا درباره ارزیابیهای اطلاعاتی سال ۲۰۱۷ نیز صورت گرفته و زبان استفادهشده در آن بسیار محتاطانهتر است. در این بررسی، که در دوم ژوئیه از طبقهبندی خارج شده، فقط به وجود اطلاعات «بسیار محرمانه» درباره ترجیحات پوتین در انتخابات آمریکا اشاره شده است، بدون آنکه منبع اطلاعاتی مشخصی ذکر شود.
لری فایفر، مقام پیشین اطلاعاتی در سیا و آژانس امنیت ملی آمریکا، به انبیسی گفت که نسخه منتشرشده توسط گابارد «کمترین سطح سانسور را در میان اسناد فوقمحرمانهای دارد که تاکنون دیدهام». او هشدار داد که چنین اقداماتی میتواند «جان منابع انسانی خارجی را که با خطر بسیار برای انتقال اطلاعات حیاتی به ایالات متحده تلاش میکنند، در معرض تهدید جدی قرار دهد.»
در واکنش به این اقدام، مارک وارنر، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته اطلاعات سنا، نیز هشدار داده است که چنین تصمیمهایی میتواند روند جمعآوری اطلاعات از منابع حساس را با مشکل مواجه کند و به توانایی ایالات متحده برای حفاظت از خود آسیب بزند.
تولسی گابارد در کنفرانسی خبری در کاخ سفید در ۲۳ ژوئیه گفته بود که سند مذکور ثابت میکند دولت باراک اوباما اطلاعات مربوط به دخالت روسیه به نفع ترامپ را جعل کرده است؛ ادعایی که رییسجمهوری پیشین آمریکا و دیگر مقامات وقت آن را بیاساس خواندهاند.
با این حال، شماری از مقامات دولت ترامپ، از جمله جان رتکلیف، نیز اسناد مشابهی را از طبقهبندی خارج کرده و مدعی شدهاند که دولت اوباما تلاش کرده نقش روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ را بزرگنمایی کرده و ریاستجمهوری ترامپ را تضعیف کند.
در مقابل، گزارشی جامع و دوحزبی از سوی کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا در سال ۲۰۲۰ نتیجهگیری جامعه اطلاعاتی مبنی بر حمایت کرملین از پیروزی ترامپ را تایید کرد. همچنین جان دورهام، بازرس ویژه منصوب ترامپ، در بررسی خود هیچ شواهدی از وجود توطئه مجرمانه از سوی کارزار هیلاری کلینتون یا دولت اوباما برای تخریب ترامپ نیافت.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، نیز در نشست خبری مشترک با دونالد ترامپ در هلسینکی در سال ۲۰۱۸ صراحتاً گفت که ترجیح میداده ترامپ در انتخابات پیروز شود.
کابینه امنیتی اسرائیل قرار است پنجشنبه طرحی برای گسترش جنگ تصویب کند و به گفته این مقامها، ترامپ تصمیم گرفته اجازه دهد اسرائیل بهطور مستقل در این باره تصمیم بگیرد.
اکسیوس به نقل از یک مشاور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نوشت: «حاضر نیستیم در این وضعیت بنبست باقی بمانیم و تسلیم خواستههای حماس شویم — بنابراین در عمل فقط یک گزینه باقی میماند: انجام یک اقدام قاطع. این آخرین کارتی است که در دست داریم.»
یک مقام آمریکایی هم گفت انتشار ویدیویی از سوی حماس که در آن یک گروگان اسرائیلی مشغول کندن قبر خود است، بر ترامپ تاثیر گذاشت. این مقام افزود: «این ویدیو بر رییسجمهور تاثیر گذاشت، و او اجازه میدهد اسرائیل هر کاری لازم است انجام دهد.»
در عین حال، این مقام آمریکایی تاکید کرد دولت ترامپ از الحاق بخشهایی از غزه به خاک اسرائیل — که گفته میشود از جمله گزینههای مطرح در اسرائیل است — حمایت نمیکند.
مارکو روبیو: تا وقتی حماس منحل نشود، صلحی در راه نخواهد بود
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده نیز با تاکید بر ضرورت انحلال گروه حماس برای دستیابی به صلح پایدار در غزه، گفت تا زمانی که این گروه تروریستی وجود دارد، درگیری در منطقه ادامه خواهد داشت.
بهگزارش شبکه فاکس بیزنس، وزیر خارجه دولت ترامپ روز چهارشنبه در گفتوگویی تلویزیونی با لری کادلو، سه بحران اصلی را در ارتباط با غزه برشمرد و هشدار داد که تمرکز افکار عمومی جهانی تنها بر بُعد انسانی این بحران، موجب غفلت از دو مسئله حیاتی دیگر شده است: گروگانهای اسرائیلی در دست حماس و ضرورت خلع سلاح کامل این گروه.
روبیو گفت: «بحران انسانی در غزه باید حل شود، اما نمیتوانیم اجازه دهیم این کمکها به حماس برسد. همزمان، ۲۰ گروگان بیگناه همچنان در شرایطی وحشتناک در تونلهای زیرزمینی نگهداری میشوند و هیچ بحثی درباره لزوم خلع سلاح و انحلال حماس در جریان نیست.»
او با اشاره به ارتباطات مستمر خود با مقامات اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر تصریح کرد که تصمیمگیری درباره عملیات نظامی در غزه بهطور کامل در اختیار اسرائیل است. روبیو افزود: «رییسجمهوری گفته است که تصمیم در مورد امنیت اسرائیل باید به دست خود آنها باشد. ما با بسیاری از اعضای دولت اسرائیل، از جمله نخستوزیر، در تماس دائم هستیم.»
وزیر خارجه آمریکا با انتقاد از کمتوجهی به مسئله گروگانها، هشدار داد که فقدان اقدام جدی برای مهار حماس میتواند به تکرار جنگ در آینده منجر شود. او گفت: «تا زمانیکه حماس وجود داشته باشد، صلح واقعی ممکن نیست. اگر این گروه باقی بماند، جنگ دوباره آغاز خواهد شد.»
روبیو همچنین افزود که این موضع نهتنها متعلق به آمریکا و اسرائیل است، بلکه در کشورهای عربی نیز طرفدارانی دارد. او گفت: «حتی اتحادیه عرب هم این را پذیرفته که اگر حماس بهعنوان یک گروه مسلح در غزه باقی بماند، صلحی در کار نخواهد بود.»
او در پایان با تاکید بر لزوم تمرکز بر «دو مسئله اساسی» در غزه، یعنی آزادی همه گروگانها و انحلال کامل ساختار نظامی و حکومتی حماس، گفت: «نمیتوانیم این دو موضوع را نادیده بگیریم. بدون رسیدگی به آنها، بحران غزه پایان نخواهد یافت.»
رییسجمهوری برزیل در گفتوگو با خبرگزاری رویترز از اقامتگاه ریاستجمهوری در برازیلیا گفت: «روزی که احساس کنم ترامپ آماده مذاکره است، لحظهای در تماس گرفتن با او تردید نمیکنم. اما امروز، حسم میگوید که او علاقهای به مذاکره ندارد و من خودم را تحقیر نمیکنم.»
با وجود آنکه صادرات برزیل اکنون مشمول یکی از بالاترین تعرفههایی شده که دولت ترامپ وضع کرده، لولا اعلام کرد که دولتش قصد ندارد بهطور متقابل تعرفههایی وضع کند، اما همچنان بر مذاکرات در سطح وزارتی تمرکز خواهد کرد.
او همچنین خاطرنشان کرد که روابط دوجانبه میان آمریکا و برزیل به «پایینترین سطح در ۲۰۰ سال گذشته» رسیده و این را ناشی از ارتباط دادن تعرفههای جدید آمریکا با خواست ترامپ برای توقف پیگرد قضایی ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین راستگرای برزیل، دانست.
به گفته لولا، دیوان عالی برزیل که پرونده بولسونارو را رسیدگی میکند، «اهمیتی به اظهارات ترامپ نمیدهد و نباید هم بدهد.» او افزود: «بولسونارو باید بهخاطر تحریک ترامپ به مداخله، یک دادگاه دیگر هم ببیند. او خائن به میهن است.»
لولا همچنین با اشاره به کودتای نظامی سال ۱۹۶۴ که با حمایت آمریکا رخ داد، گفت: «ما مداخله آمریکا در کودتای ۶۴ را قبلا بخشیده بودیم. اما این بار، مداخله کوچکی نیست. این رییسجمهوری ایالات متحده است که فکر میکند میتواند برای کشوری مستقل مثل برزیل تعیین تکلیف کند. این غیرقابلقبول است.»
با وجود انتقادات، رییسجمهوری برزیل تاکید کرد که مشکل شخصی با ترامپ ندارد و احتمال دیدار با او ماه آینده در اجلاس سازمان ملل یا کنفرانس اقلیمی سازمان ملل در نوامبر وجود دارد. با این حال، لولا رفتارهای ترامپ با دیگر رهبران جهانی، از جمله سیریل رامافوزا رییسجمهوری آفریقای جنوبی و ولودیمیر زلنسکی رییسجمهوری اوکراین را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «تحقیر دیگران توسط یک رییسجمهوری، غیرعادی است. من به همه احترام میگذارم و انتظار احترام دارم.»
لولا همچنین تصریح کرد که وزرای کابینهاش در تلاش برای گشودن کانالهای گفتوگو با همتایان آمریکایی خود هستند، اما در عین حال دولت او تمرکز خود را بر اتخاذ تدابیر داخلی برای کاهش اثرات اقتصادی ناشی از تعرفههای آمریکا و حفظ «مسئولیتپذیری مالی» گذاشته است.
او همچنین گفت که در حال برنامهریزی برای تماس با رهبران گروه بریکس از جمله هند و چین است تا امکان واکنش مشترک به تعرفههای آمریکا را بررسی کند.
رییسجمهوری برزیل در پایان به طرحهایی برای تدوین یک سیاست ملی جدید در حوزه منابع معدنی استراتژیک کشورش اشاره کرد و آن را موضوعی مرتبط با «حاکمیت ملی» دانست تا از صادرات خام و فاقد ارزشافزوده فاصله گرفته شود.
