بهدنبال اعمال تعرفههای جدید آمریکا علیه کالاهای صادراتی برزیل که تا ۵۰ درصد افزایش یافت، لولا داسیلوا تاکید کرد که در شرایط فعلی هیچ دلیلی برای تماس مستقیم با دونالد ترامپ نمیبیند و چنین اقدامی را نوعی «تحقیر» توصیف کرد.
رییسجمهوری برزیل در گفتوگو با خبرگزاری رویترز از اقامتگاه ریاستجمهوری در برازیلیا گفت: «روزی که احساس کنم ترامپ آماده مذاکره است، لحظهای در تماس گرفتن با او تردید نمیکنم. اما امروز، حسم میگوید که او علاقهای به مذاکره ندارد و من خودم را تحقیر نمیکنم.»
با وجود آنکه صادرات برزیل اکنون مشمول یکی از بالاترین تعرفههایی شده که دولت ترامپ وضع کرده، لولا اعلام کرد که دولتش قصد ندارد بهطور متقابل تعرفههایی وضع کند، اما همچنان بر مذاکرات در سطح وزارتی تمرکز خواهد کرد.
او همچنین خاطرنشان کرد که روابط دوجانبه میان آمریکا و برزیل به «پایینترین سطح در ۲۰۰ سال گذشته» رسیده و این را ناشی از ارتباط دادن تعرفههای جدید آمریکا با خواست ترامپ برای توقف پیگرد قضایی ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین راستگرای برزیل، دانست.
به گفته لولا، دیوان عالی برزیل که پرونده بولسونارو را رسیدگی میکند، «اهمیتی به اظهارات ترامپ نمیدهد و نباید هم بدهد.» او افزود: «بولسونارو باید بهخاطر تحریک ترامپ به مداخله، یک دادگاه دیگر هم ببیند. او خائن به میهن است.»
لولا همچنین با اشاره به کودتای نظامی سال ۱۹۶۴ که با حمایت آمریکا رخ داد، گفت: «ما مداخله آمریکا در کودتای ۶۴ را قبلا بخشیده بودیم. اما این بار، مداخله کوچکی نیست. این رییسجمهوری ایالات متحده است که فکر میکند میتواند برای کشوری مستقل مثل برزیل تعیین تکلیف کند. این غیرقابلقبول است.»
با وجود انتقادات، رییسجمهوری برزیل تاکید کرد که مشکل شخصی با ترامپ ندارد و احتمال دیدار با او ماه آینده در اجلاس سازمان ملل یا کنفرانس اقلیمی سازمان ملل در نوامبر وجود دارد. با این حال، لولا رفتارهای ترامپ با دیگر رهبران جهانی، از جمله سیریل رامافوزا رییسجمهوری آفریقای جنوبی و ولودیمیر زلنسکی رییسجمهوری اوکراین را مورد انتقاد قرار داد و گفت: «تحقیر دیگران توسط یک رییسجمهوری، غیرعادی است. من به همه احترام میگذارم و انتظار احترام دارم.»
لولا همچنین تصریح کرد که وزرای کابینهاش در تلاش برای گشودن کانالهای گفتوگو با همتایان آمریکایی خود هستند، اما در عین حال دولت او تمرکز خود را بر اتخاذ تدابیر داخلی برای کاهش اثرات اقتصادی ناشی از تعرفههای آمریکا و حفظ «مسئولیتپذیری مالی» گذاشته است.
او همچنین گفت که در حال برنامهریزی برای تماس با رهبران گروه بریکس از جمله هند و چین است تا امکان واکنش مشترک به تعرفههای آمریکا را بررسی کند.
رییسجمهوری برزیل در پایان به طرحهایی برای تدوین یک سیاست ملی جدید در حوزه منابع معدنی استراتژیک کشورش اشاره کرد و آن را موضوعی مرتبط با «حاکمیت ملی» دانست تا از صادرات خام و فاقد ارزشافزوده فاصله گرفته شود.
بر اساس این گزارش، جزئیات این برنامهها در جریان تماس تلفنی ترامپ با رهبران اروپایی در روز چهارشنبه ارائه شده است. در این دیدارها، که تنها میان ترامپ، پوتین و زلنسکی خواهد بود، هیچ مقام اروپایی حضور نخواهد داشت.
ترامپ چهارشنبه تایید کرد که پس از دیدار «بسیار سازنده» استیو ویتکاف با پوتین، با برخی رهبران اروپایی گفتوگو کرده است. ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نوشت: «نماینده ویژه من، استیو ویتکوف، دیداری بسیار ثمربخش با رییسجمهوری روسیه داشت. پیشرفت بزرگی حاصل شد! همه موافقاند که این جنگ باید به پایان برسد و ما در روزها و هفتههای آینده برای آن تلاش خواهیم کرد.»
این دیدار در حالی صورت گرفت که واشینگتن آماده میشود از روز جمعه تحریمهای ثانویهای را علیه مسکو و کشورهای طرف معامله با آن اعمال کند. با وجود آنکه مذاکرات مثبت ارزیابی شده، اما انتظار میرود این تحریمها طبق برنامه اجرا شود.
ساعاتی پس از انتشار این خبر، ترامپ که در مراسمی در کاخ سفید با خبرنگاران سخن میگفت اعلام کرد که دیدار با ولادیمیر پوتین ممکن است بهزودی برگزار شود. او ضمن اشاره به پیشرفتهای حاصلشده در گفتوگوها با روسیه، گفت که همچنان در حال بررسی اعمال تحریمهای جدید علیه این کشور است. به گفته او، تحریمهای ثانویه بیشتری نیز در راه است، اما تصمیم نهایی درباره تعرفههای روسیه هنوز اتخاذ نشده است.
مارک روبیو: هنوز راه درازی در پیش داریم
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکس بیزینس درباره تلاشها برای پایان جنگ اوکراین گفت: «امروز روز خوبی بود، اما هنوز راه درازی در پیش داریم و موانع زیادی باقی مانده است.»
او تاکید کرد که «عناصر کلیدی برای پایان جنگ روسیه و اوکراین، جنبههای سرزمینی خواهند داشت» و افزود: «اکنون درک بهتری از شرایطی داریم که روسیه تحت آنها ممکن است جنگ را متوقف کند.»
روبیو با اشاره به پیشرفت اخیر گفت: «برای نخستینبار از ۲۰ ژانویه تاکنون، چند نمونه مشخص در اختیار داریم از چیزهایی که روسیه ممکن است در ازای پایان جنگ درخواست کند.»
دیپلمات ارشد آمریکا در ادامه افزود: «در حال حاضر در مرحلهای نیستیم که رییسجمهوری ترامپ مجبور باشد تصمیم نهایی درباره تحریمهای روسیه اتخاذ کند.»
او همچنین گفت احتمال دارد ترامپ طی چند روز آینده با ولادیمیر پوتین گفتوگو کند، اما فعلاً تماسی میان دو رهبر برنامهریزی نشده است.
روبیو در پاسخ به سوالی درباره احتمال اعمال تحریمهای ثانویه علیه روسیه در روز جمعه گفت: «رئیسجمهوری در ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده در اینباره تصمیم خواهد گرفت.»
او درباره احتمال دیدار میان ترامپ و پوتین در هفته آینده نیز گفت: «هنوز مشخص نیست، همهچیز بستگی به میزان پیشرفت مذاکرات دارد.»
کاخ سفید: هنوز مکان این دیدار مشخص نیست
رویترز نیز گزارش داد که کاخ سفید اعلام کرد رییس جمهوری روسیه نیز خواهان دیدار با دونالد ترامپ شده و رییسجمهوری آمریکا آمادگی خود را برای گفتوگو با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی اعلام کرده است. هنوز مکان این دیدار مشخص نیست، اما به گفته مقامهای کاخ سفید، احتمال دارد هفته آینده برگزار شود.
در همین حال، یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، گفت این دیدار که حدود سه ساعت به طول انجامیده، «مفید و سازنده» بوده و دو طرف در آن «سیگنالهایی» درباره مسئله اوکراین رد و بدل کردهاند. او افزود تا زمانی که ویتکاف گزارش خود را به ترامپ ارائه نکند، جزئیات بیشتری منتشر نخواهد شد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نیز در واکنش به تحولات اخیر، در سخنرانی شبانه خود اعلام کرد: «بهنظر میرسد روسیه حالا بیشتر به آتشبس تمایل دارد. فشارها جواب داده، اما باید مراقب فریبکاری در جزئیات باشیم، چه نسبت به ما و چه نسبت به آمریکا.»
زلنسکی همچنین در پلتفرم ایکس نوشت که درباره سفر ویتکوف به مسکو با ترامپ گفتوگو کرده و بر عزم اوکراین برای دفاع از استقلال خود و دستیابی به صلح عادلانه تاکید کرده است. او گفت که رهبران اروپایی نیز در تماسها با ترامپ مشارکت داشتهاند.
تعرفه علیه هند و چین به دلیل خرید نفت روسیه
در ادامه این تحولات، ترامپ روز چهارشنبه با صدور فرمانی، تعرفه واردات کالا از هند را بهدلیل ادامه واردات نفت روسیه ۲۵ درصد افزایش داد. این تصمیم موجب شد تعرفه برخی کالاهای هندی به سطح بیسابقه ۵۰ درصد برسد. با این حال، اقدامی مشابه برای چین که همچنان نفت روسیه وارد میکند، اعلام نشد.
کرملین تهدید آمریکا به مجازات کشورهایی که با روسیه تجارت دارند را «غیرقانونی» خوانده است. هنوز مشخص نیست که روسیه در دیدار اخیر چه پیشنهادی برای جلوگیری از این تحریمها مطرح کرده است.
اوشاکوف در گفتوگو با رسانه روسی زوزدا گفت: «از سوی ما برخی سیگنالها درباره مسئله اوکراین منتقل شد و پاسخهای متقابلی نیز از سوی ترامپ دریافت کردیم.»
همزمان، بلومبرگ و وبسایت روسی «دِ بِل» گزارش دادند که کرملین ممکن است پیشنهاد توقف حملات هوایی دو طرف را بهعنوان گام اولیه برای کاهش تنشها مطرح کرده باشد؛ پیشنهادی که نخستین بار توسط الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس، در دیدار با پوتین بیان شد.
با این حال، این پیشنهاد هنوز با خواسته آمریکا و اوکراین برای آتشبس کامل و فوری فاصله دارد.
بر اساس گزارش رویترز، از زمان آغاز مذاکرات مستقیم صلح در ماه مه، روسیه شدیدترین حملات هوایی جنگ را انجام داده که تنها در کییف، پایتخت اوکراین، بیش از ۷۲ کشته بر جای گذاشته است. ترامپ این حملات را «نفرتانگیز» خوانده است.
اوکراین نیز به حملات به پالایشگاهها و زیرساختهای نفتی روسیه ادامه داده است. زلنسکی چهارشنبه اعلام کرد که روسیه به یک ایستگاه پمپاژ گاز در جنوب اوکراین حمله کرده تا به آمادهسازیهای زمستانی لطمه بزند. مسکو ادعا کرده این حملات، زیرساختهای نظامی را هدف قرار دادهاند.
آندری یرماک، رییس دفتر زلنسکی، نیز در تلگرام نوشت که توقف کامل جنگ و برگزاری اجلاس رهبران برای صلح ضروری است: «جنگ باید متوقف شود و فعلاً توپ در زمین روسیه است.»
سه منبع نزدیک به کرملین به رویترز گفتهاند که پوتین بعید است در برابر اولتیماتوم ترامپ درباره تحریمها عقبنشینی کند، زیرا معتقد است در حال پیروزی در جنگ است و دستیابی به اهداف نظامی را بر بهبود روابط با آمریکا ترجیح میدهد. به گفته این منابع، پوتین نمیخواهد ترامپ را خشمگین کند، اما دستیابی به دستاوردهای نظامی برای او در اولویت است.
این منابع همچنین گفتند که پوتین خواهان شروطی برای صلح است که شامل: تعهد قانونی به عدم گسترش ناتو به شرق، بیطرفی اوکراین، حمایت از حقوق روسزبانها و پذیرش دستاوردهای سرزمینی روسیه میشود؛ شروطی که از سوی اوکراین رد شده است.
زلنسکی تاکید کرده که اوکراین هرگز حاکمیت روسیه بر مناطق اشغالی را به رسمیت نخواهد شناخت و تصمیم برای پیوستن به ناتو، «حق حاکمیتی» این کشور است.
استیو ویتکاف، میلیاردر حوزه املاک که پیشزمینه دیپلماتیک ندارد، از ژانویه به تیم ترامپ پیوسته و مامور پیشبرد مذاکرات آتشبس در جنگهای اوکراین و غزه و همچنین بحران هستهای ایران شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین چهارشنبه ۱۵ مرداد اعلام کرد با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفتوگوی تلفنی داشته و در این تماس از حمایت اوکراین از صلح «قابل اعتماد» خبر داده است.
زلنسکی با تاکید بر این که «روسیه باید این جنگ را پایان دهد» گفت این پایان باید «عادلانه» باشد.
به گفته او «مشاوران امنیتی از اوکراین و کشورهای متحد قرار است در آینده نزدیک برای گفتوگو درباره صلح گردهم آیند».
رییسجمهوری اوکراین تاکید کرد: «فشار بر روسیه مؤثر بوده، اما نباید اجازه دهیم ما را فریب دهند.»
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «فرستاده ویژه من، استیو ویتکاف، بهتازگی دیداری بسیار سازنده با رییسجمهوری روسیه، ولادیمیر پوتین، داشت.»
او افزود: «همه بر این باورند که این جنگ باید پایان یابد، و ما در روزها و هفتههای آینده برای تحقق این هدف تلاش خواهیم کرد.»
به گفته ترامپ، پس از پایان این دیدار، او برخی از متحدان اروپایی واشینگتن را از روند مذاکرات آگاه کرده است.
ترامپ پیشتر هشدار داده بود در صورت خودداری روسیه از پذیرش صلح، تحریمهای جدیدی علیه خریداران نفت و گاز روسیه اعمال خواهد کرد. او از جمله کشورهای هدف این تحریمها را هند و چین دانسته است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت پس از بازگشت ویتکاف از مسکو، دولت آمریکا بهزودی درباره احتمال اجرای تحریمهای جدید بیانیه خواهد داد.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی روسیه نیز اعلام کرد دو طرف درباره موضوع اوکراین «برخی سیگنالها» رد و بدل کردند.
او افزود: «گفتوگوی بسیار مفید و سازندهای داشتیم، اما تا زمانی که ویتکاف به ترامپ گزارش ندهد، جزئیات بیشتری منتشر نخواهیم کرد.»
کریل دیمیتریف، نماینده سرمایهگذاری روسیه نیز که ویتکاف را در بدو ورود به مسکو همراهی کرده بود، در شبکههای اجتماعی نوشت: «دیالوگ پیروز خواهد شد.»
منابع نزدیک به پوتین به خبرگزاری رویترز گفتند بعید است رییسجمهوری روسیه در برابر ضربالاجل ترامپ کوتاه بیاید، چرا که رسیدن به اهداف جنگی را اولویت خود میداند.
آنها افزودند که اگرچه پوتین علاقهمند به بهبود روابط با غرب است، اما تحقق اهداف نظامی برایش اهمیت بیشتری دارد.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۵ مرداد در گزارشی نوشت نارندرا مودی، نخستوزیر هند، قرار است ۹ شهریور برای شرکت در نشست سران سازمان همکاری شانگهای (SCO) به شهر تیانجین چین سفر کند.
این نخستین سفر مودی به چین از تابستان ۱۳۹۷ است. روابط میان دو کشور پس از درگیری نظامی مرزی در هیمالیا در سال ۱۳۹۹ به شدت تیره شد، اما دیدار اخیر مودی و شی جینپینگ در حاشیه نشست بریکس در روسیه، زمینهای برای کاهش تنشها فراهم کرد.
این سفر در شرایطی انجام میشود که روابط دهلینو و واشینگتن دچار بحران بیسابقهای شده است.
تعرفههای ترامپ هند را دور میکند؟
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اخیرا بالاترین تعرفهها را در میان کشورهای آسیایی بر کالاهای وارداتی از هند اعمال کرده و تهدید کرده در صورت ادامه واردات نفت از روسیه، مجازاتهای بیشتری علیه دهلینو اعمال خواهد کرد.
همزمان، آجیت دووال، مشاور امنیت ملی هند نیز در روسیه بهسر میبرد تا درباره خرید نفت و همکاریهای دفاعی، از جمله تحویل سامانه پدافند هوایی اس-۴۰۰، با مقامات کرملین گفتوگو کند.
بهگفته منابع آگاه، سفر سوبراهمانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند نیز در هفتههای آینده به روسیه برنامهریزی شده است.
ارزیابی اولیه دولت هند نشان میدهد که سیاستهای جدید تجاری آمریکا میتواند مزیت رقابتی هند را در صادرات حدود ۶۴ میلیارد دلاری به ایالات متحده تضعیف کند؛ این رقم ۸۰ درصد کل صادرات هند به آمریکا را تشکیل میدهد.
هرچند نسبت صادرات به تولید ناخالص داخلی چهار تریلیون دلاری هند پایین است، اما فشار بر رشد اقتصادی بیتاثیر نخواهد بود.
بانک مرکزی هند چهارشنبه پیشبینی رشد اقتصادی سال جاری (تا مارس آینده) را بدون تغییر ۶.۵ درصد حفظ کرد و با وجود تنشهای تجاری، نرخ بهره را نیز ثابت نگه داشت.
ارزیابی دولتی همچنین نشان میدهد اگر مجازات ۱۰ درصدی برای واردات نفت از روسیه اجرایی شود، مجموع تعرفههای آمریکا علیه هند ممکن است به ۳۵ درصد برسد.
هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۱ میلیارد دلار کالا به آمریکا صادر کرده است.
تحلیلگران میگویند سفر مودی به چین در این برهه، نهتنها نشانهای از تلاش برای تنوعبخشی به روابط راهبردی هند است، بلکه ممکن است آغازگر فصل تازهای از همکاریهای منطقهای میان کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای باشد.
گاردین چهارشنبه ۱۵ مرداد در گزارشی نوشت اسرائیل از این تماسهای ذخیرهشده برای حملات هوایی، بازداشت و حتی حذف هدفمند افراد استفاده کرده است.
به گزارش گاردین، در سال ۲۰۲۱ یوسی سریئل، فرمانده وقت واحد ۸۲۰۰ ارتش اسرائیل، در دفتر مرکزی مایکروسافت با ساتیا نادلا، مدیرعامل این شرکت، دیدار کرد تا درباره ذخیرهسازی اطلاعات فوقمحرمانه ارتش اسرائیل در فضای ابری (کلاد) مایکروسافت گفتوگو کند.
این دیدار به همکاری ویژهای منجر شد که طی آن، بخشی اختصاصی و ایزوله از پلتفرم ازیور (Azure) برای واحد ۸۲۰۰ راهاندازی شد.
تحقیقات گاردین بر پایه اسناد درز کرده از مایکروسافت و گفتوگو با ۱۱ منبع مطلع، نشان میدهد که این فضا برای ساخت سامانهای بیسابقه و وسیع جهت جمعآوری و نگهداری مکالمات تلفنی روزانه میلیونها فلسطینی در کرانه باختری و غزه مورد استفاده قرار گرفته است؛ پروژهای که در داخل واحد ۸۲۰۰ با شعار «یک میلیون تماس در هر ساعت» شناخته میشود.
این سامانه ابتدا برای کرانه باختری طراحی شد و هدف آن نه شنود اهداف خاص، بلکه نظارت مداوم بر کل جمعیت فلسطینیها با استفاده از تحلیلهای هوش مصنوعی بود.
به گفته یکی از منابع، «ناگهان کل جمعیت به دشمن تبدیل شد.»
بر اساس گزارش، مهندسان مایکروسافت در طراحی لایههای امنیتی این سامانه با واحد ۸۲۰۰ همکاری مستقیم داشتند.
تا ژوئیه ۲۰۲۵، بیش از ۱۱ هزار و ۵۰۰ ترابایت از دادههای نظامی اسرائیل (معادل حدود ۲۰۰ میلیون ساعت مکالمه صوتی) در مراکز داده مایکروسافت در هلند و ایرلند ذخیره شده است.
این دادهها به افسران اطلاعاتی امکان میدهد مکالمات هر فرد را در صورت لزوم بازپخش کنند. این اطلاعات در برخی موارد برای طراحی حملات هوایی، بازداشت افراد بدون مدرک کافی، یا حتی توجیه کشتار هدفمند استفاده شده است.
مایکروسافت در واکنش به این افشاگری گفته است که اطلاعی از نوع دادههای ذخیرهشده از سوی واحد ۸۲۰۰ ندارد و هدف از همکاری با این نهاد، تقویت امنیت سایبری اسرائیل بوده است.
با این حال، اسناد داخلی شرکت نشان میدهد که برخی از کارکنان مایکروسافت، بهویژه کارمندان سابق واحد ۸۲۰۰، از ماهیت دادهها مطلع بودهاند.
واحد ۸۲۰۰، مشابه آژانس امنیت ملی آمریکا، مسئول جمعآوری اطلاعات سیگنالی است. سخنگوی ارتش اسرائیل گفته است همه همکاریها بر اساس توافقهای قانونی انجام شده و این فعالیتها مطابق با قوانین بینالمللی برای مقابله با تروریسم انجام میشود.
سازمانهای حقوق بشری و بخشی از کارکنان مایکروسافت این پروژه را به مشارکت در جنایات جنگی متهم کردهاند.
برخی منابع میگویند سامانه کلاد نقش فعالی در عملیاتهای نظامی پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس داشته است؛ حملاتی که بیش از ۱۲۰۰ کشته در اسرائیل بر جای گذاشت.
به گفته منابع اطلاعاتی، استفاده از این سامانه در جنگ غزه افزایش یافته و علیرغم تخریب زیرساختهای مخابراتی غزه، اطلاعات ذخیرهشده همچنان برای برنامهریزی عملیاتهای نظامی کاربرد دارد.
یکی از منابع میگوید ارتش اسرائیل اکنون به دنبال «کنترل بلندمدت» بر غزه است و این سامانه بهعنوان ابزاری راهبردی در این مسیر مورد توجه قرار گرفته است.
