به گزارش منابع رسمی، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز جمعه میزبان الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، و نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در یک «مراسم رسمی امضای صلح» در کاخ سفید خواهد بود.
ترامپ اعلام کرده است که همزمان با این رویداد، توافقنامههای دوجانبه اقتصادی میان آمریکا و دو کشور نیز امضا خواهد شد.
این نشست در ادامه تلاشهای چندماهه دولت ترامپ برای حل اختلافات دیرینه دو کشور قفقاز جنوبی برگزار میشود. ماه گذشته، رهبران آذربایجان و ارمنستان در امارات متحده عربی دیدار کرده بودند، اما نتیجه مشخصی از آن دیدار اعلام نشد. پیش از این رویترز گزارش داده بود که واشنگتن این صلح را پیششرطی کلیدی برای پیوستن آذربایجان به توافقات «ابراهیم» میداند؛ توافقاتی که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ با هدف عادیسازی روابط برخی کشورهای مسلمان با اسرائیل امضا شد.
با وجود اینکه آذربایجان و برخی کشورهای آسیای مرکزی از پیش روابط دیرینهای با اسرائیل دارند، گسترش توافقات ابراهیم به این کشورها، به گفته منابع آگاه، بیشتر جنبه نمادین خواهد داشت و تمرکز اصلی بر تقویت همکاریهای تجاری و نظامی است. با این حال، تا پیش از صلح با ارمنستان، پیشبرد چنین توافقی برای باکو امکانپذیر نخواهد بود.
ابعاد ژئوپلیتیکی برای ایران
آذربایجان همسایه شمالی ایران است و روابط تهران و باکو در سالهای اخیر فراز و نشیبهای زیادی داشته است. یکی از مهمترین نقاط تنش، پروژه «کریدور زنگزور» است که آذربایجان آن را مسیری راهبردی برای اتصال به جمهوری خودمختار نخجوان و سپس ترکیه میداند. این دالان از استان سیونیک در جنوب ارمنستان، که با ایران هممرز است، عبور میکند و به گفته مقامهای آذربایجان، یک مسیر ترانزیتی بینالمللی خواهد بود.
جمهوری اسلامی نسبت به این پروژه موضع محتاطانهای اتخاذ کرده و وزارت خارجه حکومت ایران بارها تاکید کرده است که هرگونه تغییر در مسیرهای مواصلاتی نباید به «خدشه در تمامیت ارضی و مرزهای شناختهشده بینالمللی» یا تغییر ژئوپلیتیک منطقه بینجامد. به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ایران حامی گسترش همکاریهای منطقهای است، اما هرگونه پروژهای باید با رعایت حساسیتهای مرزی و امنیتی همراه باشد.
با توجه به پیوند احتمالی این صلح با توافقات ابراهیم و همکاری نزدیکتر با اسرائیل، این رویداد میتواند بر معادلات منطقهای و موازنه قدرت در مرزهای شمالی ایران اثرگذار باشد. در صورت تحقق توافق صلح و پیشرفت پروژههای اتصال منطقهای، به باور تحلیلگران توازن ژئوپلیتیک در قفقاز جنوبی وارد مرحلهای تازه خواهد شد که بهطور مستقیم بر منافع و محاسبات راهبردی تهران تاثیر خواهد گذاشت.
در این بیانیه که به امضای جِب بوش، رئیس این مجموعه، و مارک دی. والاس، مدیرعامل این نهاد رسیده، از موضعگیری آمریکا و کشورهای اروپایی علیه «اقدامات سرکوبگرانه رژیم ایران در خاک کشورهای غربی» استقبال شده است. این دو مقام تأکید کردهاند که در ماههای اخیر، جمهوری اسلامی تلاشهای خود را برای هدف قرار دادن غیرنظامیان، بهویژه در میان ایرانیان مهاجر و جامعه یهودیان در اروپا و آمریکای شمالی، افزایش داده است. به گفته آنان، تازهترین نمونه این اقدامات، تهدید مستقیم به مرگ ۴۵ روزنامهنگار شبکه ایران اینترنشنال از سوی وزارت اطلاعات و امنیت حکومت ایران است.
«اتحاد علیه ایران هستهای» این اقدامات را نقض آشکار حاکمیت سرزمینی اروپا و آمریکا دانسته و بر لزوم پاسخ شدید تاکید کرده است. این نهاد هشدار داده که صدور بیانیههای محکومیت بهتنهایی کافی نیست و باید همراه با کارزار انزوای دیپلماتیک، تحریمهای هدفمند و حتی تهدید معتبر به استفاده از نیروی نظامی باشد. به باور این سازمان، برخورد صرفاً پلیسی و امنیتی با طرحهای تروریستی، بدون پیامدهای سیاسی و راهبردی، تنها موجب جسورتر شدن جمهوری اسلامی خواهد شد.
این بیانیه همچنین هشدار میدهد که پس از تضعیف «بازدارندگی رژیم ایران» در پی جنگ ۱۲ روزه، خطر طرحهای تروریستی علیه جوامع یهودی و ایرانیان مهاجر افزایش یافته است. این سازمان مدعی است که رهبر جمهوری اسلامی همچنان شبکهای از مراکز نفوذ در اروپا و آمریکای شمالی را حفظ کرده که در ظاهر فعالیت مشروع دارند، اما در عمل به گسترش افراطگرایی اسلامگرایانه، یهودستیزی و جذب نیرو برای فعالیتهای تروریستی میپردازند.
در بخش دیگری از بیانیه، این سازمان تاکید کرده که بریتانیا و اتحادیه اروپا باید هرچه سریعتر به ایالات متحده بپیوندند و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهند. همچنین، گسترش فوری تحریمهای مرتبط با تروریسم علیه وزارت اطلاعات حکومت ایران، به دلیل افزایش فعالیتهای آن در خاک کشورهای غربی، ضروری دانسته شده است.
این بیانیه در حالی منتشر میشود که فشارها برای اتخاذ رویکرد سختگیرانهتر علیه تهران در حوزه امنیتی و مقابله با تهدیدات فرامرزی رو به افزایش است.
این شرکت در بیانیهای که پنجشنبه ۱۶ مرداد منتشر شد، نوشت: «این سیستم یکپارچه، میداند چه زمانی پاسخ سریع بدهد و چه زمانی با تفکر عمیق، پاسخهایی در سطح تخصصی ارائه کند.»
نسل پنجم چتجیپیتی در دسترس همه کاربران قرار دارد، با این تفاوت که کاربران اشتراک پلاس از میزان استفاده بیشتری برخوردارند و مشترکین پرو به نسخهای با نام GPT‑5 Pro دسترسی دارند که «توانایی استدلال گستردهتری برای ارائه پاسخهای دقیقتر و جامعتر» دارد.
اوپنایآی اعلام کرد که نسل جدید چتجیپیتی در زمینه کدنویسی، «قدرتمندترین مدل کدنویسی» این شرکت است.
همچنین در زمینه نگارش و خلاقیت، این نسل جدید «توانمندترین توانایی نویسندگی» این شرکت تاکنون است.
اوپنایآی نوشت: «این مدل میتواند ایدههای خام را به نوشتههایی تاثیرگذار، عمیق و دارای ریتم ادبی تبدیل کند.»
در زمینه سلامت نیز نسل پنجم چتجیپیتی بهترین مدل اوپنایآی «در پاسخگویی به پرسشهای مرتبط با سلامت است و به کاربران این امکان را میدهد که اطلاعات خود را درباره سلامتشان افزایش دهند و در مراجعات پزشکی بهتر از خود دفاع کنند.»
با این حال اوپنایآی تاکید کرد که اساسا چتجیپیتی «جایگزین پزشک نیست، بلکه ابزاری برای درک بهتر نتایج، طرح پرسشهای موثر در زمان محدود ملاقات با پزشک، و بررسی گزینههای مختلف تصمیمگیری است.»
نسخه جدید چتجیپیتی در شرایطی ارائه شده که رقابت قدرتهای جهانی در زمینه هوش مصنوعی شدت گرفته است.
پیشتر گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا هشدار داد گه چین به دنبال کنار زدن ایالات متحده و تبدیل شدن به قدرت برتر در حوزه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ است.
در این گزارش آمده است: «چین تقریبا بهطور قطع دارای راهبردی چندوجهی در سطح ملی است که هدف آن کنار زدن ایالات متحده به عنوان تاثیرگذارترین قدرت هوش مصنوعی جهان تا سال ۲۰۳۰ است.»
در اوایل بهمن ماه سال گذشته، (DeepSeek) با دستیار هوش مصنوعی خود از چتجیپیتی پیشی گرفت و به پربازدیدترین برنامه رایگان فروشگاه اپل در آمریکا تبدیل شد.
وزیر دادگستری لبنان پنجشنبه ۱۶ مرداد پس از پایان جلسه هیئتوزیران گفت که دولت کشورش اهداف ذکرشده در نامه نماینده ویژه آمریکا را تصویب کرده است.
این طرح را تام باراک، نماینده ویژه دونالد ترامپ در منطقه، به دولت لبنان ارائه کرد.
این پیشنهاد، جزئیترین نقشه راه ایالات متحده برای خلع سلاح حزبالله از زمان جنگ سال گذشته با اسرائیل بهشمار میرود.
خروج اعتراضی وزرای حزبالله از کابینه
حزبالله تاکنون درخواستهای فزاینده برای خلع سلاح را رد کرده است.
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه ۱۵ مرداد در مصاحبه با صدا و سیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد حزبالله به خلع سلاح تن نخواهد داد.
او گفت: «موضعگیری قاطع رهبر حزبالله و صدور بیانیهای محکم نشان داد که حزبالله کاملا در این قضیه ایستادگی خواهد کرد.»
وزارت امور خارجه لبنان اظهارات عراقچی، در مخالفت با خلع سلاح حزبالله را محکوم و در بیانیهای تاکید کرد این صحبتها، «تعرض به حاکمیت، وحدت و ثبات لبنان» و «دخالت در امور داخلی و تصمیمات حاکمیتی» این کشور تلقی میشود.
درگیری اسرائیل و حزبالله در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد و در اوج خود در سال گذشته اسرائیل ضربات سنگینی به حزبالله وارد کرد و حسن نصرالله دبیرکل آن را کشت.
پیشنهاد ایالات متحده با هدف «گسترش و تثبیت» توافق آتشبس میان لبنان و اسرائیل که در نوامبر گذشته امضا شده، ارائه شده است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع سیاسی لبنانی گزارش داد که وزرای حزبالله به همراه متحدان شیعه خود در کابینه لبنان، روز پنجشنبه در اعتراض به بررسی پیشنهادی برای خلع سلاح حزبالله، جلسه کابینه را ترک کردند.
کابینه لبنان سهشنبه به ارتش دستور داده بود تا طرحی برای ایجاد انحصار سلاح در اختیار دولت تهیه کند.
مراحل این طرح چیست؟
در این طرح آمده است: «فوریت این پیشنهاد با افزایش تعداد شکایات در مورد نقض آتشبس کنونی توسط اسرائیل، از جمله حملات هوایی و عملیاتهای مرزی، که خطر فروپاشی وضعیت شکننده کنونی را به همراه دارد، تاکید میشود.»
مرحله اول از این طرح، مستلزم آن است که دولت بیروت ظرف ۱۵ روز فرمانی صادر کند که متعهد به خلع کامل سلاح حزبالله تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ شود. در این مرحله، اسرائیل نیز عملیاتهای نظامی زمینی، هوایی و دریایی را متوقف خواهد کرد.
مرحله دوم مستلزم آن است که لبنان ظرف ۶۰ روز اجرای طرح خلع سلاح را آغاز کند، و دولت طرحی دقیق برای استقرار ارتش لبنان را برای حمایت از طرح انتقال کلیه سلاحها تحت اختیار دولت تصویب کند. این طرح اهداف خلع سلاح را مشخص خواهد کرد.
در طول مرحله دوم، اسرائیل شروع به عقبنشینی از مواضعی که در جنوب لبنان در اختیار دارد خواهد کرد و زندانیان لبنانی در بازداشت اسرائیل با هماهنگی کمیته بینالمللی صلیب سرخ آزاد خواهند شد.
در مرحله سوم، طی ۹۰ روز، اسرائیل از دو نقطه نهایی از پنج موضعی که در اختیار دارد عقبنشینی خواهد کرد و منابع مالی برای آغاز حذف آوار در لبنان و بازسازی زیرساختها در آمادگی برای بازسازی تامین خواهد شد.
در مرحله چهارم، ظرف ۱۲۰ روز، سلاحهای سنگین باقیمانده حزبالله باید برچیده شوند، از جمله موشکها و پهپادها.
در مرحله چهارم، ایالات متحده، عربستان سعودی، فرانسه، قطر و سایر کشورهای دوست یک کنفرانس اقتصادی را برای حمایت از اقتصاد و بازسازی لبنان و برای «اجرای چشمانداز رییسجمهوری آمریکا برای بازگشت لبنان به عنوان کشوری شکوفا و پایدار» برگزار خواهند کرد.
تایید این دیدار از سوی دفتر ریاستجمهوری روسیه در پنجشنبه، یک روز پس از آن صورت میگیرد که استیو ویتکاف، نماینده ترامپ، سه ساعت با پوتین در مسکو مذاکره کرد. هم روسیه و هم آمریکا این دیدار را سازنده خواندهاند.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، از امارات متحده عربی بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی برای میزبانی نشست آینده با دونالد ترامپ نام برد.
پوتین که در جریان دیدار محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی در کاخ کرملین در کنار او سخن میگفت، اظهار داشت: «ما دوستان زیادی داریم که مایلاند در برگزاری چنین رویدادهایی به ما کمک کنند. یکی از این دوستان، رییس امارات متحده عربی است.»
ترامپ تهدید کرده که از جمعه تحریمهای جدیدی علیه روسیه و کشورهایی که از روسیه نفت خریداری میکنند، اعمال خواهد کرد، مگر آنکه پوتین با پایان دادن به جنگ اوکراین موافقت کند؛ جنگی که خونبارترین جنگ در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم محسوب میشود.
یک مقام کاخ سفید نیز چهارشنبه تایید کرد که احتمال دارد دیدار ترامپ و پوتین هفته آینده برگزار شود.
پیشتر روزنامه نیویورکتایمز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که دونالد ترامپ قصد دارد هفته آینده دیداری حضوری با ولادیمیر پوتین برگزار کند.
به گفته این منابع، ترامپ همچنین در نظر دارد پس از این دیدار، نشستی سهجانبه با حضور خود، پوتین و ولودیمیر زلنسکی رییسجمهوری اوکراین ترتیب دهد.
دیدار زلنسکی با رهبران اروپا
از سوی دیگر، زلنسکی پنجشنبه با رهبران فرانسه و آلمان و همچنین با اورزولا فن در لاین، رییس کمیسیون اروپا گفتوگو و تاکید کرد که اروپا باید در روند صلح نقش داشته باشد.
او در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «جنگ در اروپا جریان دارد و اوکراین بخشی جداییناپذیر از اروپاست. ما در حال مذاکره برای عضویت در اتحادیه اروپا هستیم. بنابراین، اروپا باید در فرآیندهای مربوطه حضور داشته باشد.»
زلنسکی افزود که جنگ باید با «صلحی آبرومندانه» پایان یابد و هرگونه توافقی که حاصل شود، چشمانداز امنیتی اروپا برای دهههای آینده را تعیین خواهد کرد.
او همچنین تتکید کرد که روسیه هنوز آمادگی خود را برای آتشبس اعلام نکرده است.
رییسجمهوری اوکراین گفت: «آینده نزدیک نشان خواهد داد که پیامدهای ادامهدار شدن جنگ و کارشکنی در تلاشهای سازنده از سوی روسیه چه خواهد بود.»
بعید است پوتین عقبنشینی کند
سه منبع نزدیک به کرملین به رویترز گفتهاند که پوتین بعید است در برابر اولتیماتوم ترامپ درباره تحریمها عقبنشینی کند، زیرا معتقد است در حال پیروزی در جنگ است و دستیابی به اهداف نظامی را بر بهبود روابط با آمریکا ترجیح میدهد.
به گفته این منابع، پوتین نمیخواهد ترامپ را خشمگین کند، اما دستیابی به دستاوردهای نظامی برای او در اولویت است.
این منابع همچنین گفتند که پوتین خواهان شروطی برای صلح است که شامل: تعهد قانونی به عدم گسترش ناتو به شرق، بیطرفی اوکراین، حمایت از حقوق روسزبانها و پذیرش دستاوردهای سرزمینی روسیه میشود؛ شروطی که از سوی اوکراین رد شده است.
