دهها کاربر در رسانههای اجتماعی از مسدود شدن سیمکارت خود به دلیل انتشار مطالب انتقادی در رسانههای اجتماعی خبر دادند. شهروندان از این اقدام به عنوان تلاش تازه جمهوری اسلامی برای سرکوب آزادی بیان نام بردند.
شمار زیادی از شهروندان در رسانههای اجتماعی نوشتند در هفتههای اخیر و بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه سیمکارتهایشان بدون هشدار قبلی، بدون حکم قضایی و ناگهان قطع شده است.
بر اساس این گزارشها، اپراتورها یا دفاتر خدمات ارتباطی در پاسخ به پیگیری شهروندانی که دچار این مشکل شدهاند میگویند به نهادهایی با عناوینی همچون «گرداب» یا «معاونت فضای مجازی دادستانی» مراجعه کنید.
این نهادها با استفاده از پیامرسان داخلی «ایتا» با افراد تماس گرفته و از آنان میخواهند برای رفع مسدودیت، اقدامات مدنظر آنها را انجام دهند.
در بسیاری از این مراجعات از شهروندان خواسته شده تصویر کارت ملی خود را ارائه و تعهدنامهای مکتوب امضا کنند که از فعالیت انتقادی در رسانههای اجتماعی خودداری خواهند کرد.
به شماری از این شهروندان گفته شد باید پستهای قبلی خود را حذف و در صفحات خود، دستکم ۲۰ پست یا استوری در حمایت از جمهوری اسلامی منتشر کنند.
بر اساس گزارش هرانا، در متن این تعهدنامه فرد «متخلف» میپذیرد در صورت تکرار فعالیتهای «مغرضانه»، در معرض پیگرد قضایی قرار بگیرد.
هرانا افزود در تعهدنامه گنجانده شده که تمامی فعالیتهای این شهروند «تحت رصد دائمی هوش مصنوعی» قرار خواهد گرفت.
محسن برهانی، حقوقدان، با اشاره به این گزارشهای شهروندی در ایکس نوشت «بدون تشکیل پرونده» سیمکارت را مسدود و سپس فرد را ملزم به حذف یا انتشار محتواهای دل بهخواه خود میکنند تا سیمکارت رفع انسداد شود.
علیاکبر گرجی ازندریانی، استاد حقوق اساسی دانشگاه بهشتی، به شبکه شرق گفته بود قطع تلفن شهروندان بدون دادرسی منصفانه و صدور حکم، عملا محروم کردن فرد از خدمات عمومی است.
بسیاری از کاربران رسانههای اجتماعی از این اقدام به عنوان تلاشی دیگر از سوی جمهوری اسلامی برای سرکوب آزادی بیان یاد کردند و برخی آن را در راستای لایحه جدید دولت پزشکیان به مجلس که به «صیانت دو» معروف است، خواندند.
لایحه «مقابله با نشر محتوای خبری خلاف واقع» در شبکههای اجتماعی ۳۱ تیر با دو فوریت در هیات وزیران تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده و پنجم مرداد در مجلس تصویب شد.
شماری از نمایندگان مجلس این لایحه را «تحدید آزادی بیان آنها» و اقدامی برای «ساکت کردن منتقدان» خواندند.
پیشتر برخی شهروندان درباره گستره مطالبی که جمهوری اسلامی آنها را انتقادی میخواند، توضیحاتی داده بودند.
هدی، مدرس دانشگاه که سیمکارتش به دلیل انتقاد از سیاستهای جمهوری اسلامی مسدود شده، به سایت امتداد گفت حتی توییتهای قدیمیاش درباره مهسا ژینا امینی و تصویر پروفایلش با شعار «زن، زندگی، آزادی» نیز از سوی نهاد مربوطه بهعنوان مشکل تلقی شده است.
این شهروند گفت پس از مراجعه حضوری به ساختمان معاونت فضای مجازی دادستانی در خیابان خیام، با بیش از ۵۰ نفر دیگر مواجه شده که همگی مشکلی مشابه او داشتند.
این نخستین بار نیست که نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی اقدام به قطع و مسدود شدن سیمکارتهای شهروندان منتقد در ایران میکنند.
در یکی از این نمونهها، در مهر ۱۴۰۳ شماری از روزنامهنگاران و فعالان سیاسی پس از قطع و مسدود شدن سیمکارتهای خود، با دستور نهادهای امنیتی مجبور به حذف مطالب خود و انتشار مطالبی بر خلاف عقایدشان در حسابهایشان در شبکههای اجتماعی شدند.
خامنهای سهشنبه هفتم مرداد در سخنرانی خود به مناسبت چهلم کشتهشدگان در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل گفت: «آنچه آنها بهعنوان هستهای، غنیسازی و حقوق بشر مطرح میکنند، بهانه است و علت اصلی ناراحتی و مخالفت آنها به میدان آمدن سخن نو و تواناییهای جمهوری اسلامی در عرصههای گوناگون علمی و دانشهای انسانی، فنی و دینی است.»
مذاکرات پیشین تهران و واشینگتن بهدلیل اصرار جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران به نتیجهای ختم نشد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجم مرداد اعلام کرد جمهوری اسلامی ضربه سنگینی خورده، اما مقامهای حکومت ایران همچنان درباره غنیسازی هستهای صحبت میکنند.
ترامپ افزود: «ما نمیتوانیم اجازه بدهیم ایران به سلاح هستهای دست باید، اما با این حال هنوز درباره غنیسازی صحبت میکنند. چهکسی چنین کاری انجام میدهد؟ بهتازگی از یک وضعیت بسیار بد خارج شدهاند، اما میگویند میخواهیم غنیسازی را ادامه دهیم. چقدر باید احمق باشی که چنین چیزی بگویی؟ ما اجازه نمیدهیم چنین اتفاقی رخ دهد.»
خامنهای پیشتر در سوم مرداد نیز کشته شدن فرماندهان عالیرتبه نظامی و عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی در روز نخست جنگ با اسرائیل را «سنگین» توصیف کرد، اما گفت اسرائیل «به هدف خود نرسید».
خامنهای: جمهوری اسلامی «استحکام» خود را نشان داد
خامنهای هفتم مرداد در ادامه سخنرانی خود با اشاره به جنگ ۱۲ روزه گفت: «حوادث اخیر برای جمهوری اسلامی بیسابقه نبود. بارها از اول انقلاب از این حوادث برای کشور رخ داده، علاوه بر جنگ هشت ساله، فتنهانگیزیها، کشاندن افراد سست عنصر مقابل ملت، فتنههای گوناگون نظامی، سیاسی، امنیتی، کودتا و امثال اینها. جمهوری اسلامی بر همه اینها فائق آمد.»
در شرایطی که مردم ایران بهدلیل ناکارآمدی حکومت با بحرانهای مختلفی، از جمله تورم، قطعی آب و برق و آلودگی هوا دست و پنجه نرم میکنند، خامنهای افزود: «ما در راه تقویت ایمان دینیمان و در راه گسترش و عمق دانشهای متنوع و گوناگون خودمان قدمهای بلندی برخواهیم داشت. به کوری دشمن خواهیم توانست ایران را به اوج ترقی و اوج افتخار برسانیم.»
او تاکید کرد: «جمهوری اسلامی استحکام بینظیر پایههای نظام خود را و کشور خود را به دنیا نشان داد.»
سخنان خامنهای درباره استحکام نظام در حالی بیان میشود که نارضایتی عمومی در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته و حکومت را با بحران مشروعیت روبهرو کرده است.
مرکز آمار ایران ششم مرداد اعلام کرد نرخ تورم نقطه به نقطه در تیرماه از ۴۱ درصد فراتر رفته است؛ رقمی که بیشترین میزان این شاخص در دو سال اخیر محسوب میشود.
بهرام صلواتی، رییس سابق رصدخانه مهاجرت ایران، ششم مرداد گفت نزدیک به چهار درصد از جمعیت تحصیلکرده و دانشجویان ایرانی مهاجرت کردهاند.
او پیش از این نیز خبر داده بود شمار دانشجویان ایرانی مهاجر به بیش از ۱۰۰ هزار نفر رسیده و از این میان، تنها یک درصد به ایران برمیگردند.
حکومت ایران در هفتههای اخیر سیاستهای سرکوبگرانه خود را علیه فعالان سیاسی و مدنی، اقلیتهای قومی و مذهبی، و کنشگران صنفی شدت بخشیده است.
سازمان عفو بینالملل هفتم مرداد نسبت به افزایش اعدامهای «وحشتناک» و «مخفیانه» در بحبوحه تشدید سرکوبهای سیاسی در ایران هشدار داد.
کریستین بکرله، معاون مدیر منطقهای عفو بینالملل در خاورمیانه و شمال آفریقا، سهشنبه هفتم مرداد در بیانیهای، اعدام «خودسرانه» احسانی و حسنی پس از شکنجه و حبس را محکوم کرد و این دو مورد را جدیدترین نمونه از «بحران وحشتناک اعدام در ایران» خواند که جان نزدیک به ۷۰۰ نفر را در سال جاری میلادی گرفته است.
احسانی ۶۹ ساله و حسنی ۴۸ ساله پنجم مرداد به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق، «بغی» و «محاربه» به دار آویخته شدند.
عفو بینالملل یادآوری کرد این دو نفر بهطور مخفیانه و بدون اطلاع قبلی به خود یا خانوادههایشان، پس از محاکمهای «بهشدت ناعادلانه» در دادگاه انقلاب اعدام شدند.
بر اساس بیانیه این سازمان، احسانی و حسنی نزدیک به دو سال از دسترسی به وکیل محروم بودند و در نهایت محاکمهشان تنها پنج دقیقه طول کشید، بدون آنکه اجازه داشته باشند از خود دفاع کنند.
عفو بینالملل تاکید کرد: «اعترافات اجباری که تحت ضرب و شتم، زندان انفرادی طولانیمدت و تهدید به آسیب بیشتر به آنها و خانوادههایشان گرفته شده بود، بهعنوان مدرکی علیه این دو نفر استفاده شد.»
جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ اخیر با اسرائیل، سرکوب فعالان و تشدید فشار بر زندانیان سیاسی را افزایش داده است.
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، پنجم مرداد اجرای صدها حکم اعدام در ایران پس از محاکمههایی ناعادلانه و «پشت درهای بسته» را بسیار نگرانکننده خواند.
احسانی و حسنی بهمدت ۱۸ ماه، هر هفته در کارزار اعتصاب غذای زندانیان با عنوان «سهشنبههای نه به اعدام» شرکت میکردند.
آنها بارها اتهامات وارد شده علیه خود را رد کرده بودند.
عفو بینالملل اعدام آنها را نشاندهنده «استفاده بیرحمانه مقامات از مجازات اعدام بهعنوان ابزار سرکوب سیاسی در دوران بحران ملی برای خاموشکردن اعتراضات و ایجاد رعب در میان مردم» دانست.
این سازمان بر ضرورت آغاز تحقیقات کیفری علیه تمام مقامهای جمهوری اسلامی که مظنون به ارتکاب شکنجه و سایر جنایات علیه زندانیان هستند، تاکید کرد.
عفو بینالملل رشد فزاینده اعدامها در ایران، در کنار فراخوانهای رسمی برای تکرار کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ را عامل تشدید نگرانیها درباره خطر اعدام سایر زندانیان سیاسی خواند.
دستور قوه قضاییه برای تسریع روند محاکمه و اعدام افراد بازداشتشده حین و پس از جنگ ۱۲ روزه به اتهامهایی نظیر «همکاری با دول متخاصم» و «جاسوسی»، به این نگرانیها دامن زده است.
عفو بینالملل پرونده ۱۹ نفر را که در معرض خطر اعدام بهدلیل اتهامات سیاسی هستند، مستند کرد.
در این فهرست نام زندانیانی مانند احمدرضا جلالی، شریفه محمدی، پخشان عزیزی، وریشه مرادی و همچنین شش زندانی متهم به ارتباط با مجاهدین خلق به نامهای بابک علیپور، وحید بنیعامریان، پویا قبادی، ابوالحسن منتظر، علیاکبر دانشورکار و محمد تقوی به چشم میخورد.
همچنین شماری از بازداشتشدگان در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» شامل فاضل بهرامیان، مهران بهرامیان، مهراب (مهران) عبداللهزاده و شش متهم پرونده شهرک اکباتان یعنی میلاد آرمون، علیرضا کفایی، امیرمحمد خوشاقبال، نوید نجاران، حسین نعمتی و علیرضا برمرزپورناک در معرض خطر اعدام قرار دارند.
در فهرست عفو بینالملل همچنین نام ۱۳ نفر دیگر در خطر اعدام شامل رزگار بابامیری، پژمان سلطانی، سوران قاسمی، کاوه صالحی، تیفور سلیمی بابامیری، منوچهر فلاح، امین فرحآور گیساوندانی، احسان فریدی، محمدجواد وفایی ثانی، مسعود جامعی، علیرضا مرداسی، فرشاد اعتمادیفر و یعقوب درخشان دیده میشود.
حساب رسمی وزارت خارجه اسرائیل به زبان فارسی در شبکه اجتماعی ایکس سهشنبه هفتم مرداد با انتشار فیلمی از اظهارات محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت دولت چهاردهم، نوشت: «بازی با جان مردم! مردم ایران هزینه بیکفایتی جمهوری اسلامی را میپردازند.»
ظفرقندی پنجم مرداد از صدور دستورالعمل صرفهجویی آب در بیمارستانها خبر داد.
او پس از برگزاری جلسه هیات دولت به خبرنگاران گفت: «ما در بیمارستانهایمان دستورالعمل دادهایم برای اینکه در همه مواردی که آب مصرف میشود، مثلا در مورد دست شستن پزشکان قبل از جراحی، مصرف آب کم شود.»
بحران کمآبی که سالهاست شهرهای مختلف ایران را درگیر کرده، اکنون در پی ناکارآمدی حکومت در مدیریت منابع آب، به مرحلهای حاد رسیده است.
مقامهای جمهوری اسلامی در این شرایط مسئولیت را متوجه مردم کردهاند، شهروندان را به «صرفهجویی» دعوت میکنند و درباره وضعیت بحرانی ذخایر آب سدها هشدار میدهند.
دستورالعملهای جنجالی درباره اتاق عمل
این نخستین بار نیست که دستورالعملهای دولت جمهوری اسلامی درباره اتاقهای عمل بیمارستانها جنجالی میشود.
در مرداد ۱۳۹۷، اعلام خبر «صرفهجویی ۱۰۰ میلیون تومانی با استریل کردن تجهیزات اتاق عمل در چهار دانشگاه علوم پزشکی» جنجالی شد و به نگرانیها درباره به خطر افتادن بهداشت و ایمنی بیماران در روند جراحی دامن زد.
در آن زمان، وزیر بهداشت وقت درباره بخشنامه استفاده مجدد از برخی لوازم پزشکی گفت: «چیزی به اسم تجهیزات یکبار مصرف وجود ندارد و در واقع وسیلهای که فلزی بوده، استریل میشود و تمام دنیا این کار را انجام میدهند.»
پیام اخیر وزارت خارجه اسرائیل پس از آن منتشر شد که الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل، از قصد این کشور برای همکاری با تهران در زمینه حل بحران آب در صورت سرنگونی جمهوری اسلامی خبر داد.
کوهن ۲۹ تیر در پیامی به زبان فارسی خطاب به مردم ایران در ایکس نوشت: «روزی که این رژیم ستمگر [جمهوری اسلامی] سرنگون شود، زندگی شما بسیار بهتر خواهد شد و شما نیز خواهید توانست از فناوریهای آبی اسرائیل بهرهمند شوید.»
در پی تشدید بحران آب در تهران، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، از بررسی تعطیلی یکهفتهای تابستانی برای کاهش مصرف آب در پایتخت خبر داد.
کارشناسان تاکید کردهاند کاهش مصرف در پی تعطیلی ادارات و کاهش تردد امری طبیعی است، اما این راهحلها تنها تاثیری کوتاهمدت دارند و نمیتوانند جایگزین سیاستگذاریهای ساختاری برای مدیریت بحران باشند.
در روزهای گذشته شماری از کاربران تلویزیونهای هوشمند این دو شرکت گزارش دادند پس از ظاهر شدن پیامی مبنی بر بهروزرسانی سیستم عامل روی صفحه، دستگاهشان دیگر روشن نشده است.
برخی در شبکههای اجتماعی نوشتند تلاششان برای تماس با خط پشتیبانی و شرکت ضمانتکننده به نتیجهای نرسیده و حتی این خطوط از دسترس خارج شده است.
با بالا گرفتن بحثها درباره این تلویزیونها، احتمالهایی نظیر هک یا بدافزار کنار گذاشته شد و در عوض، دو عامل دیگر در کانون توجه قرار گرفت.
تعدادی از کاربران رسانههای اجتماعی اختلاف مالی شرکت «انتخاب» در ایران، بهعنوان عرضهکننده محصولات اسنوا و دوو، با یک شرکت چینی طرف قرارداد را عامل این مشکل عنوان کردند.
پس از این گزارشها، گروه انتخاب اعلام کرد: «مشکل پیشآمده برای تلویزیونهای اسمارت اسنوا و دوو موضوعی فنی است و حداکثر تا ۲۴ ساعت آینده رفع خواهد شد.»
این گروه همچنین از مشتریان خواست نگران سختافزار و نرمافزار تلویزیون خود نباشند.
وبسایت «زومیت» در ایران در همین زمینه نوشت بهدلیل عمل نکردن گروه انتخاب به برخی تعهدات مالی، شرکت چینی از طریق یک بهروزرسانی اجباری، دسترسی تلویزیونها در ایران را مختل کرده است تا طرف ایرانی را برای پرداخت بدهی خود تحت فشار قرار دهد.
بر اساس این گزارش، گروه انتخاب تلاش کرده بود با مسدودسازی سرورهای بهروزرسانی در چین از بروز این مشکل جلوگیری کند، اما در جلب همکاری وزارت ارتباطات در این مسیر ناکام ماند.
زومیت به کاربران تلویزیونهای اسنوا یا دوو توصیه کرد برای پیشگیری از بروز اختلال در دستگاه خود، بهتر است فعلا اتصال آن به اینترنت را قطع کنند و جلوی بهروزرسانی خودکار آن را بگیرند.
رسایی سهشنبه هفتم مرداد در قالب یک تذکر در صحن علنی مجلس گفت این طرح را «تدوین کردم و درخواست بررسی آن به صورت دو فوریت را داشتم».
او دلیل تدوین چنین طرحی را «جنایات» اسرائیل در غزه و «حمایت آمریکا و سه کشور اروپایی» از آن خواند.
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح میشوند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از دخالت جمهوری اسلامی در مذاکرات جاری برای برقراری آتشبس در غزه انتقاد کرد.
ترامپ در دیدار با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در اسکاتلند گفت: «فکر میکنم ایران در این دور از مذاکرات غزه دخالت کرده و به حماس پیام و دستور داده. این اصلا خوب نیست.»
جنگ غزه که با حمله بیسابقه و مرگبار حماس، گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی، به اسرائیل در مهرماه ۱۴۰۲ آغاز شد، همچنان ادامه دارد.
با این حال، مشخص نیست طرح رسایی به نتیجهای ختم شود. او در تذکر خود خطاب به هیات رییسه مجلس گفت: «امروز هرچه پیگیری میکنیم، این طرح مطرح نمیشود؛ در حالی که شما نباید جلوی آن را بگیرید. شما اجازه دهید به صحن بیاید و نمایندگان اگر خواستند، رای ندهند.»
طرح رسایی «کل کشور را درگیر میکند»
حمیدرضا حاجیبابایی، نایب رییس مجلس، که ریاست جلسه علنی مجلس را بر عهده داشت، در پاسخ به تذکر رسایی گفت: «حرف شما را قبول دارم که وقتی طرحی از سوی نمایندگان پیشنهاد میشود، حتما باید در دستور کار قرار گرفته و مطرح شود. اما گاهی طرحی ارائه میشود که ممکن است مطرح شدن آن، همه سیستم کشور را درگیر کند.»
او افزود: «در برخی جاها تحفظی وجود دارد که باید درباره آن بحث کرد.»
پیشتر در ششم مرداد، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، موضوع دخالت حکومت ایران در مذاکرات آتشبس غزه را «مطلقا بیاساس» خواند.
بقایی ضمن تاکید بر «شایستگی مذاکرهکنندگان حماس در تشخیص مصالح مردم مظلوم غزه» گفت آنها به مداخله طرفهای دیگر در مذاکرات جاری نیاز ندارند.
در روزهای اخیر، تهدید کشورهای اروپایی در خصوص فعالسازی مکانیسم ماشه واکنشهای بسیاری را در میان مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله نمایندگان مجلس، برانگیخته و سرنوشت پرونده هستهای تهران را در هالهای از ابهام قرار داده است.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، پنجم مرداد از بررسی طرح خروج تهران از پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی (انپیتی) در واکنش به احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه خبر داد.
