کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نسبت به بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد علیه تهران در چارچوب سازوکار ماشه ابراز نگرانی کرد و گفت که چنین چیزی «موجب پیچیدهتر شدن» پرونده اتمی جمهوری اسلامی خواهد شد.
غریبآبادی در نشست با حضور برخی از سفرای کشورها در سازمان ملل متحد، گفت: «هرگونه اقدام برای فعالسازی مکانیسم و بازگشت قطعنامههای مختومهشده شورای امنیت، تنها موجب پیچیدهتر شدن اوضاع خواهد شد و مسئولیت آن بر عهده طرفهای غربی است.»
سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان که توافق پیشین هستهای میان قدرتهای جهانی و تهران موسوم به برجام را امضا کردهاند، هشدار دادهاند که اگر تا پایان ماه آینده میلادی (اوت) پیشرفتی در موضوع برنامه اتمی ایران حاصل نشود، سازوکار بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل موسوم به مکانیسم ماشه را فعال خواهند کرد.
در صورت فعال شدن چنین سازوکاری، تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ایران مجددا اعمال خواهد شد و به ویژه شرایط اقتصادی برای جمهوری اسلامی از وضعیت کنونی وخیمتر میشود.
تلاش برای کماهمیت جلوه دادن مکانیسم ماشه
در این شرایط، مقامات جمهوری اسلامی به جای تلاش برای جلب اعتماد جامعه جهانی نسبت به برنامه هستهای خود، در حال کماهمیت جلوه دادن بازگشت تحریمها و آمادهسازی افکار عمومی داخل ایران برای اجرای احتمالی مکانیسم ماشه هستند.
محمدسعید احدیان، دستیار سیاسی محمدباقر قالیباف رییس مجلس شورای اسلامی سهشنبه گفت: «بدتر از تحریمهایی که در حال حاضر وجود دارد، نداریم.»
او افزود: «آب از سر ما گذشته است و سیستم اسنپبک (مکانیسم ماشه) تاثیرگذاری جدی ندارد.»
احدیان اشاره کرد که تحریمهای اقتصادی که در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل آمده «جدی» نیست و گفت: «تحریمهایی که در حال حاضر وجود دارد فراتر است.»
پیشتر نیز دیگر مقامات جمهوری اسلامی، از جمله محمود احمدینژاد رییسجمهور وقت، تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی را «کاغذپاره» و کماهمیت توصیف کرده بودند.
غریبآبادی: موضع خود را به اروپاییها خواهیم گفت
در حالی که قرار است دور دیگری از مذاکرات میان سه کشور اروپایی و تهران در جمعه پیشرو برگزار شود، غریبآبادی به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت: «ما تفاهم کردیم که صبح جمعه در استانبول دیداری داشته باشیم و هم در مورد مباحث دیپلماتیک و دیپلماسی صحبت کنیم و هم در خصوص موضوع مکانیسم ماشه و حرفهایی که بالاخره الان اروپاییها میزنند و طبیعتا ما مواضع خود را مطرح خواهیم کرد.»
او در این گفتوگو نیز درباره مکانیسم ماشه ابراز نگرانی کرد و گفت: «از نظر ما، این یک اقدام کاملا غیرقانونی است اگر بخواهند انجام بدهند و بحث مکانیسم ماشه، هیچ جایگاهی واقعا از نظر حقوقی ندارد.»
تداوم بنبست در مذاکرات هستهای با آمریکا
مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی و آمریکا به ویژه بر سر موضوع غنیسازی اورانیوم در خاک ایران همچنان در بنبست قرار دارد.
شامگاه دوشنبه، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی به فاکسنیوز گفت: «برنامه غنیسازی ما برایمان بسیار عزیز است و نمیتوانیم از آن دست بکشیم زیرا این دستاورد دانشمندان ماست و اکنون مسئلهای مربوط به غرور ملی است.»
او ادامه داد: «آسیبها به برنامه غنیسازی شدید و جدی بوده و در حال حاضر متوقف شده است.»
همزمان، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال بار دیگر از بمباران تاسیسات اتمی ایران دفاع کرد.
او هشدار داد که اگر لازم باشد، دوباره این کار را خواهد کرد.
سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که ترامپ همچنان برای گفتوگو با تهران آمادگی دارد.
هاشمی سهشنبه ۳۱ تیر در صحن علنی مجلس شورای اسلامی گفت حدود ۱۰ میلیون شهروند در ایران به شکل مستقیم و غیرمستقیم در حوزه «اقتصاد دیجیتال» امرار معاش میکنند که این اشتغال در جنگ ۳۰ درصد کاهش یافت.
به گفته او، در دوره جنگ هر دو روز معادل یک هزار میلیارد تومان، یعنی حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان در ماه به اقتصاد دیجیتال خسارت وارد شد که این رقم برابر با بودجه سالانه برخی از وزارتخانههاست.
وزیر ارتباطات بروز این خسارتهای کلان را به قطع گسترده و ایجاد اختلال عمدی در اینترنت نسبت داد.
با اینحال او از مسئولیت اعمال «محدودیتهای دسترسی به اینترنت» شانه خالی کرد و آن را بر گردن «مراجع ذیصلاح و نهادهای اطلاعاتی و امنیتی» انداخت.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، ارتباطات مخابراتی و اینترنتی در ایران به شکلی گسترده قطع شد. اقدامی که از سوی مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی و به بهانه «حفظ امنیت ملی» به اجرا درآمد.
حدود یک هفته پیش فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، گفت اهداف اسرائیل در جنگ اخیر «از طریق اینترنت کنترل میشدند و طبیعتا نیاز بود که برای حفظ امنیت به اینترنت ملی مهاجرت کنیم».
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که طرح «اینترنت ملی» از مدتها پیش در دستور کار حکومت ایران قرار داشته است.
همچنین وزارت ارتباطات در بحبوحه جنگ ۱۲ روزه از شرکت اینترنت ماهوارهای استارلینک متعلق به ایلان ماسک، به دلیل «فعالیت غیرقانونی در قلمرو حاکمیتی خود» شکایت کرد.
آخرین گزارشها تا دی سال گذشته نشان میداد شمار کاربران استارلینک در ایران به بیش از ۱۰۰ هزار نفر رسیده است.
سازمان خانه آزادی در گزارش پایان سال میلادی خود، ایران را سومین کشور جهان از نظر «اعمال محدودیت اینترنت» معرفی کرده بود.
در روزهای گذشته نیز بار دیگر موضوع «اینترنت طبقاتی» به معنای تفکیک دسترسی کاربران به اینترنت بر اساس شغل، جایگاه اجتماعی یا نهاد محل کارشان مطرح شده است.
سلمان اسحاقی، نماینده قائنات در مجلس شورای اسلامی، در جلسه علنی ۳۱ تیر خواهان روشن شدن تکلیف مردم شد و گفت باید اسامی کسانی که از اینترنت طبقاتی استفاده میکنند، اعلام شود.
وقوع بیش از ۲۰ هزار حمله سایبری
وزیر ارتباطات دولت پزشکیان با اشاره به مشکلاتی که قطع اینترنت برای اقتصاد به وجود آورده، گفت: «ما برای جبران بخشی از این خسارتها، تلاش کردیم منابعی معادل دو هزار میلیارد تومان تامین کنیم و فرآیند تخصیص این منابع با همکاری وزارت اقتصاد و معاونت علمی و فناوری در حال انجام است.»
هاشمی همچنین گفت استفاده از فیلترشکنهای مجانی در سالهای گذشته باعث شده «شبکه کشور آلوده شود».
وبسایت هکر نیوز ۳۰ تیر از کشف جاسوسافزارهای اندرویدی خبر داد که به احتمال زیاد با وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مرتبط هستند.
بر اساس این گزارش، این جاسوسافزارها با جعل اپلیکیشنهای ویپیان و سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینک شرکت اسپیسایکس، در اختیار افراد قرار گرفته است.
وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنانش از وقوع بیش از ۲۰ هزار حمله سایبری به کشور در جریان جنگ خبر داد و گفت: «موفق شدیم بیشتر آنها را کنترل کنیم.»
هاشمی افزود: «این حملات سایبری همزمان با اقدامات میدانی دشمن صورت گرفت و هدف اصلی آنها، توقف خدمات آنلاین کشور و اختلال در خدمترسانی به مردم بود.»
سلمان ذاکر، نماینده ارومیه، در جلسه صحن علنی مجلس اشاره کرد: «آیا سکوهای داخلی از امنیت کافی برخوردار بودند و اگر بودند پس چرا بانکها در دوره جنگ ۱۲ روزه به این میزان آسیبپذیر بودند.»
از اوایل تیرماه و در جریان جنگ ۱۲ روزه، شبکه بانکی جمهوری اسلامی با اختلالات گستردهای روبهرو شد. اینترنتبانک و همراهبانک بانک سپه از دسترس خارج شد. بانکی که عامل پرداخت حقوق کارکنان بخشهای نظامی بهشمار میرود.
یک گروه هکری به نام «گنجشک درنده» از حمله سایبری به بانک سپه خبر داد.
همزمان خبر اختلال در بانک پاسارگاد، منسوب به «ستاد اجرایی فرمان امام» منتشر شد.
گزارشهایی نیز از اختلال گسترده در بانک ملی منتشر شد، اما رسانههای رسمی آن را تکذیب کردند.
سوم تیر، گروه سایبری «تپندگان» از هک بانک ملت خبر داد و اطلاعات بیش از ۳۲ میلیون حساب از این بانک را منتشر کرد.
در آخرین نمونه، دستگاههای کارتخوان در ایران روز ۲۸ تیر با اختلال سراسری مواجه شدند.
رییس جمهوری ایالات متحده دوشنبه ۳۰ تیر بار دیگر با تاکید بر «نابودی» تاسیسات هستهای ایران، به جدال لفظی با شبکه سیانان ادامه داد و نوشت: «شبکه جعلی سیانان باید خبرنگار قلابیاش را سریعتر اخراج کند و از من و خلبانان بزرگی که سایتهای هستهای ایران را نابود کردند عذر بخواهد.»
سیانان اوایل تیر گزارش داد که بر اساس ارزیابی اولیه سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا حملات هوایی به سه سایت هستهای ایران زیرساختهای اصلی برنامه هستهای جمهوری اسلامی را نابود نکرده و حداکثر توانسته است برنامههای هستهای را چند ماه به تعویق بیندازد. این گزارش بر تیرگی رابطه ترامپ با این رسانه افزود.
پست اخیر ترامپ درباره تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی واکنشی به مصاحبه تازه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با شبکه خبری فاکس است.
عباس عراقچی در بخشی از گفتوگوی روز دوشنبهاش با برت بِر، مجری برنامه «گزارش ویژه» خسارتهای وارد آمده به تاسیسات هستهای ایران در اثر حملات ماه گذشته آمریکا را «شدید» توصیف کرد.
در همین حال، کارولین لِویت، سخنگوی کاخ سفید هم در نشست رسانهای دوشنبه ۳۰ خرداد گفت: «تا آنجا که میدانم دولت همچنان در صورتی که مذاکره با ایران را ضروری بداند، برای چنین گفتوگویی آماده است.»
در حالی که آمریکا، اسرائیل و اروپا خواهان توقف کامل غنیسازی اورانیوم در خاک ایران هستند، عباس عراقچی تاکید کرد که جمهوری اسلامی دست از غنیسازی اورانیوم نخواهد کشید.
عراقچی گفت: «برنامه غنیسازی ما برایمان بسیار عزیز است و نمیتوانیم از آن دست بکشیم زیرا دستاورد دانشمندان ماست و اکنون مسئلهای مربوط به غرور ملی است.»
او افزود: « هدف اصلی آمریکا برای متوقف کردن برنامه هستهای ایران از طریق جلوگیری کامل از هرگونه غنیسازی، به احتمال زیاد محقق نخواهد شد؛ حتی با وجود تهدیدهای سنگین بینالمللی و تحریمهای شدید.»
ترامپ در یادداشت خود در شبکه اجتماعی تروث سوشیال به این بخش از سخنان عراقچی واکنشی نشان نداد.
عراقچی در حالی این اظهارات را مطرح کرد که معاونان او قرار است جمعه با همتایان خود از سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان در استانبول ملاقات و درباره آینده فعالیتهای هستهای ایران گفتوگو کنند.
هفته گذشته سه کشور اروپایی به جمهوری اسلامی هشدار داده بودند که فورا گفتوگوهای دیپلماتیک را از سر بگیرد و برای حل مسئله هستهای قدمهایی ملموس بردارد، در غیر اینصورت نهم شهریور مکانیسم ماشه فعال خواهد شد.
