نگرانیها درباره فعال شدن مکانیزم ماشه در توافق هستهای با جمهوری اسلامی، از سوی سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان افزایش یافته و واکنش کاربران شبکههای اجتماعی را به دنبال داشته است.
آیه دریس، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، گزارش میدهد.
زلنسکی دوشنبه ۲۳ تیر در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «درباره مسیر صلح و اقدامات عملی مشترک برای نزدیکتر کردن آن بحث کردیم. این شامل تقویت دفاع هوایی اوکراین، تولید مشترک و تهیه تسلیحات دفاعی با همکاری اروپا است.»
او افزود: «و البته تحریمهایی علیه روسیه و کسانی که به آن کمک میکنند.»
بلافاصله پس از این دیدار، در کییف هشدار حمله هوایی صادر شد.
این نشست ساعاتی پس از سخنان رییسجمهوری آمریکا درباره قصدش برای ارسال سامانههای دفاع موشکی پاتریوت به اوکراین برگزار شد.
ترامپ که دوره دوم ریاستجمهوری خود را با رویکردی ملایمتر نسبت به روسیه آغاز کرده بود، در هفتههای اخیر از شدت حملات هوایی مسکو به کییف و دیگر شهرهای اوکراین ابراز ناامیدی کرده و از ولادیمیر پوتین فاصله گرفته است.
طرح جدید ارسال تسلیحات به اوکراین محور دیدار ترامپ با دبیرکل ناتو خواهد بود
ترامپ بامداد دوشنبه ۲۳ تیر گفت: «میخواهیم سامانههای پاتریوت به اوکراین بفرستیم، چون آنها بهشدت به این سامانهها نیاز دارند.»
او با تاکید بر اینکه طرح جدید برای آمریکا یک «معامله اقتصادی» به شمار میرود، افزود: «کشورهای اروپایی ۱۰۰ درصد هزینه این تجهیزات را میپردازند.»
پایگاه خبری اکسیوس به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد طرح آمریکا شامل ارسال موشکهای دوربرد به اوکراین است که از توان هدف قرار دادن عمق خاک روسیه، از جمله مسکو، برخوردارند.
رهبران سیاسی و نهادهای بینالمللی ۱۹ تیر در نشستی در رم، پرداخت بیش از ۱۰ میلیارد یورو برای کمک به بازسازی اوکراین را تضمین کردند.
ترامپ در ادامه اظهارات خود از رویکرد رییسجمهوری روسیه در قبال مناقشه اوکراین انتقاد کرد و گفت: «پوتین واقعا خیلیها را غافلگیر کرده. حرفهای خوبی میزند، اما شب همه را بمباران میکند. این یک مشکل است. من از این وضعیت خوشم نمیآید.»
لیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه، در مصاحبه با اکسیوس به طرح جدید ترامپ برای پشتیبانی تسلیحاتی از کییف پرداخت و گفت رییسجمهوری ایالات متحده «واقعا از پوتین عصبانی است» و اعلامیه او در خصوص ارسال سلاح به اوکراین «بسیار تهاجمی خواهد بود».
کاخ سفید به درخواست اکسیوس برای اعلام موضع درباره تغییر رویکرد واشینگتن نسبت به کییف پاسخی نداد.
زلنسکی پیشنهاد طرح را در نشست ناتو مطرح کرده بود
این طرح نخستین بار دو هفته پیش از سوی رییسجمهوری اوکراین در نشست ناتو مطرح شد.
مقامات آمریکایی و اوکراینی گفتهاند دیدار چهارم تیر ترامپ و زلنسکی در حاشیه اجلاس ناتو، «بهترین» گفتوگوی آنها تاکنون بوده است.
یکی از مقامهای آمریکایی در همین رابطه گفت: «زلنسکی مانند یک انسان معمولی آمد، نه یک دیوانه، و طوری لباس پوشیده بود که انگار واقعا متعلق به ناتو است. گروه همراه او هم آدمهای عادی بودند. بنابراین گفتوگوی خوبی انجام شد.»
زلنسکی برای نخستینبار از سال ۲۰۲۲ با کت و شلوار در نشست ناتو حاضر شد.
در دو هفته گذشته، ترامپ از عدم تمایل پوتین به برقراری آتشبس و ادامه حملات به کییف و دیگر شهرهای اوکراین ابراز ناخرسندی کرده است.
یکی از عوامل کلیدی در تغییر موضع ترامپ، تماس تلفنی او با پوتین در تاریخ ۱۲ تیر بود؛ تماسی که در جریان آن، رییسجمهوری روسیه از تصمیم خود برای تشدید جنگ خبر داد.
به گفته یک منبع آگاه، پوتین در این تماس تلفنی از قصد خود برای آغاز عملیاتی جهت تسلط کامل بر مناطق تحت نفوذ روسیه در اوکراین ظرف ۶۰ روز آینده خبر داده و گفته هدف این عملیات پیشروی تا مرزهای اداری این استانهاست.
ترامپ پیشتر در گفتوگو با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، هشدار داده بود پوتین میخواهد «همه» اوکراین را به تصرف خود درآورد.
روسیه ۱۸ تیر، تنها ساعاتی پس از آن که ترامپ وعده ارسال تسلیحات دفاعی بیشتر به کییف داد و انتقادات تندی را متوجه پوتین کرد، در حملهای بیسابقه با بیش از ۷۰۰ پهپاد خاک اوکراین را هدف قرار داد.
احسان چیتساز، دوشنبه ۲۳ تیر در گفتوگو با روزنامه هممیهن، اختلالهای گسترده در سرویسهای موقعیتیاب را تایید کرد و گفت برخی اختلالهای ایجاد شده در جیپیاس، به دلایل «امنیتی» و «نظامی» و «از داخل کشور» اعمال شدهاند.
او تایید کرد: «برخی مواقع اختلالاتی از سوی سیستمهای داخلی روی این سیستم ایجاد میشود.»
این مقام وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در عین حال گفت: «جیپیاس پیشرفته است اما یک حقیقت تلخ وجود دارد؛ کنترل کامل آن در دست وزارت دفاع آمریکا است. این یعنی هرگونه اختلال منطقهای، اختلال عمدی یا کاهش کیفیت خدمات میتواند کاملا تصمیمی سیاسی باشد.»
چیتساز بدون ارائه سندی خاص افزود پس از برقراری آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل در چهارم تیر، احتمالا «اولویت ماهوارهها تغییر کرده» و به همین دلیل، «اختلالات موضعی» در جیپیاس رخ داده است.
فرزین ندیمی، پژوهشگر انستیتو واشینگتن، با بیمعنی دانستن گزاره تغییر اولویت ماهوارهها، به ایراناینترنشنال گفت که از سال ۲۰۰۰ میلادی و به دستور بیل کلینتون، رییسجمهوری وقت ایالات متحده، آمریکا حق دستکاری در سیگنال جیپیاس غیرنظامی را از خود سلب کرده است و ایالات متحده جز یک مورد استثنا و آن هم به طور بسیار محدود در جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱، هیچگاه در سیگنال جیپیاس غیرنظامی اختلال یا محدودیت ایجاد نکرده است.
ندیمی در ادامه با اشاره به نوع اختلال ایجاد شده در سیگنالهای جیپیاس در ایران گفت این اختلال به طور کامل داخلی است و نتیجه تصمیم مقامات جمهوری اسلامی.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، ارتباطات مخابراتی و اینترنتی در ایران به شکلی گسترده قطع شد. اقدامی که از سوی مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی و به بهانه «حفظ امنیت ملی» به اجرا درآمد.
روایت شهروندان از دستکاری جیپیاس
در روزهای گذشته شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامها و ویدیوهایی، از ایجاد اختلال گسترده در سرویس مکانیابی در شهرهای ایران خبر دادند.
کاربران رسانههای اجتماعی نیز میگویند جیپیاس موقعیت آنها را در شهر و حتی کشوری دیگر نشان میدهد.
هممیهن در این زمینه نوشت: «با شروع جنگ، اپلیکیشنهای تاکسی اینترنتی از کار افتاد. راننده در شهرری بود و درخواست مسافری از ونک را قبول میکرد، در حالی که روی نقشه، موقعیت مکانی راننده در خیابان شیراز بود.»
بر اساس این گزارش، پشتیبانی اپلیکیشنهای تاکسی اینترنتی در پاسخ به مطالبات میگفتند: «دست ما نیست. بهدلیل مسائل امنیتی این اتفاق افتاده است.»
برنامهریزی جمهوری اسلامی برای استفاده از نمونه چینی
معاون وزیر ارتباطات در ادامه اظهارات خود، به زمان رفع اختلالهای جیپیاس اشارهای نکرد اما گفت جمهوری اسلامی قرار است برای راهحل به سمت «گزینههای جایگزین» مانند بِیدو (BeiDou) ساخت چین برود و این موضوع در جریان مذاکرات تهران و پکن بهعنوان «یکی از محورهای اصلی توافق مشترک» مطرح شده است.
به گفته چیتساز، این موقعیتیاب چینی از قابلیت پوشش دادن آسیا برخوردار است و برخلاف جیپیاس، امکان پیامرسانی ماهوارهای را نیز فراهم میکند.
ایجاد اختلال در سامانه موقعیتیابی جهانی در ایران موضوعی پیشینهدار است.
ارسال پارازیت روی این شبکه، طیف گستردهای از سیستمهای ناوبری مورد استفاده در هواپیماهای تجاری، شبکههای ارتباط موبایلی و نمونههای حیاتی دیگر را مختل میکند.
تیر ۱۳۹۸ اختلال گسترده در سیستم جیپیاس باعث شد دسترسی به اینترنت موبایل در بسیاری از مناطق ایران قطع شود.
آذر ۱۴۰۲ مجله وایس با انتشار گزارشی درباره افزایش اختلالات جیپیاس در خاورمیانه، جمهوری اسلامی را مسئول ارسال پارازیتهای مخرب روی این سامانه معرفی کرد.
گستره این اختلالات بینالمللی تا جایی پیش رفت که دستکم ۲۰ هواپیمای تجاری در آسمان مرزی ایران و عراق از مسیر خود منحرف شدند.
زیان ۱۰ میلیون کسبوکار اینترنتی
معاون وزیر ارتباطات در بخشی دیگر از مصاحبه خود با هممیهن تایید کرد فیلترینگ گسترده و اختلال ساختاری در اینترنت «نهتنها بخشی از کسبوکارها را نابود کرده، بلکه موجب ناامیدی و بیاعتمادی اجتماعی شده است».
او گفت وزارت ارتباطات «تصمیمگیر نهایی» درباره وضعیت اینترنت نیست و «دستگاههای دیگری» در این زمینه نقش دارند.
چیتساز همچنین از زیان ۱۰ میلیون کسبوکار اینترنتی در پی محدودیتهای اخیر خبر داد.
ادبیات کودک نقش مهمی در شکلگیری هویت جنسیتی نسلهای آینده دارد.
در دهه ۶۰ شمسی، دوران حساس پس از انقلاب، کودکان ایرانی با کتابهای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بزرگ شدند، داستانهایی خواندند که ناخودآگاه، مفاهیم جنسیتی خاصی را در ذهنشان شکل داد.
حالا پس از گذشت چهار دهه، مطالعه نجمه حسینی سروری، محمدصادق بصیری و مهلاسادات حسینی صابر، پژوهشگران دانشگاه باهنر کرمان، نشان میدهد این آثار چگونه نقشهای سنتی مردان و زنان را برای نسلهای آینده تعریف کردند.
این پژوهش که در آخرین شماره مجله «مطالعات ادبیات کودک» دانشگاه شیراز منتشر شد، ۱۸ کتاب داستان مخصوص گروههای سنی «الف» و «ب» را که بین سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۶ از سوی کانون به چاپ رسید، مورد بررسی قرار داده است.
بر اساس نتایج این مطالعه، در اکثر این آثار کلیشههای جنسیتی به شکل آشکار یا پنهان حضور دارند.
پسران جستجوگر، دختران منفعل
طبق یافتههای این پژوهش، در تمامی داستانهای مورد بررسی که شخصیتهای انسانی در آنها حضور دارند، نقش اصلی به پسربچهای خردسال اختصاص یافته است.
این پسران با صفاتی چون کنجکاوی، جستجوگری، تحرک و خلاقیت توصیف میشوند و در پایان به شناخت و آگاهی میرسند.
در مقابل، از زنان و دختران تصویری کاملا متفاوت ارائه شده است. آنها یا از متن داستان حذف شدهاند یا نقشهایی حاشیهای بازی میکنند.
مادران عمدتا در نقش مراقبان فرزندان، مادربزرگان بهعنوان افرادی بیمار و ناتوان، و دختران خردسال در قالب شخصیتهایی آرام، منفعل و وابسته به برادران خود بازنمایی شدهاند.
داستانهایی که ذهن کودکان را شکل میدهند
از میان آثار بررسیشده، داستان «سفر مرغ باهوش» تصویری قابل تامل ارائه میدهد. در این داستان، مرغ برای غلبه بر زورگویی خروس، راهی سفر میشود و با حیلهگری او را رسوا میکند.
در این مقاله آمده است: «رفتار و چارهجویی مرغ داستان کاملا منطبق با کلیشههای جنسیتی سنتی است که زنان را محتاط، محافظهکار و حیلهگر ارزیابی میکند. الگویی شبیه به آنچه در داستانهای مکر زنان، در متنهایی مثل هزار و یک شب، بارها و بارها تکرار میشود.»
در داستان «فیل کوچولو، دماغت کو؟» نیز تضاد آشکاری بین شخصیتهای مذکر و مونث وجود دارد.
«خانم خرسه» و «بیبی لاکپشت» در مکالمه با فیل از بیماریهای خود میگویند، در حالی که «آقا سگه» در حال حرکت و فعالیت است و بیپروا نظرش را اعلام میکند.
پژوهشگران نوشتند: «مثلا خانم خرسه از سرماخوردگیاش میگوید و بیبی لاکپشت هم که روی تخته سنگی نشسته و دارد بافتنی میبافد، از اینکه ضعف بینایی دارد و اگر دماغش را بدهد، دیگر جایی برای گذاشتن عینکش ندارد، صحبت میکند؛ اما آقا سگه که عجله دارد و دارد زمین را بو میکشد و راه میرود، اول به قیافه مسخره فیل میخندد و بعد میگوید که اگر دماغم را به تو بدهم، نمیتوانم بو بکشم و در جنگل گم میشوم.»
ماجراهای احمد؛ الگوی خانواده سنتی
مجموعه داستانهای احمد که شامل «احمد باید بپرسد»، «احمد و سارا» و «احمد و ساعت» میشود، تصویری آشنا از خانواده سنتی ارائه میدهد.
در این الگو، پدر منشا آگاهی و قدرت است، بیرون از خانه کار میکند و قانونگذار و راهنمای خانواده محسوب میشود.
مادر در این داستانها حضوری بسیار محدود دارد. در داستان «احمد و ساعت» مادر حتی شخصیت فرعی هم محسوب نمیشود و هیچ نقشی در پیشرفت طرح داستان ندارد.
حرف زدن او منحصر به اعلام ساعت حضور پدر در خانه یا اعلام بیداری سارا است و در تنها جمله امری که به زبان میآورد، احمد را ترغیب به عوض کردن لباس و خوابیدن دوباره میکند.
او فقط در دو تصویر پایانی، بچه در بغل و سر سفره صبحانه، کنار سماور دیده میشود؛ نقشی که با لبخند روی چهره مادر به تصویر کشیده شده است.
راوی مردانه، دنیای یکطرفه
یکی از مهمترین یافتههای این تحقیق نقش راوی است. در این داستانها، راوی دانای کل دنیا را از منظر مردان یا پسران روایت میکند؛ این یعنی کودکان دنیایی را میبینند که محدود به ذهنیت، کنش و خواست مردان است.
حتی در کتابهای تصویری بدون متن مانند «دالی» و «نقلی»، شخصیتها تنها پسربچه و پدربزرگ هستند.
پدربزرگ منشا آگاهی کودک و آشنایی او با طبیعت و زندگی است، در حالی که زنان کاملا از فضای کار و زندگی حذف شدهاند.
تاثیر بر نسلهای آینده
محققان معتقدند این شیوه بازنمایی، کودکان را برای پذیرش نقشهای جنسیتی سنتی آماده میکند.
در سنین پایین که کودکان هویت جنسی خود را شکل میدهند، چنین تصاویری عمیقا در ذهن آنها نقش میبندد.
نتیجه این فرآیند، نسلهایی است که با تقسیمبندی سنتی کار و مسئولیتها بزرگ شدهاند؛ جایی که مردان فعال، قدرتمند و تصمیمگیرنده و زنان منفعل، وابسته و محدود به فضای خانه تعریف میشوند.
تداوم الگوهای سنتی
نتایج بررسی این آثار حاکی از آن است که داستانهای دهه ۶۰ از طریق باز تولید کلیشههای جنسیتی و تعیین مرزهای دقیق بین نقشهای زنانه و مردانه، تبعیض جنسیتی را طبیعی جلوه میدهند.
این آثار کودکان گروه سنی «الف» و «ب» را که در روند تکامل هویت جنسی قرار دارند، برای پذیرش و درونی کردن ساختار سنتی روابط بین زن و مرد آماده میکنند و به بازتولید و تداوم اشکال تبعیض جنسیتی کمک میکنند.
