پژوهشگران بریتانیایی اعلام کردند کشف یک شهابسنگ از ماه با قدمتی بیش از دو میلیارد سال، شکاف مهمی در تاریخ فعالیتهای آتشفشانی این قمر را پُر کرده و نشان میدهد ماه بسیار پیش از آنچه تصور میشد، دارای فعالیت آتشفشانی بوده است.
وبسایت خبری ساینسدیلی یکشنبه ۲۲ تیر گزارش داد این شهابسنگِ ماه که با نام رسمی «شمال غرب آفریقا ۱۶۲۸۶» شناخته میشود، در سال ۲۰۲۳ در آفریقا کشف شده است.
دانشمندان بریتانیایی در کنفرانس ژئوشیمی گلدشميت در پراگ گفتند این شهابسنگ با ترکیب شیمیایی منحصربهفرد خود، جوانترین بازالت قمری کشفشده روی زمین است.
تجزیه و تحلیل ایزوتوپهای سرب در این سنگ حاکی از آن است که این سنگ در دورهای شکل گرفته که تاکنون هیچ نمونه شناختهشدهای از آن در اختیار دانشمندان نبوده است.
جاشوا اسنِیپ، پژوهشگر دانشگاه منچستر بریتانیا که این پژوهش را در کنفرانس گلدشميت ارائه کرد، گفت: «نمونههای بازگرداندهشده از ماموریتهای فضایی برای ما بسیار ارزشمند هستند، اما تنها از مناطقی محدود روی ماه جمعآوری شدهاند.»
او افزود: «در مقابل، شهابسنگهای ماه میتوانند از هر نقطهای از سطح ماه پرتاب شده باشند و اطلاعات گستردهتری از ماه در اختیار ما بگذارند.»
این سنگ که نوعی بازالت آتشفشانی با بلورهای نسبتا درشت الیوین است، دارای سطح متوسطی از تیتانیوم و مقدار زیادی پتاسیم است.
ترکیب ایزوتوپی سرب این سنگ نشان میدهد که منشا آن از بخشهای درونی ماه بوده است؛ مناطقی که نسبت اورانیوم به سرب در آنها بهطور غیرعادی بالا است.
اسنیپ افزود: «سن این سنگ اهمیت زیادی دارد، چرا که شکافی نزدیک به یک میلیارد سال در تاریخ فعالیت آتشفشانی ماه را پر میکند.»
به گفته او، این نمونه جوانتر از سنگهایی است که در ماموریتهای آپولو، لونا و چانگئه ۶ جمعآوری شدهاند، اما نسبت به نمونههای ماموریت چانگئه ۵ قدمت بیشتری دارد.
این شهابسنگ که ۳۱۱ گرم وزن دارد، تنها یکی از ۳۱ نمونه بازالت قمری است که تاکنون بهطور رسمی روی زمین شناسایی شدهاند.
رگههای شیشهای و حفرههای موجود در این سنگ نشان میدهد که پیش از رسیدن به زمین، احتمالا در اثر برخورد شهابسنگی دیگر در سطح ماه دچار ضربه و شوک شده است.
فون در لاین یکشنبه ۲۲ تیر از تمدید تعلیق اقدامات تلافیجویانه علیه تعرفههای تجاری آمریکا خبر داد و در عین حال گفت: «اتحادیه اروپا به آمادهسازی گامهای تلافیجویانه بیشتر ادامه خواهد داد تا کاملا آماده باشیم.»
او افزود استفاده از سیاست موسوم به «ابزار ضد اجبار» اتحادیه اروپا هنوز مطرح نیست؛ ابزاری حقوقی و سیاسی که اتحادیه اروپا برای دفاع از خود در برابر فشارهای اقتصادی یا سیاسی کشورهای ثالث (غیر عضو اتحادیه) طراحی کرده است.
رییس کمیسیون اروپا گفت: «این ابزار برای موقعیتهای فوقالعاده طراحی شده است و هنوز به آن مرحله نرسیدهایم.»
در صورت استفاده اتحادیه اروپا از این ابزار، اقدامات تلافیجویانه اقتصادی علیه آمریکا به اجرا گذاشته خواهد شد.
این اقدامات میتوانند شامل محدود کردن دسترسی کالاها و خدمات آمریکایی به بازار اتحادیه اروپا و همچنین تدابیر اقتصادی دیگر در حوزههایی مانند سرمایهگذاری خارجی مستقیم، بازارهای مالی و کنترلهای صادراتی باشند.
دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، ۲۱ تیر جنگ تجاری جهانی خود را تشدید و تهدید کرد از ۱۰ مرداد تعرفهای ۳۰ درصدی بر واردات از اتحادیه اروپا اعمال خواهد کرد.
این تعرفهها در حالی مطرح شدهاند که ماهها گفتوگوهای فشرده میان دو طرف جریان داشته است.
سه مقام اتحادیه اروپا ۲۱ تیر به خبرگزاری رویترز گفتند تهدیدهای ترامپ بیشتر یک تاکتیک مذاکرهای است.
اتحادیه اروپا پیش از اعلام رسمی ترامپ از تصمیم او درباره افزایش تعرفهها مطلع شده بود.
هشدار وزیر دارایی آلمان
لارس کلینگبایل، وزیر دارایی آلمان، ۲۲ تیر هشدار داد سیاستهای تعرفهای ترامپ اقتصاد ایالات متحده را به اندازه شرکتهای اروپایی تهدید میکند و جنگ تعرفهها باید پایان یابد.
او گفت: «اتحادیه اروپا باید مذاکرات جدی و هدفمند با آمریکا را ادامه دهد. اگر مذاکرات تعرفهای با آمریکا در بحبوحه تشدید جنگ تجاری با شکست روبهرو شود، اتحادیه اروپا باید اقداماتی قاطع علیه ایالات متحده در پیش گیرد.»
اولین بسته اقدامات تلافیجویانه اتحادیه اروپا علیه تعرفههای تجاری آمریکا در ماه آوریل بهمدت ۹۰ روز به حالت تعلیق درآمد تا فرصتی برای مذاکرات فراهم شود.
این تعلیق قرار بود دوشنبه ۲۳ تیر به پایان برسد.
یک بسته دوم نیز از ماه مه در دست تهیه است که کالاهای آمریکایی به ارزش ۷۲ میلیارد یورو را هدف قرار خواهد داد. با این حال، این اقدامات هنوز بهصورت عمومی اعلام نشدهاند و فهرست نهایی آن نیازمند تایید کشورهای عضو اتحادیه است.
این روزنامه یکشنبه ۲۲ تیر به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت دولت ترامپ معتقد است جمهوری اسلامی حتی پس از حملات اخیر آمریکا و اسرائیل، همچنان به دستیابی به یک توافق دیپلماتیک در خصوص برنامه هستهای خود تمایل دارد.
این دیدگاه در روزهای اخیر از طریق گفتوگوهای دیپلماتیک تقویت شده است.
واشینگتنپست با استناد به سخنان شماری از چهرههای سیاسی داخل و خارج از ایران افزود در صحنه سیاسی متشنج ایران، اجماعی در حال شکلگیری است مبنی بر اینکه تهران باید مذاکرات هستهای با واشینگتن را از سر بگیرد؛ حتی با وجود نگرانیهای جدی درباره اینکه «چنین گفتوگوهایی ممکن است تنها مقدمهای برای حملهای دیگر از سوی اسرائیل باشد».
حملهای سنگین به ایران مانند آنچه در جنگ ۱۲ روزه رخ افتاد، زمانی برای مقامهای ارشد جمهوری اسلامی امری غیرقابل تصور به نظر میرسید.
با این حال، این حملات چشمگیر تاکنون تغییری قابل توجه در مواضع رسمی تهران ایجاد نکرده است.
به گفته واشینگتنپست، جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر نه نشانهای از تمایل بیشتر به ساخت سلاح هستهای نشان داده و نه نشانهای از آمادگی برای کنار گذاشتن کامل برنامه هستهای خود.
شاید مهمترین نکته این باشد که حملات آمریکا باعث نشده تهران از مسیر گفتوگو با واشینگتن صرف نظر کند.
رویکرد «عملگرایانه» تهران
حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر مهمان در موسسه امور بینالملل و امنیتی آلمان، گفت: «با توجه به آنچه رخ داده، انتظار میرفت موضعی یکدست [در جمهوری اسلامی] در رد هرگونه تعامل با آمریکا شکل بگیرد، اما در واقع بهنظر میرسد که برعکس آن در حال رخ دادن است.»
او افزود: «نکته کلیدی، آشکار شدن آسیبپذیریهاست و همین باعث شده رویکردی عملگرایانه [در تهران] در پیش گرفته شود.»
حکومت ایران اکنون در موقعیتی دشوار قرار دارد، زیرا حملات اخیر نشان داد سامانههای پدافند موشکی و هوایی جمهوری اسلامی که پیشتر بارها مورد ستایش مقامهای نظامی و سیاسی حکومت قرار گرفته بودند، در برابر یورشهای هماهنگ دو ارتش پیشرفته ناتوان هستند.
کارزار اسرائیل همچنین میزان نفوذ اطلاعاتی این کشور را در ساختارهای امنیتی حکومت ایران آشکار کرد.
بهنام بنطالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها در واشینگتن، گفت: «این نخستین جنگی است که پس از جنگ با عراق در خاک ایران رخ داد و حکومت آن را بهکلی به شکست کشاند.»
واشینگتنپست یادآور شد وضعیت اقتصادی ایران نیز مزید بر علت شده است و نرخ بالای تورم و بیکاری که مدتهاست ادامه دارد، اقتصاد کشور را فرسوده کرده است.
اگر کشورهای اروپایی تصمیم بگیرند با فعالسازی مکانیسم ماشه روند بازگشت خودکار تحریمها علیه ایران را کلید بزنند، این فشارها ممکن است در هفتههای پیش رو افزایش یابد.
مقامهای رسمی جمهوری اسلامی مانند مسعود پزشکیان و عباس عراقچی، احتمال بازگشت به میز مذاکرات را رد نکردهاند، اما مجلس شورای اسلامی اخیرا به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی رای داد و پزشکیان این مصوبه را اجرایی کرد.
ارتش اسرائیل یکشنبه ۲۲ تیر اعلام کرد این اهداف شامل نیروهای مسلح، ساختمانهای بمبگذاریشده، انبارهای تسلیحات، پایگاههای شلیک موشکهای ضدزره و سایر زیرساختهای مرتبط با گروههای مسلح بوده است.
عملیات پنج لشکر ارتش اسرائیل در سراسر نوار غزه ادامه دارد.
ارتش اسرائیل همچنین گفت نیروهای لشکرهای ۱۶۲ و ۹۹ در منطقه بیتحنون واقع در شمال غزه چند نیروی مسلح را کشته و زیرساختهای مرتبط از جمله تونلها را منهدم کردهاند.
بر اساس این اطلاعیه، نیروهای زمینی ارتش اسرائیل نیز شماری دیگر از اعضای گروههای مسلح نیز را در نقاط مختلف نوار غزه کشتهاند.
آمار منتشرشده از سوی وزارت بهداشت تحت کنترل حماس حاکی است دستکم ۱۳۹ فلسطینی طی ۲۴ ساعت گذشته در غزه کشته شدهاند.
شبکه العربیه گزارش داد از بامداد ۲۲ تیر تاکنون و طی حدود ۱۲ ساعت، ۵۰ شهروند فلسطینی در نقاط مختلف نوار غزه در پی حملات و تیراندازی نیروهای اسرائیلی کشته و دهها تن دیگر زخمی شدهاند.
رسانههای فلسطینی نوشتهاند ۱۲ نفر از کشتهشدگان از جمله یک پزشک، در پی حمله هواپیماهای جنگنده اسرائیلی به یک بازار محلی در محله الدرج در مرکز شهر غزه جان باختهاند.
این رسانهها همچنین اعلام کردند: «۱۰ نفر، از جمله چند کودک، در حمله به یک خانه در جنوب اردوگاه النصیرات کشته شدند.»
سازمان دفاع مدنی غزه ساعاتی پیش اعلام کرده بود در حملات هوایی یکشنبه، ۳۱ فلسطینی در مناطق مختلف نوار غزه جان باختند که ۲۰ نفر از آنها در اردوگاه النصیرات کشته شدهاند.
همزمان با این حملات، مذاکرات هیاتهای اسرائیل و حماس در قطر برای آتشبس در جریان است.
آخرین خبرها از مذاکرات آتشبس
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد قرار است بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، شامگاه ۲۲ تیر یک نشست محدود امنیتی برگزار کند تا درباره مذاکرات آتشبس و تبادل گروگانها که در دوحه در جریان است، رایزنی شود.
این نشست با حضور مقامهای ارشد امنیتی و چند وزیر کابینه برگزار میشود و تمرکز آن بر بررسی طرح جدیدی برای آرایش مجدد نیروهای ارتش اسرائیل در نوار غزه خواهد بود.
رسانهها شنبه ۲۱ تیر از بنبست در مذاکرات آتشبس خبر دادند و دلیلش را اختلاف بر سر میزان عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از غزه عنوان کردند.
یک منبع فلسطینی مطلع به خبرگزاری فرانسه گفت اسرائیل در نقشهای که ۲۰ تیر در مذاکرات ارائه داد، پیشنهاد کرد حدود ۴۰ درصد از مساحت نوار غزه همچنان تحت کنترل نظامی این کشور باقی بماند.
منبع فلسطینی دیگری به رویترز گفت حماس نقشههای پیشنهادی اسرائیل برای عقبنشینی را رد کرده، چرا که در آنها همه مناطق جنوبی رفح و بخشهایی از شمال و شرق همچنان تحت کنترل اسرائیل باقی میماند.
بر اساس گزارشها، اسرائیل قرار است ۲۲ تیر نقشههای بهروزرسانیشدهای را ارائه دهد که شامل طرح استقرار نظامی در امتداد کریدور موراغ و پیرامون نوار غزه است.
کانال ۱۲ گزارش داد هرچند ارائه این نقشههای جدید میتواند به پیشرفتی در مذاکرات منجر شود، حتی در صورت تایید آنها، اختلافهای مهمی باقی میماند.
هویت گروگانهای اسرائیلی و نیز شمار و هویت زندانیان فلسطینی که قرار است آزاد شوند، از دیگر مواردی است که بر سرشان اختلاف وجود دارد.
مذاکرات غیرمستقیم اسرائیل و حماس، حدود یک هفته پیش با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا در دوحه برای پایان دادن به جنگ ۲۱ ماهه آغاز شد.
کانروی یکشنبه ۲۲ تیر در مصاحبهای افزود: «استرالیا حاکمیت ملی خود را در اولویت قرار میدهد و وارد بحث درباره فرضیات نمیشود.»
او افزود: «تصمیم درباره اعزام نیروهای استرالیایی به یک درگیری، نه پیشاپیش، بلکه در زمان خودش و از سوی دولت وقت اتخاذ خواهد شد.»
روزنامه فایننشال تایمز شنبه ۲۱ تیر گزارش داد البریج کالبی، معاون وزارت دفاع آمریکا در امور سیاستگذاری، در ماههای اخیر با مقامهای دفاعی ژاپن و استرالیا دیدار داشته و بر این متحدان خود در منطقه اقیانوس هند و آرام فشار آورده تا موضع خود را در قبال سناریوی درگیری در تایوان روشن کنند.
هرچند که به نظر میرسد آمریکا در مقابل، تعهدی بیقید و شرط برای دفاع از تایوان ارائه نداده است.
کولبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت وزارت دفاع آمریکا در حال اجرای دستور کار «اول آمریکا» دونالد ترامپ برای بازگرداندن بازدارندگی است.
این سیاست شامل «ترغیب متحدان به افزایش هزینههای دفاعی و دیگر تلاشهای مرتبط با دفاع جمعی آمریکا» است.
چین، تایوان را بخشی از قلمروی خود میداند و بارها تهدید کرده در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
لای چینگته، رییسجمهوری تایوان، ادعای حاکمیت چین را نمیپذیرد و میگوید تنها مردم تایوان میتوانند درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند.
آنتونی آلبانیز، نخستوزیر استرالیا، در آغاز سفر ششروزهاش به چین در شانگهای که انتظار میرود عمدتا بر امنیت و تجارت متمرکز باشد، گفت کانبرا خواهان هیچ تغییری در وضعیت موجود تایوان نیست.
وزیر صنایع دفاعی استرالیا نیز در مصاحبه جدید خود گفت این کشور نگران تقویت نیروهای هستهای و متعارف چین و خواستار «منطقهای متوازن» در هند-آرام است که هیچ کشوری در آن برتری و تسلط نداشته باشد.
کانروی گفت چین در پی احداث پایگاهی نظامی در اقیانوس آرام است که به نفع استرالیا نیست.
رزمایشی با هدف «ممانعت از جنگ»
بزرگترین مانور نظامی استرالیا با آمریکا با عنوان «تَلیزمن سیبر» یکشنبه در بندر سیدنی آغاز شد.
این رزمایش قرار است با حضور ۴۰ هزار نیروی نظامی از ۱۹ کشور از جمله ژاپن، کره جنوبی، هند، بریتانیا، فرانسه و کانادا برگزار شود.
کانروی گفت نیروی دریایی چین ممکن است مانند گذشته این رزمایش را زیر نظر بگیرد تا اطلاعات جمعآوری کند.
به گفته جاستین جونز، فرمانده عملیاتهای مشترک ارتش استرالیا، این رزمایش گسترده در هزاران کیلومتر، از جزیره کریسمس در قلمرو اقیانوس هند استرالیا تا دریای مرجان در شرق این کشور امتداد دارد و هدفش، تمرین جنگ ترکیبی است.
جونز در جمع خبرنگاران گفت تمرینهای هوایی، دریایی، زمینی و فضایی که بهمدت دو هفته ادامه دارد، توانایی استرالیا را در جابجایی نیروها به شمال کشور و اجرای عملیات از خاک استرالیا محک خواهد زد اما هدف اصلی آن «ابزاری برای بازدارندگی» و جلوگیری از وقوع جنگ است.
او افزود: «تعبیر اینکه حضور ۱۹ کشورِ دوست، متحد و شریک در این منطقه چه معنایی دارد را به عهده چین میگذارم.»
آمریکا بزرگترین و اصلیترین متحد امنیتی استرالیاست.
اگرچه استرالیا اجازه تاسیس پایگاه نظامی دائمی خارجی را در خاک خود نمیدهد، ارتش آمریکا در حال گسترش حضور چرخشی و ذخایر سوخت خود در پایگاههای نظامی استرالیاست.
از سال ۲۰۲۷ زیردریاییهای اتمی کلاس «ویرجینیا» آمریکا در بنادر غرب استرالیا مستقر خواهند شد.
به گفته تحلیلگران، این زیردریاییها نقشی کلیدی در پشتیبانی از نیروهای آمریکایی در صورت وقوع درگیری بر سر تایوان خواهند داشت.
به گزارش بیبیسی، تنها چند ثانیه پس از برخاستن هواپیمای بوئینگ ۷۸۷ دریملاینر، دو کلید کنترل سوخت آن بهطور ناگهانی روی حالت «قطع» رفتند؛ اقدامی که معمولا تنها پس از فرود انجام میشود.
همین مسئله باعث قطع سوخترسانی به موتورها و از دست رفتن کامل توان پیشران آن پرنده شد. نوار ضبط صدای کابین نشان میدهد که یکی از خلبانها از دیگری میپرسد: «چرا سوخت را قطع کردی؟» و پاسخ میشنود که «من این کار را نکردم».
با این حال، هویت دقیق گویندگان در مکالمه مشخص نیست. در زمان برخاستن، کمکخلبان کنترل پرواز را در دست داشته و کاپیتان نقش ناظر را ایفا میکرده است.
بیبیسی مینویسد سوئیچها خیلی زود به وضعیت پروازی بازگشتند و فرایند روشن شدن خودکار موتورها آغاز شد، اما در زمان سقوط، یکی از موتورها هنوز موفق به بازیابی کامل توان نشده بود.
این هواپیما کمتر از یک دقیقه در آسمان بود و پس از صعود تا ارتفاع ۶۲۵ فوت، در منطقهای مسکونی در شهر احمدآباد سقوط کرد.
کارشناسان بینالمللی از شرکت بوئینگ، جنرال الکتریک، ایر ایندیا و مقامهای هوانوردی هند، آمریکا و بریتانیا در این تحقیقات حضور دارند.
کلیدهای سوخت در این هواپیماها به شکلی طراحی شدهاند که به سادگی و تصادفی قابل فعالسازی یا غیرقابل فعالکردن نیستند و برای حرکت دادن آنها باید قفل مکانیکی مخصوصی باز شود.
روی این کلیدها محافظهایی هم برای جلوگیری از ضربههای ناخواسته به آنها نصب شده است.
کارشناسانی مانند شاون پروشنیکی، محقق سابق سوانح هوایی در آمریکا به بیبیسی جهانی گفتهاند این اقدام یا باید عمدی بوده باشد یا نشانهای از سردرگمی ناگهانی در کابین.
با این حال، هیچ شواهدی از وضعیت اضطراری یا گفتوگویی که اشتباه در فعالسازی این کلیدها را نشان دهد در صدای ضبط شده کابین شنیده نمیشود.
پیتر گولتز، مدیر پیشین هیات ملی ایمنی حملونقل آمریکا نیز به بیبیسی گفته این موضوع بسیار نگرانکننده است و نیاز به بررسی کامل و شناسایی دقیق صداها دارد تا مشخص شود چه کسی این کلیدها را خاموش و روشن کرده است.
به گفته بیبیسی، با وجود انجام آزمایشهای پزشکی و سلامت قبل از پرواز، هنوز مشخص نیست که این حادثه ناشی از خطای انسانی بوده یا نقص فنی.
یکی از نکات برجسته گزارش، اشاره به بولتن هشدار ایمنی سال ۲۰۱۸ اداره هوانوردی آمریکا است که نشان میداد برخی سوئیچهای مشابه در مدل ۷۳۷ بدون قفل نصب شده بودند. در هواپیمای سانحهدیده نیز همین نوع سوئیچ بدون قفل استفاده شده است.
کارشناسان همچنین احتمال دادهاند که واحد اتومانیک کنترل الکترونیکی هواپیما بتواند بهصورت خودکار این سوئیچها را فعال کند، که در این صورت نگرانی جدیتری ایجاد میشود.
بیبیسی مینویسد سوخت هواپیما بررسی شده و مشکلی در آن دیده نشده است. همچنین تایید شده توربین اضطراری فعال شده که نشانهای از قطع کامل نیرو در سیستمها میباشد. چرخهای فرود نیز به حالت باز باقی مانده بودند. دریملاینر هنگام از دست دادن نیرو، بهطور خودکار این توربین را فعال میکند تا برق سیستمهای حیاتی را حفظ کند.
یکی از خلبانان ۷۸۷ به بیبیسی گفته به احتمال زیاد خلبانها فرصت کافی برای واکنش نداشتند و تلاش برای راهاندازی مجدد موتورها کافی نبود.
موتور چپ ابتدا روشن شده اما راست دیرتر به توان کامل رسید. در این فاصله، هواپیما ارتفاع لازم برای بازیابی پرواز را از دست داده بود.
خانوادههای قربانیان گفتهاند همچنان منتظر اطلاعات بیشتر درباره این سانحه هستند. یکی از بستگان قربانیان به بیبیسی گفته: «ما هنوز نمیدانیم دقیقا چه اتفاقی افتاده و فقط میخواهیم حقیقت را بدانیم.»
