زنان زندانی سیاسی محبوس در زندان قرچک ورامین، با برگزاری مراسمی در بیستوششمین سالگرد حمله به «کوی دانشگاه» تهران، یاد جانباختگان، ناپدیدشدگان و زخمیشدگان این رویداد تاریخی را گرامی داشتند.
صفحه اینستاگرام گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی، پنجشنبه ۱۹ تیرماه با انتشار مطلبی از برگزاری مراسمی در بند قرنطینه زندان قرچک ورامین و در سالگرد جنایتهای «کوی دانشگاه» که منجر به کشته، ناپدیدسازی و زخمی شدن شماری از دانشجویان در ۱۸ تیر ۱۳۷۸ و حبسهای بلندمدت برای شمار زیادی از آنان شد، خبر داد.
طبق این گزارش، در این مراسم که ۱۸ تیرماه و به ابتکار زندانیان سیاسی زن برگزار شد، حاضران با مرور روایتها و یادآوری رخدادهای تلخ و دلخراش تیرماه ۱۳۷۸، ایستادگی دانشجویان را ستودند و با خانوادههای دادخواه آن سالها ابراز همبستگی کردند.
این مراسم با با تحلیل رخدادهای پس از اعتراضات ۱۸ تیر و خواندن سرودی به یاد جانباختگان و ناپدیدشدگان آن جنایتها به پایان رسید.
در این مراسم ضمن اشاره به نام شماری از جانباختگان و ناپدیدشدگان اعتراضات کوی دانشگاه از جمله سعید زینالی، اکبر محمدی و عزت ابراهیمنژاد، بر ادامه مبازه در مسیر دادخواهی تاکید شد.
این اقدام زندانیان زن نشان داد که مقاومت و دادخواهی، حتی در درون زندانهایی که جمهوری اسلامی در ایران ساخته است، خاموش نمیشود و ادامه دارد.
پیش از این در ۱۸ تیرماه، اکرم نقابی، مادر دادخواه سعید زینالی، دانشجوی دانشگاه تهران که پس از اعتراضات کوی دانشگاه به دست نیروهای امنیتی در خانهشان بازداشت شد، پس از ۲۶ سال چشمانتظاری، در یادداشتی نوشت هیچ اطلاعی از سرنوشت فرزندش پیدا نکرده و همچنان در روشنایی امید، منتظر روزی است که عدالت از راه برسد.
شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح نیز با انتشار پیامی در اینستاگرام خواستار زنده نگه داشتن یاد قربانیان اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۷۸ شد و نوشت: «در این روز تاریخی، با صدای بلند فریاد بزنیم: سعید زینالی کجاست؟»
عبادی با گرامیداشت یاد قربانیان اعتراضات ۱۸ تیر بهویژه عزت ابراهیمنژاد و سعید زینالی که به گفته او نامشان در حافظه جمعی مردم جاودان شده است، افزود: «سعید زینالی، قربانی ناپدیدسازی قهری حکومت، تنها یکی از هزاران شهروندی است که خانوادههایشان سالهاست از آنها بیخبرند. برقراری عدالت نزدیک است.»
همزمان، رضا محمدی، فعال حقوق بشر و برادر اکبر محمدی از فعالان جنبش دانشجویی که در سال ۱۳۷۸ بازداشت و در زندان درگذشت، از رسانهها خواست یاد جانباختگان این قیام دانشجویی زنده نگه داشته شود.
او در این خصوص نوشت یاد اکبر محمدی و دیگر پیشگامان مظلوم این جنبش، سرمایهای است که نباید در هیاهوی سیاست به فراموشی سپرده شود.
در این نامه خطاب به پزشکیان آمده است: «متاسفانه بعضی جملات شما، از جمله ابراز امیدواریتان نسبت به شروع مجدد مذاکرات با آمریکا و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در شرایط فعلی ناامیدکننده و برخلاف وحدت بهوجود آمده در کشور بود.»
امضاکنندگان این نامه افزودند سخنان پزشکیان «نه تنها در داخل کشور بازتاب خوبی نداشت و بسیاری از مردم را سرخورده کرد، بلکه در خارج از کشور نیز منجر به سوءبرداشت طرف مقابل شد».
در ادامه این نامه آمده است: «بدیهی است [این صحبتها] دشمن را به این محاسبه غلط خواهد رساند که "ایران پس از حمله آمریکا، همچنان پیام ضعف مخابره می کند".»
نمایندگان امضاکننده این نامه هشدار دادند اظهاراتی از این دست موجب خواهد شد آمریکا از «موضع برابر» حاضر به گفتوگو با جمهوری اسلامی نشود، فشارها و تحریمها را افزایش دهد و «انگیزه بیشتری برای حمله نظامی مجدد به کشور» پیدا کند.
تمامی امضاکنندگان این نامه بهعنوان «نماینده تهران» در مجلس شوری اسلامی حضور دارند و در میان آنها، اسامی حمید رسایی، مرتضی آقاتهرانی، منوچهر متکی، امیرحسین ثابتی، مهدی کوچکزاده، اسماعیل کوثری، ابوالفضل ظهرهوند، مالک شریعتی، بیژن نوباوه و زهره لاجوردی دیده میشود.
پزشکیان در مصاحبه با کارلسون که ۱۶ تیر منتشر شد، اعلام کرد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، معتقد است سرمایهگذاران آمریکایی «میتوانند به ایران بیایند و هیچ مانعی برای فعالیت آنها وجود ندارد».
او افزود: «ما برای هر نوع همکاری اقتصادی، صنعتی و تجاری با آمریکاییها آمادگی داشتهایم و همچنان داریم؛ اما این تحریمها هستند که مانع حضور آنها در کشور ما شدهاند.»
پزشکیان تاکید کرد منظور از شعار «مرگ بر آمریکا» در ایران «مرگ بر مردم و مقامهای آمریکا نیست».
انتقاد از اظهارات پزشکیان در «تفکیک» آمریکا و اسرائیل
۲۶ نماینده مجلس در ادامه نامه خود از «تاکیدهای بیش از اندازه» پزشکیان برای «تفکیک» آمریکا و اسرائیل انتقاد کردند و گفتند حمایتهای ایالات متحده زمینه را برای آغاز حمله اسرائیل به ایران فراهم آورد.
در این نامه آمده است: «کاش بهجای تلاش برای تفکیک میان شیطان بزرگ و پیمانکارش، با صراحتی که از شما انتظار میرود، به محکومیت جنایتکار اصلی یعنی آمریکا میپرداختید و تاکید میکردید که در چنین شرایطی حتی سخن از مذاکره با آمریکا نیز سراب است و منتهی به نتیجه دلخواهتان نخواهد شد.»
آنها همچنین به فتوای «محاربه» برخی مراجع تقلید شیعه علیه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو اشاره کردند و گفتند پزشکیان در مصاحبه با پادکستر آمریکایی، بهطور «قاطع و محکم» از این «فتاوای تاریخی» دفاع نکرده است.
امضاکنندگان این نامه افزودند: «باید افکار عمومی در غرب مطمئن شود که کوچکترین تعرض و سوءقصد به رهبر عزیزتر از جانمان، بزرگترین تهدیدها را برای آنان در پی خواهد داشت اما متاسفانه چنین مفهومی در کلام شما به چشم نیامد.»
پزشکیان در مصاحبه با کارلسون گفته بود فتوای محاربه علیه ترامپ ربطی به حکومت ایران و رهبر جمهوری اسلامی ندارد.
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، ۱۷ تیر با انتقاد از این سخنان نوشت: «ما اکنون ملتی خشمگین هستیم و نمیتوانیم مانند روزهای صلح و صفا سخن بگوییم. نشان دادن خشم ملت عین عقلانیت است.»
در یکی از آخرین واکنشها به فتوای «محاربه» علیه رییسجموری آمریکا، سعید صلح میرزایی، عضو مجلس خبرگان، ۱۹ تیر گفت «از منظر اسلامی»، خون کسانی چون ترامپ و مقامات برخی کشورهای اروپایی «ارزشی ندارد» و «اگر مومنی بتواند انتقام خون شهدا را بگیرد و این تهدیدها را از سر کشورمان بردارد، این اقدام برای او وظیفهای شرعی خواهد بود».
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، ۱۸ تیر هشدار داد صادرکنندگان فتوای محاربه علیه ترامپ و نتانیاهو بهدنبال «صادر کردن تروریسم» هستند.
در گزارشی که پنجشنبه ۱۹ تیر از سوی این کمیته (آیاسسی) منتشر شد، به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک بریتانیا اشاره و از دولت خواسته شده است تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی، «بازنگری اساسی» انجام دهد.
در این گزارش درباره تهدیدهای فزاینده جمهوری اسلامی در بریتانیا آمده است که حکومت ایران در سالهای اخیر، کارزاری گسترده برای ارعاب و تهدید شبکه ایراناینترنشنال به راه انداخته است.
بر اساس این گزارش، سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی با اعمال فشار بر اعضای خانواده خبرنگاران این شبکه در داخل ایران و تهدید مستقیم خود خبرنگاران، تلاش کرده است مانع از ادامه فعالیت این رسانه شود.
این گزارش ۲۶۰ صفحهای که بر مبنای اطلاعات محرمانه و مصاحبه با مقامهای ارشد نهادهایی چون امآی۶ و امآی۵ (سازمانهای اطلاعاتی اصلی بریتانیا)، مرکز ارتباطات دولت، دفتر کابینه و وزارت کشور تنظیم شده، تصویری جامع از تحول در نوع تهدیدات جمهوری اسلامی ترسیم میکند.
بر این اساس، جمهوری اسلامی «بازیگری عملگرا» است که اغلب «بیش از آنکه از ایدئولوژی پیروی کند، از فرصتطلبی بهره میبرد» و اکنون قادر است همین عملگرایی را به «اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا» تبدیل کند.
کمیته در بخشی از این گزارش تاکید کرد: «هدف اساسی رژیم ایران، حفظ بقا و امنیت جمهوری اسلامی است. احساس ناامنی این رژیم، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، رفتارهای آن را شکل میدهد.»
۱۵ توطئه برای ترور یا ربایش؛ تهدیدی فزاینده علیه مخالفان
بر پایه یافتههای این گزارش، از ژانویه ۲۰۲۲ تاکنون دستکم ۱۵ توطئه ترور یا آدمربایی علیه افراد ساکن بریتانیا شناسایی شده است. این عملیاتها عمدتا مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی را هدف گرفتهاند و ادامه الگوی رفتاری هستند که ایران در خاورمیانه و اروپا نیز دنبال کرده است.
در متن گزارش آمده است: «این تهدید عمدتا متوجه مخالفان و دیگر منتقدان رژیم است. همچنین تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی در بریتانیا افزایش یافته است.»
مقامهای اطلاعاتی بریتانیا به کمیته گفتهاند که عوامل وابسته به تهران، آمادگی خود را برای «اقدام به ترور در داخل خاک بریتانیا و ربایش افراد از این کشور» نشان دادهاند.
بر پایه اطلاعات رسیده به کمیته اطلاعات و امنیت بریتانیا، در حال حاضر تهدید حمله فیزیکی به افراد در بریتانیا، «بالاترین سطح تهدید از سوی جمهوری اسلامی است: «این تهدید با سطح تهدید روسیه برابری میکند.»
در ادامه گزارش تاکید شده است از آغاز سال ۲۰۲۲، تهدیدهای فیزیکی از سوی تهران علیه ساکنان بریتانیا «هم از نظر سرعت و هم از نظر تعداد، بهشکل محسوسی افزایش یافته» است.
اهداف جمهوری اسلامی در بریتانیا: کاهش نفوذ، سرکوب انتقاد
تهران تلاش میکند حضور نظامی بریتانیا در خاورمیانه را کاهش دهد، اتحاد لندن با ایالات متحده و اسرائیل را تضعیف کند و صدای منتقدان، از جمله روزنامهنگاران و تبعیدیان ساکن بریتانیا را خاموش سازد.
در متن گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ایران و بریتانیا سابقهای پیچیده دارند. رهبری حکومت ایران، بریتانیا را رقیبی سرسخت و حیلهگر میداند که با ارزشهای جمهوری اسلامی مخالفت دارد و بخشی از جبهه غربی برای تغییر رژیم تلقی میشود.»
رییس کمیته مشترک اطلاعاتی بریتانیا (جیآیسی) نیز در پارلمان گفت: «این بیاعتمادی عمیق نسبت به بریتانیا، هم دلایل تاریخی دارد و هم دلایل معاصر.»
جاسوسی و عملیات سایبری ایران، تهدیدی رو به رشد
در گزارش مورد نظر آمده است فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی «قابل توجه» است و این فعالیتها عمدتا از طریق توانمندیهای سایبری و همچنین با استفاده از عوامل انسانی انجام میشود.
هرچند بریتانیا در اولویتهای اطلاعاتی تهران پس از آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی قرار دارد اما مقامهای امنیتی هشدار دادهاند که این جایگاه ممکن است به سرعت تغییر کند: «بریتانیا یک هدف اصلی برای تهران در حوزه جاسوسی است چرا که آنها لندن را دشمن ویژه جمهوری اسلامی میدانند. این رویکرد همچنین به دلیل نقشی است که در مذاکرات هستهای و رابطه با ایالات متحده ایفا میکنیم.»
از سوی دیگر، بر اساس این گزارش، عملیاتهای سایبری ابزار کلیدی جمهوری اسلامی در جنگ نامتقارن محسوب میشوند و تهران به عنوان «یک بازیگر مهاجم سایبری با توانمندیهای گسترده» توصیف شده؛ گرچه سطح پیچیدگی آن کمتر از روسیه و چین است.
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (انسیاسسی) هشدار داده است که بسیاری از نهادهای بریتانیایی برای شناسایی یا مقابله با نفوذهای سایبری تهران تجهیز نشدهاند.
در گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ضروری است که سطح مقاومت سایبری کشور افزایش یابد. اگر امنیت سایبری و تابآوری در سراسر بریتانیا تقویت شود، احتمال موفقیت حملات سایبری ایران کاهش مییابد.»
خلأهای سیاستگذاری و فقدان تخصص در دولت بریتانیا
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان ضمن استقبال از برخی اقدامات اخیر دولت بریتانیا از جمله گنجاندن ایران در سطح تقویت شده «طرح ثبت نفوذ خارجی» و امکانات جدید قانونی برای مقابله با نهادهایی مانند سپاه پاسداران، از رویکرد کلی دولت در قبال تهران انتقاد کرد.
در گزارش این کمیته آمده است: «سیاست دولت در قبال ایران عمدتا معطوف به مدیریت بحران بوده و تحتتاثیر نگرانیها درباره برنامه هستهای تهران، از پرداختن به دیگر مسائل سیاسی، منطقهای و اجتماعی بازمانده است.»
بر اساس این گزارش، چنین رویکردی مانع از آن شده که دولت «درک واقعی از ایران» بهدست آورد: «در مجموعه دولت، فقدان تخصص ویژه درباره ایران محسوس است.»
در بخشی از گزارش به نقل از یکی از منتقدان آمده است: «وقتی افرادی در وزارت خارجه مسئول سیاستگذاری درباره ایران هستند که حتی یک کلمه فارسی بلد نیستند، واقعا نمیشود کار خاصی از آنها انتظار داشت.»
شبکههای نفوذ و بازی با نیروهای نیابتی
انتشار این گزارش، با موج تازهای از بررسیها درباره نفوذ جمهوری اسلامی در اروپا همزمان شده است.
همین هفته، مقامات ایتالیا یک شبکه وسیع از افراد را کشف کردند که ظاهرا در حال ترویج روایت جمهوری اسلامی در اروپا بودند.
کن مککالوم، رییس سرویس امنیت داخلی (امآی۵)، پیشتر گفته بود از اوایل سال ۲۰۲۲ تاکنون، ۲۰ طرح وابسته به ایران در بریتانیا خنثی شده است.
او همچنین گفته بود: «جمهوری اسلامی بهطور گسترده از مجرمان حرفهای به عنوان نیابتی استفاده میکند؛ از قاچاقچیان مواد مخدر بینالمللی گرفته تا جنایتکاران خردهپا.»
در جمعبندی گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «هرچند ایران در برخورد نظامی به دنبال تناسب و بازدارندگی است اما همواره این امکان وجود ندارد. بنابراین تهران تمرکز خود را بر توسعه توانمندیهای نامتقارن و شبکهای از سازمانهای شبهنظامی و تروریستی همراستا در سراسر خاورمیانه گذاشته تا نفوذ خود را گسترش دهد و مهاجمان بالقوه را بازدارد.»
این کمیته از اقدامات امآی۵ و پلیس بریتانیا در مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی قدردانی کرده و از دولت بریتانیا و متحدانش خواسته است بهروشنی به تهران اعلام کنند فعالیتهای خصمانه در خاک بریتانیا غیر قابل قبول است: «ما تلاشهای امآی۵ و پلیس را در مواجهه با این تهدید جدی میستاییم و دولت بریتانیا و شرکای بینالمللیاش را ترغیب میکنیم در هر فرصت به ایران یادآوری کنند چنین حملاتی بهمثابه حمله به بریتانیاست و با پاسخ مناسب مواجه خواهد شد.»
ایراناینترنشنال هرگونه نفوذ و هک حساب کاربری این شبکه یا دسترسی به اطلاعات استفادهکنندگان از کیوآرکد تبلیغشده را تکذیب میکند.
تصاویر منتشرشده در این گزارشهای رسانههای حکومتی نیز ساختگی است و چنین فایلهایی وجود ندارند.
همانطور که در بیانیه اخیر شبکه نیز اشاره شد، حملات سایبری گذشته به حسابهای شبکه نبوده و پس از مورد حمله قرار گرفتن معدود کارکنان شبکه، اقدامات حفاظتی انجام شده است.
