رییس مرکز ملی هوا: در غبار تهران سیانور بیش از حد مجاز وجود ندارد
در پی گزارشها از وجود ذرات آرسنیک و سیانور در گردوغبارهای هوای تهران، احمد طاهری، رییس مرکز ملی هوا، وجود «بیش از حد مجاز» این ذرات را رد کرد.
در پی گزارشها از وجود ذرات آرسنیک و سیانور در گردوغبارهای هوای تهران، احمد طاهری، رییس مرکز ملی هوا، وجود «بیش از حد مجاز» این ذرات را رد کرد.
او با اشاره به نمونهبرداریهای انجامشده گفت: «این عناصر از عناصر تشکیلدهنده پوسته زمین به شمار میروند، به طور طبیعی در خاک وجود دارند و قاعدتاً در بسیاری از پدیدههای گرد و غبار در تمام دنیا و تشکیل شده از کانونهای متعدد یافت میشود.»
طاهری اضافه کرد: «در هیچ کدام از نمونههای ذرات معلق برداشت شده در سطح شهر تهران سیانور مشاهده نشده است.»
پیشتر محسن موسوی خوانساری، عضو هیأتمدیره انجمن آب و خاک پایدار ایران، اعلام کرد تالاب بندعلیخان در جنوب ورامین که بهطور کامل خشک شده، به یکی از کانونهای گرد و غبار تبدیل شده است.
به گفته او، در حال حاضر پساب مناطق صنعتی، از جمله چرمشهر ورامین، وارد این تالاب میشود و همین موضوع باعث شده گرد و غبار برخاسته از آن حاوی مواد سمی مانند آرسنیک و سیانور باشد.
در گزارشی که پنجشنبه ۱۹ تیر از سوی این کمیته (آیاسسی) منتشر شد، به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک بریتانیا اشاره و از دولت خواسته شده است تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی، «بازنگری اساسی» انجام دهد.
در این گزارش درباره تهدیدهای فزاینده جمهوری اسلامی در بریتانیا آمده است که حکومت ایران در سالهای اخیر، کارزاری گسترده برای ارعاب و تهدید شبکه ایراناینترنشنال به راه انداخته است.
بر اساس این گزارش، سرویس اطلاعاتی جمهوری اسلامی با اعمال فشار بر اعضای خانواده خبرنگاران این شبکه در داخل ایران و تهدید مستقیم خود خبرنگاران، تلاش کرده است مانع از ادامه فعالیت این رسانه شود.
این گزارش ۲۶۰ صفحهای که بر مبنای اطلاعات محرمانه و مصاحبه با مقامهای ارشد نهادهایی چون امآی۶ و امآی۵ (سازمانهای اطلاعاتی اصلی بریتانیا)، مرکز ارتباطات دولت، دفتر کابینه و وزارت کشور تنظیم شده، تصویری جامع از تحول در نوع تهدیدات جمهوری اسلامی ترسیم میکند.
بر این اساس، جمهوری اسلامی «بازیگری عملگرا» است که اغلب «بیش از آنکه از ایدئولوژی پیروی کند، از فرصتطلبی بهره میبرد» و اکنون قادر است همین عملگرایی را به «اقدامات خصمانه در خاک بریتانیا» تبدیل کند.
کمیته در بخشی از این گزارش تاکید کرد: «هدف اساسی رژیم ایران، حفظ بقا و امنیت جمهوری اسلامی است. احساس ناامنی این رژیم، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، رفتارهای آن را شکل میدهد.»
۱۵ توطئه برای ترور یا ربایش؛ تهدیدی فزاینده علیه مخالفان
بر پایه یافتههای این گزارش، از ژانویه ۲۰۲۲ تاکنون دستکم ۱۵ توطئه ترور یا آدمربایی علیه افراد ساکن بریتانیا شناسایی شده است. این عملیاتها عمدتا مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی را هدف گرفتهاند و ادامه الگوی رفتاری هستند که ایران در خاورمیانه و اروپا نیز دنبال کرده است.
در متن گزارش آمده است: «این تهدید عمدتا متوجه مخالفان و دیگر منتقدان رژیم است. همچنین تهدید علیه منافع یهودی و اسرائیلی در بریتانیا افزایش یافته است.»
مقامهای اطلاعاتی بریتانیا به کمیته گفتهاند که عوامل وابسته به تهران، آمادگی خود را برای «اقدام به ترور در داخل خاک بریتانیا و ربایش افراد از این کشور» نشان دادهاند.
بر پایه اطلاعات رسیده به کمیته اطلاعات و امنیت بریتانیا، در حال حاضر تهدید حمله فیزیکی به افراد در بریتانیا، «بالاترین سطح تهدید از سوی جمهوری اسلامی است: «این تهدید با سطح تهدید روسیه برابری میکند.»
در ادامه گزارش تاکید شده است از آغاز سال ۲۰۲۲، تهدیدهای فیزیکی از سوی تهران علیه ساکنان بریتانیا «هم از نظر سرعت و هم از نظر تعداد، بهشکل محسوسی افزایش یافته» است.
اهداف جمهوری اسلامی در بریتانیا: کاهش نفوذ، سرکوب انتقاد
تهران تلاش میکند حضور نظامی بریتانیا در خاورمیانه را کاهش دهد، اتحاد لندن با ایالات متحده و اسرائیل را تضعیف کند و صدای منتقدان، از جمله روزنامهنگاران و تبعیدیان ساکن بریتانیا را خاموش سازد.
در متن گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ایران و بریتانیا سابقهای پیچیده دارند. رهبری حکومت ایران، بریتانیا را رقیبی سرسخت و حیلهگر میداند که با ارزشهای جمهوری اسلامی مخالفت دارد و بخشی از جبهه غربی برای تغییر رژیم تلقی میشود.»
رییس کمیته مشترک اطلاعاتی بریتانیا (جیآیسی) نیز در پارلمان گفت: «این بیاعتمادی عمیق نسبت به بریتانیا، هم دلایل تاریخی دارد و هم دلایل معاصر.»
جاسوسی و عملیات سایبری ایران، تهدیدی رو به رشد
در گزارش مورد نظر آمده است فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی «قابل توجه» است و این فعالیتها عمدتا از طریق توانمندیهای سایبری و همچنین با استفاده از عوامل انسانی انجام میشود.
هرچند بریتانیا در اولویتهای اطلاعاتی تهران پس از آمریکا، اسرائیل و عربستان سعودی قرار دارد اما مقامهای امنیتی هشدار دادهاند که این جایگاه ممکن است به سرعت تغییر کند: «بریتانیا یک هدف اصلی برای تهران در حوزه جاسوسی است چرا که آنها لندن را دشمن ویژه جمهوری اسلامی میدانند. این رویکرد همچنین به دلیل نقشی است که در مذاکرات هستهای و رابطه با ایالات متحده ایفا میکنیم.»
از سوی دیگر، بر اساس این گزارش، عملیاتهای سایبری ابزار کلیدی جمهوری اسلامی در جنگ نامتقارن محسوب میشوند و تهران به عنوان «یک بازیگر مهاجم سایبری با توانمندیهای گسترده» توصیف شده؛ گرچه سطح پیچیدگی آن کمتر از روسیه و چین است.
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (انسیاسسی) هشدار داده است که بسیاری از نهادهای بریتانیایی برای شناسایی یا مقابله با نفوذهای سایبری تهران تجهیز نشدهاند.
در گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «ضروری است که سطح مقاومت سایبری کشور افزایش یابد. اگر امنیت سایبری و تابآوری در سراسر بریتانیا تقویت شود، احتمال موفقیت حملات سایبری ایران کاهش مییابد.»
خلأهای سیاستگذاری و فقدان تخصص در دولت بریتانیا
کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان ضمن استقبال از برخی اقدامات اخیر دولت بریتانیا از جمله گنجاندن ایران در سطح تقویت شده «طرح ثبت نفوذ خارجی» و امکانات جدید قانونی برای مقابله با نهادهایی مانند سپاه پاسداران، از رویکرد کلی دولت در قبال تهران انتقاد کرد.
در گزارش این کمیته آمده است: «سیاست دولت در قبال ایران عمدتا معطوف به مدیریت بحران بوده و تحتتاثیر نگرانیها درباره برنامه هستهای تهران، از پرداختن به دیگر مسائل سیاسی، منطقهای و اجتماعی بازمانده است.»
بر اساس این گزارش، چنین رویکردی مانع از آن شده که دولت «درک واقعی از ایران» بهدست آورد: «در مجموعه دولت، فقدان تخصص ویژه درباره ایران محسوس است.»
در بخشی از گزارش به نقل از یکی از منتقدان آمده است: «وقتی افرادی در وزارت خارجه مسئول سیاستگذاری درباره ایران هستند که حتی یک کلمه فارسی بلد نیستند، واقعا نمیشود کار خاصی از آنها انتظار داشت.»
شبکههای نفوذ و بازی با نیروهای نیابتی
انتشار این گزارش، با موج تازهای از بررسیها درباره نفوذ جمهوری اسلامی در اروپا همزمان شده است.
همین هفته، مقامات ایتالیا یک شبکه وسیع از افراد را کشف کردند که ظاهرا در حال ترویج روایت جمهوری اسلامی در اروپا بودند.
کن مککالوم، رییس سرویس امنیت داخلی (امآی۵)، پیشتر گفته بود از اوایل سال ۲۰۲۲ تاکنون، ۲۰ طرح وابسته به ایران در بریتانیا خنثی شده است.
او همچنین گفته بود: «جمهوری اسلامی بهطور گسترده از مجرمان حرفهای به عنوان نیابتی استفاده میکند؛ از قاچاقچیان مواد مخدر بینالمللی گرفته تا جنایتکاران خردهپا.»
در جمعبندی گزارش کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا آمده است: «هرچند ایران در برخورد نظامی به دنبال تناسب و بازدارندگی است اما همواره این امکان وجود ندارد. بنابراین تهران تمرکز خود را بر توسعه توانمندیهای نامتقارن و شبکهای از سازمانهای شبهنظامی و تروریستی همراستا در سراسر خاورمیانه گذاشته تا نفوذ خود را گسترش دهد و مهاجمان بالقوه را بازدارد.»
این کمیته از اقدامات امآی۵ و پلیس بریتانیا در مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی قدردانی کرده و از دولت بریتانیا و متحدانش خواسته است بهروشنی به تهران اعلام کنند فعالیتهای خصمانه در خاک بریتانیا غیر قابل قبول است: «ما تلاشهای امآی۵ و پلیس را در مواجهه با این تهدید جدی میستاییم و دولت بریتانیا و شرکای بینالمللیاش را ترغیب میکنیم در هر فرصت به ایران یادآوری کنند چنین حملاتی بهمثابه حمله به بریتانیاست و با پاسخ مناسب مواجه خواهد شد.»
ایراناینترنشنال هرگونه نفوذ و هک حساب کاربری این شبکه یا دسترسی به اطلاعات استفادهکنندگان از کیوآرکد تبلیغشده را تکذیب میکند.
تصاویر منتشرشده در این گزارشهای رسانههای حکومتی نیز ساختگی است و چنین فایلهایی وجود ندارند.
همانطور که در بیانیه اخیر شبکه نیز اشاره شد، حملات سایبری گذشته به حسابهای شبکه نبوده و پس از مورد حمله قرار گرفتن معدود کارکنان شبکه، اقدامات حفاظتی انجام شده است.
سارا القضا، مدیر منطقهای این سازمان، در بیانیهای رسمی نوشت: «استفاده از جاسوسافزار برای آزار روزنامهنگاران، مرحلهای نگرانکننده در کارزار حکومت ایران برای ارعاب و ساکتکردن رسانههای مستقل است.»
او تاکید کرد: «هیچ روزنامهنگاری نباید هدف نظارت دیجیتال یا فشار قرار گیرد. ایران باید بلافاصله سرکوب فرامرزی مطبوعات را متوقف کند.»
ایراناینترنشنال: تهدید و حمله سایبری مانع ادامه کار ما نمیشود
روز گذشته، ایراناینترنشنال تایید کرد که حملات سایبری که منجر به هک برخی حسابهای تلگرام همکاران این شبکه شد، به دو حمله مجزای سایبری در تابستان ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۵ بازمیگردد.
طبق اطلاعات فاششده، این حملات از سوی گروهی به نام «بنیشد کیتن» یا «بچهگربه تبعیدی» صورت گرفتهاند؛ گروهی که با نامهای مستعار «استورم ۰۸۴۲» و «دون» نیز شناخته میشود.
بررسیهای فنی ایراناینترنشنال نشان میدهد که هکرها احتمالا با نصب بدافزار از طریق حسابهای تلگرام، به رایانههای همکاران این شبکه دسترسی پیدا کردهاند. ایراناینترنشنال میگوید هر دو حمله در همان زمان به نهادهای امنیتی مرتبط گزارش شده و اقدامات لازم برای محافظت از کارکنان بهعمل آمده است.
اطلاعات در دست نشان میدهد که گروه «بنیشد کیتن» زیرمجموعه واحد مقابله با تهدیدات سایبری وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی است و تحت نظارت مستقیم یحیی حسینی پنجکی، چهرهای امنیتی اداره میشود؛ فردی که هویت او پیشتر توسط ایراناینترنشنال افشا شده بود.
این حملات بخشی از کارزار گستردهتر تهدید، ارعاب و ترور علیه شبکه خبری ایراناینترنشنال تلقی میشود؛ شبکهای مستقل که در سالهای اخیر به دلیل پوشش بیطرفانه و دقیق وقایع ایران، بارها هدف تهدیدهای جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
از حملات دیجیتال تا عملیات ترور در خاک بریتانیا
ایراناینترنشنال در بیانیهای که آن زمان منتشر کرد، تایید کرده بود که جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۱ تلاش کرده بود با اعزام تیمی به لندن، اقدام به ترور برخی خبرنگاران این شبکه کند.
بنابر اطلاعاتی که یک منبع امنیتی در اختیار این شبکه قرار داده بود، مسئولیت این عملیات شکستخورده برعهده روحالله بازقندی، رئیس وقت واحد ۱۵۰۰ بخش ضدجاسوسی اطلاعات سپاه بوده است؛ فردی که بهگفته این منبع، پیشتر نیز در سازماندهی عملیات ناموفق مشابهی علیه شهروندان اسرائیلی در ترکیه نقش داشته بود.
با وجود این افشاگری، مقامهای پلیس بریتانیا در آن زمان جزئیات روشنی از منشا این تهدیدها ارائه نکرده بودند. با این حال، افشای اطلاعات از سوی ایراناینترنشنال بار دیگر بر نقش فعال نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در ارعاب و تهدید خبرنگاران خارج از کشور تاکید میکرد.
واکنش بریتانیا و هشدار موساد
در همان مقطع، جیمز کلورلی، وزیر وقت امور خارجه بریتانیا، در گفتوگو با روزنامه الشرقالاوسط تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه خبرنگاران ایراناینترنشنال را «غیرقابل قبول» خوانده و اعلام کرده بود که «امنیت روزنامهنگاران و آزادی رسانه برای ما در اولویت است.» او همچنین تاکید کرده بود که دولت بریتانیا امنیت همه کسانی را که در این کشور زندگی میکنند، بهطور جدی دنبال میکند.
همزمان، کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل گزارش داده بود که موساد طی هفتههای پیش از آن، دستگاه امنیت داخلی بریتانیا (امآی۵) را از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه شهروندان ایرانی، بهویژه خبرنگاران ایراناینترنشنال، آگاه کرده بود.
به گفته این رسانه، اطلاعات ارائهشده توسط موساد موجب شده بود طرح یک حمله تروریستی احتمالی در خاک بریتانیا خنثی شود.
کن مککالم، رئیس امآی۵ نیز در همان دوره اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی از ژانویه آن سال تا آن زمان دستکم ۱۰ تلاش برای ربایش یا ترور شهروندان ایرانی در خاک بریتانیا انجام داده بود.
زنگ خطر برای دموکراسیهای جهان
سازمان گزارشگران بدون مرز (آر اساف) در آن زمان در واکنش به تهدیدهای مشابه، از دولت بریتانیا خواسته بود «تمام تدابیر لازم را برای حفاظت کامل از روزنامهنگاران ایرانی اتخاذ کند.»
این نهاد در بیانیهای هشدار داده بود که «تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه رسانهها زنگ خطری جدی برای دموکراسیهای جهان است.»
واکنش ایران و ادامه تهدیدها
مقامات جمهوری اسلامی اما نهتنها آن تهدیدها را تکذیب نکردند، بلکه از تداوم آنها نیز سخن گفته بودند.
کاظم غریبآبادی، رئیس ستاد حقوق بشر قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود که ایراناینترنشنال در فهرست «تروریستی» جمهوری اسلامی قرار دارد و تهران در پی تعقیب عوامل و مرتبطین آن است.
غریبآبادی در همان زمان در واکنش به هشدار کارشناسان سازمان ملل درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی، گفته بود که «ایراناینترنشنال برای کاهش فشارها از سازوکارهای حقوق بشری طلب کمک کرده و ما با تروریستها مماشات نخواهیم کرد.»
