فنلاند و لیتوانی آماده تولید مینهای ضد نفر میشوند
مقامات فنلاند و لیتوانی اعلام کردند از سال آینده تولید مینهای ضد نفر را برای تامین نیازهای دفاعی خود و کمک به اوکراین آغاز خواهند کرد.
مقامات فنلاند و لیتوانی اعلام کردند از سال آینده تولید مینهای ضد نفر را برای تامین نیازهای دفاعی خود و کمک به اوکراین آغاز خواهند کرد.
خبرگزاری رویترز، چهارشنبه ۱۸ تیر در گزارشی نوشت این دو کشور که مرز مشترک با روسیه دارند، چنین تصمیمی را در پاسخ به آنچه تهدیدات نظامی مسکو میدانند گرفتهاند.
دو کشور شمالی اروپا قصد خروج از پیمان ۱۹۹۷ اتاوا را که منع استفاده از مینهای ضد نفر را پیشبینی کرده، اعلام کردند. بر اساس این برنامه، تولید مینها پس از پایان دوره شش ماهه خروج از پیمان آغاز خواهد شد.
لهستان، لتونی و استونی نیز قصد خروج از این معاهده بینالمللی را بهدلیل نگرانیهای دفاعی در مقابل روسیه اعلام کردهاند. هر سه کشور در کنار فنلاند و لیتوانی عضو ناتو و اتحادیه اروپا هستند.
صدها میلیون یورو سرمایهگذاری
کارولیس آلکسا، معاون وزیر دفاع لیتوانی در گفتوگو با رویترز گفت: «قرار است صدها میلیون یورو برای مینهای ضد تانک و ضد نفر هزینه کنیم که رقم قابلتوجهی خواهد بود.»
او که کشورش ۲۷۴ کیلومتر با روسیه و ۶۷۹ کیلومتر با بلاروس مرز مشترک دارد، افزود دهها هزار یا حتی بیشتر مین ضد نفر سفارش داده خواهد شد.
آلکسا تاکید کرد صنایع دفاعی لیتوانی توان تولید این تجهیزات را دارند.
وینکاس یورگوتیس، رییس انجمن صنایع دفاعی لیتوانی، گفت که کشورش پس از راهاندازی خطوط تولید، قادر خواهد بود نیاز سایر کشورها از جمله اوکراین را نیز تامین کند.
طولانیترین مرز با روسیه
فنلاند با ۱۳۴۰ کیلومتر، طولانیترین مرز مشترک با روسیه را در میان اعضای ناتو دارد. هیکی آوتو، رییس کمیته دفاعی پارلمان فنلاند گفت: «برای تضمین امنیت، فنلاند باید تولید داخلی مین داشته باشد. این سلاحها بسیار موثر و مقرون به صرفه هستند.»
آوتو درباره کمک به اوکراین گفت: «حمایت از اوکراین نهتنها وظیفه اخلاقی ماست، بلکه برای امنیت خود فنلاند نیز اهمیت دارد.»
هلسینکی پیش از عضویت در کنوانسیون اتاوا در سال ۲۰۱۱ بیش از یک میلیون مین ضد نفر در اختیار داشت. چهار شرکت فنلاندی آمادگی خود را برای تولید این مینها اعلام کردهاند.
سایر کشورها چه میکنند؟
وزارت دفاع لتونی بدون اعلام تعهد مشخص گفت: «صنایع نظامی لتونی تواناییهای لازم را دارد و بخش فلزکاری کشور پیشرفته است.»
به گفته هانو پوکور، وزیر دفاع استونی، کشورش فعلا برنامه فوری برای خرید مین ضد نفر ندارد.
کنسرسیوم دولتی دفاعی لهستان نیز اعلام کرد در صورت نیاز آمادگی تولید میلیونها مین را دارد. یک شرکت خصوصی لهستانی نیز از برنامه راهاندازی مجدد تولید گسترده در سال ۲۰۲۷ خبر داد.
پنج کشور ناتو که قصد خروج از پیمان اتاوا را دارند گفتهاند در زمان صلح میدانهای مین ایجاد نخواهند کرد، بلکه مینها را برای استقرار سریع در صورت احساس تهدید ذخیره خواهند کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، چهارشنبه ۱۸ تیر اعلام کرد روسیه تلاش کرده ۷۴۱ هدف را با ۷۲۸ پهپاد و ۱۳ موشک مورد حمله قرار دهد.
شدت این حمله به اندازهای بود که لهستان، کشور همسایه اوکراین و عضو ناتو، هواپیماهای جنگنده خود و متحدانش را برای حفظ امنیت حریم هواییاش به پرواز درآورد.
خبرگزاری فرانسه اعلام کرد در اثر حملات پهپادی و بمبارانهای شبانه روسیه در منطقه جنگزده دونتسک در شرق اوکراین، دستکم هشت غیرنظامی کشته شدهاند.
زلنسکی در همین زمینه گفت: «حمله دقیقا در زمانی انجام شد که تلاشهای بسیاری برای برقراری صلح و آتشبس در جریان بود، اما تنها روسیه همگی این تلاشها را رد میکند.»
او در ادامه افزود تهاجم ادامهدار مسکو، بار دیگر ضرورت اعمال «تحریمهای گزنده» علیه روسیه و اقدامات تنبیهی ثانویه علیه نفت این کشور را اثبات میکند.
بر اساس گزارشها، اتحادیه اروپا در حال تهیه بسته جدیدی از تحریمها علیه مسکو است.
ترامپ سهشنبه ۱۷ تیر اعلام کرد در حال بررسی حمایت از لایحهای است که تحریمهای شدید علیه روسیه وضع میکند؛ از جمله اعمال تعرفه ۵۰۰ درصدی بر کشورهایی که نفت، گاز، اورانیوم یا سایر صادرات روسیه را میخرند.
رییسجمهوری آمریکا در جلسهای گفت: «پوتین کلی مزخرف تحویلمان میدهد... همیشه خیلی مودب است، اما در عمل هیچکدام معنایی ندارد.»
وقتی خبرنگاری از او پرسید که چه اقدامی علیه پوتین انجام خواهد داد، پاسخ داد: «به شما نمیگویم. دوست داریم یک غافلگیری داشته باشیم.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، انتقادهای ترامپ از پوتین را بیاهمیت خواند و گفت: «ما نسبت به این موضوع کاملا خونسرد هستیم... میتوان گفت ترامپ اصولا در بیان خود از لحن تند و اصطلاحات شدید استفاده میکند.»
او همچنین افزود ترامپ به این درک رسیده است که حلوفصل درگیری میان روسیه و اوکراین ساده نخواهد بود.
پسکوف در اظهاراتی که رویترز آن را گزارش کرده، گفت: «ما همچنین سخن بسیار مهمی از ترامپ شنیدیم؛ اینکه حلوفصل مناقشه اوکراین بسیار دشوارتر از چیزی بوده که او در ابتدا تصور میکرد.»
دور نخست گفتوگوها میان روسیه و اوکراین برای پایان دادن به جنگ، تاکنون بینتیجه مانده و مسکو هنوز آتشبس بدون قیدوشرط پیشنهادی ترامپ که کییف با آن موافقت کرده را نپذیرفته است.
دفتر دادستان کل آنکارا چهارشنبه ۱۸ تیر در اطلاعیهای اعلام کرد تحقیقات رسمی را درباره اتهامات گروک در زمینه «اهانت علنی به ارزشهای دینی مورد احترام بخشی از جامعه»، «توهین به رییسجمهوری» و «نقض قانون جرایم علیه آتاتورک» آغاز کرده است.
این اطلاعیه، گشوده شدن پرونده قضایی از سوی دادستانی برای صدور دستور حذف محتوا و مسدودسازی دسترسی را ضروری خواند و گفت در همین راستا، دستور قضایی برای مسدود کردن حسابها و مطالب حاوی «محتوای مجرمانه» صادر شده است.
گزارشها حاکی است گروک که در پلتفرم ایکس ادغام شده، در پاسخ به برخی پرسشها به زبان ترکی، محتوای توهینآمیزی درباره اردوغان تولید کرده است.
گروک، هوش مصنوعی شرکت ایکساِیآی، متعلق به ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی است.
این نخستین بار است که دسترسی به یک ابزار هوش مصنوعی در ترکیه ممنوع میشود.
منتقدان میگویند قانون مورد نظر اغلب برای سرکوب مخالفتها به کار میرود اما دولت ترکیه آن را ابزاری برای حفظ شأن و جایگاه ریاستجمهوری میداند.
واکنش گروک
حساب رسمی گروک در پلتفرم ایکس در واکنش به این ماجرا بیانیهای منتشر و اعلام کرد روند «حذف محتوای نامناسب» آغاز شده است.
در این بیانیه آمده است: «ما از پستهای اخیر منتشرشده از سوی گروک آگاهیم. شرکت ایکساِیآی اقداماتی برای جلوگیری از انتشار سخنان نفرتپراکن انجام داده است.»
از زمان عرضه چتجیپیتیِ شرکت اوپنایآی در سال ۲۰۲۲، نگرانیهایی درباره سوگیری سیاسی، نفرتپراکنی و دقت پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی مطرح بوده است.
گروک نیز پیشتر محتوایی منتشر کرده که به استفاده از کلیشههای یهودستیزانه و ستایش آدولف هیتلر متهم شده است.
ماسک اخیرا وعده داده بود گروک را ارتقا دهد و گفته بود: «دادههای آموزشی اصلاحنشده، حجم زیادی اطلاعات بیارزش وارد مدلهای پایه میکنند.»
او در پستی در ایکس نوشته بود: «گروک را بهطور قابل توجهی ارتقا دادیم. وقتی سوال بپرسید، تفاوت را احساس خواهید کرد.»
اوجالان که از سال ۱۹۹۹ در زندان است، در این پیام ویدیویی که ماه ژوئن ضبط شده و چهارشنبه ۱۸ تیر از طریق خبرگزاری فرات منتشر شد، تاکید کرد که حزب کارگران کُردستان (پکک) دیگر اهداف جداییطلبانه ندارد.
به گفته او، این تغییر «دستاوردی تاریخی» برای جنبش کُردها در ترکیه محسوب میشود.
اوجالان همچنین از پارلمان ترکیه خواست تا کمیسیونی برای نظارت بر خلع سلاح و مدیریت روندی فراگیر برای صلح تشکیل دهد. این پیشنهاد اگرچه در گذشته نیز مطرح شده بود اما این بار از درون زندان و از طرف چهرهای کلیدی در تاریخ مبارزه مسلحانه کردها بیان شده است.
پیش از این اعلام شده بود که در چارچوب تصمیم پکک برای انحلال خود و پایان دادن به چهار دهه درگیری مسلحانه با ترکیه، اولین گروه از نیروهای این حزب به زودی سلاحهای خود را در اقلیم کردستان عراق زمین میگذارند.
انحلال پکک، رویکرد ترکیه، جایگاه اوجالان
پکک پیش از این اعلام کرده بود ساختار تشکیلاتی خود را منحل کرده و به مبارزه مسلحانه پایان میدهد: حزب کارگران کردستان (پکک) انحلال خود را اعلام کرد
این گروه از سوی دولت ترکیه، ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا بهعنوان سازمانی تروریستی شناخته میشود.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، ۲۷ اردیبهشت در بازگشت از سفر به آلبانی، اعلام کرد آنکارا در حال رایزنی با مقامهای بغداد و اربیل است تا چگونگی تحویل سلاحهای اعضای پکک پس از تصمیم این حزب برای انحلال مشخص شود.
اردوغان گفت رایزنی آنکارا با کشورهای همسایه درباره نحوه تحویل سلاحهای «تروریستها» در خارج از مرزهای ترکیه، در حال انجام است.
او افزود طرحهایی برای چگونگی مشارکت بغداد و اربیل در این روند در دست بررسی قرار دارد.
با وجود بیش از دو دهه حبس، اوجالان همچنان چهرهای تاثیرگذار برای نیروهای کردی بهشمار میرود.
او دوران محکومیت حبس ابد خود را در زندانی واقع در یکی از جزایر ترکیه سپری میکند.
پیام اخیر اوجالان میتواند نشانهای از احیای بالقوه روند صلح میان کردها و دولت ترکیه باشد. روندی که در سالهای گذشته بارها آغاز و متوقف شده است.
