سیانان به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد گفتوگوهای هستهای جمهوری اسلامی و آمریکا یکشنبه در عمان در سطح عالی برگزار خواهد شد و تیمهای فنی که درباره جزییاتی مانند رفع تحریمها مذاکره میکنند، قرار نیست در این دور از گفتوگوها حضور داشته باشد.
طبق این گزارش، برگزاری مذاکرات یکشنبه در چنین سطحی نشان میدهد دو طرف قصد دارند چارچوب کلیتری برای پیشبرد مذاکرات ترسیم کنند.
خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام امنیتی غربی و یک مقام منطقهای که نامشان را اعلام نکرد، خبر داد که جمهوری اسلامی در حال آماده شدن برای ارسال پرتابگرهای موشکهای کوتاهبرد به روسیه است. بر اساس این گزارش پیشبینی شده که حملات روسیه به خاک اوکراین شدت خواهد گرفت.
این پرتابگرها برای موشکهای کوتاهبُردی استفاده میشود که به گفته ایالات متحده در سال گذشته از سوی جمهوری اسلامی برای استفاده در جنگ اوکراین به روسیه ارسال شده بود.
بهنوشته رویترز، تحلیلگران میگویند که موشکهای فتح ۳۶۰ با برد ۱۲۰ کیلومتر سلاح جدیدی در اختیار نیروهای روسی میگذارد تا نیروهای اوکراین در خطوط مقدم و همینطور اهداف نظامی و غیر نظامی نزدیک به مرز روسیه را هدف قرار دهند.
ارسال مجدد این پرتابگرها در صورت تحقق به معنای تایید روابط امنیتی رو به گسترش مسکو و تهران خواهد بود.
ایالات متحده پاییز گذشته اعلام کرد که جمهوری اسلامی این موشکها را با ۹ کشتی به روسیه منتقل کرده است. این کشتیها که حامل پرچم روسیه بودند، پس از آن تحریم شدند. همان زمان، سه منبع به رویترز گفته بودند این محموله حاوی پرتابگر نبود.
مقامات امنیتی غربی و مقام منطقهای که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، گفتند که ارسال پرتابگرهای فتح ۳۶۰ بهزودی انجام میشود، اما جزییات بیشتری از این انتقال احتمالی ارائه نکردند و درباره اینکه چرا پرتابگرها همراه با موشکها ارسال نشده بودند هم توضیح ندادند.
فتح ۳۶۰ یا موشک فتح نوعی از موشکهای بالستیک کوتاهبرد است که با هدف استفاده در عملیات تاکتیکی و با دقت بالا در فاصلههای کمتر از ۲۰۰ کیلومتر ساخته شده است. جمهوری اسلامی این موشک را در مرداد ۱۳۹۹ رونمایی و ادعا کرد که این موشک مجهز به هوش مصنوعی است.
وزارت دفاع روسیه و هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل به درخواست رویترز برای اظهار نظر در این زمینه پاسخی ندادند.
شورای امنیت ملی ایالات متحده تحقیقات در این زمینه را به وزارت امور خارجه ارجاع داده است. این وزارتخانه و سازمان سیا هم از اظهار نظر در خودداری کردند.
چرا ارسال سلاح از جمهوری اسلامی به روسیه برای غرب مهم است؟
موشکهای کوتاهبرد فتح به آمادهسازی چندانی برای پرتاب نیاز ندارند، مدت پروازشان بسیار کوتاه است و افرادی با آموزش بهنسبت کم هم میتوانند آن را هدایت و شلیک کنند.
به گفته تحلیلگران، روسیه با استفاده از موشکهای فتح میتواند حملههایی بسیار سریعتر ترتیب دهد و موشکهای پیشرفتهتر خود را برای حملههای دوربُرد نگه دارد تا هم زیرساختهای حیاتی اوکراین از جمله شبکه برق را تحت فشار بیشتر بگذارد و هم سیستم ارزشمند دفاع موشکی اوکراین را فرسوده کند.
فابیان هینز، پژوهشگر موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک در پاسخ به این پرسش رویترز که چرا روسیه موشکهای بیکیفیت ایرانی را میخرد؟ پاسخ داد: «تنها دلیلی که به ذهنم میرسد این است که روسها نمیتوانند به تعداد کافی موشک تولید کنند. به همین دلیل با وجود اینکه موشکهای ایران خیلی دقیق نیستند و بار زیادی را حمل نمیکنند، میتوانند اوکراین را به دردسر بیشتری بیندازند.»
ارسال سلاح به روسیه و مذاکره با آمریکا
بهنوشته رویترز استفاده روسیه از این موشکها بر تلاشهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای گشودن دریچهای جدید بهسوی آتشبس میان اوکراین و روسیه و همچنین بر مذاکره او با جمهوری اسلامی برای رسیدن به توافقی درباره مهار برنامه هستهای این حکومت سایه انداخته است و میتواند این مذاکرات را با پیچیدگیهایی روبهرو کند.
منابع رویترز گفتهاند که مذاکرات غیرمستقیم هستهای میان آمریکا و جمهوری اسلامی با میانجیگری عمان از جمله «دلایل متعدد» تاخیر در تحویل پرتابگرهاست.
جَک واتلینگ، پژوهشگر ارشد اندیشکده رویال یونایتد سرویسز در بریتانیا گفته است که مقامات جمهوری اسلامی موضوع ارسال سلاح به روسیه را چیزی جدا از مذاکرات هستهای جاری میدانند و تلقی آنها این است که آنچه ممکن است با روسها انجام دهند مرتبط با این مذاکرات نیست.
تهران تاکنون زیر بار تایید همکاری تسلیحاتی با روسیه نرفته است
ارسال سلاح از جمهوری اسلامی به روسیه با هدف تقویت این کشور در جنگ با اوکراین از نخستین ماههای آغاز این جنگ مطرح بود و نیمه شهریور ۱۴۰۳ با انتشار گزارشهایی درباره تحویل محمولهای از دستکم ۲۰۰ موشک بالستیک کوتاهبرد شدت گرفت. همان زمان به نقل از یک مقام ارشد اروپایی اعلام شد که ارسال این محموله «پایان کار نیست» و حکومت ایران همچنان صادرات تسلیحات به روسیه را ادامه خواهد داد.
پیش از آن نیز گزارشهایی مبنی بر ارسال پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶ از سوی ایران به روسیه منتشر شده بود.
واکنش رسمی مقامهای جمهوری اسلامی تکذیب هرگونه ارسال تجهیزات نظامی به روسیه بوده است.
مسعود پزشکیان، روز ۲۶ شهریور در نخستین نشست خبری پس از انتخابش به عنوان رییس جدید دولت در جمهوری اسلامی، بر تداوم «همکاری و دوستی» با روسیه تاکید کرد و درباره ارسال موشک به این کشور گفت: «با قاطعیت میگویم از وقتی ما آمدیم چیزی به آنها ندادیم. ممکن است قبلا [در دولت ابراهیم رئیسی] چیزی داده باشند، چون منعی نداشته است.»
در همان دوره احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی ارسال موشکهای ساخت ایران به روسیه را تایید کرده و در گفتوگو با وبسایت خبری دیدهبان ایران گفته بود: «ما برای تامین نیاز خود، از جمله در واردات سویا و گندم باید تهاتر کنیم. یک بخش از تهاتر شامل ارسال موشک و بخش دیگر، ارسال پهپادهای نظامی به روسیه است.»
ارسال محموله یادشده به روسیه تحریمهای جدیدی علیه جمهوری اسلامی به دنبال داشت. این سری از تحریمها بر صنایع هوایی ایران از جمله شرکت هواپیمایی ملی ایران، ایرانایر متمرکز بود.
سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد هند چندین پایگاه نظامی در پاکستان را هدف حملههای موشکی قرار داد.
به گفته ارتش پاکستان، در یکی از این حملهها، هواپیماهای جنگنده هند موشکهایی را به سوی یک پایگاه هوایی در راولپندی پاکستان شلیک کردند، تجهیزات نیروی هوایی پاکستان آسیب ندید.
ارتش پاکستان گفت سامانههای پدافند هوایی این کشور بیشتر موشکهایی را که هند شلیک کرد، رهگیری کردند، و موشکهایی نیز که وارد حریم هوایی پاکستان شدند، هیچکدام به هدف اصابت نکرد.
این سخنگو با تاکید بر اینکه هند اکنون باید در انتظار پاسخ اسلامآباد باشد، گفت پاکستان امضای الکترونیکی تمامی موشکها و مبدا شلیک آنها را در اختیار دارد.
مراد ناصری، فرماندار شهرستان کوهدشت در استان لرستان اعلام کرد که در پی سقوط هشت عضو یک خانواده به درون یک چاه کشاورزی، تمامی این افراد جان باختند. به گفته او این چاه کشاورزی در بخش کونانی (کوهنانی) ۵۰ متر عمق دارد.
ناصری، شامگاه جمعه ۱۹ اردیبهشت در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا از پایان جستوجو برای بیرون کشیدن این افراد از چاه خبر داد و گفت هشتمین جسد از چاه آب کشاورزی بیرون کشیده شد.
اسامی افراد جانباخته در این رخداد، تورج مرادی، ایرج مرادی، یوسف مرادی، ساسان مرادی، ایرج کاظمیان، یونس ملکی، یوسف ملکی و فتحاله باقری عنوان شده است.
ناصری با استناد به نظر پزشکان حاضر در صحنه، دلیل فوت این افراد را گازگرفتگی و خفگی اعلام کرد.
ایرنا در گزارش خود به نقل از منابع محلی نوشت ابتدا یک کودک به درون چاه سقوط کرد و سپس به ترتیب پدر، برادر و دیگر اعضای خانواده برای نجات او وارد چاه شده و یکی پس از دیگری دچار حادثه شدند.
فرماندار کوهدشت نیز با بیان اینکه با هماهنگی با آتشنشانی و شهرداری نسبت به اعزام تیمهای عملیاتی اقدام شده بود، گفت: «در فضای این چاه گاز وجود داشت و امکان ورود به آن سخت و دشوار بود.»
بالا بودن آمار حوادث کار در ایران
در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری درباره سقوط کارگران و کشاورزان به چاه و جان باختن آنها در پی حوادث کار ناشی از فقدان ایمنی محیط یا شرایط کار منتشر شده است.
سایت حقوق بشری هرانا، ۹ اردیبهشتماه در گزارشی به مناسبت «روز جهانی ایمنی و سلامت کار» نوشت در بازه زمانی ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ تا هفتم اردیبهشت سال جاری مرگ دستکم دو هزار و ۷۹ کارگر از سوی رسانهها یا سازمانهای فعال در این حوزه مخابره شده است.
علاوه بر این، تعداد ۱۶ هزار و ۲۷۳ مورد مصدومیت ناشی از حوادث کار به همین ترتیب از سوی رسانهها مخابره و از سوی بخش آمار این نهاد گردآوری شده است.
در هشتم اردیبهشت نیز کنفدراسیون کار ایران-خارج از کشور با صدور نامهای سرگشاده به اتحادیههای کارگری جهان، نسبت به وضعیت «فاجعهبار» کارگران در ایران هشدار داد.
این نامه از شرایط معیشتی و ایمنی وخیم کارگران ایران پرده برداشت و خواستار اقدام فوری جامعه جهانی شد.
بر اساس بررسیها، ایران در زمینه رعایت مسایل ایمنی کار میان کشورهای دنیا رتبه ۱۰۲ را دارد و آمار مرگ کارگران در آن بیش از میانگینهای جهانی است.
سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد هند شش موشک بالیستیک شلیک کرده است که همه آنها در ایالت پنجاب هند فرود آمدهاند. یکی از موشکها در منطقه آدامپور و پنج موشک دیگر در منطقه آمریتسار ایالت پنجاب فرود آمدند.
سخنگوی ارتش پاکستان جزئیاتی برای اثبات اظهارات خود ارائه نکرد.
از سوی دیگر، رویترز به نقل از شاهدان عینی از شنیده شدن چهار انفجار در شهر آمریتسر ایالت پنجاب هند خبر داد.
داود کشوری، فعال کارگری، با بیان اینکه بیش از ۵۰۰ هزار کارگر ساختمانی در ایران از داشتن بیمه محروم هستند، گفت قطع بیمه این تعداد از کارگران چیزی کمتر از یک فاجعه اجتماعی نیست.
کشوری جمعه ۱۹ اردیبهشت به خبرگزاری ایلنا گفت درحالیکه طبق قانون از سهم پروانههای ساختمانی و ضریب پیمانهای ساختمانی، منابع بیمه برای کارگران ساختمانی تخصیص مییابد، گفت این منابع صرف بیمه کارگران نمیشود.
رییس انجمن صنفی گچکاران استان قم با بیان اینکه کمتر از سه درصد از کارگران در ایران بیمه میشوند، گفت: «وضعیت کارگران ساختمانی هنوز تغییری نکرده و معلوم نیست این مشکل چگونه قرار است حل شود. ما فعلا ارادهای برای اجرای قانون و اجرای عدالت ندیدیم.»
این فعال کارگری توزیع چهار تا پنج هزار سهمیه بیمه برای ۵۰۰ هزار کارگر را توهین به کارگران توصیف کرد و گفت این بدان معناست که کارگری سالها زحمت کشیده باید ۱۰ سال در صف بیمه بماند تا بتواند از بیمه اجتماعی که مسلمترین حق یک کارگر است بهرهمند شود.
او اضافه کرد: «آیا این عدالت است؟ این رفتار نشانه مسلم سوءمدیریت در رابطه با مسئله کارگران ساختمانی است.»
پیش از این در ۲۹ فروردین، پژمان جوزی، رییس انجمن صنعت ساختمان اعلام کرد که بیش از ٩٧ درصد کارگران به دلیل نداشتن کارت مهارت، فاقد پوشش بیمهای هستند.
او همان زمان گفت: «در سال ۱۴۰۱ فقط ۴۲ هزار کارگر موفق به دریافت کارت مهارت شدند، در حالیکه بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار کارگر ساختمانی فعال داریم.»
تامین اجتماعی از تخصیص بیمه به کارگران اجتناب میکند
کشوری در بخش دیگری از گفتوگوی خود با ایلنا با یادآوری اینکه در سال ۱۴۰۴ و با تصویب هیئت دولت، ۲۵ درصد پروانه ساختمانی به ۲۷ و نیم درصد افزایش یافت، گفت: «قبل از تصویب اصلاحیه ماده پنج بیمه کارگران ساختمانی، این مبلغ ۱۵ درصد پروانه ساختمانی بود. این درصد بعد از تصویب بیشتر شد اما تامین اجتماعی همچنان از تخصیص بیمه به کارگران ساختمانی اجتناب میکند.»
این فعال کارگری خطاب به رییس سازمان تامین اجتماعی گفت: «شما مسئول اجرای عدالت در سازمانی هستید که باید ستون فقرات تامین اجتماعی کشور باشد، نه اینکه با بخشنامه و سهمیه، حق کارگر را تبدیل به لطف کنید.»
او در پایان گفت: «در چهار سال گذشته، کارگران بارها از تبعیض، بیعدالتی و بیتوجهی فریاد زدهاند. اما فقط وعده شنیدهاند. اگر قرار است سازمان تأمین اجتماعی در مسیر عدالت باشد، اول باید حق بیمه این ۵۰۰ هزار کارگر بیپشتوانه را بازگرداند.»
در خرداد ۱۴۰۳، یک فعال صنفی کارگران ساختمانی درباره برخوردار نبودن کارگران از مزایای بازنشستگی پیش از موعد گفت آنها حتی اگر بیمه باشند، جان و سلامتیشان در خطر است.
پیش از آن در ۱۳ خرداد، ایراناینترنشنال در گزارشی نوشت در ادامه اقدامات ضدکارگری جمهوری اسلامی، وزارت کار با ابلاغ دستورالعملی امکان بازنشستگی پیش از موعد کارگران را از بین برد.