عباس گلرو، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس: مهمترین خواست ما، جدیت آمریکاییها در مذاکرات است
عباس گلرو، رییس کمیته روابط خارجی مجلس شورای اسلامی، به خبرگزاری ایسنا گفت مهمترین خواسته طرف ایرانی، «جدیت طرف آمریکایی در مذاکرات» است.
گلرو با اشاره به «بدعهدیهای گذشته آمریکا در خروج از برجام»، «اراده سیاسی و جدیت» را شرط اساسی در هر مذاکرهای دانست و افزود: «به نظر میرسد که شروع مذاکرات، شروع خوبی بوده و اصول مبنایی مورد تفاهم قرار گرفته است.»
این نماینده مجلس با اشاره به فضای رسانهای پیرامون مذاکرات، اظهارات آمریکاییها را «ضد و نقیض و آسیبزننده» توصیف کرد و خواستار تذکر به طرف آمریکایی شد.
دو روز مانده به آغاز دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در شهر رم، پایتخت ایتالیا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی راهی مسکو شد تا آخرین رایزنیها را قبل از دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، با طرف روس انجام دهد.
هفته گذشته و پیش از برگزاری دور اول این مذاکرات در مسقط، پایتخت عمان، ویتکاف در سفری غیر منتظره راهی مسکو شد و با مقامات ارشد این کشور از جمله ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه دیدار و گفتوگو کرد.
هر چند رسانههای روسیه و غرب تاکید کردند محور این مذاکرات، صلح در اوکراین و تسهیل آزادی اسرای جنگی بوده اما به نظر میرسد ملاقاتهای طرفین گفتوگو پیش از انجام هر دور از مذاکرات با پوتین، به رسمی نانوشته تبدیل شده است.
تکاپوی اروپاییها
واشینگتن پست، چهارشنبه در گزارشی اعلام کرد مارک روبیو، وزیر خارجه آمریکا قرار است پنجشنبه در پاریس با ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، درباره پرونده هستهای ایران گفتوگو کند.
در همین حال، آنتونیو تایانی، وزیر خارجه ایتالیا در گفتوگو با خبرگزاری آنسا اعلام کرد: «ایتالیا صرفا میخواهد پل صلح باشد و هیچ جاهطلبی خاصی ندارد.»
گروسی به مذاکرات اضافه شد
عراقچی، چهارشنبه با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تهران دیدار کرد. بر اساس آخرین گزارشها قرار است گروسی در مذاکرات روز شنبه حضور داشته باشد.
او پس از این دیدار گفت: «در شرایطی که بازیگران متعددی در پی برهم زدن مذاکرات جاری هستند، به مدیری نیاز داریم که مدیرکل صلح باشد.»
گروسی چهارشنبه و ساعاتی قبل از ورود به تهران، در مصاحبه با روزنامه فرانسوی لوموند هشدار داد که ایران «فاصله چندانی با ساخت بمب هستهای ندارد».
گروسی گفت: «این ماجرا مانند یک پازل است: ایران تمام قطعات را دارد و شاید روزی بتواند آنها را کنار هم بگذارد. هنوز راه زیادی مانده اما باید اعتراف کنیم که فاصله زیادی ندارند.»
به گفته گروسی اینکه تهران به جامعه جهانی بگوید سلاح هستهای ندارد، کافی نیست: «ما باید بتوانیم آن را راستیآزمایی کنیم.»
در آستانه برگزاری دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا، فضای دیپلماتیک میان دو کشور بار دیگر پرتنش و حساس شده است.
منابع دیپلماتیک، رسانههای بینالمللی و مقامهای رسمی از تحرکات جدیدی خبر دادهاند که میتواند بر آینده گفتوگوها تاثیر مستقیم بگذارد.
به گزارش صدا و سیمای جمهوری اسلامی، دور دوم گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا، شنبه ۳۰ فروردین در رم برگزار خواهد شد.
همانند دور اول، این گفتوگوها بهصورت غیرمستقیم و با میزبانی وزارت خارجه عمان انجام میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یک منبع دیپلماتیک اعلام کرده که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برای حضور در مذاکرات رم دعوت شده است.
گروسی که چهارشنبه وارد تهران شد، پیش از این سفر هشدار داد: «هر توافقی میان ایران و آمریکا بدون حضور آژانس، صرفا یک تکه کاغذ است. تنها آژانس میتواند سیستمهای معتبر نظارتی ارائه کند.»
او پس از دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در تهران گفت: «همکاری با آژانس برای ارائه تضمینهای معتبر درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران، بهویژه در زمانی که دیپلماسی بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز است، حیاتیست.»
اصل غنیسازی قابل مذاکره نیست
عراقچی در واکنش به اظهارات مقامات آمریکایی مبنی بر ضرورت برچیدن کامل برنامه هستهای ایران گفت: «اصل غنیسازی قابل مذاکره نیست.»
او همچنین درباره سفر پیش روی خود به روسیه تاکید کرد که هدف این سفر انتقال پیام مکتوب علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه است.
مخالفت ویتکاف با هرگونه توافق ناقص
استیون ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، در اظهاراتی که بازتاب زیادی در رسانههای ایران داشت، گفت: «ایران باید برنامه غنیسازی و تسلیحات هستهای خود را متوقف و حذف کند.»
این موضع با واکنش تند مقامهای ایرانی و رسانههای وابسته به حکومت مواجه شد.
همزمان به نوشته وبسایت اکسیوس، اعضای تیم امنیت ملی ترامپ درباره بهترین راه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اختلاف نظر دارند و در حالیکه برخی خواستار ادامه مسیر دیپلماتیکاند، برخی دیگر معتقدند در صورت شکست گفتوگوها، احتمال جنگ جدی است.
سناریوی اسرائیلی: حذف فرمانده هوافضای سپاه
روزنامه جروزالم پست، چهارشنبه نوشت که در صورت امضای یک توافق هستهای ضعیف میان ایران و آمریکا، یکی از سناریوهای اسرائیل، ترور امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران خواهد بود.
به گزارش نشریه نیوزویک، تحلیلگران با توجه به مواضع سختگیرانه تهران و واشینگتن هشدار دادهاند که پاسخ قاطع ایران، نشانه افزایش تنشهایی است که احتمال شکست مذاکرات را بالا میبرد.
اکنون نگاهها به رم دوخته شده؛ جایی که نتیجه دور دوم مذاکرات هستهای ممکن است آینده روابط ایران و آمریکا و حتی ثبات خاورمیانه را رقم بزند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی به عملیات ویژهای پرداخته که در آستانه سقوط حکومت بشار اسد انجام شد و هدف آن خارج کردن مقادیر قابل توجهی پول نقد، اشیای قیمتی و اسناد محرمانه مربوط به شبکه مالی رییسجمهوری سابق سوریه بود.
بر اساس گزارشی که خبرگزاری رویترز با اتکا به بیش از ۱۲ منبع گردآوری کرده، یاسر ابراهیم، مشاور اقتصادی ارشد اسد، هماهنگیهای لازم را برای اجاره یک جت خصوصی و انجام چهار پرواز به امارات متحده عربی را انجام داد تا داراییهای گرانبهای بشار اسد، بستگان، مشاوران و کارکنان کاخ ریاستجمهوری را از سوریه خارج کند.
یاسر ابراهیم که دفتر اقتصادی و مالی ریاستجمهوری را اداره میکرد، نقشی کلیدی در شکلگیری شبکهای از شرکتها و نهادهایی داشت که اسد از طریق آنها کنترل گستردهای بر اقتصاد سوریه اعمال میکرد. طبق اعلامیههای تحریمی آمریکا و منابع آگاه از اقتصاد سوریه، او در عمل چهرهای پوششی برای اسد بود.
غرب پس از سرکوب اعتراضات مردمی در سال ۲۰۱۱، اسد را تحریم کرد و بعدها ابراهیم را نیز به دلیل همکاری با رژیم تحت تحریم قرار داد.
جت امبرائر مدل Legacy 600 با شماره ثبت C5-SKY که در گامبیا ثبت شده، طی ۴۸ ساعت پیش از سقوط حکومت اسد، چهار پرواز پیاپی به سوریه انجام داد. چهارمین پرواز این هواپیما، طبق اسناد ردیابی پرواز و تصاویر ماهوارهای، در هشت دسامبر ۲۰۰۴ از پایگاه هوایی حمیمیم – تحت کنترل روسیه در نزدیکی لاذقیه – صورت گرفت؛ همان روزی که اسد نیز از همین پایگاه به روسیه گریخت.
این نخستینبار است که عملیات انتقال مخفی داراییهای اسد گزارش میشود. رویترز میگوید که برای نوشتن این گزارش با منابع مطلع از جزئیات این عملیات گفتوگو کرده؛ از جمله کارکنان فرودگاه، افسران سابق اطلاعاتی و گارد ریاستجمهوری، و یکی از افراد فعال در شبکه مالی اسد.
این گزارش همچنین بر پایه پیامهای رد و بدل شده در واتساپ میان اطرافیان یاسر ابراهیم، دادههای ردیابی پرواز، تصاویر ماهوارهای و بررسی سوابق مالکیت شرکتها و هواپیماها در سه قاره تدوین شده است.
بهنوشته رویترز، هواپیما حامل کیفهای مشکی بدون نشان حاوی دستکم ۵۰۰ هزار دلار وجه نقد، اسناد، لپتاپ و هارد درایوهایی حاوی اطلاعات حیاتی از شبکه موسوم به «گروه» بود؛ نام رمزی که اسد و ابراهیم برای ساختار پیچیده اقتصادی خود شامل مخابرات، بانکداری، املاک، انرژی و سایر حوزهها به کار میبردند.
اسد که در روزهای آخر حکومت حتی موقعیت مکانیاش از اعضای نزدیک خانواده پنهان نگه داشته شده بود، اکنون در روسیه پناهندگی سیاسی دریافت کرده است. رویترز موفق به تماس با اسد یا ابراهیم برای اظهارنظر نشد. وزارت امور خارجه روسیه و امارات نیز به پرسشهای رویترز درباره این عملیات پاسخی ندادند.
یکی از مقامات ارشد دولت جدید سوریه به ریاست احمد الشرع به رویترز گفت که دولت مصمم است داراییهای عمومی خارجشده از کشور در آستانه سقوط حکومت اسد را بازگرداند، تا در شرایط کمبود ارز و فشار تحریمها، به اقتصاد کشور کمک کند.
این مقام تایید کرد که پول از کشور خارج شده، اما جزییاتی درباره نحوه آن ارائه نکرد و گفت تحقیقات درباره مقصد این وجوه همچنان ادامه دارد.
رویترز نتوانسته تعیین کند که آیا خود اسد بهطور مستقیم این عملیات را هدایت کرده یا نه؛ اما چندین منبع مطلع از جزییات ماموریت تاکید کردهاند که این عملیات بدون تایید مستقیم او امکانپذیر نبوده است.
«این هواپیما را ندیدهاید»
درشش دسامبر، همزمان با پیشروی نیروهای شورشی به رهبری گروه هیئت تحریر الشام به سمت دمشق، جت امبرائر وارد فرودگاه بینالمللی پایتخت شد. بیش از ۱۰ نفر از ماموران اطلاعات نیروی هوایی سوریه که همواره بازوی سرکوب حکومت اسد بودند، در محوطه تشریفات فرودگاه و مسیرهای دسترسی آن مستقر شدند.
سه منبع حاضر در محل گفتند خودروهایی غیرنظامی با شیشههای دودی وارد منطقه VIP شدند. دو نفر از این افراد گفتند که این خودروها متعلق به گارد جمهوریخواه، نیروی حفاظت از کاخ و شخص اسد بودند.
یکی از افسران پیشین این گارد گفت: «وقتی گارد جمهوری وارد عمل میشود، یعنی خود بشار دستور داده است.»
او افزود که این گارد تنها از اسد یا ژنرال طلال مخلوف، پسرعموی او، دستور میگرفت.
محمد قیرُوت، رییس عملیات زمینی خطوط هوایی سوریه، گفت که سرتیپ غدیر علی، رییس امنیت فرودگاه، به کارکنان گفته بود که پرسنل اطلاعات نیروی هوایی مدیریت هواپیما را برعهده خواهند داشت و تاکید کرده بود: «شما این هواپیما را ندیدهاید.»
غدیر علی، افسر ارشد اطلاعاتی، بهطور مستقیم از کاخ ریاستجمهوری دستور میگرفت. تلاش رویترز برای تماس با او بینتیجه ماند.
ساعتهای پایانی
دادههای Flightradar24 نشان میدهد که این هواپیما در هر چهار پرواز به فرودگاه خصوصی البطین در ابوظبی، که بهدلیل رعایت شدید حریم خصوصی مورد استفاده مقامات عالیرتبه است، پرواز کرده است.
نخستین پرواز هواپیما از دبی در ظهر شش دسامبر وارد دمشق شد و پس از انتقال محموله به البطین بازگشت. این هواپیما حدود ساعت ۱۰ شب بار دیگر در دمشق فرود آمد. طبق گفته یکی از کارکنان، هر بار که هواپیما فرود میآمد، خودروها به سرعت به سمت آن حرکت میکردند و پیش از برخاستن مجدد، محل را ترک میکردند.
به گفته یک افسر پیشین اطلاعاتی حاضر در صحنه، دو پرواز اول در آن روز حامل اعضای خانواده اسد از جمله نوجوانان و پرسنل کاخ ریاستجمهوری بودند و در آنها پول نقد نیز حمل میشد. همچنین آثار هنری از جمله تابلو و مجسمههای کوچک نیز در دومین پرواز حمل شده بود.
در هفت دسامبر، هواپیما حدود ساعت چهار بعدازظهر به دمشق برگشت و اندکی بعد به البطین رفت. اینبار، هواپیما حامل کیفهایی پر از پول نقد و همچنین هارد درایوها و وسایل الکترونیکی حاوی اطلاعاتی درباره شبکه اقتصادی اسد بود.
رویترز بهنقل از منابع خود افزود که این اطلاعات شامل صورتحسابها، صورتجلسات، مالکیت شرکتها، املاک، تراکنشهای مالی، شرکتهای فراساحلی و حسابهای بانکی بود.
در این پرواز، خودروهای متعلق به سفارت امارات در دمشق به منطقه VIP فرودگاه نزدیک شدند که به گفته افسر اطلاعاتی پیشین، نشاندهنده اطلاع امارات از این عملیات بود.
پرواز به پایگاه روسیه
بامداد هشت دسامبر، با رسیدن نیروهای شورشی به دمشق، اسد با هماهنگی روسیه به سمت لاذقیه گریخت و فرودگاه دمشق تعطیل شد.
ساعاتی بعد، هواپیمای C5-SKY از البطین به پرواز درآمد و پس از عبور از شهر حمص، برای حدود شش ساعت از رادار ناپدید شد. پس از آن مجددا در مسیر بازگشت به ابوظبی در همان منطقه ظاهر شد.
طبق اظهارات یک افسر اطلاعاتی سابق، هواپیما در این مدت در پایگاه هوایی حمیمیم فرود آمده بود. تصویر ماهوارهای گرفتهشده در ساعت ۹:۱۱ صبح از سوی Planet Labs نیز نشان میدهد که هواپیما در باند این پایگاه قرار داشته است. اندازه و شکل هواپیما و دادههای پرواز تایید میکند که این همان جت C5-SKY بوده و تنها هواپیمای خصوصی فعال بین شش تا هشت دسامبر در آسمان سوریه بوده است.
در این پرواز، احمد خلیل خلیل، از نزدیکان یاسر ابراهیم و چهره فعال در شبکه اقتصادی اسد، سوار هواپیما بوده است. به گفته منابع، او با یک خودرو زرهی متعلق به سفارت امارات به پایگاه رسیده و ۵۰۰ هزار دلار وجه نقد همراه داشته است.
خلیل این مبلغ را دو روز پیش از آن از بانک اسلامی بینالمللی برداشت کرده بود. این حساب متعلق به شرکت «برج اینوستمنت» در دمشق است که طبق دادههای پایگاه گزارش سوریه (The Syria Report)، یاسر ابراهیم مالک نیمی از آن است.
احمد خلیل به پیام رویترز در فیسبوک پاسخ نداد. بانک SIIB و شرکت برج نیز به ایمیلهای ارسالی پاسخ ندادند.
طبق گفته منابع، این جت در قالب قرارداد «اجاره خشک» (dry lease) فعالیت میکرد، یعنی هواپیما بدون خدمه و خدمات جانبی اجاره داده شده بود. مشخص نیست چه کسی پروازها را هدایت کرده است.
به گفته یکی از منابع، ابراهیم در ۱۱ دسامبر به ابوظبی رسید.
رییسجمهوری جدید سوریه، احمد الشرع، در پاسخ به سؤال رویترز درباره این پرواز، از اظهارنظر خودداری کرد.
«هواپیمای لبنانی»
طبق گفته منابع، ابراهیم این جت شخصی را از محمد وهبه، بازرگان لبنانی، اجاره کرده بود. در پیامهای واتساپی، یکی از اطرافیان ابراهیم این هواپیما را «هواپیمای لبنانی» نامیده بود.
بر اساس صفحه لینکدین محمد وهبه، او مالک شرکت Flying Airline FZCO است که در منطقه آزاد دبی ثبت شده است.
در آوریل ۲۰۲۴، وهبه در لینکدین عکسهایی از هواپیمای C5-SKY منتشر و از آن با عنوان «خوش آمدی» یاد کرده بود. در ژانویه نیز اعلام کرده بود که هواپیما برای فروش عرضه شده است.
این هواپیما در آوریل ۲۰۲۴ در گامبیا و به نام شرکت Flying Airline Company ثبت شده است. در ماههای پیش از سقوط حکومت اسد، این هواپیما چندین بار به روسیه، متحد کلیدی اسد، پرواز کرده بود.
رویترز نتوانسته با تماس ثبتشده شرکت در گامبیا، شیخ تیجان جالو، ارتباط برقرار کند.
طبق اسناد گامبیا، ۳۰ درصد مالکیت این شرکت متعلق به یک لبنانی دیگری به نام اسامه وهبه و ۷۰ درصد متعلق به یک شهروند عراقی به نام صفا احمد صالح است.
در شبکههای اجتماعی، محمد وهبه پسری به نام اسامه دارد که در صنعت هوانوردی فعالیت میکند، اما رویترز نتوانسته تایید کند که آیا او همان فرد ثبتشده در گامبیا است یا خیر.
محمد وهبه در تماس با رویترز، هرگونه ارتباط با پروازهای C5-SKY به سوریه را رد کرد و گفت که مالک هواپیما نیست و فقط گاهی آن را از یک واسطه، که نامش را فاش نکرد، اجاره میکند. او درباره نقش احتمالی پسرش نیز پاسخی نداد.
اسامه وهبه نیز به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد. رویترز نتوانسته صفا احمد صالح را پیدا کند.
موج گردوغبار که از بامداد ۲۶ فروردین از غرب کشور آغاز شده، استانهای خوزستان، کرمانشاه، لرستان، بوشهر، ایلام و زنجان را تعطیل و نیمه تعطیل کرد. در برخی مناطق، به شکلی فوقالعاده شاخص آلودگی به بالای ۵۰۰ و ذرات معلق تا ۶۷ برابر حد مجاز رسیده است.
گزارش شده است شاخص آلودگی هوا در کرمانشاه از ۵۰۰ فراتر رفته است؛ این یعنی حتی دیگر سنجش آلودگی هوا در کرمانشاه ممکن نیست، چرا که معمولا این شاخص بین ۰ تا ۵۰۰ ارزیابی میشود. در این استان از بامداد سه شنبه، به جز مراکز بهداشتی و امدادی، تعطیلی سراسری اعلام شده است.
در خوزستان، تمام مدارس و دانشگاهها غیرحضوری شدند، ادارات به دورکاری رفتند و ذرات معلق تا ۶۷ برابر حد مجاز افزایش یافتند.
در لرستان نیز تمام مدارس در روز سهشنبه ۲۶ فروردینماه، غیرحضوری شدند، همچنین برخی ادارات در این استان با تصمیم فرمانداران به دورکاری رفتند. با توجه به شدت آلودگی هوا در لرستان، تاخیر در اعلام تعطیلی رسمی در کوهدشت و پلدختر اعتراضاتی را در پی داشت. رسانههای رسمی وضعیت لرستان را «کاملا خطرناک» توصیف کردند.
در استان بوشهر، مدارس، دانشگاهها و ادارات غیرحضوری شدند. در ایلام نیز، ادارات و مدارس غیرحضوری و بانکها بهجز شعب کشیک تعطیل شدند. در این استان هم وضعیت بحرانی گزارش شده است.
در استان زنجان، فقط مدارس شیفت بعدازظهر شهر زنجان غیرحضوری شدند و شدت بحران کمتر بود.
خسارت جانی و مالی ریزگردها
اکنون سلامت ۸۰۰ بیمار در خوزستان بر اساس گزارشهای رسمی به دلیل همین ریزگردها به خطر افتاده است. هنوز گزارش رسمی از سایر استانها منتشر نشده است.
پدیده ریزگرد و تاثیرات آن، از دهه ۱۳۸۰ بیشتر مورد توجه قرار گرفت. در غرب کشور، بهویژه در خوزستان، تاثیرات این پدیده به مراتب بالاتر بوده است. ذرات موسوم به «PM2.5 » باعث افزایش آسم، برونشیت و بیماریهای قلبی در استان خوزستان شده است.
علاوه بر اینها برخی ذرات حامل فلزات سنگین تا ۱۰ برابر حد مجاز هستند. در پی آغاز پدیده ریزگرد در خوزستان، شهروندان با توجه به تجربیات قبلی، برای خرید ماسکهای فیلتردار هجوم بردند. رسانهها خبر دادند در خوزستان تا ظهر سه شنبه ۲۶ فروردینماه، ماسک ها تمام شدند.
مانند تعطیلات پی در پی در پی کمبود انرژی در بخشهای برق و گاز، تعطیلات به دلیل ریزگردها نیز صدمات سنگینی به اقتصاد استانهای درگیر وارد کرده است.
علاوه بر تاثیر عادی تعطیلات (ازجمله بهدلیل کمبود انرژی)، ریزگردها میتوانند به کشاورزی و بخشهای صنعت هم آسیبهای ثانویه وارد کنند. اطلاعات بهروزی از حجم این خسارتها در دست نیست، اما خسارت سال ۱۳۹۷ کشاورزان خوزستان ۱۴۰ هزار میلیارد تومان در آن زمان گزارش شد.
همچنین در آن سال گزارش شد نیمی از تولید کشاورزان در اثر ریزگردها نابود شد. برخی آمارها نشان میدهند خسارت روزانه بحران ریزگرد، در برخی شهرهای استانهای غربی کشور، ۱۲ تا ۱۵ هزار میلیارد تومان است.
منشاء بحران
منشاء ۵۵ درصد ریزگردهای ایران، بیابانهای عراق، بهخصوص اراضی در معرض بیابانزایی، دجله و فرات هستند که در پی خشکسالی، تولید ریزگرد میکنند و با بادهای موسمی بهار، هر سال استانهای غربی کشور شرایط بحرانی به خود میگیرد.
شرق سوریه و شمال عربستان نیز به دلیل خشکسالی، سدسازی و بهرهبرداری از منابع زیرزمینی، از جمله عوامل بروز بحران ریزگرد در ایران هستند.
به این دلایل، مدیریت ناپایدار داخلی در کانونهای خوزستان با ۳۵۰ هزار هکتار، بهویژه جنوب شرق اهواز، دشت سیستان، تالاب هامون، زایندهرود خشکشده و کویر لوت هم اضافه شده است؛ به طوری که اکنون حدود نیمی از تالابهای ایران به کانون ریزگردها تبدیل شدهاند.
از دهه ۱۳۸۰ تاکنون، عدم توانایی جمهوری اسلامی در همکاریهای بینالمللی به ویژه با عراق، سوریه و ترکیه برای کاهش ریزگردها، هر سال اوضاع استانهای غربی کشور را بحرانی تر کرده است.
خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، قرار است پنجشنبه ۲۸ فروردین وارد تهران شود.
این سفر که به نوشته وبسایت خبری ایران نُوانس، گامی مهم در تقویت هرچه بیشتر روابط رو به بهبود میان دو قدرت منطقهای تلقی میشود، بالاترین سطح از سفرهای رسمی مقامات سعودی عربستان به پایتخت ایران از زمان ازسرگیری روابط دیپلماتیک در بهار ۱۴۰۲ پس از ۷ سال قطع روابط، به شمار میرود.
انتظار میرود وزیر دفاع عربستان سعودی در جریان اقامت خود در تهران، با مقامات ارشد نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران از جمله محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، دیدار کند.
به گزارش ایران نُوانس، در جریان این سفر، طیف گستردهای از مسائل منطقهای از جمله جنگ در غزه، وضعیت سوریه، لبنان، یمن و عراق، و همچنین همکاریهای امنیتی و ثبات در منطقه خلیج فارس مورد تبادل نظر قرار خواهد گرفت.
بنا بر همین گزارش، ابراز تمایل اخیر عربستان سعودی برای ایفای نقش یا مشارکت احتمالی در مذاکرات میان ایران و ایالات متحده آمریکا نیز ممکن است در گفتوگوهای روز پنجشنبه مطرح شود.
دومین سفر یک مقام دفاعی عربستان سعودی به ایران در کمتر از ۶ ماه
پیشتر در ۲۰ آبان ۱۴۰۳، فیاض بن حامد الرویلی، ریيس ستاد کل نیروهای مسلح عربستان سعودی در سفر به تهران با محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی دیدار کرد.
محمد باقری، ریيس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در این دیدار گفت:«معتقدیم همکاریهای بین نیروهای مسلح دو کشور با وجود اشتراکات و ظرفیتهای فراوان میتواند افزایش یابد.»
باقری در این نشست خواهان شرکت نیروی دریایی عربستان سعودی در رزمایش دریایی سال آینده جمهوری اسلامی شد.
خبرگزاری ایرنا به نقل از ریيس ستاد کل نیروهای مسلح عربستان هم نوشته است:«توافق پکن مبنای خوبی برای افزایش همکاریهای دوجانبه دو کشور است و ما این توافق را به عنوان یک فرصت راهبردی تلقی میکنیم.»
این دومین سفر یک مقام عالیرتبه عربستان سعودی به ایران، پس از سرگیری روابط میان ریاض و تهران بود. پیش از او هم، فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی در مرداد ۱۴۰۲ به تهران رفته بود.
عربستان سعودی و جمهوری اسلامی پس از حدود هفت سال تنش و قطع روابط، در دهم اسفند ۱۴۰۱ با پا درمیانی چین در پکن توافقنامه از سرگیری روابط دیپلماتیک را امضا کردند.
ازسرگیری روابط دیپلماتیک، بازگشایی سفارتها و کنسولگریها، همکاریهای اقتصادی و امنیتی و جلوگیری از تنشهای منطقهای از موارد کلیدی این توافقنامهاند.
تلاش برای ارتقای روابط تجاری
خبرگزاری بلومبرگ، جمعه ۹ آذر، به نقل از منابع مطلعی که نام آنها را اعلام نکرد گزارش داد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده است که روابط تجاری دو کشور افزایش یابد.
این منابع به بلومبرگ گفتهاند ولیعهد عربستان سعودی، در پی آن است که قبل از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، همزمان با تقویت روابط خود با ایالات متحده، مناسباتش را با تهران نیز توسعه دهد.
براساس این گزارش، محمد بن سلمان در هفتههای اخیر به امید کاهش تنش با غرب و نیز کاهش حمایت جمهوری اسلامی از گروههای شبه نظامی نیابتیاش، این پیشنهاد را به تهران داده است.
پیشنهاد جدید عربستان سعودی به جمهوری اسلامی همچنین مشروط به این است که تهران از حمایت از نیروهای نیابتی خود در منطقه، مانند حزبالله در لبنان، دست بردارد.
