سعید جلالی قدیری، دبیر اتحادیه تولیدکنندگان پوشاک، با بیان اینکه «از ابتدای سال در رکود به سر میبریم»، گفت: «امسال جزو بدترین سالهای صنف پوشاک است و در دوران کرونا هم چنین اوضاعی نداشتیم.»
او افزود: «شرایط اقتصادی بهگونهای است که تورم و رکود شدید داریم و قدرت خرید مردم نیز شدیدا کاهش یافته است.»
وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که جمعه ۲۴ اسفند میزبان نشستی سهجانبه با جمهوری اسلامی و روسیه برای بررسی پرونده هستهای ایران خواهد بود. این نشست در سطح معاونان وزیران امور خارجه این سه کشور خواهد بود.
نشست پکن در میانه فعالیتهای دیپلماتیک فشرده بر سر برنامه هستهای ایران برگزار میشود.
شورای امنیت سازمان ملل متحد چهارشنبه ۲۲ اسفند نشستی غیرعلنی برای بررسی پیشرفت برنامه غنیسازی اورانیوم جمهوری اسلامی تشکیل داد.
نمایندگی آمریکا در سازمان ملل متحد پس از نشست غیرعلنی شورای امنیت درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی، در بیانیهای تاکید کرد این شورا باید رفتار «گستاخانه» تهران در نقض تعهدات پادمانیاش را محکوم کند. هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی نیز تاکید کرده که تلاشهای آمریکا شکست خواهد خورد.
در این بیانیه که چهارشنبه ۲۲ اسفند منتشر شد، آمده است: «ایران همچنان با سرپیچی آشکار از شورای امنیت، تعهدات پادمانی خود در برابر آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نقض میکند و نگرانیهای آشکار و مستمر شورای امنیت و جامعه بینالمللی را نادیده میگیرد.»
نمایندگی آمریکا در سازمان ملل از شورای امنیت خواست در برابر «رفتار گستاخانه» جمهوری اسلامی «موضعی شفاف و متحد داشته باشد و آن را محکوم کند».
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که جمهوری اسلامی از زمان پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در ماه نوامبر تا کنون بر سرعت و شدت غنیسازی اورانیوم افزوده است.
سه کشور اروپایی تهدید کردهاند که آمادهاند در صورتی که جمهوری اسلامی نگرانیها در زمینه فعالیتهای هستهای خود را برطرف نکند، مکانیسم ماشه را در شورای امنیت سازمان ملل فعال کنند و تمامی تحریمهای بهحالت تعلیق درآمده علیه ایران را بازگردانند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا نیز گفته است که ایران نمیتواند به سلاح اتمی دست بیابد و این مسئله یا با توافق و یا با اقدام نظامی حل خواهد شد.
فشار آمریکا برای مذاکره
هفته گذشته، ترامپ اعلام کرد که نامهای به مقامات جمهوری اسلامی ارسال کرده و آنها را به مذاکره درباره یک توافق جدید فراخوانده است. رییسجمهوری آمریکا در نخستین دوره ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۱۸ از توافق اتمی قبلی موسوم به برجام خارج شد و از آن زمان تاکنون پیشرفت قابلتوجهی در تلاشها احیای این توافق حاصل نشده است.
بر اساس گزارش رسانههای ایران، انور قرقاش مشاور دیپلماتیک رییس امارات متحده عربی چهارشنبه ۲۲ اسفند این نامه را به تهران تحویل داد.
همزمان با انتشار خبر سفر قرقاش به تهران و تایید دریافت نامه، علی خامنهای در دیدار خود با جمعی از دانشجویان،با اشاره به ارسال نامه ترامپ، گفت هنوز نامه را دریافت نکرده است.
با این حال او گفت: «اینکه رییسجمهوری آمریکا میگوید ما آماده هستیم با ایران مذاکره کنیم و دعوت به مذاکره میکند، «فریب افکار عمومی» دنیاست.»
خامنهای با رد دوباره هرگونه مذاکره با آمریکا، به خروج ترامپ از برجام در سال ۱۳۹۷ اشاره کرد و گفت: «ما نشستیم چند سال مذاکره کردیم همین شخص مذاکره تمام شده کامل شده امضا شده را از میز بیرون انداخت پاره کرد...وقتی میدانیم عمل نمیکند چه مذاکرهای کنیم؟»
او همچنین گفت: «اگر چنانچه یک حرکت غلطی از طرف آمریکاییها و عواملشان سر بزند، آن که بیشتر ضرر میکند آنها هستند. ما دنبال جنگ نیستیم؛ اما اگر چنانچه کسی اقدام کرد، برخورد ما قاطع و حتمی است.»
نقش روسیه و چین
نشست روز جمعه در پکن پس از دو دور مذاکرات اولیه میان دیپلماتهای ایرانی و اروپایی در ژنو برگزار میشود. این نشست سه عضو کلیدی سازمان همکاری شانگهای را گرد هم میآورد، سازمانی که با هدف تامین امنیت اقتصادی اوراسیا تشکیل شده است.
جمهوری اسلامی، روسیه و چین رزمایش مشترک «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵» را از سهشنبه ۲۱ اسفند در آبهای نزدیک بندر چابهار آغاز کردند که در منطقه شمال اقیانوس هند نیز ادامه خواهد یافت.
برگزاری رزمایش کمربند امنیتی مشترک ایران، چین و روسیه از سال ۲۰۱۹ میلادی آغاز شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در واکنش به این رزمایش گفت که دولت او نگران رزمایشهای نظامی روسیه و چین که جمهوری اسلامی در آنها نقش دارد، نیست.
برگزاری این نشست در پکن همچنین سوالاتی را در مورد میزان نفوذ روسیه بر درخواستهای رییسجمهوری آمریکا برای گسترش دامنه توافق با جمهوری اسلامی مطرح میکند، درخواستهایی که شامل محدود کردن فعالیتهای موشکی بالستیک ایران و قطع حمایت از گروههای نیابتی در خاورمیانه است.
این موضع اما با دیدگاه مسکو در تضاد قرار دارد. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، چهارشنبه تاکید کرد که مسکو خواهان بازگشت به چارچوب اصلی توافق هستهای است که ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد.
لاوروف افزود که تلاشهای آمریکا برای گسترش این توافق «نگرانکننده و غیرواقعبینانه» است.
او در اظهاراتی که در وبسایت وزارت امور خارجه روسیه منتشر شد، گفت: «شواهدی وجود دارد که آمریکاییها میخواهند این توافق جدید را با شرایط سیاسی همراه کنند و اصرار دارند که باید تضمینی قابلاثبات وجود داشته باشد که ایران از حمایت گروههایی در عراق، لبنان، سوریه و دیگر مناطق دست بکشد، اما این خواسته بعید است مورد قبول قرار گیرد.»
انجمن «زن، زندگی، آزادی» در آلمان در نامه سرگشادهای به صدراعظم این کشور، با اشاره به سخنان محسن رفیقدوست، وزیر پیشین سپاه درباره نقش مستقیم حکومت ایران در ترور مخالفان، خواستار اقدامات فوری دولت آلمان علیه تهدیدهای جمهوری اسلامی و شناسایی سپاه بهعنوان یک سازمان تروریستی شد
در نامه انجمن «زن، زندگی، آزادی» آلمان گفته شده است:«ما اظهارات اخیر محسن رفیقدوست، وزیر پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را شنیدهایم. وی به صراحت اذعان داشته است جمهوری اسلامی ایران بهطور هدفمند، قتلهای سیاسی مخالفان خود را در خارج از کشور سازماندهی و اجرا کرده است. این قتلها طی دههها در کشورهای مختلف اروپایی، از جمله آلمان، رخ دادهاند. این امر بار دیگر تایید میکند که دولت ایران نه تنها مردم خود را بهطور وحشیانه سرکوب میکند، بلکه در خاک اروپا نیز فعالیت دارد.»
محسن رفیقدوست، نخستین وزیر سپاه پاسداران، شنبه ۱۸ اسفند در گفتوگو با سایت دیدهبان جزییاتی از طرح ترور مخالفان جمهوری اسلامی در سالهای پس از انقلاب ۵۷ را افشا و به نقش خود در فرماندهی این ترورها در خارج از کشور اعتراف کرد.
رفیقدوست ایران اعلام کرد فرماندهی عملیات ترور شماری از مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور را بر عهده داشته است.
او درباره ترور شاپور بختیار، آخرین نخستوزیر دوره پهلوی، غلامعلی اویسی، ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی، شهریار شفیق، پسر اشرف پهلوی و افسر ارشد نیروی دریایی ارتش شاهنشاهی و فریدون فرخزاد، هنرمند مخالف جمهوری اسلامی، گفت: «گروه استقلالطلب باسک در اسپانیا این ترورها را برای ما انجام داد. ما به آنها پول میدادیم و آنها هم برای ما ترور میکردند.»
او در ویدیو دیگری که دوشنبه ۲۰ اسفند منتشر شد، گفت هزینه ترورهای جمهوری اسلامی را با سودی که از خرید و فروش اسلحه برای جنگ به دست میآورده، تامین میکرده است.
وزارت امور خارجه آلمان، سهشنبه ۲۱ اسفند، در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره واکنش برلین به اظهارات بیسابقه محسن رفیقدوست، نخستین وزیر سپاه پاسداران، مبنی بر نقش مستقیم حکومت جمهوری اسلامی در ترور مخالفان در خارج از کشور اعلام کرد که این سخنان را مد نظر قرار داده است.
وزارت امور خارجه آلمان در بیانیهای که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، اعلام کرد: «ما بهدقت تحولات در ایران را دنبال میکنیم و در جایی که لازم و ممکن باشد، اقداماتی را انجام خواهیم داد. به دلیل نقض گسترده حقوق بشر، تاکنون تحریمهای گستردهای از سوی اتحادیه اروپا علیه ایران اعمال شده است.»
وزارت امور خارجه آلمان افزود پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، تحریمهای اتحادیه اروپا ۱۸۱ فرد و نهاد وابسته به جمهوری اسلامی را هدف قرار داده که در میان آنها، تعداد زیادی از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و «گشت ارشاد» دیده میشوند.
در نامه سرگشاده انجمن «زن، زندگی، آزادی» در آلمان آمده است: «علاوه بر این، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران از طریق نقل و انتقالات مالی غیرقانونی و شبکههای مخفی، هزینههای مالی فعالیتهای تروریستی در اروپا را تامین میکند.»
انجمن «زن زندگی آزادی» آلمان، در ادامه نامه سرگشاده خود به صدراعظم آلمان، با اشاره به ادامه «فعالیتهای تروریستی جمهوری اسلامی» در اروپا و آلمان از دولت آلمان خواسته است که برای متوقف کردن «جنایات جمهوری اسلامی» هر چه زودتر سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد و همزمان، با هماهنگی شرکای اروپایی خود، تحریمهای هدفمندی را علیه مقامات جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران اعمال کند و روابط دیپلماتیک با تهران را در پرتو این تهدیدات مورد بازنگری قرار دهد.
در این نامه همچنین با اشاره به اینکه مخالفان جمهوری اسلامی در آلمان و سایر کشورهای اروپایی در معرض خطرات امنیتی جدی قرار دارند، خواستار تقویت تدابیر حفاظتی دولتی شده تا از حملات هدفمند و فعالیتهای نظارتی عوامل جمهوری اسلامی جلوگیری شود.
در این نامه سرگشاده همچنین از دولت آلمان خواسته شده است با توجه به اینکه قتلهای سیاسی در خاک آلمان و اروپا انجام شده، نهادهای قضایی آلمان باید بهطور فعال وارد عمل شوند و با انجام تحقیقات جامع کیفری، در صورت لزوم احکام بینالمللی برای بازداشت عاملان صادر کنند.
این انجمن همچنین خواستار شناسایی و متلاشی کردن ساختارهای نفوذ جمهوری اسلامی در آلمان و اروپا و پیگرد قانونی حامیان سپاه پاسداران در آلمان شده است.
امضاکنندگان این نامه سرگشاده خود را فعالان حقوق بشر، زندانیان سیاسی سابق، قربانیان و شاهدان نقض حقوق بشر، شاکیان و اعضای جنبشهای مخالف جمهوری اسلامی معرفی کردهاند و در پایان نامه خود گفتهاند:«جمهوری اسلامی یک تهدید جدی و فوری برای امنیت اروپا محسوب میشود. آلمان و اتحادیه اروپا باید سریع و قاطعانه اقدام کنند تا از وقوع جنایات بیشتر جلوگیری کنند و عاملان آن را به عدالت بسپارند.»
نمایندگی آمریکا در سازمان ملل متحد پس از نشست غیرعلنی شورای امنیت درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی، در بیانیهای تاکید کرد این شورا باید رفتار «گستاخانه» تهران در نقض تعهدات پادمانیاش را محکوم کند. هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی نیز تاکید کرده که تلاشهای آمریکا شکست خواهد خورد.
در این بیانیه که چهارشنبه ۲۲ اسفند منتشر شد، آمده است: «ایران همچنان با سرپیچی آشکار از شورای امنیت، تعهدات پادمانی خود در برابر آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نقض میکند و نگرانیهای آشکار و مستمر شورای امنیت و جامعه بینالمللی را نادیده میگیرد.»
نمایندگی آمریکا در سازمان ملل از شورای امنیت خواست در برابر «رفتار گستاخانه» جمهوری اسلامی «موضعی شفاف و متحد داشته باشد و آن را محکوم کند».
این بیانیه افزود: «دونالد ترامپ بهصراحت اعلام کرده است که برنامه هستهای ایران تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود که شورای امنیت وظیفه حفاظت از آن را بر عهده دارد. ایالات متحده به اجرای کامل سیاست فشار حداکثری ترامپ ادامه میدهد تا از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری و جمهوری اسلامی را از منابع مالی مورد استفاده برای فعالیتهای بیثباتکننده در سراسر جهان محروم کند.»
شورای امنیت سازمان ملل شامگاه ۲۲ اسفند در جلسهای غیرعلنی به موضوع افزایش میزان ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی پرداخت.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشتم اسفند در آخرین گزارش خود اعلام کرد جمهوری اسلامی در سه ماه گذشته ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را نزدیک به ۵۰ درصد افزایش داده است و در صورت ادامه این روند، ذخایر اورانیوم ایران میتواند بهطور نظری برای ساخت شش تا هفت بمب هستهای کافی باشد.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی حدود ۲۷۴.۸ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی در اختیار دارد که نسبت به نوامبر ۲۰۲۴، افزایشی ۹۲.۵ کیلوگرمی داشته است.
نماینده بریتانیا به ایراناینترنشنال: در صورت لزوم، مکانیسم ماشه را فعال میکنیم
جیمز کاریوکی، نماینده بریتانیا در سازمان ملل، در مصاحبه با ایراناینترنشنال هشدار داد در صورت لزوم، مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی فعال خواهد شد.
او در واکنش به رد پیشنهاد مذاکره با آمریکا از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت: «پیشنهاد آمریکا برای مذاکره، اقدامی مثبت است و ما مایلیم بهطور کامل روی این موضوع کار کنیم. اما در صورت نیاز، از مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها بهعنوان ابزاری ضروری استفاده خواهیم کرد.»
کروکی همچنین تاکید کرد: «ما کاملا روشن کردهایم که هرگونه اقدام دیپلماتیکی را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اتخاذ خواهیم کرد، از جمله استفاده از مکانیسم ماشه در صورت لزوم.»
بریتانیا، فرانسه، آلمان و آمریکا ۱۵ اسفند در بیانیهای هشدار دادند جامعه بینالمللی تاکنون در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی صبر زیادی از خود نشان داده، اما این صبر بیپایان نخواهد بود.
در این بیانیه تاکید شده اگر «پیشرفت مشخص و از نظر فنی معتبر» در همکاری حکومت ایران با آژانس بینالمللی حاصل نشود، شورای حکام باید عدم پایبندی تهران به تعهدات پادمانیاش را بررسی و اعلام کند.
این اقدام میتواند زمینه را برای ارسال پرونده جمهوری اسلامی به شورای امنیت سازمان ملل متحد فراهم آورد.
واکنش جمهوری اسلامی به نشست شورای امنیت: تلاشهای آمریکا شکست خواهد خورد
امیرسعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، برگزاری نشست غیرعلنی شورای امنیت درباره برنامه هستهای تهران را «تحریکآمیز و غیرموجه» خواند و گفت این «اقدام آشکارا سیاسی» با هدف «سوءاستفاده از شورای امنیت برای پیشبرد دستورکارهای خاص و محدود» صورت گرفته است.
او افزود: «امروز شاهد تلاش برای بازآفرینی همان راهبرد شکستخوردهای هستیم که در سال ۲۰۲۰، ایالات متحده کوشید از این شورا برای مقاصد یکجانبه خود سوءاستفاده کند. آن تلاش در آن زمان شکست خورد و امروز نیز شکست خواهد خورد.»
به گفته ایروانی، جمهوری اسلامی در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، با «هیچ محدودیتی» در سطح غنیسازی اورانیوم روبهرو نیست.
او با تکرار مواضع پیشین حکومت ایران، برنامه هستهای جمهوری اسلامی را «صلحآمیز» خواند و اعلام کرد: «ما هیچ قصدی برای تغییر دکترین دفاعی خود نداریم. ایران هرگونه سلاح کشتار جمعی، ازجمله سلاحهای هستهای را قاطعانه مردود میداند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که در ماههای اخیر و بهویژه پس از حمله پنجم آبان اسرائیل به دهها هدف نظامی در ایران، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی از احتمال تغییر «دکترین هستهای» تهران خبر دادهاند.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، ۱۳ اسفند گفت جمهوری اسلامی از توانایی تولید سلاح هستهای برخوردار است و اگر در آینده این موضوع محقق شود، «شجاعت» اعلام آن را خواهد داشت.
ترامپ ۱۷ اسفند اعلام کرد در نامهای به خامنهای، تمایل خود را برای مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به جای اقدام نظامی علیه آن، ابراز کرده است.
در سوی مقابل، رهبر جمهوری اسلامی تاکنون بارها مخالفت خود را با مذاکره با دولت ترامپ اعلام کرده است.
خامنهای ۲۲ اسفند گفت: «اینکه رییسجمهوری آمریکا میگوید ما آماده هستیم با ایران مذاکره کنیم و دعوت به مذاکره میکند، فریب افکار عمومی دنیاست.»
مخالفت چین با فشار حداکثری ترامپ علیه جمهوری اسلامی
فو کونگ، نماینده چین در سازمان ملل، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت:«امیدواریم همه طرفها در پرونده هستهای ایران به یکدیگر نزدیک شوند و به دنبال یافتن یک مصالحه باشند تا وضعیت را تثبیت کنند.»
او از عدم اجرای کامل برجام ابراز نگرانی کرد و افزود با توجه به زمان محدودی که تا پایان اعتبار این توافق مانده، باید مذاکرات برای دستیابی به توافقی جدید بهمنظور حفظ برجام آغاز شود.
برجام ۲۶ مهر ۱۴۰۴ از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.
نماینده چین در سازمان ملل تاکید کرد اعمال فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی به نتیجهای ختم نخواهد شد.
او همچنین مخالفت پکن را با برگزاری نشست غیرعلنی شورای امنیت درباره برنامه هستهای تهران اعلام کرد و گفت چنین موضوعاتی باید در آژانس بینالمللی انرژی اتمی به بحث گذاشته شود.
روزنامه اعتماد گزارش داد که دیوان عالی کشور محکومیت دو بار اعدام متهم ردیف اول و حبس و شلاق سه متهم دیگر پرونده قتل داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدیفر را تایید کرده است.
بر اساس این گزارش، پس از صدور حکم اعدام در دادگاه، طرفهای پرونده به رای اعتراض کردند، چرا که وکیل اولیای دم احتمال «آمریت» را مطرح کرد. اما قوه قضاییه اعلام کرد که هیچ نشانهای از آمریت وجود ندارد و متهمان به دلیل اختلافات شخصی دست به قتل زدهاند.
در پی این اعتراض، دیوان عالی کشور حکم را نقض و دستور بررسی مجدد پرونده را صادر کرد. دادگاه پس از بررسی دوباره و نیافتن سرنخی از آمریت، مجددا تشکیل شد و متهمان بار دیگر دفاعیات خود را مطرح کردند.
بر اساس این حکم، کریم، متهم ردیف اول، به دو بار قصاص محکوم شد. میرویس بهدلیل شروع به قتل، سرقت مسلحانه، ورود غیرمجاز و اقامت غیرقانونی، در مجموع به ۳۴ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق، اسکندر به ۳۳ سال حبس و شلاق، و داوود به هشت سال حبس محکوم شدند.
مانوش منوچهری، وکیل خانواده مهرجویی، شنبه ۱۸ اسفند به روزنامه اعتماد گفته بود بسیاری از تماسها و برنامهها از گوشیهای متهمان و مقتولان پاک شدهاند و با توجه به ابهامات موجود، احتمالا پای یک آمر در میان است.
با این حال اصغر جهانگیری، بدون آنکه به ابعاد ابهاماتی که وکیل خانواده مهرجویی مطرح کرده، صرفا گفت که ادعای دست داشتن فردی دیگر در قتل مهرجویی محرز نشده است.
مانوش منوچهری با اشاره به اینکه طبق دادنامه دیوان عالی کشور از آنها خواسته شده درباره «معاون احتمالی جرم» اظهار نظر کنند، گفت: «ما خواستیم برای کشف این موضوع از ابزارهایی مثل تلفن همراه و دوربینها استفاده شود و اطلاعات دقیق و کامل گوشی را در اختیار ما قرار دهند.»
به گفته او، در اداره کل آگاهی استان البرز مشخص شد اطلاعات موجود در گوشیها ناقص و دستکاری شده و بسیاری از دادهها، از جمله تماسها، پیامکها و اپلیکیشنها، بهطور کامل پاک شدهاند.
او افزود: «خیلی از تماسهای گوشیهای مقتولان که در روز آخر با آنها گرفته شده، هم پاک شده؛ همینطور اپلیکیشنهای واتسآپ، تلگرام، اینستاگرام از گوشی مقتولان و متهمان پاک شده بود و در موبایلها اصلا موجود نبود.»
منوچهری پیش از این نیز در مهرماه گذشته با بیان اینکه چهار متهم این پرونده انگیزه کافی برای قتل نداشتند، تاکید کرده بود «حتما پای یک آمر دیگری» در میان است و آنها تنها اجرا کننده اوامر او بودهاند.
او در آن زمان گفت دادگاه طی دو جلسه و بهصورت غیرعلنی برگزار شد، اما نظری بر انجام تحقیقات بیشتر یا توجه به ایرادات وکلای اولیای دم برای شناسایی معاون یا معاونان احتمالی نداشت.
مهرجویی و همسرش شامگاه ۲۲ مهر ۱۴۰۲ در ویلای شخصی خود در زیبادشت فردیس استان البرز با ضربات متعدد چاقو به قتل رسیدند.
پس از آن در بهمن ۱۴۰۲ متهم ردیف اول پرونده با حکم شعبه اول دادگاه کیفری یک استان البرز به اعدام و سه متهم دیگر این پرونده به حبس، شلاق و پرداخت دیه محکوم شدند.
این احکام در حالی صادر شد که بسیاری همچنان بر این باورند متهمان اصلی پرونده از سوی فرد یا افراد دیگری اجیر شدهاند.
بسیاری ماجرای قتل مهرجویی و محمدیفر را شبیه پرونده قتلهای سیاسی معروف به قتلهای زنجیرهای در دهه ۷۰ دانسته و گفتهاند حکومت خواسته است با این سلاخی، به جامعه حس ناامنی و ترس تزریق کند.
این مقایسه همان زمان قوه قضاییه را برآشفت و سخنگویش آن را «شایعهسازی مغرضانه» با اهداف سیاسی و امنیتی دانست.
یکی از نخستین رسانههایی که به این شباهت اشاره کرد، روزنامه کیهان بود که مدیرمسئول آن با نظر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تعیین میشود.
در جریان قتلهای سیاسی از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۷۷، داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری، محمد مختاری، محمدجعفر پوینده، احمد تفضلی، حمید حاجیزاده و فرزند خردسالش کارون، علیاکبر سعیدی سیرجانی، احمد میرعلایی و شماری دیگر به شکلی فجیع کشته شدند.
داریوش مهرجویی متولد آذر ۱۳۱۸ و از برجستهترین فیلمسازان و نویسندگان سینمای ایران بود و بهعنوان یکی از چهرههای شاخص جریان موسوم به موج نو شناخته میشود.
این کارگردان در سال ۱۳۹۳ جایزه شوالیه ادب و هنر فرانسه را از سفیر این کشور در ایران دریافت کرد.
از مهمترین آثار او میتوان به فیلمهای «گاو»، «آقای هالو»، «پستچی»، «دایره مینا»، «سنتوری»، «هامون»، «لیلا» و «پری» اشاره کرد.
۲۳۹ هنرمند با صدور بیانیهای در واکنش به اجرای حکم ۷۴ ضربه شلاق مهدی یراحی بهدلیل خواندن ترانه اعتراضی «روسریتو»، نسبت به عواقب اجتماعی و فرهنگی مجازاتها، فشارها و بیحرمتیها به هنرمندان مردمی هشدار دادند. آنها تاکید کردند تازیانه بر پیکر هنرمند، تازیانه بر انسانیت است.
این بیانیه که نسخهای از آن چهارشنبه ۲۲ اسفند به ایراناینترنشنال رسید، اجرای حکم شلاق یراحی را بهشدت محکوم کرد.
امضاکنندگان این بیانیه تاکید کردند: «استوار در کنار هنرمند عزیز مهدی یراحی و تمامی هنرمندان مستقل ایران ایستادهایم.»
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ۱۵ اسفند مهدی یراحی، آهنگساز، خواننده معترض و زندانی سیاسی پیشین را برای خواندن یک ترانه به زیر شلاق کشید.
انتشار این خبر بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی داشت و بسیاری از کاربران، هنرمندان و فعالان سیاسی و مدنی شلاق زدن یک هنرمند بهدلیل سخن گفتن از خواستههای مردم را محکوم کردند.
یراحی پس از اجرای حکم خود، با ذکر هشتگ «مهسا امینی» در اینستاگرام نوشت: «آنکه حاضر نیست برای آزادی بهایی بپردازد، لایق آزادی نیست. با آرزوی رهایی.»
۲۳۹ هنرمند در ادامه بیانیه خود، ضمن ابراز بهت و حیرت از اجرای این حکم، از یراحی بهعنوان هنرمند شریف و مردمی موسیقی ایران که همواره درد مردم را به جان خریده و «عزت را بر ذلت» ترجیح داده است، یاد کردند.
آنها تاکید کردند: «یراحی شایسته والاترین تکریمها و تقدیرهاست، نه حکمی ظالمانه و قرونوسطایی چون شلاق.»
امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به اینکه بیحرمتیهای حاکمیت نسبت به هنرمندان مردمی، زنان فعال در عرصه موسیقی و هنرمندان مستقل ایران روز به روز بیشتر میشود، خاطرنشان کردند هنرمند مردمی، اعتراض مردم را به مسالمتآمیزترین شکل ممکن بیان میکند و این بدیهیترین رسالت اوست.
فاطمه اختصاری، وحید آقاجانی، نیما اکبرپور، مصطفا آلاحمد، مژگان ایلانلو، مجید برزگر، جعفر پناهی، فروزان جمشیدنژاد، محمد رسولاف، سپیده رشنو، توماج صالحی، بهتاش صناعیها، کاوه فرنام، هانا کامکار، رضا کیانیان، ملیحه مرادی، فاطمه معتمدآریا، مریم مقدم، مهدی موسوی، مجتبی میرطهماسب و لیلا نقدیپری از امضاکنندگان این بیانیه هستند.
آنها با اشاره به این موضوع که «اقتدارگرایان» تاب تحمل زبان لطیف هنر را ندارند و با احضار، تهدید، ممنوعالکاری، زندان و پابند، در تلاشند هر صدای اعتراضی را خاموش کنند، تاکید کردند تاریخ همواره گواه پیروزی حق بوده است.
در هفتههای اخیر، موج تازهای از برخورد با هنرمندان، بهویژه زنان خواننده در ایران، با همکاری گسترده دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی به راه افتاده و بسیاری این اقدامات را تلاشی از سوی حکومت برای خاموش کردن صدای زنان توصیف کردهاند.
طی روزهای گذشته، صفحات اینستاگرام شماری از خوانندههای زن و دیگر هنرمندان یا چهرههای فعال در فضای مجازی در ایران مسدود شدهاند.
سرکوب هنرمندان از سوی حکومت در حالی شدت گرفته است که سازمانهای بینالمللی حقوق بشری طی سالهای گذشته بارها این اقدامات را محکوم کردهاند.