احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه در دوره انتقال قدرت، تاکید کرد طرح دونالد ترامپ برای مالکیت بر نوار غزه شکست خواهد خورد. در تحولی دیگر، پادشاه اردن برای دیدار با ترامپ به آمریکا سفر کرده و طبق پیشبینیها، سرنوشت غزه یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث در این دیدار خواهد بود.
احمد الشرع در مصاحبه با یک پادکست بریتانیایی گفت: «من باور دارم هیچ قدرتی نمیتواند مردم را از سرزمینشان بیرون کند. بسیاری از کشورها تلاش کردهاند این کار را انجام دهند و همه آنها شکست خوردهاند، بهویژه در طول جنگ اخیر غزه در یک سال و نیم گذشته.»
ترامپ طرح خود را در مورد خرید نوار غزه و جابهجایی ساکنان آن، نخستین بار ۱۶ بهمن در نشست خبری مشترک با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واشینگتن مطرح کرد.
هرچند این طرح با انتقادات گسترده بینالمللی روبهرو شده، اما ترامپ در روزهای گذشته بارها بر ضرورت اجرای آن تاکید کرده است.
رییسجمهوری ایالات متحده ۲۲ بهمن با تکرار مواضع خود گفت: «کشورهای خاورمیانه پس از گفتوگو با من، فلسطینیان را خواهند پذیرفت.»
الشرع: طرح ترامپ نه عاقلانه است و نه اخلاقی
رییسجمهوری سوریه در ادامه مصاحبه خود هشدار داد اینکه ترامپ بخواهد رهبری تلاشها برای کوچ اجباری فلسطینیان را بر عهده بگیرد، «نه عاقلانه است و نه از نظر سیاسی و اخلاقی درست».
الشرع افزود: «در طول بیش از ۸۰ سال درگیری، تمامی تلاشها برای جابهجایی فلسطینیان ناکام مانده است و کسانی که [سرزمین خود را] ترک کردهاند، از تصمیمشان پشیمان شدهاند. درسی که هر نسل از موضوع فلسطین آموخته، اهمیت حفظ سرزمین خود است.»
وبسایت خبری تایمز اسرائیل پیشتر گزارش داد طرح ترامپ درباره مالکیت آمریکا بر غزه از سوی یک استاد دانشگاه جورج واشینگتن در اختیار او قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، جوزف پلزمَن، کارشناس اقتصاد و روابط بینالمللی، این طرح را در ژوییه ۲۰۲۴ و در بحبوحه کارزارهای انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده در اختیار تیم ترامپ قرار داد.
سفر پادشاه اردن به آمریکا برای دیدار با ترامپ
ملک عبدالله، پادشاه اردن، سهشنبه ۲۳ بهمن با ترامپ در کاخ سفید دیدار خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز با اشاره به تحولات روزهای اخیر در منطقه نوشت دیدار رهبران اردن و ایالات متحده «احتمالا پرتنش» خواهد بود.
اردن بارها مخالفت خود را با پذیرش ساکنان نوار غزه در چارچوب طرح ترامپ اعلام کرده است.
ترامپ ۲۲ بهمن در مصاحبه با خبرنگاران تاکید کرد ملک عبدالله آوارگان فلسطینی را «خواهد پذیرفت».
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال قطع کمکهای ایالات متحده به اردن و مصر در صورت مخالفت این دو کشور با پذیرش آوارگان فلسطینی گفت: «چرا که نه ... اگر موافقت نکنند، ممکن است کمکها را قطع کنم.»
خلیل الحیه، معاون رییس دفتر سیاسی حماس، ۲۲ بهمن طرح ترامپ برای مالکیت آمریکا بر نوار غزه را «محکوم به شکست» خواند.
الحیه در سخنرانی خود در مراسم حکومتی سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ در تهران گفت: «ما این طرح را همانند پروژههای پیش از آن ناکام خواهیم گذاشت.»
فون در لاین، سهشنبه ۲۳ بهمن در نشست دو روزه هوش مصنوعی در پاریس اعلام کرد که کمیسیون اتحادیه اروپا صندوقی را برای کارخانههای هوش مصنوعی (گیگافکتوری) ایجاد خواهد کرد تا به شرکتها اجازه دهد مدلهای هوش مصنوعی خود را آموزش دهند.
او با اشاره به اتحادی به نام «ابتکار قهرمانان هوش مصنوعی اتحادیه اروپا» که بیش از ۶۰ شرکت را گرد هم میآورد، گفت: «این بزرگترین مشارکت عمومی و خصوصی در جهان برای توسعه هوش مصنوعی قابل اعتماد خواهد بود.»
ابتکار قهرمانان هوش مصنوعی اتحادیه اروپا، گروههای صنعتی بزرگ (ایرباس، لورآل، مرسدس بنز، زیمنس و غیره) و گروههای فنآوری را در کنار هم قرار میدهد.
این ائتلاف قصد دارد به ویژه با سادهسازی چارچوب نظارتی جدید فنآوری، «قفل پتانسیل اروپا» را در هوش مصنوعی بشکند.
رییس کمیسیون اتحادیه اروپا گفت: «ما میخواهیم اروپا یکی از قارههای پیشرو در هوش مصنوعی باشد.»
او تاکید کرد که این بلوک قصد دارد با سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیارد یورویی روی کارخانههای هوش مصنوعی تمرکز کند.
فون در لاین ادامه داد که اتحادیه اروپا علاوه بر تعهدات ۱۵۰ میلیاردی شرکتهای بزرگ حاضر در این ائتلاف، خود متعهد پرداخت مبلغ ۵۰ میلیارد یورو خواهد شد: «خیلی اوقات میشنوم که اروپا در رقابت در زمینه هوش مصنوعی عقب مانده است در حالی که ایالات متحده و چین در حال حاضر جلوتر هستند. من مخالفم، زیرا رقابت برای هوش مصنوعی هنوز به پایان نرسیده است.»
پیش از این، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد این کشور ۱۰۹ میلیارد یورو (معادل ۱۱۲.۵ میلیارد دلار) در حوزه هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند.
مکرون یکشنبه ۲۱ بهمن گفت این سرمایهگذاری طی چند سال آینده انجام خواهد شد.
نشست اقدام برای هوش مصنوعی، دوشنبه و سهشنبه ۲۲ و ۲۳ بهمن در پاریس برگزار میشود و رهبران و نمایندگان حدود ۱۰۰ کشور جهان در آن حضور خواهند داشت.
فون در لاین تاکید کرد: «... ما در ابتدای راه هستیم. مرزها دائما در حال تغییر هستند و رهبری جهانی هوش مصنوعی هنوز در دست شکلگیری است.»
اقدامات فرانسه در زمینه هوش مصنوعی
فرانسه به تنهایی قصد دارد در زمینه هوش مصنوعی پیشتاز کشورهای اروپایی باشد.
پاریس با ایجاد یک آژانس برای هوش مصنوعی دفاعی، میخواهد خود را در «خط مقدم برنامههای نظامی هوش مصنوعی» قرار دهد.
سباستین لکورنو، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، در جریان نشست بخش دفاعی اجلاس هوش مصنوعی پاریس اعلام کرد این کشور در زمینه هوش مصنوعی نظامی در اروپا پیشتاز است.
پیش از این و در ۱۸ بهمن، مکرون میزبان رییس امارات متحده عربی بود و رهبران دو کشور در این دیدار، تمایل خود را برای «یک مشارکت راهبردی در زمینه هوش مصنوعی» ابراز کردند.
دو کشور همچنین متعهد شدند همکاریهای خود را در پروژهها و سرمایهگذاریهای مرتبط با توسعه زنجیره ارزش هوش مصنوعی مورد بررسی قرار دهند.
در جریان این دیدار، قراردادی برای ایجاد یک مرکز داده یک گیگاواتی هوش مصنوعی به ارزش بین ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار امضا شد.
سازمان شفافیت بینالملل که شاخص سالانه ادراک فساد را منتشر میکند، سهشنبه ۲۳ بهمن اعلام کرد ۴۷ کشور از میان ۱۸۰ کشور بررسی شده در سال گذشته میلادی، پایینترین امتیاز خود را از زمان اعمال روششناسی کنونی این رتبهبندی در سال ۲۰۱۲ کسب کردند.
در این بررسیها، ایران با یک امتیاز کاهش نسبت به سال گذشته میلادی، امتیاز ۲۳ را کسب کرد و در رتبه ۱۵۱ قرار گرفت.
کشورهای پاکستان و عراق در این فهرست، نسبت به ایران در رتبه بهتری قرار گرفتند.
جایگاه ایران همچنین بدترین وضعیت آن از نظر شاخص فساد در یک دهه گذشته است.
سال ۲۰۲۲ میلادی (بهمن ۱۴۰۱) سازمان شفافیت بینالملل ایران را در کنار گینه و بنگلادش، در ردههای انتهایی جدول شاخص ادراک فساد قرار داده بود.
این سازمان در گزارش سال ۲۰۲۴ خود تاکید کرد: «سطح فساد در جهان همچنان به شکل نگرانکنندهای بالاست و تلاشها برای کاهش آن با شکست مواجه شده است.»
سازمان شفافیت بینالملل همچنین نسبت به تاثیر فساد بر تلاشهای جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی هشدار داد.
به گفته این سازمان، نبود شفافیت و سازوکارهای پاسخگویی، خطر اختلاس یا سوءاستفاده از بودجههای اقلیمی را افزایش میدهد، در حالی که «نفوذ ناموجهی» که اغلب از سوی بخش خصوصی اعمال میشود، مانع تصویب سیاستهای موثر در این زمینه است.
این سازمان میزان ادراک فساد در بخش عمومی را بر اساس ۱۳ منبع از جمله بانک جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و شرکتهای خصوصی ارزیابی ریسک و مشاوره، اندازهگیری میکند.
این شاخص ۱۸۰ کشور و منطقه را در مقیاسی از صفر به معنی «بسیار فاسد» تا ۱۰۰ به منزله «بسیار پاک» رتبهبندی میکند.
وضعیت تیره و تار خاورمیانه
سازمان شفافیت بینالملل اعلام کرد میانگین جهانی شاخص فساد در سال ۲۰۲۴، بدون تغییر نسبت به سال قبل از آن در سطح ۴۳ باقی ماند و بیش از دوسوم کشورها، امتیازی زیر ۵۰ کسب کردند.
در خاورمیانه و شمال آفریقا، وضعیت تلاشها برای مبارزه با فساد همچنان «تیره و تار» باقی مانده است، زیرا رهبران سیاسی کنترل تقریبا مطلق دارند، از ثروت بهرهمند میشوند و اعتراضات را سرکوب میکنند.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که در این منطقه، «فرصتهای پیشبینینشدهای» نیز مانند شرایط پس از سقوط بشار اسد در سوریه، در حال ظهور است.
پایینترین میانگین امتیاز «منطقه» با عدد ۳۳ مربوط به آفریقای جنوب صحراست.
به گفته سازمان شفافیت بینالملل، در آسیا و اقیانوسیه، دولتها هنوز نتواستهاند وعدههای خود را در زمینه مبارزه با فساد عملی کنند.
بهترین و بدترین کشورها
دانمارک با ۹۰ امتیاز، جایگاه نخست خود را در فهرست انتشار یافته سازمان شفافیت بینالملل حفظ کرد و پس از آن، فنلاند با ۸۸ و سنگاپور با ۸۴ امتیاز در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند.
نیوزیلند با از دست دادن دو امتیاز و رسیدن به ۸۳، از رتبه سوم به چهارم سقوط کرد.
سودان جنوبی با تنها هشت امتیاز، به پایینترین رتبه شاخص فساد سقوط کرد و جای سومالی را گرفت؛ هر چند امتیاز سومالی نیز به ۹ کاهش یافت.
پس از این کشورها، ونزوئلا با ۱۰ امتیاز و سوریه با ۱۲ امتیاز در قعر جدول قرار گرفتند.
آمریکا از ۶۹ به ۶۵ امتیاز سقوط کرد و جایگاهش از رتبه ۲۴ به ۲۸ تنزل یافت.
سازمان شفافیت بینالملل دلیل این افت را انتقادها از دادگستری آمریکا دانست و اشاره کرد که دیوان عالی این کشور در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار یک کد اخلاقی تصویب کرد اما همچنان نگرانیهای جدی درباره «نبود سازوکارهای اجرایی موثر و ضعف این قوانین» در ایالات متحده وجود دارد.
فرانسه یکی دیگر از کشورهای غربی با کاهش امتیاز است که با پنج پله سقوط به رتبه ۲۵ رسید.
آلمان هم با کم شدن امتیازش به ۷۵ و شش رتبه نزول، به جایگاه ۱۵ جدول رسید.
این کشور اکنون با کانادا که یک امتیاز کاهش داشته و سه پله سقوط کرده است، همامتیاز شده است.
در این بررسیها، مکزیک با پنج امتیاز کاهش به ۲۶ رسید زیرا به گفته سازمان شفافیت بینالملل، دستگاه قضایی این کشور در برخورد با پروندههای بزرگ فساد و بازگرداندن داراییهای دزدیدهشده به مردم، شکست خورد.
امتیاز اسلواکی در نخستین سال کامل دولت روبرت فیکو، نخستوزیر این کشور، پنج نمره کاهش یافت و به ۴۹ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل درباره دلیل این کاهش امتیاز گفت: «تغییرات متعدد، نظارتهای ضد فساد را تضعیف کرده و مشاورههای عمومی را دور زدهاند.»
روسیه که پیش از این کاهش رتبه زیادی را تجربه کرده بود، سال گذشته چهار امتیاز دیگر هم از دست داد و امتیازش به ۲۲ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ باعث «تقویت بیشتر اقتدارگرایی» شده است.
این سازمان گفت که اوکراین نیز با وجود کاهش یک امتیاز و رسیدن به ۳۵، در زمینه «استقلال قضایی و پیگرد فساد در سطوح بالا» پیشرفت داشته است.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، معترضان از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خواستند توافق آتشبس غزه و آزادسازی گروگانهای اسرائیلی را به خطر نیندازد.
در تجمع سهشنبه ۲۳ بهمن، دهها نفر تابلویی با نوشته «فراموش کردن گروگانها، جنایت جنگی است» و مشعلهایی زرد در دست گرفتند.
این خانوادهها در بیانیهای از نتانیاهو خواستند که «تضعیف توافق» را متوقف کند.
آنان همچنین از نخستوزیر اسرائیل خواستند تا تیمی [مذاکرهکننده] را به دوحه بفرستد که اختیارات کامل برای مرحله دوم مذاکره داشته باشد که منجر به آزادی همه گروگانهای باقیمانده در یک حرکت شود.
این بیانیه پیش از جلسه کابینه اسرائیل که قرار است عصر سهشنبه برگزار شود، منتشر شده است.
همزمان، خانواده شلومو منصور، سالمندترین گروگان حماس که ۸۶ ساله بود، اعلام کردند اخباری دریافت کردهاند مبنی بر اینکه او در اسارت، در نوار غزه کشته شده است.
شلومو منصور از یهودیان عراقی و بازمانده کشتار یهودیان عراق در سال ۱۹۴۱ بود.
در بیانیهای که سهشنبه از سوی کیبوتص کیسوفیم در جنوب اسرائیل صادر شد، آمده است: «ما اعضای کیبوتص صبح امروز خبر قتل دوست عزیزمان شلومو منصور ۸۶ ساله را که در جریان حمله تروریستی حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ از خانه خود در کیبوتص کیسوفیم ربوده شده بود، دریافت کردیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه در واکنش به هشدار حماس مبنی بر توقف آزادی گروگانها گفت اگر همه گروگانهای بازداشت شده در غزه تا ظهر شنبه بازگردانده نشوند، پیشنهاد میکند آتشبس اسرائیل و حماس لغو شود و اجازه میدهد «جهنم بهپا شود».
حماس دوشنبه اعلام کرد آزادی گروگانهای اسرائیلی را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند و دلیل این تصمیم را «نقض توافق آتشبس از سوی اسرائیل» عنوان کرد.
حماس ساعاتی پس از اعلام توقف آزادی گروگانها، با انتشار بیانیه دیگری گفت که این خبر را عمدا پنج روز قبل از آزادی برنامهریزیشده اعلام کرده «تا به میانجیها فرصت کافی بدهد تا اشغالگران را تحت فشار قرار دهند که به تعهدات خود عمل کنند».
خبر توقف آزادی گروگانها در حالی منتشر شد که تردیدها درباره دوام آتشبسی که از ابتدا شکننده بود، افزایش یافته است.
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی از دولت خواستهاند به توافق پایبند بماند و ساکنان غزه نیز تلاش دارند زندگی خود را در این منطقه ویرانشده بازسازی کنند.
بر اساس این توافق، قرار بود حماس، همانند دفعات قبل، شنبه تعدادی از گروگانهای اسرائیلی را در مقابل آزادی زندانیان فلسطینی در اسرائیل و دیگر بازداشتشدگان فلسطینی، آزاد کند.