سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیارد یورویی اروپا در زمینه هوش مصنوعی
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، اعلام کرد که اتحادیه اروپا ۲۰۰ میلیارد یورو برای سرمایهگذاری در زمینه هوش مصنوعی جمعآوری خواهد کرد. او تاکید کرد که رقابت در زمینه هوش مصنوعی هنوز به پایان نرسیده است.
فون در لاین، سهشنبه ۲۳ بهمن در نشست دو روزه هوش مصنوعی در پاریس اعلام کرد که کمیسیون اتحادیه اروپا صندوقی را برای کارخانههای هوش مصنوعی (گیگافکتوری) ایجاد خواهد کرد تا به شرکتها اجازه دهد مدلهای هوش مصنوعی خود را آموزش دهند.
او با اشاره به اتحادی به نام «ابتکار قهرمانان هوش مصنوعی اتحادیه اروپا» که بیش از ۶۰ شرکت را گرد هم میآورد، گفت: «این بزرگترین مشارکت عمومی و خصوصی در جهان برای توسعه هوش مصنوعی قابل اعتماد خواهد بود.»
ابتکار قهرمانان هوش مصنوعی اتحادیه اروپا، گروههای صنعتی بزرگ (ایرباس، لورآل، مرسدس بنز، زیمنس و غیره) و گروههای فنآوری را در کنار هم قرار میدهد.
این ائتلاف قصد دارد به ویژه با سادهسازی چارچوب نظارتی جدید فنآوری، «قفل پتانسیل اروپا» را در هوش مصنوعی بشکند.
رییس کمیسیون اتحادیه اروپا گفت: «ما میخواهیم اروپا یکی از قارههای پیشرو در هوش مصنوعی باشد.»
او تاکید کرد که این بلوک قصد دارد با سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیارد یورویی روی کارخانههای هوش مصنوعی تمرکز کند.
فون در لاین ادامه داد که اتحادیه اروپا علاوه بر تعهدات ۱۵۰ میلیاردی شرکتهای بزرگ حاضر در این ائتلاف، خود متعهد پرداخت مبلغ ۵۰ میلیارد یورو خواهد شد: «خیلی اوقات میشنوم که اروپا در رقابت در زمینه هوش مصنوعی عقب مانده است در حالی که ایالات متحده و چین در حال حاضر جلوتر هستند. من مخالفم، زیرا رقابت برای هوش مصنوعی هنوز به پایان نرسیده است.»
پیش از این، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد این کشور ۱۰۹ میلیارد یورو (معادل ۱۱۲.۵ میلیارد دلار) در حوزه هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند.
مکرون یکشنبه ۲۱ بهمن گفت این سرمایهگذاری طی چند سال آینده انجام خواهد شد.
نشست اقدام برای هوش مصنوعی، دوشنبه و سهشنبه ۲۲ و ۲۳ بهمن در پاریس برگزار میشود و رهبران و نمایندگان حدود ۱۰۰ کشور جهان در آن حضور خواهند داشت.
فون در لاین تاکید کرد: «... ما در ابتدای راه هستیم. مرزها دائما در حال تغییر هستند و رهبری جهانی هوش مصنوعی هنوز در دست شکلگیری است.»
اقدامات فرانسه در زمینه هوش مصنوعی
فرانسه به تنهایی قصد دارد در زمینه هوش مصنوعی پیشتاز کشورهای اروپایی باشد.
پاریس با ایجاد یک آژانس برای هوش مصنوعی دفاعی، میخواهد خود را در «خط مقدم برنامههای نظامی هوش مصنوعی» قرار دهد.
سباستین لکورنو، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، در جریان نشست بخش دفاعی اجلاس هوش مصنوعی پاریس اعلام کرد این کشور در زمینه هوش مصنوعی نظامی در اروپا پیشتاز است.
پیش از این و در ۱۸ بهمن، مکرون میزبان رییس امارات متحده عربی بود و رهبران دو کشور در این دیدار، تمایل خود را برای «یک مشارکت راهبردی در زمینه هوش مصنوعی» ابراز کردند.
دو کشور همچنین متعهد شدند همکاریهای خود را در پروژهها و سرمایهگذاریهای مرتبط با توسعه زنجیره ارزش هوش مصنوعی مورد بررسی قرار دهند.
در جریان این دیدار، قراردادی برای ایجاد یک مرکز داده یک گیگاواتی هوش مصنوعی به ارزش بین ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار امضا شد.
سازمان شفافیت بینالملل، نتایج رتبهبندی شاخص فساد کشورها در سال ۲۰۲۴ میلادی را منتشر کرد و ایران در جایگاه ۱۵۱ از ۱۸۰ کشور قرار گرفت. بسیاری از کشورها، از آمریکا و فرانسه تا حکومتهای اقتدارگرایی مانند روسیه و ونزوئلا، بدترین عملکرد خود را در بیش از یک دهه گذشته ثبت کردند.
سازمان شفافیت بینالملل که شاخص سالانه ادراک فساد را منتشر میکند، سهشنبه ۲۳ بهمن اعلام کرد ۴۷ کشور از میان ۱۸۰ کشور بررسی شده در سال گذشته میلادی، پایینترین امتیاز خود را از زمان اعمال روششناسی کنونی این رتبهبندی در سال ۲۰۱۲ کسب کردند.
در این بررسیها، ایران با یک امتیاز کاهش نسبت به سال گذشته میلادی، امتیاز ۲۳ را کسب کرد و در رتبه ۱۵۱ قرار گرفت.
کشورهای پاکستان و عراق در این فهرست، نسبت به ایران در رتبه بهتری قرار گرفتند.
جایگاه ایران همچنین بدترین وضعیت آن از نظر شاخص فساد در یک دهه گذشته است.
سال ۲۰۲۲ میلادی (بهمن ۱۴۰۱) سازمان شفافیت بینالملل ایران را در کنار گینه و بنگلادش، در ردههای انتهایی جدول شاخص ادراک فساد قرار داده بود.
این سازمان در گزارش سال ۲۰۲۴ خود تاکید کرد: «سطح فساد در جهان همچنان به شکل نگرانکنندهای بالاست و تلاشها برای کاهش آن با شکست مواجه شده است.»
سازمان شفافیت بینالملل همچنین نسبت به تاثیر فساد بر تلاشهای جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی هشدار داد.
به گفته این سازمان، نبود شفافیت و سازوکارهای پاسخگویی، خطر اختلاس یا سوءاستفاده از بودجههای اقلیمی را افزایش میدهد، در حالی که «نفوذ ناموجهی» که اغلب از سوی بخش خصوصی اعمال میشود، مانع تصویب سیاستهای موثر در این زمینه است.
این سازمان میزان ادراک فساد در بخش عمومی را بر اساس ۱۳ منبع از جمله بانک جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و شرکتهای خصوصی ارزیابی ریسک و مشاوره، اندازهگیری میکند.
این شاخص ۱۸۰ کشور و منطقه را در مقیاسی از صفر به معنی «بسیار فاسد» تا ۱۰۰ به منزله «بسیار پاک» رتبهبندی میکند.
وضعیت تیره و تار خاورمیانه
سازمان شفافیت بینالملل اعلام کرد میانگین جهانی شاخص فساد در سال ۲۰۲۴، بدون تغییر نسبت به سال قبل از آن در سطح ۴۳ باقی ماند و بیش از دوسوم کشورها، امتیازی زیر ۵۰ کسب کردند.
در خاورمیانه و شمال آفریقا، وضعیت تلاشها برای مبارزه با فساد همچنان «تیره و تار» باقی مانده است، زیرا رهبران سیاسی کنترل تقریبا مطلق دارند، از ثروت بهرهمند میشوند و اعتراضات را سرکوب میکنند.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که در این منطقه، «فرصتهای پیشبینینشدهای» نیز مانند شرایط پس از سقوط بشار اسد در سوریه، در حال ظهور است.
پایینترین میانگین امتیاز «منطقه» با عدد ۳۳ مربوط به آفریقای جنوب صحراست.
به گفته سازمان شفافیت بینالملل، در آسیا و اقیانوسیه، دولتها هنوز نتواستهاند وعدههای خود را در زمینه مبارزه با فساد عملی کنند.
شادی مردم سوریه پس از سقوط اسد
بهترین و بدترین کشورها
دانمارک با ۹۰ امتیاز، جایگاه نخست خود را در فهرست انتشار یافته سازمان شفافیت بینالملل حفظ کرد و پس از آن، فنلاند با ۸۸ و سنگاپور با ۸۴ امتیاز در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند.
نیوزیلند با از دست دادن دو امتیاز و رسیدن به ۸۳، از رتبه سوم به چهارم سقوط کرد.
سودان جنوبی با تنها هشت امتیاز، به پایینترین رتبه شاخص فساد سقوط کرد و جای سومالی را گرفت؛ هر چند امتیاز سومالی نیز به ۹ کاهش یافت.
پس از این کشورها، ونزوئلا با ۱۰ امتیاز و سوریه با ۱۲ امتیاز در قعر جدول قرار گرفتند.
آمریکا از ۶۹ به ۶۵ امتیاز سقوط کرد و جایگاهش از رتبه ۲۴ به ۲۸ تنزل یافت.
سازمان شفافیت بینالملل دلیل این افت را انتقادها از دادگستری آمریکا دانست و اشاره کرد که دیوان عالی این کشور در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار یک کد اخلاقی تصویب کرد اما همچنان نگرانیهای جدی درباره «نبود سازوکارهای اجرایی موثر و ضعف این قوانین» در ایالات متحده وجود دارد.
فرانسه یکی دیگر از کشورهای غربی با کاهش امتیاز است که با پنج پله سقوط به رتبه ۲۵ رسید.
آلمان هم با کم شدن امتیازش به ۷۵ و شش رتبه نزول، به جایگاه ۱۵ جدول رسید.
این کشور اکنون با کانادا که یک امتیاز کاهش داشته و سه پله سقوط کرده است، همامتیاز شده است.
در این بررسیها، مکزیک با پنج امتیاز کاهش به ۲۶ رسید زیرا به گفته سازمان شفافیت بینالملل، دستگاه قضایی این کشور در برخورد با پروندههای بزرگ فساد و بازگرداندن داراییهای دزدیدهشده به مردم، شکست خورد.
امتیاز اسلواکی در نخستین سال کامل دولت روبرت فیکو، نخستوزیر این کشور، پنج نمره کاهش یافت و به ۴۹ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل درباره دلیل این کاهش امتیاز گفت: «تغییرات متعدد، نظارتهای ضد فساد را تضعیف کرده و مشاورههای عمومی را دور زدهاند.»
روسیه که پیش از این کاهش رتبه زیادی را تجربه کرده بود، سال گذشته چهار امتیاز دیگر هم از دست داد و امتیازش به ۲۲ رسید.
سازمان شفافیت بینالملل اشاره کرد که حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ باعث «تقویت بیشتر اقتدارگرایی» شده است.
این سازمان گفت که اوکراین نیز با وجود کاهش یک امتیاز و رسیدن به ۳۵، در زمینه «استقلال قضایی و پیگرد فساد در سطوح بالا» پیشرفت داشته است.
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی باقیمانده در نوار غزه، در اعتراض به تعلیق آزادسازی گروگانها، بخشی از بزرگراه تلآویو-اورشلیم را مسدود کردند. همزمان گزارش شد یک گروگان ۸۶ ساله در اسارت جان باخته است.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، معترضان از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل خواستند توافق آتشبس غزه و آزادسازی گروگانهای اسرائیلی را به خطر نیندازد.
در تجمع سهشنبه ۲۳ بهمن، دهها نفر تابلویی با نوشته «فراموش کردن گروگانها، جنایت جنگی است» و مشعلهایی زرد در دست گرفتند.
این خانوادهها در بیانیهای از نتانیاهو خواستند که «تضعیف توافق» را متوقف کند.
آنان همچنین از نخستوزیر اسرائیل خواستند تا تیمی [مذاکرهکننده] را به دوحه بفرستد که اختیارات کامل برای مرحله دوم مذاکره داشته باشد که منجر به آزادی همه گروگانهای باقیمانده در یک حرکت شود.
این بیانیه پیش از جلسه کابینه اسرائیل که قرار است عصر سهشنبه برگزار شود، منتشر شده است.
همزمان، خانواده شلومو منصور، سالمندترین گروگان حماس که ۸۶ ساله بود، اعلام کردند اخباری دریافت کردهاند مبنی بر اینکه او در اسارت، در نوار غزه کشته شده است.
شلومو منصور از یهودیان عراقی و بازمانده کشتار یهودیان عراق در سال ۱۹۴۱ بود.
در بیانیهای که سهشنبه از سوی کیبوتص کیسوفیم در جنوب اسرائیل صادر شد، آمده است: «ما اعضای کیبوتص صبح امروز خبر قتل دوست عزیزمان شلومو منصور ۸۶ ساله را که در جریان حمله تروریستی حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ از خانه خود در کیبوتص کیسوفیم ربوده شده بود، دریافت کردیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه در واکنش به هشدار حماس مبنی بر توقف آزادی گروگانها گفت اگر همه گروگانهای بازداشت شده در غزه تا ظهر شنبه بازگردانده نشوند، پیشنهاد میکند آتشبس اسرائیل و حماس لغو شود و اجازه میدهد «جهنم بهپا شود».
حماس دوشنبه اعلام کرد آزادی گروگانهای اسرائیلی را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند و دلیل این تصمیم را «نقض توافق آتشبس از سوی اسرائیل» عنوان کرد.
حماس ساعاتی پس از اعلام توقف آزادی گروگانها، با انتشار بیانیه دیگری گفت که این خبر را عمدا پنج روز قبل از آزادی برنامهریزیشده اعلام کرده «تا به میانجیها فرصت کافی بدهد تا اشغالگران را تحت فشار قرار دهند که به تعهدات خود عمل کنند».
خبر توقف آزادی گروگانها در حالی منتشر شد که تردیدها درباره دوام آتشبسی که از ابتدا شکننده بود، افزایش یافته است.
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی از دولت خواستهاند به توافق پایبند بماند و ساکنان غزه نیز تلاش دارند زندگی خود را در این منطقه ویرانشده بازسازی کنند.
بر اساس این توافق، قرار بود حماس، همانند دفعات قبل، شنبه تعدادی از گروگانهای اسرائیلی را در مقابل آزادی زندانیان فلسطینی در اسرائیل و دیگر بازداشتشدگان فلسطینی، آزاد کند.
همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره سرنوشت کمکهای مالی و تسلیحاتی واشینگتن به کییف، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد این احتمال وجود دارد که اوکراین در آینده «روسی» شود.
ترامپ در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز به چشمانداز اوکراین در مناقشه کنونی و پس از آن اشاره کرد و گفت: «آنها ممکن است به توافق [آتشبس] دست پیدا کنند، ممکن است به توافق آتشبس دست پیدا نکنند. آنها ممکن است روزی روسی شوند، یا ممکن است روزی روسی نشوند.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شدند که ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اعلام کرد طرح ترامپ برای پایان دادن به مناقشه اوکراین باید شامل تضمینهایی باشد که از حمله مجدد روسیه به خاک این کشور جلوگیری کند.
زلنسکی افزود تنها تلاش برای خاتمه جنگ کنونی کافی نیست و طرح پیشنهادی ایالات متحده باید امنیت اوکراین در آینده را نیز مد نظر قرار دهد.
پیشتر و در ۱۸ بهمن، پایگاه خبری بلومبرگ نوشت طرح ترامپ درباره جنگ روسیه و اوکراین در کنفرانس امنیتی مونیخ ارائه میشود. این کنفرانس از ۲۶ تا ۲۸ بهمن برگزار خواهد شد.
جیدی ونس، معاون ترامپ، قرار است جمعه ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با زلنسکی دیدار و گفتوگو کند.
یک سرباز اوکراینی در خط مقدم نبرد با ارتش روسیه، منطقه دونتسک، ۲۰ بهمن
ترامپ: در ازای کمک به اوکراین، منابع کمیاب این کشور را میخواهم
ترامپ در ادامه مصاحبه خود با فاکسنیوز تاکید کرد هزینهای که آمریکا برای کمک به اوکراین انجام داده، باید به این کشور بازگردد.
رییسجمهوری ایالات متحده گفت این بازگشت سرمایه میتواند در قالب منابع طبیعی اوکراین، از جمله مواد معدنی کمیاب، باشد.
او افزود: «ما قرار است این همه پول را آنجا سرمایهگذاری کنیم و من میگویم که میخواهم آن را پس بگیرم. به آنها گفتم که معادل آن را میخواهم، مثلا ۵۰۰ میلیارد دلار از منابع کمیاب خاکی. و آنها اساسا با این موضوع موافقت کردهاند. بنابراین دستکم احساس حماقت نمیکنیم.»
زلنسکی پیشتر در ۱۹ بهمن با هدف جلب نظر ترامپ پیشنهاد داده بود آمریکا در استخراج معادن و مواد کمیاب اوکراین، در برابر تضمین امنیت این کشور مشارکت کند.
در ماههای اخیر، ترامپ ضمن انتقاد از میزان کمکهای غرب به کییف، بارها تاکید کرده قصد دارد جنگ اوکراین را بهسرعت به پایان برساند.
خبرگزاری رویترز ۲۲ بهمن به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد کاخ سفید میخواهد متحدان اروپایی خود را برای خرید تسلیحات آمریکایی و ارسال آنها به اوکراین، تحت فشار بگذارد.
ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز تایید کرد کیت کلاگ، فرستاده ویژه او در امور اوکراین و روسیه، بهزودی راهی اوکراین خواهد شد.
کلاگ ۱۴ بهمن گفت که برای دستیابی به راهحلی به منظور پایان دادن به جنگ اوکراین، کییف و مسکو باید هر دو آماده دادن امتیازاتی به طرف مقابل باشند و از برخی مواضع خود کوتاه بیایند.
خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع مطلع از برنامههای دولت ترامپ که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد که کاخ سفید قصد دارد متحدان اروپایی خود را برای خرید تسلیحات آمریکایی و ارسال آنها به اوکراین تحت فشار بگذارد.
این اقدام، در صورت اجرایی شدن، میتواند تا حدودی نگرانی رهبران اوکراینی از قطع کمکهای ایالات متحده از سوی دونالد ترامپ را کاهش دهد. در ماههای اخیر، ارتش اوکراین در برابر حملات شدید روسیه در شرق این کشور، بهتدریج زمینهای بیشتری را از دست داده است.
بهگزارش رویترز، این اقدام میتواند موقعیت اوکراین را در مذاکرات صلح احتمالی با مسکو تقویت کند.
کشورهای اروپایی پیشتر نیز در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، تسلیحات آمریکایی برای اوکراین خریداری کرده بودند.
مذاکرات تسلیحاتی در کنفرانس امنیتی مونیخ
رویترز به نقل از منابع آگاه خود همچنین گزارش داده که ژنرال بازنشسته کیت کلاگ، فرستاده ویژه ترامپ در امور اوکراین، این هفته همراه با مقامهای آمریکایی در کنفرانس امنیتی مونیخ با همتایان اروپایی خود درباره امکان خرید تسلیحات آمریکایی از سوی اروپا گفتوگو خواهد کرد.
بهگزارش رویترز، این یکی از چندین گزینهای است که دولت ترامپ برای ادامه ارسال تسلیحات به اوکراین، بدون استفاده از سرمایه ایالات متحده، بررسی میکند.
کیت کلاگ در مصاحبهای با رویترز از تأیید این برنامه خودداری کرد، اما گفت: «آمریکا همواره از فروش تسلیحات تولید داخلی حمایت میکند، زیرا این کار اقتصاد ما را تقویت میکند.»
او افزود: «گزینههای زیادی روی میز است. در حال حاضر، همه چیز قابل بررسی است.»
با این حال، کلاگ تاکید کرد که ارسال محمولههای تسلیحاتی که پیشتر در دوره جو بایدن تصویب شده، همچنان ادامه دارد و تغییری فوری در سیاست ایالات متحده ضروری نیست.
تمرکز ترامپ بر کاهش هزینههای آمریکا در جنگ اوکراین
در روزهای اخیر، برخی مقامات آمریکایی اعلام کردهاند که دولت ترامپ قصد دارد میلیاردها دلاری را که واشینگتن در جنگ اوکراین هزینه کرده، جبران کند و بر این باور است که اروپا باید سهم بیشتری در تامین مالی این جنگ داشته باشد.
مایک والتز، مشاور امنیت ملی ترامپ، در مصاحبهای با شبکه انبیسی گفت: «اروپاییها باید مسئولیت بیشتری در این جنگ بر عهده بگیرند.»
سفارت اوکراین در واشینگتن هنوز به این گزارشها واکنشی نشان نداده است.
جزییات نامشخص درباره نحوه خرید تسلیحات از سوی اروپا
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت که هنوز مشخص نیست که آیا ایالات متحده از کشورهای اروپایی خواهد خواست که تسلیحات آمریکایی را از طریق قراردادهای تجاری خریداری کنند یا اینکه این خریدها بهطور مستقیم از ذخایر نظامی ایالات متحده انجام خواهد شد. برخی قراردادهای تجاری ممکن است سالها طول بکشد تا نهایی شوند.
با این همه، در هفتههای اخیر، بحثهای زیادی در دولت ترامپ درباره ادامه ارسال تسلیحات به اوکراین و نحوه اجرای آن جریان داشته است.
ترامپ در دوران کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود که تمام کمکهای ایالات متحده به اوکراین را قطع خواهد کرد، اما برخی مشاوران او پشت پرده استدلال کردهاند که واشینگتن باید به حمایت نظامی از کییف ادامه دهد، بهویژه اگر مذاکرات صلح تا پایان سال جاری به تعویق بیفتد.
مخالفت احتمالی جمهوریخواهان با تامین مالی مستقیم اوکراین
جو بایدن در دوران ریاستجمهوری خود بیش از ۶۵ میلیارد دلار کمک امنیتی به اوکراین اختصاص داد. این کمک شامل میلیاردها دلاری نیز میشود که در ماههای پایانی دولت او به اوکراین اختصاص یافت.
اما رهبران اوکراین، از جمله ولودیمیر زلنسکی، تأکید کردهاند که پیش از ورود به مذاکرات صلح با مسکو، به تضمینهای امنیتی بیشتری نیاز دارند.
در داخل ایالات متحده، در صورت درخواست بودجه جدید برای اوکراین، احتمالا برخی جمهوریخواهان با این تصمیم مخالفت خواهند کرد.
در این شرایط، دولت ترامپ خرید تسلیحات از سوی اروپا را بهعنوان راهکاری جایگزین بررسی میکند، چراکه در این صورت، ایالات متحده میتواند بدون استفاده از مالیاتهای شهروندان آمریکایی، از اوکراین حمایت کند. ماه گذشته، مارک روته، دبیرکل ناتو، اعلام کرد که اروپا حاضر است برای خرید تسلیحات آمریکایی به اوکراین هزینه کند.
تضاد روایتهای آمریکا و روسیه درباره مذاکرات صلح
واشینگتن و مسکو روایتهای متفاوتی درباره احتمال برگزاری مذاکرات صلح ارائه دادهاند و همین مسئله باعث افزایش گمانهزنیها درباره توانایی دولت ترامپ در متقاعد کردن اوکراین و روسیه برای حضور در پشت میز مذاکره شده است.
ترامپ یکشنبه، ۲۱ بهمن، اعلام کرد که با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در تماس بوده و معتقد است که ایالات متحده در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ اوکراین و روسیه پیشرفتهایی داشته است.
پس از این اظهارات، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، به خبرنگاران گفت که روابط مسکو و واشینگتن «در آستانه فروپاشی» قرار دارد و تاکید کرد که برای توافق صلح، اوکراین باید از پیوستن به ناتو صرفنظر کند و از مناطق اشغالی توسط روسیه خارج شود.
منابع دولتی اعلام کردهاند که کاخ سفید هنوز چندین ماه تا نهایی کردن طرح صلح برای پایان جنگ فاصله دارد و همچنان باید چندین مسئله دیگر را بررسی کند پیش از آنکه مذاکرات را به سرانجام برساند.
این هفته، چندین مقام آمریکایی در اروپا حضور دارند تا مقدمات مذاکرات صلح میان اوکراین و روسیه را فراهم کنند.
ژنرال کلاگ در کنفرانس امنیتی مونیخ درباره افزایش کمکها به اوکراین گفت: «نمیتوان گفت که در ابتدای فرآیند برنامهریزی صلح هستیم، زیرا مدتهاست که روی آن کار میکنیم.»
او همچنین تاکید کرد که مقامهای آمریکایی این هفته با همتایان اروپایی خود دیدار خواهند کرد تا «انتظارات خود از متحدان» را به آنها منتقل کنند.
او افزود: «مهمتر از همه، ما میخواهیم نظر آنها را بشنویم.»
توافق احتمالی آمریکا و اوکراین بر سر ذخایر معدنی
مقامات آمریکایی همچنین امیدوارند که توافقی درباره ذخایر معدنی اوکراین به امضا برسد که به ایالات متحده در ازای ادامه کمکها امکان دسترسی به منابع غنی این کشور را فراهم کند.
جزییات این توافق هنوز بهصورت عمومی منتشر نشده است. توسعه این ذخایر ممکن است سالها طول بکشد و آمریکا بهسرعت از آن سودی نبرد، اما دولت ترامپ این توافق را بخش مهمی از سیاست خود در قبال اوکراین میداند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واکنش به هشدار حماس مبنی بر توقف آزادی گروگانها گفت اگر همه گروگانهای بازداشت شده در غزه تا ظهر شنبه بازگردانده نشوند، پیشنهاد می کند آتش بس اسرائیل و حماس لغو شود و اجازه میدهد «جهنم بهپا شود».
ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «تمامی گروگانها و نه فقط چند نفر از آنها باید تا ساعت ۱۲ روز شنبه ۲۷ بهمن آزاد شوند و اگر نشدند، همه چیز عوض میشود و در جهنم به روی حماس باز خواهد شد.
او افزود: «این نظر من است و ممکن است اسرائیل نظر خود را داشته باشد که در اینصورت نظر آنها اصل است.»
ترامپ گفت گمان میکند که بسیاری از گروگانها در دوران اسارت جان خود را از دست دادهاند با این حال، همه آنها باید تا ساعت ۱۲ ظهر روز شنبه آزاد شوند.
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به خنده یکی از نیروهای حماس به شادی یکی از گروگانها در زمان آزادی برای دیدن خانواده خود و بیخبری از مرگ اعضای خانوادهاش در حمله حماس، گفت:«حماسیها مریضاند، و شنبه راس ساعت ۱۲ میفهمند چه بلایی سرشان میآورم.»
او در عین حال هشدار داد که اگر مصر و اردن طرح او برای پذیرش ساکنان غزه را در خاک خود نپذیرند، ممکن است کمکهای آمریکا به مصر و اردن را قطع کند.
پس از اعلام حماس مبنی بر توقف آزادی گروگانها، مذاکرات آتشبس با چالش جدیدی روبهرو شده است. در حالی که اسرائیل و حماس یکدیگر را به نقض توافق متهم میکنند، اظهارات ترامپ درباره آینده غزه و حمایت نتانیاهو از این موضع، تنشها را افزایش داده و ادامه مذاکرات را به بنبست کشانده است.
حماس دوشنبه اعلام کرد که آزادی گروگانهای اسرائیلی را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند و دلیل این تصمیم را نقض توافق آتشبس از سوی اسرائیل عنوان کرد.
حماس ساعاتی پس از اعلام توقف آزادی گروگانها، با انتشار بیانیه دیگری گفت که این خبر را عمدا پنج روز قبل از آزادی برنامهریزیشده اعلام کرده «تا به میانجیها فرصت کافی بدهد تا اشغالگران را تحت فشار قرار دهند که به تعهدات خود عمل کنند».
حماس در این بیانیه افزود به تعویق انداختن آزادی زندانیان یک پیام هشدار دهنده به اسرائیل و «فشار برای پایبندی دقیق به مفاد توافق است.»
حماس تاکید کرد اگر اسرائیل به نقض مفاد آتشبس پایان دهد، حاضر است گروگانها را روز شنبه و طبق برنامه آزاد کند.
خبر توقف آزادی گروگانها در حالی منتشر شد که تردیدها درباره دوام آتشبسی که از ابتدا شکننده بود، افزایش یافته است.
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی از دولت خواستهاند که به توافق پایبند بماند و ساکنان غزه نیز تلاش دارند زندگی خود را در این منطقه ویرانشده بازسازی کنند.
بر اساس توافق، قرار بود حماس، همانند دفعات گذشته، روز شنبه تعدادی از گروگانهای اسرائیلی را در مقابل آزادی زندانیان فلسطینی و دیگر بازداشتشدگان فلسطینی در اسرائیل آزاد کند.
ابو عبیده، سخنگوی شاخه نظامی حماس، گفت که نقض آتشبس از سوی اسرائیل شامل مواردی از جمله جلوگیری از بازگشت فلسطینیان به شمال غزه، هدف قرار دادن فلسطینیان با گلولهباران و تیراندازی، و ممانعت از ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه بوده است.
جابهجایی ساکنان غزه
دونالد ترامپ دوشنبه ۲۲ بهمن همچنین به خبرنگاران در کاخ سفید گفت که کشورهای منطقه پس از گفتوگو با او ساکنان غزه را خواهند پذیرفت.
با این حال او هشدار داد که اگر اردن و مصر پناهجویان فلسطینی را که از غزه منتقل می شوند نپذیرند، ممکن است کمک به اردن و مصر را متوقف کند.
اردن و مصر از دریافتکنندگان بزرگ کمکهای مالی آمریکا هستند و قطع این کمکها میتواند بر این کشورها تاثیری چشمگیر داشته باشد.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر که به واشینگتن سفر کرده است، دوشنبه ۲۲ بهمن در دیدار با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بر مخالفت قاهره با جابهجایی ساکنان غزه تاکید کرد و گفت کشورهای عربی از مخالفت فلسطینیها با طرح دونالد ترامپ حمایت میکنند.
آتشبس و تنشها
آتشبس که از ۳۰ دی ماه آغاز شده، تاکنون عمدتا برقرار بوده، اما در برخی موارد، نیروهای اسرائیلی فلسطینیان را به قتل رساندهاند. سازمانهای امدادی اعلام کردهاند که از زمان آغاز آتشبس، میزان ورود کمکهای بشردوستانه به غزه افزایش یافته است.
با این حال، ابو عبیده اعلام کرد که آزادی برنامهریزیشده گروگانها در روز شنبه به تعویق خواهد افتاد تا زمانی که اسرائیل به توافق آتشبس پایبند شود و «کمبودهای هفتههای گذشته را جبران کند.»
واکنش اسرائیل
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، گفت که اعلام حماس نقض توافق آتشبس است و دستور داده است که ارتش در بالاترین سطح آمادهباش در غزه قرار گیرد و از جوامع اسرائیلی دفاع کند.
یک مقام اسرائیلی اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، در حال گرفتن مشورتهای امنیتی است. همچنین، کابینه امنیتی متشکل از وزرای دفاع، امنیت ملی و امور خارجه، روز سهشنبه جلسهای برگزار خواهد کرد.
دو منبع امنیتی مصری به رویترز گفتند که میانجیگران نگران شکست توافق آتشبس هستند، توافقی که با میانجیگری قطر، مصر و ایالات متحده به دست آمده بود.
یک گروه نماینده خانوادههای گروگانها از میانجیگران خواستهاند که از فروپاشی توافق جلوگیری کنند، در حالی که یک گروه دیگر که نماینده کهنهسربازان ارتش اسرائیل است، دولت نتانیاهو را به «خرابکاری عمدی» در اجرای توافق آتشبس متهم کرده است.
آزادی گروگانها
تاکنون، ۱۶ نفر از ۳۳ گروگان برنامهریزیشده برای آزادی در مرحله اول ۴۲ روزه این توافق به خانه بازگشتهاند، به همراه پنج گروگان تایلندی که خارج از برنامه آزاد شدند.
در مقابل، اسرائیل صدها زندانی و بازداشتی فلسطینی را آزاد کرده است، که شامل زندانیانی با احکام حبس ابد به دلیل حملات مرگبار، و همچنین فلسطینیانی میشود که در جریان جنگ بازداشت شده و بدون محاکمه در بازداشت نگه داشته شده بودند.
اتهامات متقابل
حماس اسرائیل را متهم کرده که در اجرای توافق، ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را به تاخیر انداخته، و این یکی از شرایط مرحله اول توافق بوده است.
در مقابل، اسرائیل نیز حماس را به عدم رعایت ترتیب تعیینشده برای آزادی گروگانها و اجرای نمایشهای عمومی تحقیرآمیز در هنگام تحویل گروگانها به صلیب سرخ متهم کرده است.
دفتر نخستوزیری اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود که هیئت اسرائیلی از مذاکرات آتشبس در قطر بازگشته است، در حالی که تردیدها در مورد روند میانجیگری مصر و قطر برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته است.
یک مقام فلسطینی نزدیک به مذاکرات گفت که بیاعتمادی میان دو طرف مانع از پیشرفت مذاکرات شده، زیرا هر یک دیگری را به نقض توافق آتشبس متهم میکنند.
اظهارات ترامپ و تاثیر آن بر آینده غزه
اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مبنی بر این که فلسطینیان باید از غزه خارج شوند و این منطقه ساحلی تحت کنترل آمریکا به عنوان یک پروژه املاک و مستغلات توسعه یابد، انتظارات درباره آینده پس از جنگ را دگرگون کرده است.
شبکه فاکسنیوز روز دوشنبه بخشی از مصاحبهای با ترامپ را منتشر کرد. از او درباره این طرح و اینکه آیا فلسطینیان حق بازگشت خواهند داشت، پرسیده شد که او پاسخ داد: «نه، نخواهند داشت.»
ترامپ گفت: «من درباره ساخت یک مکان دائمی برای آنها صحبت میکنم، زیرا اگر آنها اکنون بازگردند، سالها طول خواهد کشید تا اصلا امکان زندگی در آنجا وجود داشته باشد.»
او افزود که میتواند با مصر و اردن برای اسکان فلسطینیان به توافق برسد.
واکنش اسرائیل و مصر
نتانیاهو پس از بازگشت از سفر خود به واشنگتن از اظهارات ترامپ حمایت کرد، که این امر باعث نارضایتی در مصر شد.
منابع امنیتی مصری اعلام کردند که اسرائیل با تاخیر در خروج نیروهای خود و ادامه نظارت هوایی، در مسیر پیشرفت توافق آتشبس مانع ایجاد میکند.
مذاکرات درباره مرحله دوم توافق آتشبس، که شامل آزادی باقیمانده گروگانها و خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه است، هفته گذشته آغاز شد اما نشانهای از پیشرفت جدی در آن دیده نمیشود.
یک مقام فلسطینی در مذاکرات گفت: «احساس بیاعتمادی وجود دارد، بهویژه اینکه حماس شاهد عدم اجرای مرحله اول توافق در مورد ورود کمکهای بشردوستانه و ارسال مواد مورد توافق به غزه است.»