دونالد ترامپ پیش از دیدار با ملک عبدالله، پادشاه اردن، در گفتوگو با خبرنگاران در پاسخ به این پرسش که آمریکا با چه حق قانونی و اختیاری غزه را تصرف خواهد کرد، گفت: «با اختیار ایالات متحده»
ترامپ گفت زمانی که غزه پس از مدتی توسعه یابد، مشاغل زیادی به منطقه خواهد آورد و فلسطینیها قادر خواهند بود در مکان امنی خارج از غزه زندگی کنند.
او افزود: «فکر نمیکنم حماس تا شنبه گروگانها را آزاد کند و این موضوع توافق آتش بس را به خطر میاندازد.»
بنیامین نتانیاهو پس از جلسه چهار ساعته با کابینه سیاسی-امنیتی اسرائیل گفت اگر حماس تا ظهر شنبه گروگانها را آزاد نکند، آتشبس پایان یافته و ارتش اسرائیل تا شکست کامل حماس به نبردهای شدید باز میگردد.
او افزود پس از اعلام حماس مبنی بر تعویق آزادی گروگانها، به ارتش اسرائیل دستور داده که نیروهای خود را در غزه و اطراف آن مستقر کند.
سامی ابوزهری، از مقامهای ارشد حماس، در واکنش به تهدید ترامپ مبنی بر اینکه اگر همه گروگانها فورا آزاد نشوند، «جهنم به پا خواهد کرد» گفت گروگانها تنها در صورتی آزاد میشوند که مفاد آتشبس غزه رعایت شود.
این مقام ارشد حماس سهشنبه ۲۳ بهمن در گفتوگو با رویترز گفت: «ترامپ باید به یاد داشته باشد که توافقی وجود دارد که هر دو طرف باید به آن پایبند باشند، و این تنها راه برای بازگرداندن اسیران است. زبان تهدید هیچ ارزشی ندارد و فقط اوضاع را پیچیدهتر میکند.»
حماس آزادی تعداد بیشتری از گروگانها را تا اطلاع ثانوی به تعویق انداخته و اسرائیل را متهم کرده است که با چندین تیراندازی مرگبار و جلوگیری از برخی کمکهای بشردوستانه در غزه، توافق را نقض کرده است.
سامی ابوزهری، از مقامهای ارشد حماس، در واکنش به تهدید ترامپ مبنی بر اینکه اگر همه گروگانها فورا آزاد نشوند، «جهنم به پا خواهد کرد» گفت گروگانها تنها در صورتی آزاد میشوند که مفاد آتشبس غزه رعایت شود.
این مقام ارشد حماس سهشنبه ۲۳ بهمن در گفتوگو با رویترز گفت: «ترامپ باید به یاد داشته باشد که توافقی وجود دارد که هر دو طرف باید به آن پایبند باشند، و این تنها راه برای بازگرداندن اسیران است. زبان تهدید هیچ ارزشی ندارد و فقط اوضاع را پیچیدهتر میکند.»
حماس آزادی تعداد بیشتری از گروگانها را تا اطلاع ثانوی به تعویق انداخته و اسرائیل را متهم کرده است که با چندین تیراندازی مرگبار و جلوگیری از برخی کمکهای بشردوستانه در غزه، توافق را نقض کرده است.
اسرائیل این اتهامات را رد میکند و میگوید که تنها به کسانی که هشدارها برای نزدیک نشدن به مواضع نیروهای اسرائیلی را نادیده گرفتهاند، شلیک کرده است.
ترامپ دوشنبه اعلام کرد که حماس باید تا ظهر شنبه تمامی گروگانها را آزاد کند، در غیر این صورت، او پیشنهاد خواهد کرد که آتشبس اسرائیل و حماس که از ۳۰ دیماه اجرایی شده است، لغو شود.
ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «تمامی گروگانها و نه فقط چند نفر از آنها باید تا ساعت ۱۲ روز شنبه ۲۷ بهمن آزاد شوند و اگر نشدند، همه چیز عوض میشود و در جهنم به روی حماس باز خواهد شد.»
او افزود: «این نظر من است و ممکن است اسرائیل نظر خود را داشته باشد که در اینصورت نظر آنها اصل است.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز در بیانیهای تاکید کرد که این کشور همچنان مصمم است همه گروگانها را بازگرداند.
ترامپ گفته است که آمریکا باید کنترل غزه را به دست بگیرد و جمعیت بیش از دو میلیون نفری آن را در کشورهای همسایه اسکان دهد.
رییسجمهوری آمریکا دوشنبه ۲۲ بهمن در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که کشورهای منطقه پس از گفتوگو با او ساکنان غزه را خواهند پذیرفت.
با این حال او هشدار داد که اگر اردن و مصر پناهجویان فلسطینی را که از غزه منتقل میشوند نپذیرند، ممکن است کمک به اردن و مصر را متوقف کند.
اردن و مصر از دریافتکنندگان بزرگ کمکهای مالی آمریکا هستند و قطع این کمکها میتواند بر این کشورها تاثیری چشمگیر داشته باشد.
ترامپ قرار است روز سهشنبه در دیداری که انتظار میرود پرتنش باشد، با ملک عبدالله، پادشاه اردن، درباره بازسازی غزه و احتمال قطع کمکهای مالی به اردن گفتوگو کند.
پس از آنکه پیشنهاد رییسجمهوری آمریکا با انتقادهای گسترده در سطح بینالمللی روبهرو شد، نتانیاهو در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت: «ایده اصلی این است که به ساکنان غزه که میخواهند از آنجا خارج شوند، اجازه خروج داده شود. این چه اشکالی دارد؟ آنها میتوانند بروند، بعد بازگردند، میتوانند به جای دیگری منتقل شوند و بازگردند. اما غزه باید بازسازی شود.»
تاکید دبیرکل سازمان ملل بر لزوم جلوگیری از فاجعه در غزه
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، روز سهشنبه ۲۳ بهمن در پستی در ایکس با تاکید بر لزوم جدی جلوگیری از شروع دوباره درگیریهای در غزه، هشدار داد این اقدام به «فاجعهای عظیم» منجر خواهد شد.
او گفت: «من از حماس میخواهم که روند آزادی گروگانها را ادامه دهد. هر دو طرف باید کاملا به تعهدات خود در توافق آتشبس پایبند باشند و مذاکرات جدی را از سر بگیرند.»
ایده تشکیل کشور مستقل فلسطین که در کنار اسرائیل و در صلح زندگی کند، از سال ۲۰۱۴ که مذاکرات صلح بین فلسطین و اسرائیل به بنبست رسید، کمرنگ شده است.
طرح ترامپ برای اسکان حدود دو میلیون فلسطینی از غزه، برای اردن یادآور کابوسی قدیمی است. اخراج گسترده فلسطینیان از غزه و کرانه باختری و تبدیل اردن به کشور جایگزین فلسطینیان، موضوعی است که ملیگرایان افراطی اسرائیل مدتهاست درباره آن صحبت میکنند.
با افزایش خشونتها در کرانه باختری و گسترش شهرکهای یهودینشین، امید فلسطینیان به تشکیل کشور مستقل فلسطین، بهشدت کاهش یافته است.
طبق اعلام وزارت بهداشت غزه، بیش از ۴۸ هزار فلسطینی در جنگ غزه کشته شدهاند و تقریبا تمام جمعیت دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفری این باریکه نیز آواره شدهاند و با بحران گرسنگی روبهرو هستند.
در حمله هفتم اکتبر حماس به مناطق جنوبی اسرائیل نیز حدود هزار و ۲۰۰ نفر کشته و نزدیک به ۲۵۰ نفر گروگان گرفته شدند.
تاکنون، ۱۶ نفر از ۳۳ گروگان برنامهریزیشده برای آزادی در مرحله اول این توافق به خانه بازگشتهاند و پنج گروگان تایلندی نیز خارج از برنامه آزاد شدهاند.
در مقابل، اسرائیل صدها زندانی و بازداشتی فلسطینی را آزاد کرده است، که شامل زندانیانی با احکام حبس ابد به دلیل حملات مرگبار، و همچنین فلسطینیانی میشود که در جریان جنگ بازداشت شده و بدون محاکمه در بازداشت نگه داشته شده بودند.
یک نظرسنجی تازه نشان میدهد بیش از یکسوم مردان در بریتانیا رابطه جنسی محافظتنشده دارند و ۷۳ درصد آنها هرگز آزمایش اچآیوی ندادهاند. پزشکان هشدار دادند که بیتفاوتی و باور غلط نسبت به این بیماری، جامعه را با بحرانی خطرناک روبهرو کرده است.
به گزارش اسکاینیوز، نتایج یک نظرسنجی گسترده که به تازگی از سوی نیوفاندلند دیاگنوستیکس با مشارکت دو هزار و ۵۰۴ نفر انجام شده، نشان میدهد که با وجود افزایش چشمگیر موارد ابتلا به اچآیوی، اکثر مردان همچنان نسبت به این بیماری بیتوجهاند.
بر اساس آخرین دادههای منتشر شده از سوی آژانس امنیت بهداشت بریتانیا (UKHSA)، میزان تشخیص اچآیوی در میان مردان دگرجنسگرا افزایشی ۳۶ درصدی داشته است.
این آمار زمانی نگرانکنندهتر میشود که بدانیم ۷۳ درصد مردان تاکنون هرگز آزمایش اچآیوی ندادهاند، در حالی که ۳۷ درصد آنها به طور منظم رابطه جنسی محافظتنشده دارند.
بررسی دلایل خودداری مردان از انجام آزمایش اچآیوی، نتایج نگرانکنندهای را نشان میدهد.
از میان دو هزار و ۵۰۴ نفر شرکتکننده در این نظرسنجی، ۳۴ درصد بر این باورند که احتمال ابتلای آنها به اچآیوی بسیار کم است.
یافته نگرانکنندهتر این است که ۲۵ درصد مردان با قطعیت میگویند «امکان ندارد» به این ویروس مبتلا شوند.
در این میان، ۲۰ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند که «حوصله آزمایش دادن» ندارند. ۱۵ درصد نیز گفتهاند که تاکنون به آزمایش اچآیوی دسترسی نداشتهاند.
این یافتهها نشان میدهند که باورهای نادرست و بیتفاوتی نسبت به سلامت جنسی در میان مردان رواج زیادی دارد.
دکتر هیلاری جونز، متخصص این حوزه میگوید: «دادههای جدید نشان میدهند که نه تنها مشکل اچآیوی حل نشده، بلکه با روند کنونی، وضعیت میتواند بدتر هم بشود.»
به گفته او، رفتارهای جنسی پرخطر به طور قطع به افزایش موارد انتقال ویروس منجر خواهد شد.
دکتر جونز تاکید میکند: «هدف، انگ زدن به مسائل جنسی نیست. ما از مردم میخواهیم با عقل سلیم و رعایت نکات ایمنی، سلامت خود و جامعه را تضمین کنند.»
راهکارهای مواجهه با بحران
برای مقابله با این بحران، نیوفاندلند دیاگنوستیکس چند راهکار اساسی پیشنهاد کرده است.
آزمایش اچآیوی باید از طریق سوپرمارکتها، داروخانهها و پلتفرمهای آنلاین در دسترس همگان قرار بگیرد. این امر میتواند زمینهساز گفتوگوی صادقانه درباره سلامت جنسی باشد.
همچنین این شرکت از دولت بریتانیا خواسته است آموزشهای لازم درباره خطرات انتقال را گسترش دهد.
دسترسی به PrEP (داروی پیشگیری از ابتلا به اچآیوی)، بهویژه برای مردان دگرجنسگرا باید تسهیل شود. آمارها نشان میدهند ۴۱ درصد این مردان به دارو دسترسی ندارند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ به موارد جدید ابتلا به اچآیوی در انگلستان پایان دهد.
آژانس ایدز سازمان ملل متحد (UNAIDS) هشدار داده که اگر بودجه جهانی درمان اچآیوی و ایدز قطع شود، بیش از شش میلیون نفر طی چهار سال آینده جان خود را از دست خواهند داد.
این نگرانی پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ با صدور یک فرمان اجرایی، کمکهای خارجی را برای ۹۰ روز متوقف کرد.
به گفته معاون اجرایی آژانس ایدز سازمان ملل متحد، اگرچه برنامههای اچآیوی فعلا مشمول این توقف نمیشوند، اما نگرانیهای زیادی درباره آینده برنامههای درمانی وجود دارد.
فردریک ماندوکا، یکی از بنیانگذاران نیوفاندلند دیاگنوستیکس میگوید که آزمایش خانگی اچآیوی فقط یک ابزار تشخیصی نیست، بلکه راهکاری مهم برای مقابله با باورهای نادرست و انگ اجتماعی در مورد سلامت جنسی است.
به گفته او، با در دسترس قرار دادن آزمایش از طریق سوپرمارکتها، داروخانهها و اینترنت، میتوان راه را برای گفتوگوهای صادقانه و درک بهتر این موضوع باز کرد.
در ایران، کشوری که سالانه یک میلیون تن مازاد تولید سیبزمینی دارد، سیبزمینی نایاب شده است و سران سه قوه تصویب کردند ۵۰ هزار تن سیبزمینی به قیمت هر کیلو ۳۰ هزار تومان وارد شود. این در حالی است که پیشتر حدود ۳۰۰ هزار تن سیبزمینی به قیمت کیلویی حدود ۱۵ هزار تومان صادر شده است.
واردات اخیر در پی جلسه سران سه قوه مقننه، قضاییه و مجریه برای کنترل بازار سیبزمینی انجام شده است. رسانههای رسمی ۲۱ بهمنماه از قول غلامرضا نوری قزلجه، وزیر کشاورزی دولت پزشکیان، خبر دادند که سران سه قوه به ستاد تنظیم بازار مجوز دادهاند که «در مواقع استثنایی»، مانند مسئله سیبزمینی، کنترلهای لازم را انجام دهند.
دهم بهمنماه، اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی از صدور مجوز واردات ۵۰ هزار تن سیبزمینی برای کنترل بازار خبر داده بود.
در ده ماه نخست امسال، سیبزمینی ایرانی کیلویی حدود ۱۳ هزار تومان از میرجاوه به پاکستان صادر شده، حالا از پاکستان و از همان مرز برای تنظیم بازار، کیلویی ۳۰ هزار تومان وارد میشود.
مسعود نمازی، مدیرعامل جهاد استقلال، در رابطه با واردات سیبزمینی از پاکستان گفت: «سیب زمینی از مرز میرجاوه وارد کشور شد و کیلویی ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان به فروش میرود.»
این در حالی است که آمار گمرک جمهوری اسلامی نشان میدهد در ۱۰ ماه نخست امسال، سیبزمینی ایرانی از همین مرز، یعنی میرجاوه به قیمت هر کیلو ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان، با پاکستان صادر شده است.
کشاورزان ایرانی در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۳، حدود پنج و نیم هزار تن سیبزمینی تولید کردند، در حالی که نیاز کشور چهار تا چهار و نیم هزار تن است.
آیا کشور به واردات سیبزمینی نیاز دارد؟
طبق اعلام دفتر امور سبزیها و گیاهان جالیزی وزارت جهاد کشاورزی، در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۳، در کل کشور حدود پنج میلیون و ۴۰۰ هزار تن سیبزمینی تولید شده است.
در حالیکه به گفته محمد جواد عسکری، رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، کل مصرف کشور بین چهار تا چهار و نیم میلیون تن است.
این یعنی ایران، حداقل در سال جاری با توجه به آمارهای رسمی، بیش از یک میلیون تن مازاد تولید داشته است.
آنچنانکه رضا رفیعی، عضو هیات مدیره اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه، آذر ۱۴۰۳، اعلام کرد این مازاد تولید از بین میرود. به گفته او علت عدم وجود تکنولوژی نگهداری و فرآوری، سالانه در کشور یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن، دور ریز سیبزمینی وجود دارد.
صادرات ۳۳۵ هزار تن در ده ماه نخست، واردات ۵۰ هزار تن در ماه یازدهم
درحالیکه کشور در بهمنماه با «بحران سیبزمینی» روبرو شده است و سران سه قوه برای رفع آن مجوز واردات ۵۰ هزار تن سیبزمینی از پاکستان و ترکیه را صادر کردند، اطلاعات گمرک جمهوری اسلامی نشان میدهد در ده ماه نخست سال جاری، ۳۳۵ هزار تن سیبزمینی صادر شده است.
میانگین قیمت سیبزمینی صادراتی ایران، حدود ۱۵ هزار تومان بوده و حال دولت با مصوبه سران قوا، سیبزمینی را به دو برابر قیمت یعنی ۳۰ هزار تومان عرضه میکند.
سیبزمینیهای سران سه قوه، طبق اعلام مراجع رسمی قرار است از ترکیه و پاکستان به کشور وارد شوند. در سال جاری، ایران به همین دو کشور صادرات سیبزمینی داشته است، میانگین قیمت سیبزمینی صادراتی به پاکستان از گمرکات منطقه ویژه اقتصادی بم، منطقه آزاد تجاری چابهار، ميرجاوه و پيشين، حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان و میانگین قیمت سیبزمینیهای صادراتی به ترکیه از مرز بازرگان و ارومیه ۱۳ هزار و ۶۰۰ تومان بوده است.
با مصوبه سران سه قوه قرار است ۵۰ هزار تن سیبزمینی از پاکستان و ترکیه برای کنترل بازار وارد شود. این در حالیست که پیشتش حدود ۶ برابر این مقدار از کشور سیبزمینی به کشورهای جهان، از جمله ترکیه و پاکستان صادر شده است.
یارانه نقدی یکماه برابر خرید ۳/۵ کیلو سیبزمینی
دادههای مرکز آمار نشان میدهد قیمت هر کیلو سیبزمینی در بهمنماه سال ۱۴۰۲ حدود ۱۶ هزار تومان بوده است. مرکز آمار هنوز گزارش مربوط به بهمنماه را منتشر نکرده است، اما بر اساس گزارش رسانههای ایران، میانگین قیمت سیبزمینی از بازار ترهبار تا سوپرمارکت، هم اکنون حدود ۶۷ هزار تومان است. این یعنی در بهمنماه امسال، قیمت این محصول نسبت به زمان مشابه سال گذشته نزدیک به ۳۲۰ درصد افزایش قیمت داشته است.
گزارش مرکز آمار از قیمت مواد غذایی در دیماه نیز نشان میدهد هر کیلو سیبزمینی ماه گذشته حدود ۲۷ هزار تومان قیمت داشته است، این یعنی قیمت این محصول پر مصرف، در یک ماه حدود ۱۵۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
حتی اگر سیبزمینی سران سه قوه به قیمت کیلویی ۳۰ هزار تومان، در بازار به طور گسترده توزیع شود، باز هم قیمت آن نسبت به سال گذشته، دو برابر افزایش داشته است.
سیبزمینی بعد از گندم و برنج، از پر مصرفترین اقلام مصرفی خانوارهای ایرانی برای تامین کالری مورد نیاز است.
در سالهای اخیر، همزمان با افزایش قیمت مواد پروتئینی مانند گوشت قرمز و سفید و فراوردههای آنها، مردم برای تامین کالری مورد نیاز خود، به سمت استفاده بیشتر از سیبزمینی روی آوردند، بهطوری که هم اکنون سرانه مصرف این محصول برای هر ایرانی ماهانه حدود سه و نیم کیلو تخمین زده میشود.
با قیمتهای فعلی، تامین سهونیم کیلو سیب زمینی، نزدیک به ۲۳۰ هزار تومان خرج بر میدارد، کمی کمتر از یارانه ۳۰۰ هزار تومانی که در حال حاضر به خانوادههای کمدرآمد اختصاص داده میشود.