گزینه‌های پیش روی ترامپ در قبال برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی

طبق این گزارش در دی ماه دست‌کم ۱۰۷ مورد اجرای حکم اعدام در زندان‌های ایران صورت گرفته است. از میان این اعدام‌ها تنها در ۱۲ دی، هم‌زمان با نخستین روز سال جدید میلادی، دست‌کم ۱۸ زندانی با اتهامات «قتل» و «مواد مخدر» به دار آویخته شدند.

سایت حقوق بشری هرانا اول بهمن در تازه‌ترین گزارش ماهانه خود از وضعیت نقض حقوق بشر در ایران نوشت که در دی امسال در بخش حق حیات (اعدام) ۹۲ گزارش را ثبت کرد.

ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در گزارش خود نوشت دستگاه قضایی جمهوری اسلامی دست‌کم ۱۰ زندانی را در دی ماه به اعدام محکوم کرد و حکم اعدام حداقل چهار تن دیگر را تایید کرد.

هرانا در گزارش خود از تایید احکام اعدام پخشان عزیزی، بهروز احسانی اسلاملو و مهدی حسنی، زندانیان سیاسی محبوس در زندان اوین، به‌عنوان برخی از مهم‌ترین رویدادهای این ماه در رابطه با تایید احکام اعدام از سوی دیوان عالی کشور نام برد.

پیش از این در ۲۲ دی ماه، ۶۸ زندانی سیاسی زن و مرد محبوس در زندان‌های اوین، تهران بزرگ، قزلحصار کرج و لاکان رشت، در نامه‌ای نسبت به خطر جدی اجرای احکام اعدام عزیزی، احسانی و حسنی هشدار دادند.

این زندانیان سیاسی از اقشار مختلف اجتماعی درخواست کردند از تمامی ظرفیت‌های خود برای انجام اقدامات موثر در راستای نجات جان زندانیان محکوم به اعدام استفاده کنند.

هرانا در بخش دیگری از گزارش اول بهمن خود از محکومیت دوباره مجاهد کورکور، زندانی سیاسی محبوس در زندان شیبان اهواز به عنوان یکی دیگر از مهم‌ترین رویدادهای این ماه در رابطه با مجازات اعدام نام برد.

طبق این گزارش، کورکور که در رابطه با خیزش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت شده است، در ابتدا با حکم دادگاه انقلاب اهواز به اعدام محکوم شد و پس از نقض این حکم در دیوان عالی کشور، پرونده‌اش برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارجاع داده شده بود.

این سایت حقوق بشری با اشاره به اینکه نقض حق حیات می‌تواند پیامدهایی ویرانگر از جمله ایجاد حس ناامنی و بی‌ثباتی برای جامعه در پی داشته باشد، در گزارش هشدار داد: «این نقض‌ها می‌توانند به فرهنگ خشونت دامن بزنند و اعتماد عمومی به دستگاه‌های حکومتی و قضایی را کاهش دهند.»

افزایش میزان اجرای احکام اعدام و صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، در هفته‌های گذشته اعتراضات فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشت.

بر اساس گزارش هرانا، طی سال ۲۰۲۴ دست‌کم ۹۳۰ زندانی در زندان‌های ایران اعدام شدند که این رقم به نسبت به سال پیش از آن حدود ۲۴ درصد افزایش داشته است.

سازمان حقوق بشر ایران نیز ۱۷ دی‌ ماه اعلام کرد با اعدام دست‌کم ۳۱ زن در زندان‌های ایران طی سال ۲۰۲۴، بالاترین رقم سالانه مجازات مرگ برای زنان در ۱۷ سال گذشته ثبت شد.

هرانا همان روز در گزارشی با استناد به بررسی‌های خود نوشت در حال حاضر دست‌کم ۵۴ زندانی در زندان‌های سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.

نتانیاهو در این پیام که دوشنبه اول بهمن منتشر شد، به سیاست‌های‌ ترامپ در حمایت از اسرائیل در دوران پیشین ریاست‌جمهوری او اشاره کرد و گفت: «شما از توافق هسته‌ای خطرناک ایران خارج شدید، اورشلیم را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناختید، سفارت آمریکا را به اورشلیم منتقل کردید و بر حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان مهر تایید زدید.»

ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هسته‌ای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.

این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را به‌شدت تحت تاثیر قرار داد.

برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه دوم ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران در دستور کار قرار خواهد داد.

نتانیاهو: عصری جدید در خاورمیانه آغاز می‌شود

نتانیاهو در ادامه پیام خود به مناسبت برگزاری مراسم تحلیف ترامپ، ابراز امیدواری کرد که با روی کار آمدن دولت جدید ایالات متحده، روابط اسرائیل و آمریکا بیش از پیش گسترش یابد.

نخست‌وزیر اسرائیل افزود: «اطمینان دارم که ما شکست کامل محور تروریستی ایران را محقق خواهیم کرد و عصری جدید از صلح و شکوفایی را برای منطقه‌مان رقم خواهیم زد.»

اسرائیل در ماه‌های اخیر به دنبال نابودی گروه‌های نیابتی حکومت ایران بوده و کوشیده است از این طریق، تهدیدات منطقه‌ای جمهوری اسلامی را خنثی کند.

ترامپ ۳۰ دی با اشاره به سیاست‌های دولت نخست خود در قبال جمهوری اسلامی گفت در دوره پیشین ریاست‌جمهوری او، حکومت ایران «کاملا ورشکسته» شده بود و هیچ پولی برای تامین مالی حماس و حزب‌الله لبنان نداشت.

نتانیاهو همچنین در پیام خود، از میانجی‌گری ترامپ در دوره نخست حضورش در کاخ سفید برای نهایی شدن پیمان ابراهیم میان اسرائیل و برخی کشورهای عربی تقدیر کرد و خطاب به او گفت: «آقای رییس‌جمهور، من مطمئن هستم که تحت رهبری شما، بهترین روزها برای اتحاد ما در پیش خواهد بود.»

اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادی‌سازی روابط به امضا رساند.

تهران همواره از مخالفان سرسخت عادی‌سازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادی‌سازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرط‌بندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.

تاکید نتانیاهو بر پایان حکومت حماس در نوار غزه

نخست‌وزیر اسرائیل در ادامه پیام خود، به نمایندگی از مردم این کشور از تلاش‌های ترامپ برای آزادی گروگان‌های در بند حماس قدردانی کرد.

نتانیاهو افزود: «من با اشتیاق فراوان در انتظار همکاری با شما هستم تا آزادی سایر گروگان‌ها را محقق کنیم، توان نظامی حماس را نابود سازیم، به کنترل سیاسی آن بر غزه خاتمه دهیم و تضمین کنیم که غزه هیچ‌گاه مجددا تهدیدی برای اسرائیل نخواهد بود.»

پس از ماه‌ها رایزنی‌های بین‌المللی و با میانجی‌گری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتش‌بس سه‌مرحله‌ای در غزه به توافق دست یافتند.

مرحله نخست این توافق یک‌شنبه ۳۰ دی به اجرا درآمد و سه گروگان زن در بند حماس آزاد شدند.

باسم نعیم، رییس شورای روابط بین‌الملل حماس، ۲۸ دی اعلام کرد دستیابی به توافق آتش‌بس در غزه بدون نقش‌آفرینی دونالد ترامپ و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او در امور خاورمیانه، امکان‌پذیر نبود.

بر اساس این گزارش‌ها، نخستین فرمان‌های اجرایی ترامپ به موضوعات جنجالی و چالش‌برانگیزی همچون مهاجرت غیرقانونی، پایان خودخواسته بارداری، حقوق جامعه کوییر، افزایش تعرفه‌های تجاری، بازار رمز ارز، فعالیت تیک‌تاک، باندهای مواد مخدر، ساختار دولت فدرال و تغییرات اقلیمی خواهند پرداخت.

مهاجرت غیرقانونی

ترامپ در کارزار انتخاباتی خود بارها بر لزوم مقابله با مهاجرت غیرقانونی تاکید کرده و وعده داده بود بزرگ‌ترین برنامه اخراج مهاجران غیرقانونی «در تاریخ آمریکا» را به اجرا درآورد.

گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که ترامپ پس از آغاز به کار رسمی در کاخ سفید، در مرزهای آمریکا وضعیت اضطراری اعلام خواهد کرد و از ارتش ایالات متحده خواهد خواست در تامین امنیت مرز این کشور با مکزیک، مشارکت داشته باشد.

کارتل‌های قاچاق مواد مخدر

انتظار می‎‌رود ترامپ کارتل‌های مواد مخدر را به‌عنوان «سازمان‌های تروریستی خارجی» طبقه‌بندی کند و آن‌ها را در کنار گروه‌های مسلحی همچون القاعده، داعش و حماس قرار دهد.

اعمال تعرفه بر کالاهای وارداتی

ترامپ وعده داده است در راستای تعهد خود مبنی بر اولویت بخشیدن به محصولات آمریکایی، تعرفه‌های سنگینی بر کالاهای وارداتی اعمال کند.

او اعلام کرده فرمان اجرایی مربوط به افزایش تعرفه‌ها را در نخستین روز حضورش در کاخ سفید به امضا می‌رساند که بر اساس آن‌، ۱۰ درصد تعرفه برای تمام کالاهای وارداتی، ۲۵ درصد تعرفه برای محصولات کانادایی و مکزیکی و ۶۰ درصد تعرفه برای کالاهای چینی در نظر گرفته خواهد شد.

ذخایر رمرز ارز

رییس‌جمهوری جدید آمریکا همواره از حامیان رمز ارزها بوده و اهمیت این رویکرد، پس از پیروزی ترامپ در انتخابات اخیر و افزایش ۳۰ درصدی ارزش بیت‌کوین به‌وضوح نمایان شد

برخی ناظران معتقدند ترامپ پس از آغاز به کار رسمی، ایجاد صندوق «ذخیره رمز ارز» فدرال را در دستور کار قرار خواهد داد.

ذخیره رمز ارز فدرال کارکردی مشابه ذخیره راهبردی طلا و نفت ایالات متحده دارد و به گفته ترامپ، یک «دارایی ملی دائمی به نفع همه آمریکایی‌ها» خواهد بود.

100%

خروج از توافق‌نامه اقلیمی پاریس

ترامپ در سال ۲۰۱۷ و تنها شش ماه پس از به دست گرفتن قدرت در کاخ سفید، از توافق‌نامه اقلیمی پاریس خارج شد، معاهده‌ای بین‌المللی و کلیدی که برای مقابله با گرمایش جهانی به تصویب رسیده بود.

جو بایدن در نخستین روز ریاست‌جمهوری خود، فرمان پیوستن مجدد آمریکا به این توافق‌نامه را صادر کرد. با این حال، پیش‌بینی می‌شود ترامپ بار دیگر به دنبال خروج ایالات متحده از معاهده پاریس باشد.

اصلاحات در دولت فدرال

بر اساس گزارش‌ها، ترامپ وزارتخانه‌ای جدید با نام «وزارت بهره‌وری دولت» را راه‌اندازی خواهد کرد که قرار است هدایت آن را ایلان ماسک‌ و ویوک راماسوامی به‌صورت مشترک بر عهده بگیرند.

ترامپ همچنین قصد دارد قوانین مربوط به استخدام و اخراج کارکنان فدرال را تغییر دهد.

جمعی از دانشجویان کُرد دوشنبه اول بهمن با صدور بیانیه‌ای«احکام ناعادلانه و غیرانسانی اعدام و دیگر احکام صادر شده برای زندانیان سیاسی از جمله وریشه مرادی و پخشان عزیزی» را محکوم کردند.

امضاکنندگان این بیانیه تاکید کردند که در این برهه از زمانی وظیفه تک‌تک مردم است تا با اقدامات پیشگیرانه خود مانع اعدام زنان آزادی‌خواه شوند.

این بیانیه به امضای ده‌ها تن از دانشجویان کُرد دانشگاه‌های مریوان، مهاباد، بوکان، سنندج، ارومیه و سقز رسیده است،

امضاکنندگان با بیان اینکه جمهوری اسلامی می‌خواهد انتقام خیزش «زن، زندگی، آزادی» را از مردم و به‌خصوص زنان بگیرد، از شهروندان کُرد دعوت کردند برای اینکه «چشم هیچ مادری به‌دلیل اعدام فرزندش گریان نشود»، از اعتصاب سراسری چهارشنبه سوم بهمن استقبال کنند.

وریشه مرادی ۲۰ آبان با حکم ابوالقاسم صلواتی و پخشان عزیزی دوم مرداد با حکم ایمان افشاری در دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدند.

ائتلافی از زنان کُرد دیاسپورا نیز دوشنبه اول بهمن با صدور بیانیه‌ای حکم اعدام صادر شده علیه عزیزی را محکوم کرده و خواستار آزادی فوری و بی‌قیدوشرط این مددکار اجتماعی شدند.

آن‌ها با اشاره به اینکه حکم اعدام این مددکار اجتماعی بدون در نظر گرفتن اسنادی که اثبات‌کننده بی‌گناهی اوست، از سوی دیوان عالی کشور تایید شده است، از این موضوع به عنوان یک «بی‌عدالتی بزرگ» و «نقض آشکار حقوق اساسی بشر» یاد کردند.

در بخشی از این بیانیه که به امضای ۱۴۰ تن رسیده است، از جامعه جهانی، سازمان‌های حقوق بشری و سازمان ملل متحد خواسته شده مقامات جمهوری اسلامی را برای لغو حکم اعدام و آزادی عزیزی تحت فشار قرار دهند.

تایید حکم اعدام پخشان عزیزی و صدور حکم اعدام وریشه مردادی در هفته‌ها و ماه‌های گذشته با اعترضات گسترده داخلی و بین‌المللی همراه شده است.

در تازه‌ترین نمونه از این اعتراض‌ها، ۳۰ دی ماه شش حزب کردستان ایران در بیانیه‌ای مشترک از مردم سراسر کردستان خواستند با هدف جلوگیری از اعدام عزیزی و مرادی، سوم بهمن در یک اعتصاب سراسری پیش‌گیرانه بازارها و مراکز کار و تحصیل را تعطیل کنند.

شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح نیز در اول بهمن ضمن حمایت از فراخوان این اعتصاب در اینستاگرام نوشت: «از تمام جریان‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و صنفی می‌خواهم، با این اعتصاب همراه شوند.»

دوشنبه اول بهمن ۱۴۰۳، جسد علی رازینی و محمد مقیسه، دو قاضی بلندپایه قوه قضاییه جمهوری اسلامی در قم به خاک سپرده شد. جنازه این دو، ابتدا در تهران و ضلع شرقی دیوان عالی کشور واقع در خیابان داور به سمت میدان ارک تشییع شد.

در تهران، مقامات قوه قضاییه از جمله غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه، محمدجعفر منتظری، رئیس دیوان عالی و محمد موحدی آزاد دادستان کل کشور در این مراسم شرکت کردند.

محسنی اژه‌ای، پس از این مراسم در جمع قضات دیوان عالی کشور گفت: «محمد مقیسه در طول ۴۰ سال در مراحل سخت هیچ لغزشی نداشت و دارای صراحت لهجه بی‌نظیری بود.»

او افزود: «الحمدالله کارکنانی مانند مقیسه در قوه قضاییه زیاد داریم.»

100%

علاوه بر مقامات قوه قضاییه، سایر مقامات از جمله عباس عراقچی، وزیر امورخارجه و محمد مخبر، معاون اول رییس جمهوری در دوره تصدی ابراهیم رئیسی و مشاور و دستیار فعلی رهبر جمهوری اسلامی نیز حضور داشتند.

100%

در تصاویری که رسانه‌های رسمی منتشر کردند، تعداد زیادی محافظ در اطراف مقامات شرکت کننده بدیده می‌شوند.

یکشنبه شب ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۳، علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی شخصا بر جنازه این دو قاضی نماز خواند و پس از آن نیز در اظهاراتی از آنها تجلیل کرد.

100%

در قم

تشییع جنازه مقیسه و رازینی از مسجد «امام حسن عسگری» قم، در ۵۰۰ متری حرم معصومه آغاز شد. این دو در مقبره «شهید مفتح» حرم معصومه قم به خاک سپرده شدند.

حجره شماره ۲۲ «صحن امام رضا» در حرم قم، از گذشته محل دفن چهره‌های شناخته شده حوزه‌های علمیه بود و پس از خاکسپاری محمد مفتح و دو پاسدار همراهش در آن در سال ۱۳۵۸، به مقبره «شهید مفتح» مشهور شد.

100%

در قم نیز نماز میتی به امامت هاشم حسینی بوشهری، امام جمعه قم و رئیس جامعه مدرسین، قدیمی‌ترین تشکل اصولگرایان برگزار شد.

پیش از خاکسپاری، جسد این دو قاضی به دور ضریح حرم معصومه گردانده شد، سنتی که عموما برای چهره‌های حوزه‌های علمیه و مقامات جمهوری اسلامی انجام می‌شود.

مقیسه، از قضات سابق دادگاه انقلاب جمهوری اسلامی بود که برای تعداد زیادی از زندانیان سیاسی از دهه ۶۰ برای مدت حدود ۳۰ سال، احکام سنگین از جمله اعدام صادر کرده بود.

رازینی نیز از دهه ۶۰ به بعد در بالاترین جایگاه‌های قضائی، نقش پررنگی در سیاست‌گذاری و عملکرد قوه قضائیه داشت.

100%

این دو صبح ۲۹ دی‌ماه، در یک حمله مسلحانه در محل دیوان عالی کشور کشته شدند.

خامنه‌ای در بیانیه‌ای پس از مرگ این دو، رازینی را «عالم مجاهد» و محمد مقیسه را «قاضی شجاع» خواند و «شهادت» آن‌ها را تبریک گفت.

او افزود: «رازینی در گذشته نیز در معرض سوء قصد بدخواهان قرار گرفته و سال‌ها رنج جانبازی را تحمل کرده بود.»

100%

مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی نیز ضمن تسلیت، در پیامی نوشت «راه و مسیر روشن این قضات پرتلاش و با سابقه با قوت تداوم خواهد یافت.»

او از نیروهای امنیتی و انتظامی خواست آمران و عاملان قتل رازینی و مقیسه شد.