بیش از سه هزار هنرمند و فعال مدنی: در مسیر عدالت جایی برای کلمه اعدام وجود ندارد
در ادامه اعتراضها به اعدامها در ایران، نزدیک به سه هزار و ۴۰۰ نفر از فعالان عرصههای مختلف نسبت به تایید حکم اعدام پخشان عزیزی، مددکاری اجتماعی و زندانی سیاسی کُرد محبوس در زندان اوین، اعتراض کردند.
امضاکنندگان این نامه که یکشنبه ۳۰ دی ماه منتشر شده است، از پخشان عزیزی به عنوان انسانی از جنس دردها، آرزوها و امیدها که از میان مردم برآمده است، یاد کرده و هشدار دادند: «اعدام پخشان عزیزی، زخمی بر وجدان ما خواهد بود که هرگز التیام نخواهد یافت.»
هنرمندان، نویسندگان و شاعران، روزنامهنگاران و فعالان عرصههای مختلف، در این نامه با تاکید بر اینکه هیچ جامعهای با ریختن خون انسانها عادلانهتر نخواهد شد، خاطرنشان کردند در مسیر عدالت، هیچ جایی برای کلمه اعدام وجود ندارد.
پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی، ۱۳ مرداد ۱۴۰۲ در تهران بازداشت و پس از تحمل نزدیک به پنج ماه حبس انفرادی و شکنجه، اواخر آذر همان سال به بند زنان اوین منتقل شد.
عزیزی دوم مرداد سال جاری با حکم ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد.
حکم اعدام این زندانی سیاسی کُرد ۱۹ دی در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تایید شد و به گفته برادرش، برای اجرا به دایره اجرای احکام فرستاده شده است.
فعالان امضاکننده نامه «اعتراض به حکم اعدام پخشان عزیزی» در بخش دیگری از این نامه اعلام کردند: «ما اینبار نه بهعنوان هنرمند یا فعال مدنی یا هر چهره دیگری، به عنوان مردم به درد آمدهای؛ به عنوان شهروندان این کشور؛ خانوادههای ایرانی که در برابر هر گونه ستمی تکلیفی برای خود احساس میکنیم، اعتراض جدی خود را به حکم اعدام پخشان عزیزی اعلام میکنیم.»
همزمان، شبکه حقوق بشر کردستان خبر داد آیدا عمومی، فعال مدنی و اسعد غفوری، استاد دانشگاه و یکی از مدیران گروه تلگرامی کمپین «جلوگیری از اعدام پخشان عزیزی»، از سوی ماموران امنیتی در سنندج بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند.
تایید حکم اعدام پخشان عزیزی و صدور حکم اعدام وریشه مردادی در هفتهها و ماههای گذشته با اعترضات گسترده داخلی و بینالمللی همراه شده است.
در تازهترین نمونه از این اعتراضها، مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان در خطبههای نماز جمعه ۲۸ دی ماه گفت اعدامهای سیاسی بهویژه اعدام زنان خطرناک هستند و باید متوقف شوند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران نیز ۲۸ آذر در پستی در شبکه اجتماعی ایکس خواستار لغو فوری حکم اعدام عزیزی شد و نوشت که پرونده او «بازتابدهنده آزار و اذیت گستردهتر فعالان زن و اقلیتها» در ایران است.
روزنامه ایران نوشته که این آبدارچی ۳۱ ساله ناگهان وارد شعبه ۳۹ در طبقه اول ساختمان شد، اسلحهای را از زیر لباسش بیرون کشید و به علی رازینی، محمد مقیسه و مامور حفاظت شلیک کرد.
بر اساس این روایت، او پس از هدف قرار دادن این سه نفر با همان اسلحه از شعبه خارج شد و به طبقه سوم فرار و سپس با شلیک یک گلوله به قلبش خودکشی کرده است.
این روزنامه نوشت که بر اساس تحقیقات حضور آبدارچی در شعبه تا خروج او از اتاق محل فقط ۱۳ ثانیه طول کشیده است.
این روزنامه به نوع اسلحه اشاره نکرد و افزود که شش تیر به صورت متوالی و رگباری شلیک شده است.
روزنامه ایران نوشت که بر اساس تحقیقات، آبدارچی جوان هیچ اختلاف قبلی با این قضات نداشته اما انگیزه او در هالهای از ابهام است.
در روایت رسمی جمهوری اسلامی فرد مهاجم آبدارچی معرفی شده اما این سوال مطرح شده که یک آبدارچی چگونه به اسلحه و تیراندازی تسلط داشته که با این سرعت این اقدامات را انجام داده است.
فرضیههای مختلفی درباره این اقدام از جمله تصفیه حسابهای داخلی حکومت مطرح شده اما مصطفی پورمحمدی معاون اسبق وزیر اطلاعات و از اعضای هیات «مرگ» این اقدام را به سازمان مجاهدین خلق منتسب کرد.
پورمحمدی گفت که این فرد به طبقه بالا رفته تا یک قاضی دیگر را هم هدف قرار دهد اما او نبوده و در این حین شعار یا سخنی درباره سازمان مجاهدین خلق گفته است.
او اضافه کرد: «باید بررسی شود که آیا از بیرون به او خط مشخصی برای افراد مشخص داده شده یا به او گفتند قضات داگاه انقلاب را ترور کند.»
مقیسه از عوامل امنیتی و قضایی دخیل در اعدام زندانیان دهه ۶۰ و به خصوص تابستان ۶۷ بود.
نام مقیسه در پرونده حمید نوری (عباسی)، دادیار سابق زندان گوهردشت، بارها مطرح شد و از جمله در آخرین دور از دادگاه تجدیدنظر، دادگاه با درخواست وکیلان او برای حضور مصطفی پورمحمدی، محمد مقیسه و سیروس شیخپور موافقت کرد.
با این حال دادستان در صحن دادگاه اعلام کرد در صورت ورود مقیسه و پورمحمدی به خاک سوئد، این دو نفر بازداشت خواهند شد.
رازینی، رییس شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور، در دهه ۶۰ و سال ۱۳۶۷ حکم اعدام بسیاری از زندانیان از جمله اعضای سازمان مجاهدین خلق را که در عملیات «فروغ جاویدان» دستگیر شده بودند، صادر کرد.
ناصر ایمانی، چهره اصولگرا، نیز نوشت که این اتفاق «ابعادی پیچیده و چندوجهی دارد و به بررسی دقیق و همهجانبه نیازمند است زیرا توسط یک سازمان ترور صورت گرفته است.»
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، گفته که «افرادی» در رابطه با حمله به مقیسی و رازینی، «شناسایی، دستگیر و احضار» شدهاند.
او اضافه کرد: «با توجه به اینکه ضارب خودکشی کرده است در حال بررسی صحنه جرم و مسائل پشت پرده آن هستیم.»
خامنهای در پیام خود از محمد مقیسه با عبارت «قاضی شجاع» و از علی رازینی به عنوان «عالِم مجاهد» یاد کرد.
فرمانده سپاه پاسداران و تعداد دیگری از مقامهای جمهوری اسلامی در مراسمی از پزشکان و پرستاران درگیر در درمان مجروحان انفجار پیجرهای حزبالله لبنان تقدیر کرده و خبر دادند که هزار و ۵۰۰ عمل جراحی روی اعضای حزبالله در ایران انجام شده است.
سعید بینات، معاون دفاع زیستی سپاه پاسداران، روز یکشنبه ۳۰ دی در این مراسم گفت که شدت آسیبهای وارده به مجروحان حزب الله لبنان به گونهای بود که نیازمند کار مشترک در گروههای مختلف پزشکی بود.
در روز ۲۷ شهریور، در عملیاتی پیچیده، هزاران دستگاه پیجری که حزبالله لبنان خریده و بین اعضای خود توزیع کرده بود تا برای در امان ماندن از ردگیریهای اسرائیل از آنها به جای تلفنهای همراه خود استفاده کنند منفجر شد. در جریان انفجار پیجرها و واکی تاکیها در روز ۲۸ شهریور، دستکم ۳۹ نفر کشته و بیش از سه هزار و ۴۰۰ نفر مجروح شدند.
علی جعفریان، جانشین وزیر بهداشت، نیز گفت که در یک هفته به ۵٠٠ مجروح لبنانی خدمت رسانی و در یک ماه اول هزار و ۵٠٠ جراحی بر روی آنان انجام شد.
او این اقدامات را نشان «ظرفیت نظام سلامت ایران و تاب آوری بالای آن در شرایط اورژانس» توصیف کرد.
اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، نیز گفت که درمان این مجروحان «کار بسیار بزرگی» بوده و نیاز به تخصصهای مختلف و انواع و اقسام رسیدگیها داشته است.
درمان این مجروحان حزبالله با وجود کمبودهای درمانی در ایران و از جمله کمبود دارو انتقاداتی را در فضای مجازی به دنبال داشته است.
با این حال جعفری گفت که برخی از پزشکان بازنشسته در در مان این مجروحان کمک کردند و با وجود « باری که بر نظام درمان وارد شد، اما خللی در ارائه خدمت به بیماران در کشور نشد.»
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، روز پنجشنبه یکم آذر گفته بود که هزار و ۵۰۰ عمل جراحی در بیمارستانهای ایران بر روی نیروهای حزبالله انجام شده است.
در این همایش روسای برخی از بیمارستانها نیز گزارش هایی را ارایه کردند.
از جمله اکبر درخشان، رییس بیمارستان چشم پزشکی خاتم الانبیاء، گفت ۲۱۸ مورد عمل و خدمات پزشکی و ۴۷۵ ویزیت برای ۷۹ مجروح لبنانی انجام شده است.
عبدالله صفیالدین، نماینده حزبالله لبنان در ایران، نیز در این مراسم کیفیت خدمات بیمارستانهای ایران را بهتر از کشورهای پیشرفته خواند.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، نیز در این هماش گفت که «برادران و خواهران عزیز لبنانی نور چشم ما هستند.»
پیش از این برخی از مقامات جمهوری اسلامی و چهار پسر خامنهای از مجروحان انفجار وسایل ارتباطی حزبالله در بیمارستانهای تهران عیادت کرده بودند.
حسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی، در مورد کشف اسلحه جنگی و شبه جنگی توسط پلیس در گروههای خلافکار تهرانی گفت در جامعهای که فقر و خشونت در آن گسترش یافته، تشکیل گروههای خلافکاری غیرطبیعی نیست.
موسوی چلک، در گفتوگو با ایلنا در خصوص دلایل تشکیل گروههای گنگستری در تهران، ضمن اشاره به زمینههای اقتصادی و اجتماعی آن، گفت: گروههای خلافکار در زندگیشان برای خود اهدافی را دنبال میکنند. بخشی از این افراد تحقق اهدافشان را در تشکیل چنین گروهها یا حضور در این گروهها میدانند.»
او با تاکید بر اینکه افزایش خشونت در جامعه واقعیتی است که باید پذیرفته شود گفت: «این نشان دهنده آن است که در فضای عمومی جامعه باید روی نشاط، شادابی، رفاه، تامین اجتماعی و سرمایه اجتماعی کار کنیم.»
روزنامه شرق ۲۶ آبانماه ۱۴۰۳، با بررسی آمار سازمان پزشکی قانونی که نشان میداد در شش ماه نخست سال ۱۴۰۳ آمار مراجعه به این سازمان در کل کشور بابت نزاع ۳۲۳ هزار و ۴۳۲ مورد، بوده است، برآورد کرد اگر این روند به همین شکل ادامه پیدا کند، سال ۱۴۰۳ رکورد دار تعداد نزاع از سال ۱۳۹۲ به این سو خواهد بود.
موسوی چلک اعتقاد دارد در جامعهای که سرمایه اجتماعی پایین باشد، مصادیقی نظیر استفاده از سلاح در درگیریها و تشکیل باندهای خلافکار، ظهور و بروز بیشتری پیدا میکند و طبیعتا هزینهای که دولتو مردم باید بپردازند افزایش پیدا میکند.
مقصود فراستخواه، جامعهشناس، در خردادماه ۱۴۰۳، هشدار داد مردم ایران از نظر داشتن تجربه عاطفی منفی در طول شبانهروز، در میان ۱۰ رتبه اول جهان قرار دارند.
در نیمه نخست سال جاری، طبق آمار پزشکی قانونی، استان تهران با ۵۶ هزار و ۶۹۵ مراجعه به پزشکی قانونی، بیشترین آمار نزاع در کشور را به خود اختصاص داده است.
شاخص فلاکت، که به عنوان خط کشی برای اندازهگیری وضعیت اقتصادی و رفاه کشورها استفاده میشود، در ایران هم اکنون در حدود ۴۰ است. در سالهایی چون ۱۳۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲، این شاخص به ۵۳ تا حدود ۵۷ هم رسیده بود. این شاخص در کشوری مثل ایالات متحده حدود ۷ است.
دونالد ترامپ کمتر از یک روز پیش از مراسم تحلیف خود به عنوان رییسجمهوری جدید آمریکا گفت که در دوره قبلی ریاستجمهوری او، جمهوری اسلامی «کاملا ورشکسته» شده بود و هیچ پولی برای دادن به حماس و حزبالله نداشت.
ترامپ در یک سخنرانی در سالن کپیتال وان آرنا در واشینگتن، در جمع هوادارانش تاکید کرد که جمهوری اسلامی در دور اول ریاست جمهوری او قادر نبود هیچ اقدامی انجام دهد.
پیش از این نیز افراد و مقامهای نزدیک ترامپ از احتمال بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن به تهران سخن گفتهاند و احتمال حمله نظامی به سایتهای اتمی جمهوری اسلامی مطرح شده است.
در همین حال مسعود پزشکیان و برخی از مقامات دولت او برای مذاکره با دولت ترامپ اعلام آمادگی کردهاند.
پزشکیان چهارشنبه ۲۶ دی، با تاکید بر سخنان خود درباره مذاکره با ترامپ گفت: «آمریکا اول باید ثابت کند که به گفته خود عمل میکند. هر وقت قبول کردند، گفتوگو میکنیم.»
یک روز بعد حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در روزنامه کیهان، نوشت که مطرح کردن موضوع مذاکره با ایالات متحده، خارج از اختیارات پزشکیان بوده و وظیفه او تلاش برای کشتن ترامپ است.
این روزنامه دوشنبه اول بهمن نیز نوشت که ترامپ تنها در یک صورت میتواند به ایران «بیاید-آورده شود» و آن هم «برای تحمل مجازات صدور دستور» هدف قرار دادن قاسم سلیمانی است.
کیهان در هفتههای گذشته بارها به سخنان مقامات دولت درباره مذاکره با آمریکا حمله کرده است.
از سوی دیگر رهبر جمهوری اسلامی، ۱۹ دی ماه طرفداران مذاکره با آمریکا را «مرعوب دشمن» خواند و از مقامات حکومت خواست در تصمیمگیری درباره موضوعات مختلف از جمله حجاب، تورم و ارز، ملاحظه «توقع بیجای آمریکاییها» را نکنند.
صدور بیش از ۱۰۰ فرمان اجرایی در روز اول
ترامپ در سخنرانی خود توافق آتشبس غزه را از نتایج پیروزیاش در انتخابات آمریکا خواند و آن را «اولین گام به سوی صلح پایدار در خاورمیانه» خواند.
او همچنین گفت که دوشنبه (اول بهمن) آغاز دورهای جدید در آمریکا خواهد بود: «از فردا با هم آمریکا را عظمت خواهیم بخشید.»
نزدیکان ترامپ خبر دادهاند که او در اولین روز ریاستجمهوری خود بیش از ۱۰۰ فرمان اجرایی از جمله درباره بازداشت مهاجران غیرقانونی و از سرگیری ساخت دیوار مرزی با مکزیک صادر خواهد کرد.
مراسم تحلیف ترامپ به عنوان چهل و هفتمین رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه برگزار میشود.
به دلیل هوای سرد، این مراسم به جای فضای باز در تالار داخلی ساختمان کنگره برگزار خواهد شد.
برای نخستین بار در تاریخ آمریکا تعدادی از سران خارجی از جمله جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا و خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین در این مراسم شرکت میکنند.
نمایندهای از چین نیز در این مراسم شرکت خواهد کرد.
جو بایدن گفته است که قصد دارد در این مراسم شرکت کند.
همچنین قرار است شماری از میلیاردرهای آمریکایی با هدف تقویت روابط خود با ترامپ، در مراسم تحلیف او حاضر شوند.
قدرت الله محمدی، مدیرعامل سازمان آتشنشانی تهران در سالگرد حادثه پلاسکو گفت یکی از دلایل آن حادثه، تبدیل فضای نمایشگاهی پلاسکو به «انباری از مواد نفتی» بود. او هشدار داد هم اکنون بخشی از پایتخت به انبار کارگاههای تولیدی تبدیل شده است.
همزمان با سالروز آتش سوزی در ساختمان پلاسکوی تهران، محمدی با اشاره به اینکه ۵۰ درصد ساختمانهای دولتی پایتخت ایمنی ندارند تاکید کرد هیچ بودجهای هم برای ایمن سازی آنها اختصاص نمی یابد.
محمدی با اشاره به آتش سوزی ساختمان پلاسکو که در سال ۱۳۹۵ رخ داد، تاکید کرد اگر ضوابط ایمنی در ساختمان پلاسکو رعایت میشد، آن ساختمان هنوز پابرجا بود.
به گفته مدیرعامل سازمان آتشنشانی شهر تهران، علاوه بر ایمنی، در تهران استفاده نامتناسب از اماکن، خود خطری بالقوه است. به گفته او ساختمان پلاسکو برای استفاده نمایشگاهی ساخته شده بود، اما در زمان حادثه، عملا به انباری از مواد نفتی تبدیل شده بود.
مهرماه ۱۴۰۳، در آتشسوزی بازار شادآباد تهران، سه نفر کشته، هفت نفر به شدت مجروح و ۲۰۰ مغازه در آتش سوختند.
او در مثالی دیگری با اشاره به حادثه آتش سوزی در بازار آهن شادآباد، گفت: «در شادآباد مغازهای با ۲۰۰ هزار اسپری گاز وجود داشت، در آن حادثه اسپریها منفجر و به اطراف پرتاب میشد.»
مدیرعامل سازمان آتش نشانی شهر تهران با بیان اینکه روزانه ۹۰۰ کامیون در تهران تخلیه بار دارند که اجناس آن از تهران به سایر نقاط کشور توزیع میشود، گفت: «بخشی از شهر تهران به انبار و کارگاههای تولیدی تبدیل شده در حالی که باید برای آنها شهرکهای صنعتی ایجاد شود.»
ایمنی از ترس پلمب
جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش نشانی نیز با بیان اینکه حادثه پلاسکو برای ما یک دانشگاه بود، اما از آن عبرت نگرفتیم، اظهار کرد: «حوادثی مانند کلینیک سینا اطهر و متروپل آبادان نشان داد از حادثه پلاسکو درس عبرت نگرفتهایم.»
جلالی با اشاره به کاهش تعداد ساختمانهای ناایمن از ۱۲۹ به ۶۸ ، گفت علت این کاهش از روی ارادت به فرهنگ ایمنی نبود بلکه ورود دستگاه قضا و استفاده از اختیارات قانونی این نهاد مانند پلمب بود که مالکان را ملزم به ایمنسازی کرد.