مشاور پیشین تیم مذاکرهکننده هستهای در دولت ابراهیم رئیسی، در واکنش به گزارش والاستریت ژورنال درباره این که دونالد ترامپ در حال بررسی گزینه حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران است، در ایکس پستی تهدیدآمیز درباره قطر نوشت اما پس از انتشار و بازتاب آن، پست خود را حذف کرد.
محمد مرندی تهدید کرد: «اگر به تاسیسات ایران حمله شود، تاسیسات گازی قطر را با خاک یکسان میکنیم.»
او افزود در صورت حمله به ایران، «هزاران پهپاد و موشک ایرانی زیرساختهای کلیدی کشورهایی را که میزبان نیروهای آمریکاییاند یا به نیروهای متخاصم اجازه میدهند از حریم هوایی آنها استفاده کنند، در هم خواهند شکست».
مرندی همچنین با تهدید ضمنی قطع صادرات انرژی نوشت: «ایالات متحده و اروپا جنگلهایشان را برای گرم شدن خواهند سوزاند.»
حشمتالله فلاحت پیشه، رییس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در واکنش به تهدید مرندی، شنبه ۲۴ آذر در حساب ایکس خود نوشت: «و این بار تهدید حمله به قطر. سالهاست جریانی خطرناک، فرصتهای تنشزدایی و رفع تحریم ایران را میسوزاند و همزمان به دنبال انتحاری کردن سیاست خارجی کشور است.»
محمد مرندی، پسر علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سرپرست تیم پزشکی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی است. او تا ۱۳ سالگی در آمریکا زندگی کرده و در دورهای، مشاور تیم مذاکره هستهای جمهوری اسلامی بود.
اظهار نظر او درباره «زمستان سخت اروپا» در سالهای گذشته، انتقاد فعالان سیاسی نزدیک به دولت حسن روحانی را به دنبال داشت.
مرندی ۱۳ شهریور ۱۴۰۱ با اشاره به پیشنویس توافق برای بازگشت به برجام، در حساب ایکس خود نوشت: «ایران ابهامات یا خلأهای متن را نمیپذیرد. زمستان نزدیک است و اتحادیه اروپا با بحران انرژی فلج کننده مواجه است.»
او امسال نیز در ۱۶ آبان تهدید کرد: «هر گونه تشدید تنش، نیروهای آمریکا بهویژه در عراق را بسیار آسیبپذیر میکند.»
مرندی مرداد ماه ۱۴۰۳ هم گفت: «اگر آمریکا در هر حملهای علیه ایران دخالت کند، شک نکنید که در عراق از بین خواهد رفت، پایگاههای آمریکا در منطقه و خلیج فارس نابود خواهند شد و رژیمهایی که میزبان پایگاههای آمریکا هستند، نابود خواهند شد.»
مقامهای جمهوری اسلامی بارها تهدید کردهاند در صورت حمله به ایران، به پایگاههای آمریکا در منطقه و کشورهای عربی حمله خواهد کرد.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ آمریکا، گمانهزنیها درباره رویکرد دولت آتی این کشور در قبال تهران شدت گرفته است.
از جمله والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آگاه گزارش داد برخی اعضای تیم ترامپ که سقوط حکومت بشار اسد را بررسی میکنند، به طور جدی در حال ارزیابی گزینههای موجود به منظور جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای از جمله «با حملههای هوایی پیشگیرانه» هستند.
رییسجمهوری منتخب آمریکا که بهعنوان شخصیت سال مجله تایم انتخاب شده است نیز در گفتوگو با این مجله، احتمال حمله نظامی به ایران را رد نکرد.
او در گفتوگو با پادکست «چشمانداز ایران» پیشبینی کرد احتمالا هدف ترامپ در دور دوم ریاستجمهوریاش، دستیابی به طرحی جامع برای متوقف کردن جاهطلبیهای هستهای و منطقهای حکومت ایران خواهد بود.
این سیاستمدار کهنهکار در دوران پیشین حضور ترامپ در کاخ سفید، پس از برایان هوک بهعنوان نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران منصوب شد.
آبرامز به ایراناینترنشنال گفت اکثر مردم دوران فشار حداکثری را به خاطر دارند اما هدف آن را بهدرستی درک نکردند.
او با بیان اینکه هدف این سیاست، سرنگونی رژیم تهران نبود، افزود: «انتقاد ترامپ از برجام، محدودیت زمانی و جامع نبودن آن بود. این [توافق] به برنامه موشکی ایران یا حمایت ایران از تروریسم نمیپرداخت.»
آبرامز بر این باور است که رییسجمهوری منتخب آمریکا همچنان برای دستیابی به چنین توافقی خواهد کوشید.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران به کار خواهد بست.
آبرامز در ادامه مصاحبه خود با ایراناینترنشنال ابراز نگرانی کرد اشتیاق ترامپ برای دستیابی به توافق با تهران، ممکن است او را به مذاکرات بیهودهای بکشاند که نتیجه آن چیزی جز خرید زمان برای برنامه هستهای جمهوری اسلامی نخواهد بود.
او هشدار داد: «ایران او [ترامپ] را در مذاکراتی گیر خواهد انداخت که تا بینهایت ادامه پیدا میکند، در حالی که آنها تلاش میکنند برنامه هستهای خود را پیش ببرند.»
در هفتههای اخیر نگرانیها در خصوص توسعه برنامه هستهای حکومت ایران شدت یافته است.
در سوی مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۹ آذر در گفتوگویی تلفنی با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد تهران آماده همکاری با آژانس است.
خبرگزاری رویترز ۲۲ آذر با استناد به گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش داد جمهوری اسلامی با نظارت بیشتر آژانس بر سایت هستهای فردو موافقت کرده است.
آبرامز در مصاحبه با ایراناینترنشنال به اقدامات پیشین جمهوری اسلامی در جلوگیری از ورود بازرسان آژانس و افزایش ذخایر اورانیوم اشاره کرد و هشدار داد تمایل ناگهانی حکومت ایران برای همکاری با آژانس، بخشی از برنامه تهران برای کشاندن ترامپ به پای میز مذاکره است.
آبرامز گفت برخی از انتخابهای ترامپ برای کابینه آتی او، از جمله مارکو روبیو بهعنوان وزیر امور خارجه و مایک والتز بهعنوان مشاور امنیت ملی، مانعی در برابر ترفندهای تهران خواهند بود، زیرا هر دوی آنها جمهوریخواهانی تندرو و از منتقدان قدیمی جمهوری اسلامی به شمار میروند.
نماینده پیشین ترامپ در امور ایران درباره این دو نفر افزود: «آنها سابقهای قوی در درک ایران و شناخت شرارت رژیم جمهوری اسلامی دارند. بنابراین، آنها موانعی بر سر راه این اتفاق [مذاکرات طولانیمدت] هستند که بسیار خوب است.»
آبرامز ابراز امیدواری کرد سیاستمدارانی چون والتز و روبیو به ترامپ یادآوری کنند که مذاکرات طولانیمدت در حقیقت «بازی» ایران است و نباید فریب آن را خورد. با این وجود، آبرامز تاکید کرد فریب خوردن ترامپ در این خصوص، غیرقابل تصور نیست.
در دولت جدید ترامپ برخی صداهای متفاوت نیز حضور خواهند داشت که از آن جمله میتوان به تولسی گبرد، گزینه ترامپ بهعنوان مدیر اطلاعات ملی، اشاره کرد.
گبرد پیشتر با دیدگاههای بشار اسد، رییس پیشین حکومت سوریه و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، همدلیهایی داشته است.
آبرامز با اشاره به این صداهای متفاوت در کابینه آتی ترامپ گفت: «رژیم تهران این را میداند و بسیار زیرک است. آنها تلاش خواهند کرد از این موضوع بهرهبرداری کنند.»
با این حال با عقبنشینی آشکار «محور مقاومت» ۱۴ ماه پس از حمله هفتم اکتبر حماس، سقوط حکومت اسد بهعنوان مهمترین متحد عربی جمهوری اسلامی، و تخریب تاسیسات پدافند هوایی و موشکی ایران در حمله پنجم آبان اسرائیل، تهران در حال حاضر فضای مانور اندکی در اختیار دارد.
آبرامز که در دوران ریاستجمهوری جورج بوش پسر نیز در تعیین سیاست آمریکا در خاورمیانه دخیل بود، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت بعید است جمهوری اسلامی در آینده تصمیم به همکاری با آمریکا بگیرد و یا رویکردی آشتیجویانهتر در قبال واشینگتن اتخاذ کند.
نماینده پیشین ترامپ در امور ایران «سناریوی محتملتر و نگرانکنندهتر» را حرکت سریع جمهوری اسلامی به سوی تبدیل شدن به یک قدرت هستهای دانست، اما تاکید کرد توان هستهای اتحاد جماهیر شوروی نیز مانع از فروپاشی آن نشد.
آبرامز در پایان گفت جمهوری اسلامی اکنون باید از خود بپرسد که آیا به قول هنری کیسینجر «تصمیم گرفته یک ملت باشد یا یک آرمان؟»
این بدان معناست که زمان تصمیمگیری برای جمهوری اسلامی فرارسیده تا بین رفاه ملت ایران و تداوم سیاستهای ایدئولوژیک خود، یکی را انتخاب کند.
