فیلم «شهید»، ساخته نرگس کلهر، برنده بهترین فیلم سینمایی ایالت هسن آلمان شد
فیلم «شهید» ساخته نرگس کلهر، برنده بهترین فیلم سینمایی و بهترین موسیقی فیلم سال در ایالت هسن آلمان شد. این فیلم در بخش فوروم دوره هفتادوچهارم جشنواره فیلم برلین نیز موفق به کسب دو جایزه جنبی از جمله جایزه «آرتهاوس» شده بود.
نرگس کلهر در فیلم «شهید»، به روایت حذف کلمه «شهید» از نام خانوادگیاش در آلمان پرداخته است.
«شهید» اولین فیلم بلند داستانی کلهر پس از ۱۴ سال پناهندگی او در آلمان است.
فیلمنامه این فیلم کار مشترک کلهر و آیدین عالینژاد است و بهارک عبدلیفرد، نیما نظرینیا و نرگس کلهر، بازیگران آن هستند.
این فیلم پیش از این در آلمان اکران عمومی شده و فرزاد رستمیان در یادداشتی برای ایراناینترنشنال به آن پرداخته است: «شاید مفهوم مرکزی شهید را بتوان در این جمله خلاصه کرد: پاک کردن تاریخ مردانه از خاطرات یک زن. اگر این جمله بهنظر ناممکن میرسد، پس فیلم نیز دست به دامان تخیل میبرد و با به هم ریختن قالبهای رایج سینما، انگار که تاریخ کشورش را در هم میکند و از طریق خیال، تاریخ را دوباره مینویسد.»
رستمیان در ادامه یادداشت خود درباره این فیلم نوشته است: «شهید درامی خود-زندگینامهای است که از زاویه دید یک دختر، مفهوم زن را میجوید؛ زنی که در طول این سالهای مدنیت، تنها ابزاری بیش برای مردان نبوده و مهمترین وظیفهاش، تولید مثل و بقای نسل همان مردانی است که خود آغازگر این تاریخ ضد زنانه بودهاند. داستان از این قرار است: دختری ایرانی-آلمانی (که نامش همنام با کارگردان است: نرگس شهید کلهر) قصد دارد واژه شهید را از نام خانوادگیاش پاک کند زیرا این واژه مردانه است و برای او یادآور تاریخ مردانه که در آن سایههای سرکوب، هویت زن را در هم میشکند. انگار زن دارد از هویت تاریخیاش میگریزد و با حذف این کلمه میتواند از سرنوشت ناکام خویش رهایی یابد.»
نرگس کلهر، فرزند مهدی کلهر، از مقامهای پیشین جمهوری اسلامی است که در پاییز سال ۱۳۸۸ به آلمان پناهنده شد.
مهدی کلهر در آن زمان مشاور محمود احمدینژاد، رییس وقت دولت جمهوری اسلامی بود. او در سالهای ابتدایی پس از انقلاب ۵۷ نیز مسئولیتهایی از جمله معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در دولتهای محمدعلی رجایی و میرحسین موسوی بر عهده داشت.
شاهزاده رضا پهلوی، روز جمعه،۲۷ مهر، گفت که براساس خواسته مردم ایران و سوابق ۴۰ سالهاش، به وظیفه خود عمل میکند تا به بهترین شکل ممکن به مردم ایران خدمت کند و اطمینان بیابد که آنها به آرمان دیرینه خود برای رسیدن به آزادی و حقوق بشر دست پیدا میکنند.
او در گفتوگویی با شبکه اسکای نیوز استرالیا علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را نماد شر خواند و گفت خامنهای به ایران و ایرانیان اهمیت نمیدهد و ایرانیان نخستین قربانیان و گروگانهای جمهوری اسلامی بودهاند.
او گفت: «جمهوری اسلامی از منابع ایران به نفع هموطنانم استفاده نمیکند، بلکه منابع ایران و ایرانیان را برای ترویج ایدئولوژی خود از طریق نیابتیها و با تهدید، اخاذی و ترور هزینه میکند. آنها به چیزی خلاف آرمانهای ایرانیان عمل میکنند که خواهان همان آزادیها و زندگیهایی هستند که در جوامع دموکراتیک آزاد دارید. جمهوری اسلامی ایران و ایرانیان را به زمانهای قرون وسطی بازگردانده است.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «مشکل اصلی ما از ابتدا این بوده است که رویکرد دیپلماتیک و مذاکره با این رژیم بر مبنای این اشتباه بنا شده است که جمهوری اسلامی رفتار خود را تغییر خواهد داد. این رژیم نمیتواند با دنیای آزاد همزیستی کند؛ آنها شهادت را جشن میگیرند، ما زندگی را. آنها به حقوق بشر اهمیت نمیدهند. سیاستهای مماشات فقط رژیم را تقویت کرده و ما را به شرایط امروز رسانده است.»
او در ادامه این گفتوگو تاکید کرد: «مردم ایران ثبات کردهاند حتی بدون وجود هرگونه حمایتی از سوی جهان خارج، مقاوم هستند و تسلیم نمیشوند. تصور کنید که اگر مردم ایران بهطور واقعی از حمایت جامعه جهانی برخوردار شوند چه اتفاقاتی میتواند رخ دهد.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «مردم ایران خود راهحل و ضمانت هستند و برعکس جمهوری اسلامی که دشمن همه ارزشهای دنیای آزاد است، مردم ایران خواستار روابط دوستانه با همسایگان عرب و یهودی خود و بقیه کشورهای جهان هستند.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: « هیچ زمانی برای از دست دادن وجود ندارد. باید سیاستی اتخاذ شود که نه تنها فشار حداکثری بر رژیم وارد شود، بلکه همزمان حمایت حداکثری از مردم ایران نیز صورت گیرد. این رویکرد شامل تحریمهای بیشتر علیه جمهوری اسلامی و حمایت از اعتصابات داخلی و کمک به حفظ ارتباط مردم ایران با جهان میشود.»
او گفت: «چشم اختاپوس در تهران است و نمیتوان فقط با پاهای آن جنگید. این به این معنا نیست که ایران هدف حمله نظامی خارجی و نظایر آن قرار گیرد، زیرا چنین راهی برای آزادیخواهان قابل پذیرش نیست. در عوض، جهان باید به متحد اصلی خود یعنی مردم ایران تکیه کند. برای توانمندسازی مردم ایران باید از یک سو ابعاد مختلف تهدید جمهوری اسلامی از جمله تهدید هستهای، تروریسم و افراطگرایی آن از بین برود و از سوی دیگر باید درباره گزینه جایگزین این حکومت اطمینان حاصل کرد.»
راه سوم
شاهزاده رضا پهلوی، شامگاه چهارشنبه ۲۵ مهر، نیز در گفتوگویی با شبکه فاکس نیوز، دیپلماسی و مذاکره با جمهوری اسلامی را شکست خورده دانست و در عین حال گفت که جنگ نیز راه حل نیست بلکه در عوض، باید راه سوم، یعنی توانمندسازی مردم ایران را برگزید.
او گفت: «من همیشه گفتهام که بهترین راه برای کمک به مردم ایران برای رهایی از این رژیم، حمایت و توانمندسازی آنهاست. ما دیدهایم که دیپلماسی شکست خورده و جنگ هم راهحل نیست. تنها راه سوم باقی میماند و آن این است که برای اولین بار در چهار دهه گذشته بر روی مردم ایران سرمایهگذاری کنیم، به جای اینکه وقت خود را برای مذاکره با این رژیم تلف کنیم. بنابراین واقعا بهترین راه برای کمک به مردم ایران توانمندسازی آنهاست.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود:«فکر میکنم راه تغییر این است که از سیاست مماشات دست برداریم و در عوض یک رویکرد دوگانه داشته باشیم، یعنی از یک طرف فشار حداکثری بر رژیم برای محدود کردن تواناییهای آن در حمایت از نیروهای نیابتیاش و تامین مالی ماشین جنگیاش و سرکوب شهروندان در داخل وارد شود، و از طرف دیگر سیاست حمایت حداکثری از مردم ایران را برای سازماندهی اعتصابات کارگری و هر اقدامی که بتواند از درون بر رژیم فشار وارد کند در پیش بگیریم.»
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه گفتوگوی خود با شبکه فاکسنیوز درباره نقش خود در آینده ایران گفت: « من به هموطنانم گفتهام که ماموریت اصلی من در زندگی این است که به آنها کمک کنم آیندهای متفاوت را رقم بزنند؛ آیندهای که در آن یک سیستم سکولار و دموکراتیک جایگزین این دیکتاتوری دینی شود. من پیشنهاد دادهام که در دوران انتقال رهبری را در دست بگیرم تا این تغییر به وقوع بپیوندد.»
او افزود: «فکر میکنم این آرزوی میلیونها ایرانی است که حکومتی سکولار و دموکراتیک داشته باشند. آنها در سالهای اخیر نه تنها به خودشان، بلکه به منطقه و جهان نشان دادهاند چقدر با این رژیم متفاوت هستند. ما به ارزشهای حقوق بشر، آزادی و کرامت انسانی اعتقاد داریم. ما میان جنسیت، گروههای قومی یا مذاهب تبعیض قائل نمیشویم.»
وزارت انرژی کوبا روز جمعه ۲۷ مهر، اعلام کرد که با از کار افتادن یکی از نیروگاههای اصلی و تعطیلی شبکه برق ملی، سراسر کشور در خاموشی فرو رفته است.
دولت کمونیستی کوبا، پیشتر مدارس و صنایع غیرضروری را تعطیل کرده و اکثر کارگران دولتی را در آخرین تلاش برای روشن نگه داشتن چراغها در اوج بحران کمبود شدید برق به خانه فرستاد.
اما اندکی قبل از ظهر به وقت محلی، نیروگاه آنتونیو گویتراس، بزرگترین و کارآمدترین نیروگاه کوبا، خاموش شد. از کار افتادن این نیروگاه منجر به قطع کامل برق شبکه سراسری شد و تقریبا ۱۰ میلیون نفر را بدون برق گذاشت.
مقامات هنوز اعلام نکردهاند که چه چیزی باعث از کار افتادن این نیروگاه شده است.
میگل دیاز کانل، رییسجمهوری کوبا، در واکنش به قطع برق سراسری در این کشور، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: »تا زمانی که قدرت شبکه برق احیا نشود، استراحتی در کار نخواهد بود.»
به گزارش رویترز، خاموشی بهطور فزایندهای زندگی را برای مردمی که از کمبود غذا، آب، دارو و سوخت رنج میبرند غیرقابل تحمل کرده است.
کمبود برق قبلا مقامات را بر آن داشته بود تا ارائه همه خدمات غیر حیاتی دولتی را در روز جمعه لغو کنند. مدارس از جمله دانشگاهها تا روز یکشنبه تعطیل شدهاند و فعالیتهای تفریحی و فرهنگی از جمله در کلابهای شبانه نیز به حالت تعطیل درآمدهاند.
مقامات بعد از ظهر جمعه گفتند که اقداماتی را برای بازگرداندن برق آغاز کردهاند اما این روند زمان میبرد.
در هاوانا، پایتخت کشور، روز جمعه تجارت تقریبا بهطور کامل جمعه متوقف شد. کارلوس روبرتو خولیو، گردشگر برزیلی که به تازگی وارد هاوانا شده است، گفت: «ما به یک رستوران رفتیم اما آنها غذا نداشتند زیرا برق وجود نداشت، اکنون نیز ما بدون اینترنت هستیم.»
مانوئل مارو، نخستوزیر کوبا اواخر روز پنجشنبه کمبود سوخت را بزرگترین عامل تشدید خاموشیها در چند هفته گذشته دانست.
به گفته مقامات، بادهای شدیدی که هفته گذشته با طوفان میلتون آغاز شد، توانایی کشور برای رساندن سوخت کمیاب از قایقها به نیروگاههای برق را از بین برده است.
دولت کوبا همچنین تحریمهای اعمال شده از سوی آمریکا، از جمله تحریمهایی را که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ وضع شدند، عامل مشکلات در دستیابی به سوخت و قطعات یدکی برای بهره برداری از نیروگاههای نفتی خود میداند.
سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید در پاسخ به این اظهارات گفت: «ایالات متحده مقصر خاموشی امروز یا وضعیت کلی انرژی در کوبا نیست.»
ونزوئلا، روسیه و مکزیک، اصلیتریرن تامینکنندگان نفت کوبا، صادرات نفت به این کشور را بهشدت کاهش دادهاند.
وزارت امور خارجه ترکیه روز جمعه، ۲۷ آبان، با انتشار بیانیهای اعلام کرد که در نشست وزیران امور خارجه شش کشور، موسوم به ۳+۳، مسائل مربوط به برقراری صلح و ثبات پایدار و همچنین توسعه منطقهای در قفقاز جنوبی مورد رسیدگی قرار گرفت.
در در دومین اجلاس ساز و کار همکاری منطقهای قفقاز موسوم به ۳ + ۳ در ترکیه، در غیاب گرجستان، وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکیه و روسیه اعلامیه مشترکی منتشر کردند که در آن بر همکاریهای اقتصادی منطقهای برای ایجاد اعتماد بین کشورها و همچنین رفاه و ثبات منطقه تاکید و گفته شده است که کشورهای حاضر در این نشست توافق کردند که فرصتهای همکاری در زمینههای حمل و نقل، ارتباطات، تجارت، انرژی و سرمایه گذاری بررسی شود.
براساس بیانیه وزارت امور خارجه ترکیه، وزیران امور خارجه این شش کشور، پس از پایان نشست خود با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه دیدار و گفتوگو کردند.
در حاشیه این نشست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان× دیدار کرد.
گرجستان به دلیل اختلافاتی که با روسیه دارد، مانند دور اول این اجلاس از شرکت در دومین اجلاس ساز و کار ۳ به علاوه ۳ خودداری کرده است.
اجلاس ۳ به علاوه ۳
اجلاس ۳ به علاوه ۳ یک چارچوب دیپلماتیک است که به منظور بررسی مسائل منطقه قفقاز جنوبی و با هدف تقویت همکاریهای منطقهای و ایجاد امنیت و ثبات در این منطقه تشکیل شده است.
این اجلاس شامل سه کشور قفقاز جنوبی (آذربایجان، ارمنستان و گرجستان) و سه کشور همسایه (روسیه، ترکیه و ایران) است.
این ساختار پس از جنگ ۲۰۲۰ در قرهباغ شکل گرفت و بهدنبال ایجاد گفتوگوهای چندجانبه برای حل مشکلات و چالشهای منطقهای است.
افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی
هفته گذشته اتحادیه اروپا به همراه بریتانیا و استرالیا تعدادی از افراد و شرکتهای وابسته به صنعت موشکی جمهوری اسلامی را هدف تحریم قرار دادند.
در پی این تحریمها شرکتهای هوایپمایی ایران ایر، ساها و ماهان از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
در تحولی دیگر، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی به همراه دیگر رهبران شورای همکاری خلیج فارس ۲۵ مهر در بروکسل با رهبران اتحادیه اروپا دیدار کرد.
در نتیجه این مذاکرات اتحادیه اروپا به همراه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در بیانیهای از ایران خواستند به «اشغال» جزایر سهگانه ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی پایان دهد.
در این بیانیه از مالکیت ایران بر این جزایر، به عنوان نقض تمامیت سرزمینی امارات و اصول منشور سازمان ملل یاد شد.
سفرهای عراقچی
سفرهای منطقهای عراقچی به امید کاهش تنشها و جلوگیری از پاسخ اسرائیل به حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل انجام میشود.
عراقچی، چهارشنبه ۲۵ مهر، در امان با عبدالله بن حسین، پادشاه اردن و وزیر امور خارجه این کشور گفتوگو کرد و خواستار اقدام جمعی کشورهای منطقه برای متوقف کردن اسرائیل و جلوگیری از گسترش دامنه جنگ در منطقه شد.
او همزمان در تماس با آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل بر آمادگی کامل جمهوری اسلامی برای پاسخ «قاطع و پشیمان کننده به هر گونه ماجراجویی» از سوی اسرائیل تاکید کرد و گفت که «مسئولیت عواقب گسترش ناامنی در منطقه» بر عهده اسرائیل و آمریکاست.
گوترش در این گفتوگو نگرانی خود را از افزایش تنشها در منطقه اعلام کرد و گفت تنها راه حل پایان دادن به جنگ، تلاش برای دستیابی به راه حل سیاسی است.
پس از آن، عراقچی راهی مصر شد و با عبدالفتاح السیسی رییس جمهوری مصر درباره آخرین تحولات منطقه گفتوگو کرد.
دفتر ریاست جمهوری مصر در بیانیهای بر مخالفت با گسترش درگیریها و ضرورت توقف تنشها برای جلوگیری از جنگ منطقهای و پیامدهای خطرناک آن بر امنیت کشورهای منطقه تاکید کرد.
عراقچی روز یکشنبه در نشست خبری مشترک با فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق گفته بود جمهوری اسلامی خواهان افزایش تنش و جنگ نیست اما برای آن آماده است.
عراقچی همچنین موضوع ارسال راکت کوتاهبرد به روسیه را تکذیب نکرد اما گفت جمهوری اسلامی به این کشور «موشکهای بالستیک» نداده است.
شبکه خبری سیانان به نقل از منابع اسرائیلی گزارش داد جسد یحیی سنوار میتواند برای چانهزنی در مذاکرات بر سر آزادی گروگانهای در بند حماس مورد استفاده قرار گیرد.
سنوار روز ۲۵ مهر در حمله اسرائیل به رفح کشته شد و جسد او به این کشور انتقال یافت.
یک منبع دیپلماتیک اسرائیلی گفت: «اگر حماس میخواهد جسد او را با گروگانهای اسرائیلی، چه زنده و چه مُرده، مبادله کند، مشکلی نیست.»
او افزود در غیر این صورت، تحویل جسد او به حماس امکانپذیر نخواهد بود.
بر اساس برآوردها، هنوز حدود ۷۰ گروگان اسرائیلی در قید حیات در اسارت گروههای مسلح فلسطینی در نوار غزه هستند. گزارشها همچنین حاکی از آن است که جسد حدود ۳۰ گروگان همچنان در این باریکه نگهداری میشود.
علی بیتاللهی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، هشدار داد فرونشست زمین به استثنای استان گیلان، در تمامی استانهای کشور پدید آمده است. او با بیان اینکه نرخ فرونشست هر روز در حال گسترش است، گفت سیاستگذاران با وجود شواهد آشکار هنوز به عمق فاجعه پی نبردهاند.
بیتاللهی به شهرهایی که بیشترین میزان فرونشست را در ایران دارند، پرداخت و افزود: «در مناطقی با تراکم جمعیتی بالا، نرخ فرونشست بسیار زیاد است؛ از جمله میتوان به مشهد، تهران، اصفهان، شیراز، کرمان و سایر کلانشهرها اشاره کرد.»
او با تاکید بر اینکه فرونشستها بهویژه در آثار تاریخی و میراث فرهنگی کشور نمود بیشتری دارد، هشدار داد چنین پدیدهای در شهرهای تاریخی یزد و اصفهان مشاهده شده است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه وسعت زونهای فرونشستی روز به روز بیشتر میشود، افزود: «برای مثال، در جنوب و جنوب غربی تهران زونی به طول ۶۰ کیلومتر و عرض ۳۰ کیلومتر وجود دارد و در جنوب استان البرز نرخ فرونشست سالانه ۳۷ سانتیمتر است.»
او اضافه کرد تمام شهر اصفهان در پهنه فرونشست قرار دارد و این پدیده هر روز گستردهتر میشود.
وضعیت فرونشست در آثار تاریخی
بیتاللهی با اشاره به فرونشست در میدان نقش جهان اصفهان، مساجد قدیمی این شهر، تخت جمشید و محوطه نقش رستم گفت: «تصاویر منتشر شده از فرونشست در نقش رستم دقیق نیستند، اما بازدیدهای ما نشان میدهند که شکافهای فرونشستی در این مکان وجود دارد.»
او با ابراز تاسف از اینکه هیچ نهادی مسئولیت فرونشستها را به عهده نمیگیرد، افزود آثار تاریخی و ساختمانهای مهم در مناطق کلانشهرها و زونهای فرونشستی به تعمیرات ویژه نیاز دارند اما در برنامه هفتم توسعه کشور، برنامههای پیشگیرانه برای کاهش خطرات این پدیده لحاظ نشده است.
این زمینشناس با اشاره به اینکه برای مقابله با فرونشست زمین به وجود مقرراتی لازمالاجرا نیاز است، خاطرنشان کرد تا به امروز چنین قانونی ابلاغ نشده است.
به گفته بیتاللهی، به دلیل توجه نکردن جدی به مساله فرونشست، تنها زمانی که آسیبها در آثار تاریخی ظاهر و رسانهای میشود، این موضوع در کانون توجه قرار میگیرد.
در ایران تختجمشید و دیگر بناهای باستانی اطراف آن مثل نقش رستم سالهاست با پدیده فرونشست زمین مواجه هستند.
مریم دهقانی، عضو هیات علمی دانشگاه شیراز، روز ۲۶ مهر گفت فرونشستها به فاصله ۳۰۰ یا ۵۰۰ متر از تخت جمشید و ۱۰ متر از نقشرستم در حال رخ دادن هستند و شکافهای عظیمی که در این مناطق به دلیل فرونشست رخ داده، کاملا قابل مشاهدهاند.
فرونشست در ایران
نرخ فرونشست در ایران در میان بالاترین رتبههای جهان قرار دارد و ممکن است در برخی مناطق که سفرههای زیرزمینی بهطور کامل ریزش کردهاند، غیرقابل برگشت باشد.
یکی از دلایل اصلی نرخ بالای فرونشست در ایران، برداشت بیش از حد از آبهای زیر زمینی است. کارشناسان میگویند ذخیره هزار ساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
فرونشست زمین بر زیرساختهایی مانند فرودگاهها، جادهها و راهآهن نیز تاثیر میگذارد.
به گفته محققان، استخراج ناپایدار آبهای زیرزمینی تقریبا ۹۰ میلیون نفر را در کشور به بحران آب خواهد کشاند.
روزنامه گاردین اوایل مهرماه از رسیدن ایران به نقطه بحرانی بر اثر کاهش آبهای زیرزمینی خبر داد و نوشت طبق تصاویر ماهوارهای، شکافها و فروچالههای وسیعی در ایران ظاهر شده و مناطق گستردهای با سرعت بیش از ۱۰ سانتیمتر در سال فرونشست میکنند.
روزنامه دنیای اقتصاد نیز شهریورماه در جدولی، وضعیت ۱۴ استان کشور را که نرخ فرونشست آنها بالای ۱۰ سانتیمتر در سال است، بررسی کرد و نوشت استانهای کرمان، البرز و مرکزی، به ترتیب بالاترین نرخ فرونشست را به خود اختصاص دادهاند.
فرونشست بالای چهار میلیمتر در سال، به معنای رسیدن شرایط به نقطه بحرانی است، اما در ایران دیگر نرخ فرونشست را به جای میلیمتر بر حسب سانتیمتر اعلام میکنند.
در ماههای اخیر، تعداد زیادی سوانح مرتبط با فرونشست در ایران گزارش شدهاند. محمد حسن نامی، رییس سازمان مدیریت بحران کشور، این شرایط را به «زلزله خاموش» در تهران تشبیه کرد.