کمیته ادبی نوبل، پنجشنبه ۱۹ مهر جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۴ را به هان کانگ، نویسندهای از کره جنوبی اهدا کرد. او که از برجستهترین نویسندگان زن کره است، این جایزه را بهدلیل نثر بسیار شاعرانهای کسب کرد که با آن به آسیبهای تاریخی میپردازد و شکنندگی زندگی بشری را آشکار میکند.
هان کانگ (Han Kang) که متولد ۲۷ نوامبر ۱۹۷۰ است، با رمان معروفش، گیاهخوار، در سال ۲۰۱۶ موفق به دریافت جایزه معتبر من بوکر بینالمللی (Man Booker International Prize) شد.
این رمان به بررسی فروپاشی روانی زنی میپردازد که تحت تاثیر بیتوجهی خانوادهاش قرار دارد.
هان کانگ با آثار متعددی از جمله «اعمال انسانی» و «کتاب سفید»، شهرت بینالمللی پیدا کرده است.
نوبل ادبیات ۲۰۲۳
سال گذشته، یون فوسه، نویسنده نروژی، به دلیل آثار برجستهاش در ژانر نمایشنامه و داستانهای تخیلی، به ویژه موضوعات الهیاتی، موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد.
آکادمی سوئد در بیانیه خود به طور خاص از رمان چند جلدی فوسه با عنوان «سپتولوژی» قدردانی کرد.
این اثر که درباره یک نقاش است، درباره موضوعاتی چون مرگ، حافظه، اعتیاد به الکل و هنر تامل میکند.
برندگان نوبل ۲۰۲۴
از روز دوشنبه ۱۶ مهر، آکادمی نوبل فرآیند اعلام برندگان جوایز نوبل سال ۲۰۲۴ را آغاز کرد.
در این روز کمیته نوبل در موسسه کارولینسکا در استکهلم سوئد، ویکتور آمبروس و گری روکون را به خاطر کشف میکرو آر.ان.ایها به عنوان برندگان جایزه نوبل پزشکی و فیزیولوژی سال ۲۰۲۴ معرفی کرد.
این کمیته روز سهشنبه ۱۷ مهر، جان هاپفیلد و جفری هینتون را برای اکتشافات و اختراعاتی اساسی که یادگیری ماشین را با شبکههای عصبی مصنوعی امکانپذیر میکند، به عنوان برندگان جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۴ معرفی کرد.
سومین جایزه نوبل امسال، روز گذشته به طور مشترک به دیوید بیکر برای تحقیق درباره طراحی رایانشی پروتئین و دمیس هسابیس و جان جامپر، محققان دیپمایند گوگل در انگلیس برای پیشبینی ساختار پروتئین رسید.
جایزه نوبل
جایزه نوبل در سال ۱۸۹۵ به وسیله آلفرد نوبل، شیمیدان و مخترع سوئدی، بنیانگذاری شد.
نوبل، مخترع دینامیت، پس از مواجهه با انتقادات درباره آثار مخرب اختراعش، در وصیتنامهاش تصمیم گرفت ثروت خود را بهمنظور اعطای جوایز به افرادی که بزرگترین دستاوردها را در زمینههای فیزیک، شیمی، فیزیولوژی یا پزشکی، ادبیات و صلح به دست میآورند، وقف کند.
هدف او از این اقدام، تشویق نوآوریهایی بود که به نفع بشریت باشد.
اولین جوایز نوبل در سال ۱۹۰۱ اهدا شدند.
در طول سالها، جایزه نوبل به یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین جوایز در سطح جهان تبدیل شده است.
علاوه بر جوایز اصلی، در سال ۱۹۶۸ بانک مرکزی سوئد نیز جایزهای در زمینه علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل تاسیس کرد که به آن جایزه نوبل اقتصاد گفته میشود.
فرایند انتخاب برندگان با دقت و از طریق کمیتههای علمی و کارشناسی مرتبط انجام میشود و اسامی نامزدها و سایر اطلاعات در مورد نامزدی و روند انتخاب، تا ۵۰ سال بعد فاش نمیشود.
نوبل صلح ۲۰۲۴
روز جمعه ۲۰ مهر، کمیته صلح نوبل، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۴ را معرفی خواهد کرد.
در سال ۲۰۲۳، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در ایران، برنده این جایزه شد و کمیته نوبل نروژ از او به خاطر «مبارزه علیه ستم بر زنان در ایران و مبارزه برای ارتقای حقوق بشر و آزادی برای همه» قدردانی کرد.
این جایزه توجه بینالمللی را به مبارزه برای حقوق زنان در ایران معطوف کرد؛ جایی که زنان پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد در پاییز ۲۰۲۲، در اعتراض به خیابانها آمدند.
محمدی، بعد از شیرین عبادی دومین ایرانی است که این جایزه را به خود اختصاص داده است.
او پنجمین فردی بود که در حبس این جایزه را دریافت کرد.
نوبل علوم اقتصادی
به گفته کمیته نوبل، روز دوشنبه ۲۳ مهر، برنده جایزه نوبل علوم اقتصادی ۲۰۲۴ معرفی خواهد شد.
در سال ۲۰۲۳، پروفسور کلودیا گلدین، اقتصاددان برجسته دانشگاه هاروارد، این جایزه را برای تحقیقات خود در زمینه بررسی نقش زنان در بازار کار دریافت کرد.
گلدین با تحلیل بیش از ۲۰۰ سال دادههای نیروی کار ایالات متحده، نشان داد نرخ اشتغال و شکاف دستمزد جنسیتی نه تنها به عوامل اقتصادی، بلکه به تغییرات در هنجارهای اجتماعی مرتبط با آموزش و نقش زنان در خانه و خانواده بستگی دارد.
گلدین سومین زنی بود که برنده جایزه نوبل اقتصاد شد؛ جایزهای که تاکنون به ۹۰ مرد اهدا شده است.
تحقیقات جدید نشان میدهند سرعت افزایش امید به زندگی انسان در حال کاهش است. دانشمندان معتقدند با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه پزشکی و بهداشت عمومی، روند افزایش طول عمر انسانها در دهههای اخیر کندتر شده است.
این یافتهها همزمان با انتشار مطالعهای دیگر که نشان میدهد نسل بیبی بومر (متولدین پس از جنگ جهانی دوم تا اواسط دهه ۶۰ میلادی) با وجود عمر طولانیتر، نسبت به نسلهای پیشین از سلامت ضعیفتری برخوردار بوده است، توجه محققان را به چالشهایی جدید در حوزه سلامت سالمندی جلب کرده است.
بر اساس گزارش اسکای نیوز، پژوهشی که به تازگی در مجله نیچر ایجینگ منتشر شده، نشان میدهد روند افزایش امید به زندگی انسان که در قرنهای ۱۹ و ۲۰ شاهد جهشی چشمگیر بود، در سه دهه گذشته به طور قابل توجهی کُند شده است.
این مطالعه که به وسیله محققانی از دانشگاه ایلینوی شیکاگو انجام شده، نشان میدهد از سال ۱۹۹۰، امید به زندگی در جوامع با بالاترین نرخهای طول عمر، تنها حدود شش سال و نیم افزایش یافته است.
دکتر اس.جی اولشانسکی، محقق اصلی این پژوهش، معتقد است بخش عمدهای از افزایش طول عمر در دوران معاصر، مدیون پیشرفتهای پزشکی است.
اولشانسکی تاکید میکند اکنون زمان آن رسیده تا تمرکز تحقیقات به سمت کند کردن روند پیری و افزایش کیفیت زندگی در سالهای پایانی عمر معطوف شود.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد انتظار زندگی ۱۰۰ ساله برای ۱۵ درصد از زنان و پنج درصد از مردان در اکثر کشورها در قرن حاضر، خوشبینانه است.
محققان بر این باورند که بدون کند کردن فرآیندهای بیولوژیکی پیری، افزایش چشمگیر طول عمر انسان در این قرن بعید به نظر میرسد.
وضعیت سلامت نسل بیبی بومر
همزمان، مطالعهای دیگر که در ژورنال آو جرنتولوژی منتشر شده، وضعیت سلامت نسل بیبی بومر را بررسی کرده است.
این پژوهش که از سوی محققان دانشگاه کالج لندن و دانشگاه آکسفورد انجام شده، نشان میدهد این نسل اگرچه عمر طولانیتری دارند اما نسبت به نسلهای قبلی از سلامت ضعیفتری برخوردارند.
طبق این مطالعه، این افراد در دهههای ۵۰ و ۶۰ زندگی خود، بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای جدی مانند سرطان، بیماریهای ریوی، مشکلات قلبی، دیابت و کلسترول بالا قرار دارند.
این یافتهها نشان میدهند صرف افزایش طول عمر، لزوما به معنای بهبود کیفیت زندگی نیست.
دو مطالعه در کنار هم، تصویری پیچیده از وضعیت سلامت و طول عمر انسان در قرن ۲۱ ارائه میدهند. از یک سو، روند افزایش امید به زندگی کند شده و از سوی دیگر، کیفیت زندگی در سالهای پایانی عمر با چالشهای جدی روبهرو است.
متخصصان حوزه سلامت و سالمندشناسی بر این باورند که تمرکز تحقیقات آینده باید بر بهبود کیفیت زندگی در سنین بالا و کاهش بار بیماریهای مزمن باشد.
این رویکرد میتواند به افزایش «طول عمر سالم» منجر شود که به معنای افزایش تعداد سالهایی است که افراد در سلامت و کیفیت زندگی مطلوب سپری میکنند.
این یافتهها ضرورت بازنگری در سیاستهای بهداشتی و اجتماعی مرتبط با سالمندان را برجسته میکنند.
در حال حاضر جوامع باید خود را برای مواجهه با چالشهای ناشی از افزایش جمعیت سالمند که ممکن است با مشکلات سلامتی بیشتری روبهرو باشند، آماده کنند.
این امر مستلزم سرمایهگذاری در تحقیقات پیشگیرانه، بهبود خدمات بهداشتی و ایجاد محیطهای حمایتی برای سالمندان است.
