مولوی عبدالحمید از رسیدگی نشدن به پرونده جمعه خونین زاهدان گلایه کرد
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در خطبههای نماز جمعه روز ۹ شهریور با اشاره به کشته شدن محمد میرموسوی بر اثر شکنجه و عدم رسیدگی پزشکی، گفت که پیگیریها در این باره تاثیر مثبت دارد. او همزمان گلایه کرد که پس از دو سال به کشتار جمعه خونین زاهدان رسیدگی نشده است.
مولوی عبدالحمید پیگیری «ریاست جمهوری، نیروی انتظامی و قوه قضاییه» درباره قتل میرموسوی را مثبت خواند و تاکید کرد که باید با ماموران و افراد متخلف دیگر، از جمله فرزندان مقامات برخورد شود.
او همچنین بار دیگر خواستار آزادی زندانیان سیاسی از زندانهای سراسر ایران شد.
محمد میرموسوی، جوان ۳۶ ساله اهل روستای سیدمحله از بخش رودبنه شهرستان لاهیجان بود که در جریان یک نزاع محلی به دست ماموران یگان ویژه فرماندهی انتظامی این شهرستان بازداشت و بر اثر شکنجه در بازداشتگاه جان باخت.
جمعههای اعتراضی زاهدانیها از هشتم مهر سال ۱۴۰۱ و پس از وقایع جمعه خونین این شهر آغاز شد.
در جریان جمعه خونین زاهدان، ماموران نظامی و امنیتی با گلولههای جنگی به سمت شهروندان و نمازگزاران شلیک کردند و بیش از ۱۰۰ نفر را کشته و دهها تن دیگر را نابینا، قطع نخاع و مجروح کردند.
امام جمعه اهل سنت زاهدان بارها خواستار پیگیری پرونده کشتارها در زاهدان و همچنین خاش و محاکمه آمران و عاملانشان شده است.
اسماعیلزهی در بخش دیگری از خطبههای امروز خود از رفع تبعیض به عنوان «اصلیترین رسالت دولت» نام برد و تاکید کرد: «بسیاری از دولتها وعده دادند اما اجرا نکردند.»
مولوی عبدالحمید از حضور چهار زن در کابینه ابراز خوشحالی کرد و گفت: «این کل کار نیست و هنوز اول کار است.»
او تاکید کرد زنان باید در سمتهای دیگر نیز به نقش و حضور داشته باشند.
امام جمعه اهل سنت زاهدان در بخش دیگری از صحبتهایش خواستار آن شد که تعداد بیشتری از اهل سنت در دولت حضور داشته باشند و اهل سنت در سطوح پایینتر نیز به کار گرفته شوند.
اسماعیلزهی در پایان گفت که نفوذ تندروها در هر نظامی باعث زوال آن میشود.
عبدالحمید اسماعیلزهی در خطبههای نماز جمعه ۲۶ مرداد خود گفت که مردم پس از انتخاب وزرا نگران شدند که مسعود پزشکیان با این ترکیب کابینه نمیتواند کار کند.
او ضمن تاکید بر این که در معرفی کابینه «وفاق ملی رعایت نشد»، گفت: «معنای وفاق ملی این بود که هم زنان، هم اهل سنت و هم شایستگان در کابینه حضور داشته باشند.»
سفر ولادیمیر پوتین به جمهوری آذربایجان، بار دیگر مساله دالان «زنگزور» را در مرکز توجه کارشناسان قرار داد. گذرگاهی که ایران با احداث آن صراحتا مخالفت کرده است اما در موردی نادر، روسیه و آمریکا درباره احداث آن همنظر هستند. حالا مسکو میگوید با «شفافسازی» ایران را راضی خواهد کرد.
از نظر جغرافیایی، جمهوری آذربایجان شرایط خاصی دارد. نخجوان، بخشی از خاک این کشور، با بخشی از خاک ارمنستان از آن جدا شده است. دو کشور سالهاست بر سر مسایل مرزی، از جمله مساله قرهباغ با هم در نزاع هستند. در این نزاع، جمهوری اسلامی به دلیل هم مرز بودن با دو کشور و منطقه نخجوان، طبیعتا درگیر است.
در چالش موجود، جمهوری اسلامی همواره ترجیح داده است همراه با ارمنستان باشد و با احداث دالان زنگزور که نخجوان و سایر مناطق جمهوری آذربایجان را به هم پیوند میدهد، مخالفت کند.
احداث این دالان برای جمهوری آذربایجان دسترسی دائمی به نخجوان، بدون پستهای بازرسی ارمنی را فراهم خواهد کرد اما از سوی دیگر، مرز مشترک ایران و ارمنستان را قطع میکند و مرزهای ارمنستان را محدودتر خواهد کرد.
به این ترتیب جمهوری آذربایجان موافق احداث آن است و آمریکا هم از آن پشتیبانی میکند.
ارمنستان مخالف احداث این دالان است و در این مخالفت، از حمایت جمهوری اسلامی برخوردار است.
اکنون آنچه وزن این رویارویی را عوض کرده، تغییر موضع روسها درباره این دالان است. آنها که در گذشته، همراه با تهران و ایروان با احداث آن مخالف بودند، حالا به طرز بیسابقهای موافق آن شدهاند.
دو دیدار در سه ماه
در یک دوره سه ماهه و از زمان مرگ ابراهیم رئیسی تاکنون، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، دو بار با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی دیدار کرده است.
نهم مرداد ۱۴۰۳، در دومین دیدار، خامنهای بر حفظ تمامیت ارضی ارمنستان تاکید کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران مسیر زنگزور را به ضرر ارمنستان میداند و همچنان بر این موضع خود ایستادگی دارد.»
رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه «بیگانگان» نباید برای روابط کشورها با همسایگان خود محدودیت ایجاد کنند، افزود: «آن چیزی که امنیت و صلاح کشورها را تامین میکند، اتکا به خود و نزدیکان خود است و اقدامات برخیها که از راه دور میآیند و در امور دیگر کشورها دخالت میکنند، به ضرر آنها تمام میشود.»
علاوه بر موضوع احداث گذرگاه، در ماجرای مرگ رئیسی، برخی تحلیلگران جمهوری اسلامی، تلویحا جمهوری آذربایجان را به دست داشتن در ساقط شدن بالگرد رئیسی متهم کردند.
این کشور با اسرائیل روابط گستردهای دارد که جمهوری اسلامی از آن خشنود نیست.
بین جمهوری اسلامی و آذربایجان، در ماجرای حمله زمستان ۱۴۰۱ به سفارت این کشور در تهران نیز تنشهایی ایجاد شد.
سفر صمیمانه پوتین و شفافسازی برای پذیرش ایران
پوتین، اواخر مرداد ۱۴۰۳ به باکو، پایتخت آذربایجان سفر کرد.
در این سفر کمسابقه، الهام علیاف در خانه شخصی خود از پوتین پذیرایی کرد.
هر چند شخص پوتین در این سفر اظهارات مشخصی درباره تاسیس دالان زنگزور نداشت، اما پس از این سفر، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در روز هفتم شهریور، صراحتا به این موضوع پرداخت.
ماریا زاخارووا با اشاره به گفتوگوهای صلح سهجانبه، گفت: «ما نگرانی طرف ایرانی را در مورد کریدور زنگزور دیدهایم که باید برای شفافسازی با تهران تماس بگیریم اما موضع مسکو در این مورد کاملا قطعی است. ما بر اساس این واقعیت پیش میرویم که راه حل باید برای ارمنستان، آذربایجان و همسایگان منطقه قابل قبول باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه تاکید کرد: «برای ایران شفافسازی میکنیم تا آن را بپذیرد.»
وبسایت اصلاحطلب خبرآنلاین به تازگی تحلیلی درباره این شرایط نوشته است.
در این تحلیل، نکته قابل تامل در فهم سیاستورزی مسکو و واشینگتن در برابر جمهوری اسلامی -که تصمیمسازان در ایران را غافلگیر میکند- فهم شبکهای منافع سیاسی و ژئوپلتیکی دانسته شده است. به این ترتیب که نمیتوان مساله زنگزور را جدا از چالش غرب با روسیه بر سر اوکراین ارزیابی کرد، همان گونه که نمیتوان آن را بیارتباط با نظر روسیه در شورای امنیت بر سر مساله جنگ غزه دانست.
بر پایه این دیدگاه، در چنین شرایط پیچیدهای در صورتی که فهم سیاستگذاران ایرانی، «فهمی سنتی و صرفا مبتنی بر رویکرد واقعگرایی کلاسیک و نه مبتنی بر رویکرد سازهانگارانه باشد»، آنان قادر به تحلیل شرایط بازی نخواهند بود.
محققان امنیت سایبری از کشف کارزاری خبر دادند که در آن یک گروه هکری وابسته به جمهوری اسلامی با انتشار آگهیهای استخدام جعلی در پی به دام انداختن «نیروهای نفوذی اسرائیل» بوده است.
گزارش شرکت امنیت سایبری «ماندیانت» نشان میدهد این گروه هکری با استفاده از هویتهای ساختگی در شبکههای اجتماعی و ایجاد سایتهای کاریابی جعلی، قربانیان بالقوه را که مایل به همکاری با اسرائیل بودهاند شناسایی کرده است.
محتوای پستهای مربوط به این کارزار ضدجاسوسی در پلتفرمهایی مانند ایکس و شبکه اجتماعی ویراستی منتشر شدند.
در یک نمونه از این پستها که با تصویری از پرچم اسرائیل همراه بوده، آمده است: «در سال گذشته توانستیم صدها نیروی اطلاعاتی و سایبری حرفهای جذب کنیم و به موفقیتهایی کمنظیر در سطح جهانی دست یابیم. اگر سابقه کاری اطلاعاتی و سایبری دارید به ما بپیوندید.»
در این عملیات که از سال ۲۰۱۷ آغاز شده و تا ماه مارس ۲۰۲۴ ادامه داشته است، برخی افراد «در ظاهر کارگزار یا کارمند منابع انسانی اسرائیلی»، کاربران را به سمت سایتهای کاریابی به زبان فارسی هدایت میکردهاند.
در سایتهایی که برای این منظور طراحی شده بودند از کاربران خواسته میشده تا اطلاعات شخصی خود را در فرمهای مربوط وارد کنند.
این اطلاعات که شامل مواردی مانند نام و نام خانوادگی، تاریخ تولد، نشانی منزل و اطلاعاتی درباره سوابق حرفهای یا تحصیلی میشد، بلافاصله پس از تکمیل به دست مهاجمان میرسید.
به گفته کارشناسان سایبری، کارزار یاد شده به دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی در شناسایی شهروندانی که ممکن بوده به همکاری با کشورهای خارجی بهخصوص اسرائیل علاقه داشته باشند، کمک کرده است.
خروجی اطلاعات جمعآوری شده همچنین ممکن است برای کشف عملیات جاسوسی علیه حکومت و پیگرد افراد مظنون به دخالت در آنها مورد استفاده قرار گرفته باشد.
در اغلب آگهیهای منتشر شده بر جذب افراد باتجربه در حوزههای فنآوری اطلاعات، امنیت سایبری و همچنین نیروهای سرویسهای اطلاعاتی و امنیتی ایران تاکید شده بود.
محتوای این آگهیها ضمن اشاره به پرداخت دستمزد مناسب، به افراد وعده میداد حریم خصوصی آنها حفظ شود.
عوامل این کارزار علاوه بر هدف قرار دادن شهروندان ایرانی، با ایجاد سایتهای کاریابی عربی و تولید محتوا با این زبان، به دنبال شناسایی عوامل نفوذی در لبنان و سوریه نیز بودهاند.
بن رید، مدیر واحد تحلیل جاسوسی سایبری شرکت ماندیانت گفت با وجود این که اطلاعات دقیقی درباره تعداد قربانیان این عملیات هفت ساله وجود ندارد اما جمهوری اسلامی احتمالا خروجیهای موفقی از این طریق داشته است.
گزارش منتشر شده از سوی ماندیانت به احتمال ارتباط این کارزار با گروه هکری ایپیتی-۴۲ اشاره کرده است.
تمرکز تهران بر شناسایی عوامل اسرائیلی ناشی از یک دهه موفقیت اطلاعاتی اسرائیل در داخل و خارج از مرزهای ایران است.
ترور فرماندهان سپاه پاسداران و نیروهای نزدیک به حکومت و نیز سرقت اسناد برنامه هستهای جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۸ از جمله موفقیتهای موساد در این زمینه به حساب میآیند.
اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، روز ۱۰ مرداد ۱۴۰۳ پس از شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، در حملهای در شهر تهران کشته شد.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، دخالت این کشور را در این حادثه تایید یا تکذیب نکرد.
حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مجلس شورای اسلامی، در واکنش به این موضوع گفت که اسرائیل ممکن است با پرداخت «دلارهای آمریکایی به برخی افراد نادان یا خودفروخته»، آنها را برای جمعآوری و ارائه اطلاعات اجیر کرده باشد.
بحران کمبود آب در ایران ادامه دارد و تبعات آن در حال افزایش است. روز هفتم شهریور یک کودک پنج ساله در یکی از روستای شهرستان چابهار به داخل هوتک افتاد و غرق شد. هوتک برای ذخیره آب به منظور استفاده احشام است اما با بحران کمبود آب، مردم منطقه از این آب برای شرب استفاده میکنند.
حسن حقیقی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب منطقه شش تهران (شهرری)، روز هشتم شهریور با اشاره به کاهش بارندگیها در سالهای اخیر و مشکل کمبود آب در شهر فشافویه، گفت که اکنون تامین آب برای جمعیت ساکن در این شهر به سختی انجام میشود.
حقیقی با اشاره به این که میزان آب ورودی به فشافویه کفاف جمعیت ساکن این شهر را نمیدهد، گفت: «برای مدیریت این موضوع، مجبوریم شبها مخازن را محدود و روزها فشار آب را بیشتر کنیم تا مشکل رفع شود.»
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی برای ایراناینترنشنال گفت: «خمینی گفته بود مردم را به کرامت انسانی میرساند. کرامت انسانی مدنظر جمهوری اسلامی یعنی بیآبی و بیبرقی برای مردم ایران.»
همزمان با بحران کمبود آب در کشور، سایت حالوش که خبرهای استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، در گزارشی از جانباختن یک کودک پنج ساله بلوچ به دلیل غرق شدن در هوتک خبر داد.
هویت این کودک «محمدطیب میهنخواه»، فرزند اسحاق و اهل روستای بندسر چوکات از توابع بخش پلان واقع در شهرستان چابهار عنوان شده است.
حالوش به نقل از منابع خود نوشت که این کودک در اطراف هوتک با تعدادی از کودکان همسن خود در حال بازی بود که با سقوط به داخل آن در اثر غرقشدگی جان خود را از دست داد.
«هوتَک یا هوتَگ» گودال حفر شده برای ذخیره آب است که بیشتر برای مصرف احشام به کار میرود.
در سالهای گذشته و با بالا گرفتن بحران کمبود آب در جنوب استان سیستان و بلوچستان، اهالی این مناطق به دلیل فقدان آب لولهکشی و عدم مدیریت صحیح بارشهای حداقلی، از آب هوتکها برای شرب و مصارف خانگی استفاده میکنند.
طی ۱۰ سال گذشته تنها در شهرستان دشتیاری استان سیستان و بلوچستان دستکم ۴۸ کودک به دنبال افتادن در هوتکها جان خود را از دست دادند.
سایت خبری رکنا روز ۱۶ تیر امسال در گزارشی با اشاره به اینکه هوتکها همچنان در سیستان و بلوچستان جان میگیرند و سلامت و بهداشت منطقه را درگیر خود کردهاند، مرگ ۴۸ کودک در هوتکهای دشتیاری طی ۱۰ سال گذشته را آماری تلخ خواند.
علی علیجانی، مدیر سابق ایمنسازی هوتکها و نقاط پرخطر جنوب استان سیستان و بلوچستان، بهمن ماه ۱۴۰۲ با اشاره به اینکه در چهار شهرستان دشتیاری، چابهار، کنارک و قصرقند بیشترین تعداد هوتکها وجود دارد، گفت که تنها در چابهار، هزار و ۷۰ هوتک و گودال هست که برای کشاورزی و آبدهی به احشام استفاده میشوند.
ساجد جوهر، عضو شورای شهر دشتیاری نیز همان زمان گفت تنها ۱۰ هوتک از ۳۰۰ هوتک این شهرستان حصارکشی شدهاند.
در پی کشته شدن محمد میرموسوی، جوان گیلانی که در پاسگاه ناصرکیا ده منطقه لاهیجان در استان گیلان در بازداشت بوده است، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی (فراجا)، این قتل را محصول «عدمِ کنترلِ خشم و احساسات از طرف برخی کارکنان و بیاعتنایی به وضعیت متهم» خواند.
در گزارش فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی درباره پرونده کشته شدن میرموسوی آمده است: «به دلیل هیجان ناشی از اصطکاک صورت گرفته میان مرحوم میرموسوی و عوامل انتظامی و عدمِ کنترلِ خشم و احساسات از طرف برخی کارکنان و بیاعتنایی به وضعیت متهم، این اتفاق رخ میدهد.»
فراجا همزمان افزود: «علت فوت با توجه به اتفاقاتِ قبل از حضور پلیس و شرایط جسمی و روحی متوفی، توسط پزشکی قانونی در حال بررسی است.»
روز چهارشنبه هفتم شهریور ، ویدیویی دلخراش از پیکر بیجان این جوان جانباخته ۳۶ ساله منتشر شد که از زمان شستن پیکر او تهیه شده و آثار شکنجه شدید بر بدنش را نشان میدهد.
در این ویدیو، صدای کسانی شنیده میشود که در حال شستن پیکر او هستند و یکی از آنها که به زبان کُردی صحبت میکند دو نقطه از پشت و کمر او را نشان میدهد که به نظر میرسد زخمهای عمیقتری برداشتهاند.
بنا بر گزارشهای منتشر شده، میرموسوی، اهل روستای سیدمحله از بخش رودبنه شهرستان لاهیجان بود که در جریان یک نزاع محلی به دست ماموران یگان ویژه فرماندهی انتظامی این شهرستان بازداشت شد.
سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد که این جوان بازداشتشده، در همان روز بازداشت زیر شکنجه جان باخته اما با توجه به آثار کالبدشکافی روی سینه و شکم او، مشخص نیست پیکرش چه زمانی به خانوادهاش تحویل داده شده است.
ههنگاو در ویدیویی که از مراسم خاکسپاری او منتشر کرده، خبر داد که این مراسم روز سهشنبه ششم شهریور انجام شده است.
گزارشها حاکی از آن است که مقامهای امنیتی و دادستان لاهیجان، خانواده میرموسوی را زیر فشار گذاشتهاند تا از اطلاعرسانی درباره قتل فرزندشان خودداری کنند.
در گزارش پلیس از پرونده قتل میرموسوی آمده است که روز اول شهریور در روستایِ ناصرکیا ده از توابع لاهیجان یک درگیری رخ میدهد که «منشا درگیری مرحوم موسوی بوده و خودروی متوفی همانطور که در تصاویر بهصورت مستند مشخص است، کاملا تخریب و در آتش میسوزد».
پلیس همچنین اعلام کرد که میرموسوی «در پاسگاه انتظامی شروع به فحاشی و استنکاف از دستورات عوامل انتظامی و درگیری با ماموران نموده که این روند تا حضور در بازداشتگاه ادامه مییابد».
شامگاه پنجشنبه خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران درباره کشته شدن میرموسوی و آثار کبودی روی بدنش نوشت برخی اظهارات و شواهد نشان میدهند احتمالا متهم در زمان بازداشت مورد ضرب و جرح قرار گرفته است.
فراجا تاکید کرد: «رفتارِ رخداده توسط برخی از عوامل انتظامی بر خلاف مشی حرفهای پلیس بوده و بههیچ وجه قابل قبول نیست.»
بر اساس اطلاعیه روز جمعه ۹ شهریور فراجا، «فرماندهِ پاسگاه عزل و سایر عوامل دخیل معلق از خدمت شدند».
پیشتر و بر اساس اعلام دادستان لاهیجان، برای پنج تن از نیروهای انتظامی این شهرستان به اتهام دست داشتن در قتل زیر شکنجه میرموسوی در روز شنبه سوم شهریور، قرار بازداشت موقت صادر شده است.
الیاس حضرتی، رییس شورای اطلاعرسانی دولت چهاردهم، روز پنجشنبه هشتم شهریور، بدون نام بردن از میرموسوی اعلام کرد در پی مرگ یک شهروند در مرکز تحت فرماندهی انتظامی لاهیجان، مسعود پزشکیان به اسکندر مومنی، وزیر کشور، دستور داد با تشکیل و اعزام کمیتهای به لاهیجان، تمامی جوانب حادثه را بررسی و گزارش کند.
مرکز اطلاعرسانی پلیس نیز از «دستور ویژه» احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی کشور برای «بررسی وقوع حادثه در شهرستان لاهیجان» خبر داد.
به گزارش مرکز آمار سازمان حقوق بشری ههنگاو، میرموسوی اهل لاهیجان، هفتمین شهروندی است که از ابتدای سال ۲۰۲۴ پس از بازداشت به دست نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی، زیر شکنجه و در جریان بازجویی جانش را از دست میدهد.
سازمان عفو بینالملل ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ در گزارشی اعلام کرد از دی سال ۱۳۸۸ تا آن تاریخ دستکم ۷۲ مورد مرگ در ۴۲ زندان و بازداشتگاه در شهرهای مختلف ایران رخ داده که در ۴۶ مورد علت مرگ شکنجه یا سایر بدرفتاریهای فیزیکی با زندانیها به دست ماموران اطلاعاتی و امنیتی یا مقامات زندان بوده است.
عفو بینالملل در این گزارش تاکید کرد مقامات ایران از مسئولیتپذیری و پاسخگویی در مورد مرگ در حین بازداشت این افراد سر باز زدهاند و این پاسخگو نبودن در حالی ادامه یافته که بر اساس گزارشهای قابل اعتنا، مرگ این افراد ناشی از شکنجه یا سایر بدرفتاریها یا استفاده مرگبار از سلاح گرم و گاز اشکآور به وسیله مقامات در ۱۶ استان کشور بوده است.
همین سازمان شش ماه بعد در ۲۳ فروردین ۱۴۰۱ در گزارشی دیگر ، جزییات مرگ ۹۶ نفر در زندانهای ایران از سال ۱۳۸۸ را بررسی کرد که به دلیل عدم ارائه خدمات درمانی، به عمد جانشان گرفته شد.
این گزارش که با عنوان «در اتاق انتظار مرگ: مرگهای در پی محرومیت از مراقبتهای پزشکی در زندانهای ایران» منتشر شد، تاکید کرد تعداد واقعی این گونه مرگها در زندانهای ایران «احتمالا بسیار بیشتر» است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، پنجشنبه هشتم شهریور در اطلاعیهای اعلام کرد نیروهای ایالات متحده در ناو هواپیمابر تئودور روزولت، جمعه دوم شهریور «دو دریانورد غیرنظامی ایرانی» را که در آبهای بینالمللی در شرایط سخت گرفتار شده بودند نجات دادند.
سنتکام به مکان نجات این دو دریانورد ایرانی و علت گرفتار شدن آنها اشارهای نکرد، اما گفت یک قایق و یک بالگرد این عملیات نجات را انجام دادند.
طبق اطلاعیه سنتکام، نیروهای آمریکا این دو دریانورد ایرانی را برای انجام مراقبت پزشکی و ارائه آب و غذا به آنها، به داخل ناو هواپیمابر تئودور روزولت آوردند.
ناو هواپیمابر تئودور روزولت در حال حاضر در محدوده دریای عمان حضور دارد.
