وبسایت آکسیوس به نقل از سه مقام آمریکایی و اسرائیلی که نامشان را اعلام نکرده است، نوشت که دولت ایالات متحده ماه گذشته در پیامی خصوصی به رهبران جمهوری اسلامی، درباره فعالیتهای تحقیق و توسعه تهران که از آنها میتوان در ساخت سلاح هستهای استفاده کرد، هشدار داده است.
هم ایالات متحده و هم اسرائیل در ماههای اخیر از فعالیتهای هستهای به گفته آنها مشکوک دانشمندان ایرانی سخن گفتهاند. هر دو کشور نگرانند که جمهوری اسلامی با استفاده از شرایط پیش از انتخابات ریاست جمهوری در آمریکاُ برای پیشرفت در مسیر ساخت سلاح هستهای استفاده کند.
سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا و اسرائیل و همچنین مقامهای ارشد سیاسی هر دو کشور برای درک فعالیتهای جمهوری اسلامی و اینکه آیا تغییری در سیاستهای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پدید آمده یا نه تلاش میکنند.
روز سهشنبه ۲۶ تیرماه، ابتدا شبکه سیانان و سپس پولیتیکو گزارش دادند که سرویسهای مخفی در هفتههای اخیر اطلاعاتی به دست آوردهاند که نشان میدهد جمهوری اسلامی طرحی برای ترور دونالد ترامپ، رییسجمهوری پیشین آمریکا در دست اجرا دارد.
مقامهای جمهوری اسلامی در سالهای اخیر و پس از آنکه قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران به دستور ترامپ کشته شد، بارها از قصد خود برای گرفتن انتقام و کشتن او سخن گفته بودند، هرچند پس از انتشار گزارش سیانان وجود هر طرحی برای ترور ترامپ را تکذیب کردند.
سرویس مخفی آمریکا گفته است که پس از به دست آوردن اطلاعات از توطئه جمهوری اسلامی، تدابیر امنیتی برای حفاظت از دونالد ترامپ را افزایش داده است، اما در عین حال تاکید کرده است که هیچ نشانهای از ارتباط بین توماس متیو کروکس ۲۰ ساله که در پنسیلوانیا به ترامپ تیراندازی و او را از ناحیه گوش مجروح کرد و جمهوری اسلامی پیدا نکرده است.
آکسیوس در گزارش خود به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که دولت بایدن چند هفته پیش نیز بار دیگر نگرانیهای م هستهای خود را هم از طریق یک کشور ثالث و هم از طریق کانال مستقیم به رهبران جمهوری اسلامی منتقل کرده است.
مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفتند که ایرانیها با پاسخی که شامل توضیحاتی درباره این فعالیتهای هستهای بود، بازگشتند و تاکید کردند که هیچ تغییری در سیاستها ایجاد نشده و آنها روی ساخت سلاح هستهای کار نمیکنند.
به نوشته آکسیوس، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتند که تبادل پیامها و سایر اطلاعاتی که ایالات متحده و اسرائیل به دست آوردهاند برخی از نگرانیها را برطرف کرده و تا حدودی از شدت نگرانیها درباره فعالیتهای تحقیق و توسعه جمهوری اسلامی کاسته است.
این وبسایت به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که پیامی که ایالات متحده برای رهبران جمهوری اسلامی فرستاد موثر بود.
او در عین حال افزود هنوز نگرانیهای قابل توجهی در مورد برنامه هستهای جمهوری اسلامی وجود دارد.
این مقام آمریکایی به آکسیوس گفت : «ما نشانهای نمیبینیم که نشان دهد حکومت ایران در حال حاضر فعالیتهای کلیدی لازم برای تولید یک سلاح هستهای قابل آزمایش را انجام میدهد.»
او افزود: «ما هرگونه تشدید تنش هستهای از سوی جمهوری اسلامی را بهطور باورنکردنی جدی میگیریم و همانطور که جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، تصریح کرده است متعهد هستیم که هرگز اجازه ندهیم ایران به سلاح هستهای دست یابد و آمادهایم تا از تمام عناصر قدرت ملی برای اطمینان از این امر استفاده کنیم.»
در ماه مارس، سرویسهای اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل اطلاعاتی به دست آوردند که نشان میداد دانشمندان ایرانی در حال انجام مدلسازی رایانهای و تحقیقاتی هستند که میتوان از آن برای توسعه سلاحهای هستهای استفاده کرد.
هدف از مدلسازی کامپیوتری نامشخص بود. در آن زمان برخی از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتند که این اطلاعات یک علامت نگرانکننده در مورد جاهطلبیهای هستهای و نظامی جمهوری اسلامی است، هرچند برخی دیگر گفتند که این تحقیقات نشاندهنده تغییر در سیاست و استراتژی جمهوری اسلامی نیست.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره تاکید کردهاند که در پی ساخت سلاح هستهای نیستند. با این همه، کمال خرازی مشاور امور بینالملل علی خامنهای روز ۲۳ اردیبهشت امسال اعلام کرد که در صورت تهدیدات «دشمن»، تهران چارهای جز تغییر «دکترین هستهای» خود نخواهد داشت.
به نوشته آکسیوس، یاکوف ناگل، مشاور سابق امنیت ملی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که اکنون از اعضای ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها است،گفته بود که دهها دانشمند ایرانی در ماههای اخیر بر روی فرآیندهای فنی لازم برای ساخت یک بمب اتمی کار کردهاند.
ناگل که هنوز به نتانیاهو بسیار نزدیک است، سه هفته پیش در مصاحبهای با اکسیوس گفت که این فعالیتها «زیر چتر دانشگاهی» انجام می شود و وانمود میشود آزمایشهایی هستند که مصارف غیرنظامی دارند.
او گفت که آژانسهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا معتقدند که خامنهای از تأیید صریح و رسمی این فعالیتها خودداری کرده است تا جایی برای انکار باقی بماند.
نتانیاهو که بهشدت از این اطلاعات جدید نگران شده بود از کاخ سفید خواست تا گروه مشورتی استراتژیک آمریکا و اسرائیل (SCG) برای بحث در مورد وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی جلسهای تشکیل دهد.
این جلسه سرانجام روز دوشنبه گذشته در کاخ سفید برگزار شد. این اولین گفتگوی سطح بالا و عمیق آمریکا و اسرائیل درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی از ماه مارس سال گذشته بود.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی پس از این نشست گفتند که سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل در ارزیابیهای خود از وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی همسو بودند.
آنها گفتند که سازمانهای اطلاعاتی دو کشور معتقد نیستند که دستوری از سوی خامنهای برای حرکت به سمت تولید سلاح هستهای صادر شده باشد.
یک مقام آمریکایی گفت که بسیاری از نگرانیها در مورد فعالیتهای مشکوک جمهوری اسلامی، که باعث شد اسرائیل چندین هفته پیش درخواست برگزاری نشست مشترک با آمریکا را بدهد، از آن زمان تا کنون فروکش کرده است. هرچند دو طرف توافق کردهاند که هماهنگی بین خود بر سر برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را به ویژه پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تقویت کنند.
سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات در گزارش جدیدش پروندههای مطبوعاتی را در فاصله ۱۱ دی ۱۴۰۲ تا ۱۰ تیر ۱۴۰۳ بررسی و ۲۳۶ مورد از برخوردهای قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی با رسانهها، روزنامهنگاران و فعالان رسانهای را ثبت کرده است.
روزنامهنگاران و رسانههای ایرانی در این شش ماه «چهار موج سرکوب» را تجربه کردهاند. سه مورد از این موجها شامل حمله به مراسم سالگرد قاسم سلیمانی در ۱۳ دی سال گذشته، درگیری بیسابقه نظامی بین جمهوری اسلامی و اسرائیل در اواخر فروردین امسال و انتشار گزارش بیبیسی جهانی درباره چگونگی قتل نیکا شاکرمی در یازدهم اردیبهشت امسال بوده است.
به گفته سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات، سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و مرگ او و همراهانش در روز ۳۰ اردیبهشت امسال، نقطه آغاز وسیعترین سرکوب رسانهها و روزنامهنگاران در سال ۲۰۲۴ بود.
این روند تا ۴۵ روز پس از این رویداد و تا روز برگزاری دور دوم انتخابات ریاستجمهوری در پانزدهم تیر ماه ادامه یافت.
در هفتههای گذشته گزارشهای متعددی از فشارهای امنیتی و قضایی بر شهروندان شادمان از شنیدن خبر مرگ رئیسی و کسانی که به مرگ او و دیگر همراهانش واکنش نشان داده بودند منتشر شد.
همزمان با اعلام خبر مرگ رییس دولت سیزدهم در ایران و در پی شادی مردم در خیابانها و فضای مجازی، مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی، کاربران فضای مجازی و روزنامهنگاران را تهدید کردند که «امنیت روانی جامعه» را مخدوش نکنند.
در بحبوحه تبلیغات انتخاباتی نیز دستکم چهار روزنامهنگار بازداشت و زندانی شدند.
در گزارش سازمان دفاع از جریان آزاد اطلاعات آمده است که سال ۲۰۲۴ میلادی در ایران، با تداوم حبس دستکم ۹ روزنامهنگار و فعال رسانهای در زندانها و بازداشتگاههای کشور آغاز شد.
نیلوفر حامدی، الهه محمدی، نسیم سلطانبیگی، ویدا ربانی و سعیده شفیعی در بند زنان زندان اوین، سلطانعلی عابدی و ابوبکر توحیدی در زندان زاهدان، ابراهیم رشیدی در بازداشتگاه اداره اطلاعات اردبیل و کامیار فکور در زندان اوین، این ۹ نفر بودند.
بر اساس این گزارش، طی شش ماه گذشته دستکم ۳۴ روزنامهنگار و فعال رسانهای بازداشت شدند یا احکام حبس صادر شده علیه آنها اجرا شد.
در این مدت قوه قضاییه جمهوری اسلامی ۲۶ روزنامهنگار و فعال رسانهای شامل هفت زن و ۱۹ مرد را مجموعا به ۳۱ سال و شش ماه و دو روز زندان، ۱۰ سال حبس در تبعید، ۹۳ میلیون تومان جزای نقدی، چهار سال تبعید و چهار سال محرومیت از حرفه روزنامهنگاری محکوم کرد.
«نشر اکاذیب با هدف تشویش افکار عمومی» پرتکرارترین اتهام منتسب به روزنامهنگاران در این مدت بود.
بر پایه مستندات این گزارش، نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در شش ماه دستکم در ۲۲۵ مورد حقوق قانونی روزنامهنگاران تحت پیگرد را نقض کردند. در ۴۴ پرونده دادگاههای مطبوعاتی به شکل غیرعلنی برگزار شد و دستکم ۴۴ روزنامهنگار زندانی یا بازداشت شده، از ملاقات با خانواده خود و ۱۹ نفرشان از داشتن وکیل محروم شدند.
برخی دیگر از موارد نقض حقوق روزنامهنگاران شامل ۳۱ مورد بازداشت خودسرانه بدون رعایت ضوابط قانونی، برگزاری دادگاههای مطبوعاتی بدون حضور هیات منصفه در ۲۲ پرونده و ۱۰ مورد ضبط غیرقانونی لوازم شخصی و حرفهای روزنامهنگاران بدون ارائه حکم قانونی میشود.
این گزارش از هشت مورد «حبس روزنامهنگار در شرایط غیرانسانی بازداشتگاه» و «اعمال شکنجه روانی» علیه شش روزنامهنگار بازداشت شده در شش ماه اخیر خبر داد.
از آغاز سال ۲۰۲۴ میلادی تا اول ژوییه، ۶۱ رسانه در ۶۹ پرونده جداگانه مورد پیگرد قرار گرفتند، علیه ۱۳ روزنامه، پایگاه خبری یا خبرگزاری پرونده قضایی تشکیل شد و نهادهای قضایی و امنیتی در ۲۳ مورد با احضار، تهدید یا «تذکر» به مدیران مسئول، در فعالیت حرفهای رسانهها اختلال ایجاد کردند.
در این مدت ۲۱ رسانه نیز «مجرم شناخته شدند» یا حکمی علیه آنها صادر شد.
پیشتر و در روز ششم فروردین، فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران گزارش سالانه خود را از وضعیت سرکوب و فشار بر روزنامهنگاران ایرانی در سال ۱۴۰۲ منتشر کرد که شامل بازداشت دستکم ۲۷ نفر، احضار ۲۷ تن دیگر و محکومیت ۲۱ روزنامهنگار به مجازاتهایی چون حبس بود.