در آستانه ۱۱ اسفند، روز رایگیری برای تعیین اعضای مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری در ایران، تلاشهای حکومت برای تطمیع شهروندان به منظور رای دادن و تهدید مخالفان و منتقدان افزایش یافته است.
مقامهای جمهوری اسلامی در حوزههای نظامی و آموزشی گفتهاند از ابزار و امکانات خود برای کشاندن سربازها و دانشآموزان رایاولی به پای صندوقهای رای استفاده میکنند.
روز چهارشنبه هشتم اسفند ماه، محمدحسین پورثانی، معاون وزارت آموزش و پرورش از بهکارگیری دانشآموزان به عنوان «نماینده فرماندار» در روند برگزاری انتخابات خبر داد.
در حالی که پیش از این مقامهای حکومتی بارها درباره حضور دانشآموزان در فضای مجازی هشدار دادهاند و بر محدودسازی آنان تاکید کردهاند، اکنون در آستانه آغاز رایگیری، معاون پرورشی وزارت آموزش و پرورش گفته است: «دانشآموز امروز ما دانشآموز فضای مجازی، هوش مصنوعی و متاورس است و در فضایی شاید چند سال جلوتر از ما زیست میکند.»
این مقام وزارت آموزش و پرورش گفته است از اپلیکیشن آموزشی «شاد» که میلیونها دانشآموز از آن برای دسترسی به مواد درسی استفاده میکنند، برای برنامههای انتخاباتی استفاده شده است.
بر اساس آخرین آمار گزارش شده، بیش از ۱۶ میلیون دانشآموز در سال تحصیلی جاری تحصیل میکنند.
مقامهای حکومت سعی میکنند از طریق دانشآموزان به خانوادهها و اطرافیان آنها برای افزایش آمار مشارکت در انتخابات دسترسی پیدا کرده و آنها را پای صندوقها بکشانند.
علی خامنهای در سخنرانی روز چهارشنبه خود برای رایاولیها از آنها خواست که همکلاسیها، پدر و مادر، دوستان و خویشاوندانشان را برای رای دادن ترغیب کنند.
برخی نهادهای دولتی از جمله دانشگاه تبریز نیز اعلام کردهاند به دانشآموزان رای اولی برای شرکت در انتخابات هدیه خواهند داد.
پاداش رای دادن، مرخصی برای سربازها
همزمان با کودکان رایاولی، مقامهای نظامی سعی در سرمایهگذاری روی ماموران و سربازان برای افزایش تعداد آرا دارند.
احمدرضا رادان، فرمانده کل فراجا اعلام کرد سربازان نیروی انتظامی در ازای شرکت در انتخابات، چهار روز مرخصی تشویقی دریافت خواهند کرد.
رادان گفت که در قبال تامین امنیت انتخابات، «تکلیف» شهروندان است که در رایگیری حکومت شرکت کنند.
تهدید و بازداشت مخالفان
در حالی که گروههای سیاسی و مدنی و خانوادههای دادخواه در روزهای اخیر از تحریم انتخابات خبر دادهاند، نهادهای امنیتی و اطلاعاتی فشارشان را برای جلوگیری از کارزارهای تحریم افزایش دادهاند.
در یک مورد رحیم جهانبخش، فرمانده انتظامی آذربایجان غربی اعلام کرد ۵۰ نفر گرداننده صفحات مجازی به دلیل دعوت از شهروندان به رای ندادن، بازداشت شدهاند.
با وجود این شرایط، مقامهای دولتی و حکومتی در سخنانشان سعی میکنند بر «آزاد و رقابتی» بودن فضای انتخابات تاکید کنند.
محمدطیب صحرایی، استاندار کرمانشاه گفته است که در ایران برخلاف بسیاری از کشورها، اجباری برای شرکت در انتخابات وجود ندارد.
هادی طحاننظیف، سخنگوی شورای نگهبان، انتخابات در ایران را «آزاد، مردمی و عادلانه» خواند و گفت: «حتی رای دادن اجباری نیست و مجازاتی برای رای ندادن در نظر گرفته نشده است.»
همزمان برخی فعالان سیاسی حامی تحریم انتخابات جمهوری اسلامی در صفحات رسانههای اجتماعی خود از دریافت پیامک تهدیدآمیز دادگستری به دلیل انتشار پستهایی برای تحریم انتخابات خبر میدهند.
دستکاری روند برگزاری رایگیری
برخی تلاشهای حکومت برای مهندسی انتخابات نیز بر روند رایگیری متمرکز شده است.
محسن اسلامی، سخنگوی ستاد انتخابات وزارت کشور اعلام کرد در این دوره برای آنچه که «سهولت» خوانده است، دو تعرفه خبرگان و مجلس در یک تعرفه قرار داده شدهاند.
به این ترتیب، کسانی که قصد رای دادن داشته باشند، به صورت خودکار دو تعرفه دریافت میکنند و این اقدام به نوعی اجبار شرکت در هر دو انتخابات را سبب میشود.
بر خلاف دورههای گذشته، مقامهای ستاد انتخابات گفتهاند نیازی نیست شهروندان برای رای دادن لزوما شناسنامه به همراه داشته باشند و کارت ملی، کارت پایان خدمت، گواهینامه یا گذرنامه نیز برای رای دادن پذیرفته خواهد شد.
علاوه بر این، مهر خوردن شناسنامه از فرایند انتخابات حذف شده است.
جهش آماری در نظرسنجیهای حکومتی
به موازات تلاشهای حکومت برای مهندسی فرایند انتخابات، نظرسنجیهای جدید انجام یا گزارش شده از سوی نهادهای وابسته به حکومت، جهش در آمار احتمالی رایدهندگان را نشان میدهند.
موسسه ایسپا، وابسته به جهاد دانشگاهی و زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی از احتمال مشارکت بیش از ۵۰ درصد شهروندان خبر داده است. صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز از احتمال رای دادن حدود ۷۰ درصد شهروندان خبر میدهد.
ایسپا که مشارکت قطعی را در هفته آخر دی ماه حدود ۲۸ درصد ذکر کرده بود، در آخرین نظرسنجی خود در هفتم و هشتم اسفند از بالا رفتن ناگهانی ۱۰ درصدی و رسیدن آمار قطعی شرکت به حدود ۳۸ درصد خبر داده است.
برخی مقامها و فعالان رسانهای نیز سعی کردهاند در سخنان خود بر مشارکت بالای ۵۰ درصد تاکید کنند. عبدالله گنجی، مدیر مسئول پیشین روزنامههای «جوان» و «همشهری» و محمدرضا باهنر، فعال سیاسی اصولگرا از جمله این افراد هستند.
نظرسنجیهای نهادهای مستقل آمار بسیار پایینتری را در مورد شرکتکنندگان احتمالی در انتخابات نشان میدهند.
بر اساس نتایج جدیدترین نظرسنجی موسسه استاسیس، میزان مشارکت مردم ایران در انتخابات مجلس دوازدهم ۳۴ درصد خواهد بود.
این نظرسنجی که در هفته آخر بهمن سال ۱۴۰۲ انجام شده است نشان میدهد عمده دلایل کسانی که در انتخابات شرکت نمیکنند به بیاعتمادیشان نسبت به نامزدها مربوط میشود.
موسسه گمان نیز پیش از این اعلام کرد سهچهارم شهروندان قصد شرکت در انتخابات ندارند.
حدود هشت درصد شرکتکنندگان در این نظرسنجی گفتند هنوز تصمیم قطعی در این زمینه نگرفتهاند و فقط حدود ۱۵ درصد اعلام کردند قصد دارند قطعا در انتخابات مجلس شرکت کنند.
انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی همزمان با ششمین دوره مجلس خبرگان رهبری روز جمعه ۱۱ اسفند ۱۴۰۲ برگزار میشود.
