زهرا رهنورد در پیامی از حصر درباره ۱۶ آذر، روز دانشجو، نوشت که سرکوب دانشگاهیان در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی»، بیسابقه بوده و «فهرست سیاهی از رفتار حاکمان» را در حافظه ملت ثبت کرده است. او روز دانشجو را روز حماسه و افتخار دانشگاهیان در برابر استبداد و دیکتاتوری خواند.
رهنورد که زمانی ریاست دانشگاه الزهرا را بر عهده داشت، در پیام خود از «حمله ماموران نهادهای گوناگون و حراست به دانشجویان در صحن دانشگاه، ورود به کلاسهای درسی و تخریب وسایل آموزشی در برخی دانشگاهها، اخراج استادان و ضربوشتم، ممنوعالورودی، تعلیق و اخراج دانشجویان» بهعنوان نمونههایی از رفتارهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی یاد کرد که در حافظه ملت ثبت شدهاند.
در جریان خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی، دانشجویان از نخستین روزهای خیزش همراه با مردم به اعتراض برخاستند و تا مدتها دانشگاههای محل تحصیل خود را به مکانی برای بیان مواضع و شعارها علیه حکومت تبدیل کردند؛ بهطوری که به گفته ناظران، جنبش دانشجویی در سال گذشته به یکی از موثرترین بخشهای خیزش انقلابی تبدیل شد.
«دخالت در سبک زندگی و پوشش دانشجویان، وادار کردن دختران دانشجو به پوشیدن یونیفورمهایی از نوع حجاب اجباری، دخالت در سبک لباس پسران دانشجو و قراردادن حجاببانهای آتش به اختیار در متروها و متروهای مسیر رفتوآمد دانشجویان به دانشگاهها» نمونههای دیگر سرکوب دانشگاهیان به باور رهنورد هستند.
استاد پیشین دانشگاه الزهرا تاکید کرد: «حاکمان با این کارنامه سیاه، آبروی خود را در سطح ملی و بینالمللی به حراج گذاشتهاند.»
به گفته رهنورد، «تاکنون هیچ دولت و حکومتی در ایران نتوانسته جنبش دانشجویی را از اثرگذاری در سرنوشت ملت باز دارد».
او در بخشی از نامه خود نوشت: «این دانشگاهیان بودهاند که با علم و فرهنگ و هنر، توسعه و روزآمدی، همراه با دفاع از عدالت، آزادی و استقلال ایران، پیوسته در خوف دولتهای سرکوبگر، بیشترین تاثیر را داشتهاند.»
رهنورد در پایان به محرومیت بیش از ۱۴ ساله خود از حضور در دانشگاه و آنچه «امید به افق روشن فراراه میهن» خواند، اشاره کرد و روز دانشجو را به دانشجویان و دانشگاهیان و ملت ایران تبریک گفت.
روز پنجشنبه ۱۶ آذر، همزمان با روز دانشجو، جمعی از فعالان دانشجویی دانشگاه تربیت مدرس، کانون صنفی معلمان و شورای بازنشستگان ایران، با انتشار بیانیههایی جداگانه بر ادامه مبارزات دانشجویان تا رسیدن به خواستههای خود تاکید کردند.
امیرحسین مرادی و علی یونسی، دانشجویان المپیادی زندانی نیز به مناسبت روز دانشجو، پیامی از زندان اوین منتشر کردند. آنان تلاش حکومت را در جلوگیری از قیام مردمی برای نابودی جمهوری اسلامی بینتیجه دانستند و تاکید کردند پتانسیل و نقش تاثیرگذار دانشجویان مایه هراس حکومت شده است.
پیش از آن و در روز چهارشنبه ۱۵ آذر، فعالان دانشجویی، تشکلها و نهادهای دانشگاههای مختلف، در آستانه روز دانشجو بیانیهای مشترک منتشر کردند.
نویسندگان این بیانیه روز ۱۶ آذر را نماد ایستادگی و مبارزات دانشجویان در برابر هر گونه دیکتاتوری خواندند و گفتند امسال برای دومین بار این روز به نام جنبش «زن، زندگی، آزادی» آغشته است.
زهرا رهنورد همراه با همسرش میرحسین موسوی و مهدی کروبی، از ۱۳ سال پیش و پس از اعتراضات گسترده به نتیجه اعلام شده برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ در حصر خانگی بهسر میبرند.
