یک مقام وزارت دفاع آمریکا به ایراناینترنشنال گفت در روز جمعه ۲۶ آبان، سه حمله به پایگاههای آمریکایی در عراق و سوریه انجام شده است. همزمان آمریکا تحریمها علیه گروه شبهنظامی کتائب حزبالله در عراق را افزایش داد.
یک مقام وزارت دفاع آمریکا به خبرنگار ایراناینترنشنال گفت در روز جمعه یک حمله پهپادی به بشور (پایگاه حریر در کردستان عراق) رخ داد که تلفات یا آسیبی به زیرساختهای این پایگاه وارد نشد.
او گفت که یک حمله پهپادی دیگر به پایگاه هوایی الاسد عراق انجام شد که آن هم بدون تلفات یا خسارت به زیرساختها بود.
به گفته این مقام آمریکایی، حمله گزارش شده دیگر یک حمله پهپادی در تل بیدر سوریه بوده است که در پی آن یکی از نیروهای آمریکایی دچار مجروحیت جزیی شد.
او افزود هنوز جزییات بیشتری در مورد مجروح شدن احتمالی دیگر سربازان به دستش نرسیده است.
این مقام وزارت دفاع آمریکا گفت از ابتدای جنگ جاری میان حماس و اسرائیل تاکنون پایگاههای آمریکایی در عراق و سوریه در مجموع ۶۲ بار هدف حمله شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند.
از این میان ۲۹ حمله به پایگاههای آمریکایی در عراق بوده و ۳۳ حمله نیز به پایگاههای آمریکایی در سوریه انجام شده است.
تحریمهای تازه علیه گروههای شبهنظامی عراقی
وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه تحریمهای جدیدی را علیه گروههای شبهنظامی عراقی تحت حمایت جمهوری اسلامی اعمال کرد.
این وزارتخانه گروه کتائب حزبالله، یکی از این گروهها را به دلیل دست داشتن در حملات علیه پایگاههای آمریکایی تحریم کرد.
تحریمهای جدید علیه شش نفر از افراد عضو کتائب حزبالله از جمله یک عضو هیات تصمیمگیری اصلی این گروه است.
آمریکا پیشتر این گروه را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده بود.
مسوول بخش ارتباطات خارجی و فرماندهای که با سپاه پاسداران برای آموزش اعضای این گروه همکاری میکرده، از دیگر تحریمشدگان هستند.
یکی از مقامات نیروی قدس سپاه، بازوی منطقهای سپاه پاسداران که شبهنظامیان متحد خود را در منطقه کنترل میکند نیز به دلیل فراهم کردن امکان سفر و آموزش اعضای کتائب حزبالله در ایران، هدف تحریم قرار گرفت.
برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری در امور تروریسم و اطلاعات مالی، در بیانیه اعلام تحریم کتائب حزبالله گفت: «اقدام امروز این پیام ایالات متحده را به کتائب حزبالله و سایر گروههای مورد حمایت ایران میرساند که از تمام امکانات موجود برای پاسخگو کردن عوامل فرصتطلبی که به دنبال سوءاستفاده از وضعیت غزه برای اهداف خود هستند، استفاده خواهد شد.»
او افزود: «ما کاملا متعهد به امنیت و ثبات در خاورمیانهایم و در تلاشهای خود برای مقابله با فعالیتهای بیثباتکننده، ثابتقدم هستیم.»
تحریمهای آمریکا موجب میشود هر گونه داراییهای احتمالی تحریمشدگان در آمریکا مسدود شود و آمریکاییها از معامله با این افراد یا سازمانها منع شوند. کسانی که با تحریمشدگان معامله کنند در معرض تحریم قرار میگیرند.
از زمان آغاز درگیری اسرائیل و حماس در هفتم اکتبر، ایالات متحده دفاع هوایی بیشتری در منطقه مستقر کرده و کشتیهای جنگی و هواپیماهای جنگنده از جمله دو ناو هواپیمابر را به منطقه فرستاده تا تلاش کند جمهوری اسلامی و گروههای مورد حمایت تهران را از انجام حملات بازدارد.
نرگس محمدی، زندانی سیاسی و برنده جایزه نوبل صلح در نامهای از زندان اوین نوشت: «در چهارمین سالگرد کشتهشدگان آبان خونین ۹۸ آنچه میتوان نوشت و یادآوری کرد، تداوم مبارزات و اعتراضات و مقاومت مردم علیه حکومت دینی استبدادی است.»
او در بخشی از این نامه که در حساب اینستاگرامش منتشر شد، مشاهده خود از خشونت، سرکوب و شکنجه دو معترض بازداشت شده آبان ۹۸ در زندان اوین را نقل کرده است.
این فعال حقوق بشر در توصیف شرایط آنان در آن زمان نوشت: «یکی از این دو جوان، گلوله خورده و بدحال بود. او از بند امنیت زندان اوین به بهداری منتقل شده بود و دیگری دختر ۱۹ سالهای که پس از بازداشت و بازجوییهای خشونتبار به بند زنان اوین منتقل شد.»
اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران در واکنش به افزایش ناگهانی و شدید قیمت سوخت آغاز شد اما خیلی زود ماهیت ضدحکومتی به خود گرفت.
این تجمعات اعتراضی علیه جمهوری اسلامی در ۲۴ آبان در برخی مناطق آغاز شد و طی یک هفته به ۲۹ استان و صدها شهر گسترش یافت.
در جریان این اعتراضات هزار و ۵۰۰ نفر به دست ماموران حکومتی کشته شدند و شدت سرکوب آن باعث شد این رخدادها به «آبان خونین ۹۸» مشهور شود.
محمدی در نامه خود به مناسبت چهارمین سالگرد آبان ۹۸ نوشت که او و زنان زندانی همبندش در آن زمان از اول دی ماه در اعتراض به کشتار معترضان در جریان اعتراضات آبان، در زندان تحصن کردند اما حکومت در پاسخ، آنها را سرکوب و تبعید کرد.
اشاره محمدی به تبعید ناگهانی و همراه با خشونت و توهین به زندان زنجان است. تبعیدی که او را تا پایان دوره حبس پیشین در مهر ماه ۱۳۹۹ در حبس در تبعید و دور از محل سکونت نگه داشت.
این زندانی سیاسی در بخش دیگری از نامهاش نوشت جهان پس از آبان ۹۸ شاهد بود که اعتراضات فروکش نکرد، صف مخالفان بیش از پیش گسترش یافت و جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» با عاملیت زنان آگاه ایران رقم خورد.
او «فساد سیستماتیک، تاراج منابع و اموال ملی، سیاستهای فاجعهبار اقتصادی، سرکوب بیامان و ویرانگر مخالفان و معترضان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مدنی، به خطر انداختن حق حیات و زندگی مردم و گسترش ستم و تبعیض علیه زنان» را ازجمله دلایل گسترش اعتراضات برشمرد.
این زندانی سیاسی با تاکید بر اینکه «مردم ایران به دنبال تحقق دموکراسی، آزادی و برابریاند»، جمهوری اسلامی را مانع اصلی تحقق مطالبات مردم ایران دانست.
او اضافه کرد: «گذار از حکومت دینی استبدادی زنستیز برای بقای جامعه امری ضروری و گریزناپذیر است.»
نرگس محمدی که ۱۴ مهر ماه امسال برنده جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۳ شد، اعطای این جایزه را پیام روشنی برای مردم ایران دانست و نوشت: «جهان هم استبداد دینی را میبیند و هم معترضان و مخالفان حکومت را.»
کمیته نوبل اعلام کرد نرگس محمدی به دلیل مبارزهاش با ظلم علیه زنان ایرانی و تلاش برای ارتقای حقوق بشر و آزادی برای همه، شایسته دریافت این جایزه شناخته شد.
به نوشته محمدی، حقوق بشر به عنوان یکی از بزرگترین و مهمترین آمال و دستاوردهای بشر مورد توجه جهانیان است و جنبش «زن، زندگی، آزادی» مورد حمایت جهان است.
او از این مساله به عنوان نویدی بزرگ یاد کرد.
این فعال حقوق بشر زندانی در پایان نامهاش خطاب به مردم نوشت که دیوارهای زندان مانع و دلسردکنندهاش نیستند، با قلبی سرشار از عشق و امید و سرزندگی راه منتهی به صلح، دموکراسی و آزادی را ادامه خواهد داد و کنار مردم سربلند و ایران باشکوه خواهد ایستاد.
نرگس محمدی مهر ماه سال ۹۹ پس از تحمل سالها حبس از زندان زنجان آزاد شد اما آبان ماه ۱۴۰۰ در جریان برگزاری مراسم یادبود دومین سالگرد کشته شدن ابراهیم کتابدار، از جانباختگان اعتراضات آبان ۹۸ بازداشت شد و از آن زمان تاکنون در زندان به سر میبرد.
در ادامه برنامههای یادبود سالگرد کشتهشدگان آبانهای خونین ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، روزهای پنجشنبه و جمعه ۲۵ و ۲۶ آبان مراسم بزرگداشت شماری از قربانیان این قتلهای حکومتی در شهرهای مختلف ایران برگزار شد.
اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران در واکنش به افزایش ناگهانی و شدید قیمت سوخت آغاز شد اما خیلی زود ماهیت ضدحکومتی به خود گرفت.
این تجمعات اعتراضی علیه جمهوری اسلامی در ۲۴ آبان در برخی مناطق آغاز شد و طی یک هفته به ۲۹ استان و صدها شهر گسترش یافت.
شدت سرکوب اعتراضات باعث شد این اتفاقات به «آبان خونین ۹۸» مشهور شود.
در جریان این اعتراضات هزار و ۵۰۰ نفر به دست ماموران حکومتی کشته شدند.
سال گذشته با فرا رسیدن سالگرد کشتار معترضان آبان ٩٨ و در میانه خیزش سراسری ایرانیان به دنبال قتل حکومتی مهسا (ژینا) امینی در بازداشت پلیس گشت ارشاد، فراخوانهای گستردهای برای اعتراض و اعتصاب سراسری و همچنین تجمع و تظاهرات در شهرهای کوچک و بزرگ ایران و دیگر نقاط جهان منتشر شد.
یادبود جانباختگان اعتراضات آبان ۱۴۰۱
در جریان این اعتراضات در شهرهای مختلف ایران دهها تن با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادند.
در روزهای گذشته و به دنبال فراخوان تعدادی از خانوادههای کشتهشدگان سالهای ١٣٩٨ و ۱۴۰۱، مراسم آنها در روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار شد.
روز جمعه ۲۶ آبان، شهروندان با گذاشتن گل بر مزار حمیدرضا روحی، معترض کشتهشده در خیزش انقلابی ۱۴۰۱ یادش را گرامی داشتند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند جمعی از شهروندان شامگاه ۲۵ آبان هم بر مزار حمیدرضا روحی شمع روشن کرده و دستههای گل گذاشتند.
مهرداد آقافضلی، پدر یلدا آقافضلی، روز جمعه با انتشار ویدیویی از دخترش در اینستاگرام از حضور خود بر مزار او خبر داد و نوشت: «یلدا، بابا، تمام تفریح ما شده آمدن سر مزار تو و دیدن عکسها و فیلمهای تو.»
یلدا آقافضلی، جوان معترض ۱۹ سالهای بود که در جریان خیزش انقلابی بازداشت و زندانی شد و چند روز بعد از آزادی در ۲۰ آبان ۱۴۰۱ به شکلی مشکوک جان باخت.
یلدا پیش از مرگ در گفتوگو با دوستش پس از آزادی موقت با خوشحالی به او گفته بود ماموران امنیتی و بازجویان در پروندهاش نوشتند: «متهم اظهار پشیمانی نکرد.»
روز جمعه آژانس خبری کردپا ویدیویی از مویههای پدر و مادر هیوا جانجان در سالگرد قتل حکومتی این شهروند جان باخته خیزش انقلابی در بوکان منتشر کرد.
۲۵ آبان ۱۴۰۱ در سومین سالگرد کشتهشدگان آبان خونین ۹۸، کیان پیرفلک، سپهر مقصودی، آرتین رحمانی، میلاد سعیدیانجو، رضا شریعتی، اشرف نیکبخت، علی مولایی و علی محمدی با شلیک گلوله نیروهای امنیتی در ایذه کشته شدند.
روز پنجشنبه ۲۵ آبان مراسم نخستین سالگرد کشته شدن آرتین رحمانی بیانی در روستای پیان از توابع شهر ایذه برگزار شد.
ویدیوی منتشر شده در شبکههای اجتماعی شیون همراه با رقص هنگامه چوبین بر مزار فرزندش آرتین رحمانی را نشان میدهد.
آرتین رحمانی متولد ۱۳۸۴ بود و همزمان با تحصیل، بهطور پارهوقت در یک مکانیکی کار میکرد.
آرتین ۱۶ ساله شامگاه ۲۵ آبان ۱۴۰۱ با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست داد.
او پیش از کشته شدن در یادداشتی برای مادرش نوشته بود: «شرمندهام مادر، میخواهم در راهی قدم بگذارم که شاید جوانیام را نبینی.»
ماموران حکومتی به خانواده رحمانی فشار آوردند که پیکر آرتین را به عنوان «شهید» در تپه شهدای ایذه به خاک بسپارند اما خانوادهاش قبول نکردند و پیکرش با نوای ساز و دهل بختیاری و نواختن ترانههای حماسی این منطقه از جمله «دایه دایه وقت جنگه» به خاک سپرده شد.
روز ۲۵ آبان، اولین سالگرد کشته شدن سپهر مقصودی نیز در آرامستان «روضهالزهرا» در ایذه برگزار شد.
سپهر متولد پنجم تیر ۱۳۸۷ بود و در جریان اعتراضات ایذه با شلیک گلوله جنگی به سرش کشته شد.
علاوه بر این، مراسم اولین سالگرد حمیدرضا شریعتی که شامگاه ۲۵ آبان ۱۴۰۱ با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی کشته شده بود، پنجشنبه ۲۵ آبان در «بهشت زهرا»ی ایذه برگزار شد.
طاهره خوشکلام، همسر جواد رضایی، معترض کشتهشده در خیزش انقلابی نیز با انتشار ویدیویی از مزار همسرش در اینستاگرام نوشت: «آسیاب به نوبت، چرا که رفتن تو به مرگ طبیعی نبود که بگویم مرگ حق است و به عادات قبل برگردم. کشتن تو جنایت علیه مهربانی و جنایت علیه انسانیت بود.»
جواد رضایی روز ۲۵ آبان ۱۴۰۱ با شلیک ماموران حکومت در لاهیجان کشته شد.
ویدیوی دیگری نشان میدهد نخستین مراسم سالگرد جان باختن آیلار حقی به دلیل ممانعت ماموران از حضور بر سر مزار او، در منزل خانوادهاش در شهر تبریز برگزار شد.
آیلار حقی روز ۲۵ آبان ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی ربوده و کشته شد.
روز پنجشنبه خانواده و نزدیکان سپهر اسماعیلی بهمناسبت سالگرد جانباختن او بر مزارش حاضر شده و یادش را گرامی داشتند.
سپهر اسماعیلی روز ۲۴ آبان ۱۴۰۱ در تولد ۲۱ سالگی خود با دوستان و اقوام راهی زیباکنار بود که ایست بازرسی به او فرمان توفق داد اما به این دلیل که دختر و پسر کنار هم بودند، ترسیدند و نایستادند. ماموران حکومتی آنها را بدون اخطار و هشدار با کلاشنیکف به رگبار بستند.
مراسم نخستین سالگرد کشته شدن برهان کرمی و فواد محمدی نیز روز پنجشنبه ۲۵ آبان در روستای ماویان از توابع شهر کامیاران برگزار شد.
کرمی و محمدی در جریان خیزش انقلابی با گلوله ماموران حکومت کشته شدند.
ویدیوهای دیگری نشان میدهند روز پنجشنبه ۲۵ آبان نخستین مراسم سالگرد دانیال پابندی، نوجوان ۱۷ ساله کشته شده در خیزش سراسری در آرامستان آیچی سقز برگزار شد.
مادر مریم آروین، وکیل معترضان که پس از آزادی از بازداشت درگذشت، با حضور بر سر مزارش به مناسبت اولین سالگرد نامزدی او، برای دخترش «لباس عروس» برد.
او در اینستاگرامش نوشت: «کاش زمان به عقب برمیگشت اما سیاهدلان زمانه، زمان را نگه داشتهاند و حتی به جلو هم نمیرود ...»
یادبود جانباختگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸
محبوبه رمضانی، مادر پژمان قلیپور، معترض ۱۸ ساله کشتهشده در آبان ۹۸، روز جمعه ۲۶ آبان با انتشار ویدیوهایی از تشییع پیکر پسرش نوشت: «میدانم با تیر جنگی کشتنات، آره جان مادر، زدند وسط قلبت ... با پنج تا تیر کشتنات. دو نفر به تو شلیک کردند ... زود آگاه شدی، زود فهمیدی ظلم چیست ... پژمانم گفت: بردگی بس است و رفت تا بردگی نکند.»
فرهاد پوریاری، هنرمند ایرانی مقیم عمان برای گرامیداشت یاد محسن جعفرپناه، از جانباختگان اعتراضات آبان ۹۸ در اسلامشهر، با شنهای ساحلی تندیسی از او ساخت.
پوریاری ویدیوی این تندیس را در حساب اینستاگرام خود منتشر کرد.
تصاویر منتشر شده در فضای مجازی نشان میدهند مراسم چهارمین سالگرد کشته شدن فرزاد انصاریفر و احسان عبداللهنژاد، دو تن از جانباختگان اعتراضات آبان ۹۸ در بهبهان، روز پنجشنبه ۲۵ آبان بر مزار آنها برگزار شده است.
فشار بر خانوادههای دادخواه
امید سعیدیانجو، برادر میلاد سعیدیانجو، از کشته شدگان خیزش انقلابی در ایذه در اینستاگرام خود از لغو مراسم سالگرد برادرش خبر داد.
پیش از این در شامگاه ۲۲ آبان و در آستانه اولین سالگرد میلاد سعیدیانجو، خواهرش، زهرا سعیدیانجو با یورش ماموران امنیتی به خانهشان در این شهر بازداشت شد.
همزمان میلاد محمدی، برادر شهریار محمدی، معترض کشتهشده، با انتشار پستی در اینستاگرام درباره بازداشت خواهرش اسرین در سالگرد کشته شدن برادرشان نوشت: «خواهر من مریض است. هر اتفاقی برای خواهرم به وجود بیاید مستقیم از دولت جمهوری اسلامی میدانم. شما هیچ مدرکی از خواهر من ندارید.»
پیش از این صبا بختیاری، عمه پویا بختیاری، از کشتهشدگان آبان ۹۸، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اینترنت اعضای این خانواده را دوباره قطع کردهاند، آنان را احضار و تهدید کردهاند حق برگزاری مراسم سالگرد ندارند.
عوامل جمهوری اسلامی در ماههای اخیر فشار فزایندهای را بر خانوادههای دادخواه در سراسر ایران وارد کردهاند.
بسیاری از اعضای خانواده کشتهشدگان خیزش انقلابی و اعتراضات خونین آبان و دیگر اعتراضات ضدحکومتی در یک سال گذشته بازداشت و احضار شدند و برخی از آنان مانند ماشالله کرمی، پدر محمدمهدی کرمی، از اعدامشدگان سال گذشته همچنان بلاتکلیف در زندان هستند.
ناهید شیرپیشه و منوچهر بختیاری، مادر و پدر پویا بختیاری نیز از دیگر خانوادههای داخواه زندانی در ایران هستند.
با گذشت چهار سال از کشتار مردم معترض در جریان اعتراضات آبان خونین ۹۸ و یک سال از کشتار معترضان در آبان ۱۴۰۱، شهروندان در ایران همچنان یاد این سرکوبهای خونین و کشتهشدگان آنها را زنده نگه داشتهاند و گزارشها و تصاویری از حضور بر مزار قربانیان جمهوری اسلامی منتشر میکنند.
بسیاری از مردم معترض جمله «آبان ادامه دارد» را به یکی از مشهورترین شعارهای اعتراضی برای دادخواهی تبدیل کردهاند.
یک مقام ارشد آژانس امنیت ملی آمریکا گفت اسرائیل علاوه بر جنگ با گروه حماس، حملههای سایبری و کارزارهای دروغرسانی مختلفی را از سوی جمهوری اسلامی و گروههای متخاصم دیگر تجربه میکند.
راب جویس، رییس اداره امنیت سایبری آژانس امنیت ملی آمریکا ضمن تاکید بر فشار این رویدادها گفت که اغلب آنها حملات مهمی به حساب نمیآیند و تاثیر قابل توجهی ندارند.
به گفته او بخشی از حملههای صورت گرفته به شیوه «وایپر» و بخشی دیگر نیز شامل حملات باجافزاری میشوند که مشابه آنها قبلا روی داده است.
در روزهای گذشته اداره ملی سایبری اسرائیل با انتشار اطلاعیهای نسبت به وجود یک بدافزار ایرانی از نوع وایپر در زیرساخت اینترنتی این کشور هشدار داده بود.
به گفته این مقام ارشد آژانس امنیت ملی، اسرائیل در حال حاضر در زمینه سایبری نگران سه گروه تهدید مختلف و در راس آنها، تهدیدهای جمهوری اسلامی است.
به گفته او، به دلیل رابطه نزدیک جمهوری اسلامی با گروه حماس، رهبران امنیت ملی آمریکا درباره حضور ایران در این درگیری به واسطه توان سایبریاش و افزایش تنشهای جاری هشدار دادهاند.
اخیرا کریستوفر ری، مدیر افبیآی تاکید کرده بود در صورت گسترش درگیریهای فعلی در غزه ممکن است هدف قرار گرفتن زیرساختهای حیاتی ایالات متحده به وسیله ایران و دیگر گروههای سایبری افزایش پیدا کند.
جویس تهدید دوم علیه اسرائیل را گروههای «هکتویست» دانست.
این گونه گروههای هکری اغلب مستقل هستند و با اهداف سیاسی و اجتماعی فعالیت میکنند.
در نبرد فعلی اسرائیل، تشخیص وابستگی یا عدم وابستگی هکتویستها به حکومتهای متخاصم، امری دشوار است.
تهدید آخر به گروهای باجافزاری مربوط میشود.
این مجرمان سایبری درگیریهای فعلی را بازه مناسبی برای سوءاستفاده در نظر گرفتهاند.
رییس اداره امنیت سایبری آژانس امنیت ملی آمریکا تاکید کرد نبرد ادامهدار اسرائیل موجب شده این کشور در زمینه دفاع سایبری بسیار بهتر عمل کند.
به گفته او نهادهای اسرائیلی در این زمینه ساختار و فرایندهای مناسبی ایجاد کردهاند تا از زیرساختهای حیاتی خود در برابر مهاجمین مراقبت کنند.
جویس یادآور شد در حال حاضر بیشترین فعالیت مخرب علیه اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی ایران و هکتویستها صورت میگیرد.
او از اظهارنظر درباره نقش احتمالی روسیه در مناقشه سایبری فعلی خودداری کرد.
این مقام امنیت سایبری ایالات متحده تاکید کرد انتشار اطلاعات نادرست و دروغرسانی احتمالا بیشترین تاثیر را بر درگیریهای فعلی گذاشته است.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، روز جمعه ۲۶ آبان گفت جمهوری اسلامی در تلاش برای اخذ رضایت اجباری از خانوادههای کشتهشدگان این شهر و پرداخت دیه به آنان است. شهروندان زاهدان پس از نماز جمعه و در جوی امنیتی و نظامی، در سکوت به سوی خانههای خود رفتند.
سایت حالوش که اخبار سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد نوشت مردم زاهدان همانند جمعه گذشته با درخواست مولوی عبدالحمید به دلیل «شرایط حاکم بر کشور و منطقه» به صورت موقت در سکوت از مصلی خارج شدند.
جو امنیتی و نظامی شدید در زاهدان و خاش
تصاویر منتشر شده از زاهدان تردد و گشتزنی خودروهای نظامی در این شهر را به ویژه در اطراف مصلی به نمایش گذاشتند.
کمپین «فعالین بلوچ» و حالوش با انتشار عکسهایی خبر دادند نیروهای نظامی تکتیرانداز از صبح جمعه بر بالای کوه مجاور مصلی مستقر شده بودند.
علاوه بر زاهدان، در خاش هم امروز فضایی شدیدا امنیتی و نظامی حاکم بوده و خودروهای زرهی ضدگلوله برای مقابله با تجمعات احتمالی شهروندان در این شهر مستقر شدند.
فشار بر خانوادههای دادخواه جمعه خونین
عبدالحمید اسماعیلزهی در خطبههای نماز جمعه امروز بار دیگر خواهان مجازات تمامی کسانی شد که در کشته شدن مردم در جمعه خونین زاهدان دست داشتند.
هشتم مهر ۱۴۰۱ و در جریان جمعه خونین بیش از ۱۰۰ شهروند زاهدانی از جمله چندین کودک و نوجوان با شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای امنیتی کشته شدند.
جمهوری اسلامی کشتن شماری از این افراد را به اشرار و مخالفان خود نسبت داد و از آنان با عنوان «شهید» یاد کرد. در مقابل مولوی عبدالحمید و خانوادههای کشتهشدگان طی یک سال اخیر جمهوری اسلامی را عامل این کشتار خواندهاند و خواهان مجازات عاملان و آمرانش شدهاند.
مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه ۲۶ آبان خود خبر داد نهادهای حکومتی خانواده کشتهشدگان و مجروحان جمعه خونین را اجبار میکنند که به گرفتن دیه راضی شوند.
او تاکید کرد فشار آوردن به این خانوادهها برای رضایت دادن «خلاف قانون و عرف» است.
امام جمعه اهل سنت زاهدان پیش از این و در نخستین سالگرد جمعه خونین گفته بود در یک سال گذشته برخی مقامهای حکومتی حرف از «مصالحه» زدهاند اما خانواده قربانیان با وجود نیازشان به پول و فقر اقتصادی، راضی به «پذیرفتن دیه» نیستند.
اسماعیلزهی همچنین با اشاره به پرونده قضایی تشکیل شده برای این جنایت، تاکید کرده بود دیگر امیدی به اینکه قاضی پرونده جمعه خونین بتواند حکمی [به نفع قربانیان] صادر کند، وجود ندارد.
واکنش به ردصلاحیتهای مجلس
امام جمعه اهل سنت زاهدان در بخش دیگری از خطبههایش به موضوع رد صلاحیت نامزدهای انتخابات مجلس به ویژه نمایندگان کنونی به دلیل «منتقد بودن» اشاره کرد و گفت خروجی نامزدهای گزینش شده در انتخابات گذشته، یک «مجلس ضعیف» بود.
او با تاکید بر اینکه نهادها نباید در تایید صلاحیت نامزدها سختگیری کنند، گفت یکدست شدن حاکمیت، قرار گرفتن مجلس در اختیار حاکمیت و دولت و حضور افراد ضعیف بهعنوان نماینده و مدیر، به همه زیان وارد میکند.
هفته گذشته و پس از اعلام اولین نتایج بررسی صلاحیت داوطلبان نامزدی در انتخابات پیشروی مجلس شورای اسلامی، دو نماینده ارشد «فراکسیون مستقلین» مجلس کنونی و چند نماینده و منتقد دیگر از رد صلاحیت خود خبر دادند.
برخی از نمایندگان کنونی مجلس گفتند دولت به دنبال مهندسی انتخابات و حذف مخالفان طرحهایی چون «صیانت» و لایحه «حجاب و عفاف» است.
هیچ قدرتی از زور نتیجه نگرفته است
مولوی عبدالحمید در خطبههای امروز خود با اشاره به سخنان یکی از فرماندهان نظامی استان سیستان و بلوچستان مبنی بر «آمادگی بیشتر» نیروهای امنیتی گفت که آمادگی بیشتر جواب نمیدهد و تنها راهحل گفتوگو با مردم است.
او تاکید کرد در هیچ دورهای قدرتهای حاکم نتوانستند از به کار بردن زور در این منطقه نتیجه بگیرند و مردم سیستان و بلوچستان حتی انگلیسیها را بیرون کردند.
به نظر میرسد اشاره او به سخنان روز پنجشنبه دوستعلی جلیلیان، فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان بود که اعلام کرد خودروهای «تاکتیکی ضد گلوله طوفان» برای «ارتقای امنیت و آرامش و برخورد جدی با مخلان امنیت» در این استان مستقر شدهاند.
جلیلیان گفت که این خودروها برای «مقابله با اشرار» به کار گرفته میشوند.
در روزهای اخیر یک دستگاه از این خودروهای ضدگلوله در پلیس راه ایرانشهر مستقر شد.
بر اساس گزارش کمپین فعالین بلوچ، جمهوری اسلامی قصد دارد با این تحرکات، باعث ایجاد رعب و وحشت در شهروندان و سرکوب شدید آنها شود.
فضای زاهدان، خاش و شماری از شهرهای سیستان و بلوچستان طی یک سال اخیر عمدتا امنیتی بوده است.
در ماههای گذشته بارها دهها شهروند در زاهدان به صورت فلهای دستگیر شده و زیر فشار و آزار قرار گرفتهاند.
واشینگتن پست در گزارشی به بررسی ادعای دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق ایالات متحده در مورد اطلاع آمریکا از حمله جمهوری اسلامی به پایگاه این کشور در عراق پرداخت. این حمله روز ۱۸ دی ۱۳۹۸ به تلافی کشته شدن قاسم سلیمانی انجام گرفت و هیچ کشتهای در پی نداشت.
ترامپ به تازگی گفته است: «ایرانیان یکی از پهپادهای ما را زدند و من هم آنها را زدم ... آنها با ما تماس گرفتند تا بگویند که به ما پاسخ خواهند داد: این پایگاه هدف ماست اما ما به هدف نخواهیم زد. ما فقط شلیک خواهیم کرد.»
واشینگتن پست نوشت ترامپ در مصاحبه با یونیویژن داستانی از روابط با جمهوری اسلامی مطرح کرد اما این داستان به قدری حیرتآور است که نیاز به بررسی دقیقتر دارد.
طبق سخنان او، پس از اینکه جمهوری اسلامی پهپاد آمریکایی را منهدم کرد، ایالات متحده در پاسخ، این اقدام را تلافی کرد. سپس زمانی که ایران تصمیم گرفت به پایگاه نظامی آمریکا حمله کند، عمدا هدف را مورد اصابت قرار نداد.
ترامپ ادعا کرد نه تنها مقامات ایرانی ظاهرا به احترام ترامپ با او تماس گرفتند بلکه برنامه حمله به پایگاه عینالاسد را نیز به او اعلام کردند.
او در مصاحبه با یونیویژن گفته است: «عصر بسیار خوبی بود. آنها ۱۸ هواپیمای بدون سرنشین فرستادند. پنج فروند از آنها در آسمان نابود شدند. بقیه نیز اصلا به پایگاه اصابت نکردند. آنها خارج از پایگاه به مناطق خالی از سکنه اصابت کردند. هیچکس کشته نشد. با همه اینها، آنها با ما تماس گرفتند. این همان ایران است که تصور میرود باید بسیار خصمانه رفتار کند. آنها به ما احترام گذاشتند و من به آنها احترام میگذارم.»
آیا ترامپ و مقامات جمهوری اسلامی با یکدیگر در تماس بودند؟
جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق ترامپ در خاطرات انتقادی خود در کتاب «آنچه در اتاق اتفاق افتاد» به وضوح اولین حادثه هواپیمای بدون سرنشین را بازگو میکند.
بولتون در مصاحبهای در این مورد گفته است داستان ترامپ کاملا مزخرف است: «صحبتهای او در مورد پنج یا شش اتفاق است که با هم مخلوط و عنوان شدهاند.»
واشینگتن پست نوشت همانطور که در دوران ریاستجمهوری ترامپ متوجه شدیم، او به جزییات نمیپردازد و تلاش میکند وقایع را با احتیاط بازگو کند: «او خود را در مرکز عمل قرار میدهد؛ یک رییسجمهوری ابر قهرمان که مخالفان به او احترام میگذارند یا سعی دارند جلوی او را بگیرند و نتایج همیشه عالی هستند.»
بر این اساس اینکه آیا ترامپ خودش را متقاعد میکند که داستانهای جعلی او درست هستند یا اینکه عمدا دروغ میگوید همیشه جای سوال دارد.
حقایق کداماند؟
جمهوری اسلامی در تاریخ ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹ دومین پهپاد آمریکایی را (در عرض دو هفته) به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار سرنگون کرد. ارتش آمریکا اعلام کرد این پهپاد در حریم هوایی بینالمللی هدف قرار گرفته است.
مشاوران ارشد امنیت ملی ترامپ به اتفاق آرا توصیه کردند ایالات متحده با حمله به سه تاسیسات نظامی پاسخ متقابل دهد.
بر اساس کتاب بولتون، ترامپ و دستیارانش در مورد تلفات احتمالی صحبت کردند.
به او گفته شد با توجه به ساعت حمله، تلفات ناچیز خواهد بود؛ هر چند ممکن است روسها نیز در میان تلفات باشند.
سپس ترامپ این تصمیم را به اطلاع رهبران کنگره رساند.
وی همچنین در توییتی نوشت که ایران مرتکب «اشتباه بزرگی» شد اما تنها چند دقیقه مانده به حمله، بهطور ناگهانی دستور لغو عملیات را داد.
یک مشاور حقوقی به رییسجمهوری گفته بود این حمله ۱۵۰ کشته بر جای خواهد گذاشت. این تخمین رسمی نبود اما بر اساس برآورد او ۵۰ نفر در هر پایگاه مشغول به کار بودند. در حالی که طبق گزارش واشینگتن پست و بر اساس اظهارات بولتون، این دستیار حقوقی نمیدانست هدف حمله به دو پایگاه محدود شده است.
به گفته بولتون، ترامپ در یک تماس تلفنی به او گفته است: «تعداد تلفات احتمالی بسیار زیاد و نامتناسب است.»
ترامپ چند ماه بعد در مصاحبهای گفت که خویشتنداری او باعث ایجاد حسننیت در جمهوری اسلامی شده است.
او گفت: «ما حسننیت زیادی ایجاد کردیم. آنها یک پهپاد را سرنگون کردند، کسی در آن نبود. آنها پهپاد دوم را سرنگون کردند، کسی در آن نبود. حسننیت زیادی وجود دارد.»
به گفته واشینگتن پست، درست قبل از اولین حمله به هواپیمای بدون سرنشین آمریکا از سوی جمهوری اسلامی، ترامپ، شینزو آبه، نخستوزیر وقت ژاپن را تشویق به دیدار با علی خامنهای کرده بود تا از تمایل رهبر جمهوری اسلامی برای بازگشت به مذاکرات جدید درباره توافق هستهای آگاه شود.
خامنهای هم نظر خود را درباره ترامپ در توییتی اعلام کرد: «من ترامپ را فردی شایسته تبادل پیام نمیدانم. من پاسخی به او ندارم و جوابی هم نخواهم داد.»
این موضوع میتواند صحت ادعای ترامپ را درباره تماس یک مقام ایرانی با واشینگتن درباره قصد تهران برای حمله به یک پایگاه نظامی آمریکا زیر سوال ببرد.
بر اساس گزارش واشینگتن پست، هر حملهای از سوی جمهوری اسلامی حتی به نزدیکی یکی از پایگاههای آمریکا خبرساز میشد.
تنها رویدادی که به گفتههای ترامپ نزدیک است، حمله با موشکهای بالیستیک جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۰ به پایگاه هوایی عینالاسد در شمال عراق است. این رویداد حدود شش ماه پس از آن رخ داد که ترامپ حمله برنامهریزی شده خود را لغو کرد.
تنها چند روز پس از اینکه ترامپ دستور قتل قاسم سلیمانی را در روز سوم ژانویه ۲۰۲۰ صادر کرد، جمهوری اسلامی موشکهای بالیستیک با کلاهکهایی به وزن ۵۰۰ کیلوگرم را به سمت پایگاه عینالاسد شلیک کرد.
عادل عبدالمهدی، نخستوزیر وقت عراق گفت که او پس از نیمهشب هشداری از جمهوری اسلامی دریافت کرده است مبنی بر آغاز عملیات واکنش به قتل سلیمانی.
در آن زمان سخنگوی عبدالمهدی گفت ایران به مقامات عراقی اطلاع داده مکانهایی را هدف قرار خواهد داد که نیروهای آمریکایی در آن حضور دارند اما در این پیام مکان حملهها مشخص نشده بودند.
واکنش ایالات متحده
به گفته واشینگتن پست، سرویس اطلاعات ارتش ایالات متحده اطلاع داشت که جمهوری اسلامی در حال سوختگیری موشکهایش است و بر همین اساس احتمال میداد آنها پایگاه عینالاسد را هدف قرار خواهند داد.
ژنرال مک کنزی، فرمانده مرکز فرماندهی آمریکا منتظر ماند تا جمهوری اسلامی آخرین عکسهای ماهوارهای خود را از هدف مورد نظرش دریافت کند، سپس به حدود نیمی از دو هزار سرباز آمریکایی خود دستور تخلیه پایگاه را داد.
در این حمله، ۱۱ موشک از ۱۶ موشک به پایگاه برخورد کرد و به طور معجزهآسایی، کسی کشته نشد.
جمهوری اسلامی بعدا به سازمان ملل اعلام کرد که این کار عمدی بوده است اما ژنرال مک کنزی به سیبیاس گفت که اگر دستور تخلیه صادر نمیکرد، طبق تخمین او ۱۰۰ تا ۱۵۰ آمریکایی کشته یا زخمی و ۲۰ تا ۳۰ هواپیما منهدم میشدند.
ترامپ در ابتدا به این واقعیت میبالید که هیچکس کشته نشده اما در نهایت مشخص شد یک پیمانکار آمریکایی دچار آسیب چشمی جدی و ۱۱۰ سرباز در حین پناه گرفتن دچار آسیبدیدگی مغزی شدهاند.
۳۵ نفر نیز برای معالجه به آلمان و ایالات متحده فرستاده شدند.
بر اساس گزارش واشینگتن پست، چنین یادآوری مغشوشی از وقایع برای ترامپ عادی است. با اینحال «آنچه اتفاق افتاده است» با صحبتهای ترامپ تغییری نخواهد کرد.