احمد وحیدی، وزیر کشور، در شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی چهارمحال و بختیاری، با بیان اینکه «امروز در حوزههای مختلفی جزو چهار، پنج کشور برتر دنیا هستیم» گفت: «جمهوری اسلامی دارای اقتصاد نوزدهم دنیا است؛ ما میتوانیم از نظر اقتصادی به یک نقطه بسیار مطمئن برسیم.»
در حالی که اعلام اولین نتایج بررسی صلاحیت داوطلبان نامزدی در انتخابات پیشروی مجلس شورای اسلامی آغاز شده، دو نماینده ارشد «فراکسیون مستقلین» مجلس کنونی و چند نماینده و منتقد دیگر از رد صلاحیت خود خبر دادند.
غلامرضا نوری قزلجه نماینده بستانآباد و رییس این فراکسیون روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که هیات اجرایی انتخابات مجلس دوازدهم در حوزه بستانآباد، او را رد صلاحیت کرده و او قصد دارد به این اقدام اعتراض کند.
نوریقزلجه اضافه کرد: «دلایل و مستندات این رد صلاحیت به محض دریافت منتشر میشود.»
هنوز از دلایل رد صلاحیت این نماینده کنونی مجلس خبری منتشر نشده، اما رسانههای ایران نوشتهاند که او «نماینده مخالف طرح صیانت» بوده است.
پیشتر نوریقزلجه که در کمیسیون مشترک طرح صیانت مجلس عضویت داشت گفته بود: «تفکر حاکم میخواهد مانع گردش آزاد اطلاعات شود».
او درباره طرح محدودترسازی اینترنت در ایران افزوده بود: «علاوه بر وزارت ارتباطات، بخشهایی از مجلس، دولت و شورایعالی فضای مجازی نمیخواهند مردم به اینترنت آزاد، سریع و کمهزینه دسترسی داشته باشند».
همزمان روز جمعه جلیل رحیمی جهانآبادی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و نایب رییس فراکسیون مستقلین نیز از رد صلاحیت خود خبر داد.
او در پیامی نوشت که خبر رد صلاحیتش را در هیات اجرایی تربت جام شنیده و اعتراضش را به مقامات نظارتی و شورای نگهبان ارائه میکند.
این نماینده مجلس افزود: «چنانچه تا اخر رقابتها تایید نشوم برای همیشه از این عرصه میروم.»
همچنین محمد خدابخشی نماینده کنونی الیگودرز در مجلس از رد صلاحیت خود خبر داد و در پیامی نوشت: «آنچه در هیات اجرایی شهرستان الیگودرز در خصوص اینجانب اتفاق افتاد، مطابق موازین قانونی و شرعی نبوده و متأثر از تفکرات تنگ نظرانه افرادی است که علنا در جلسه اعلام نمودهاند که شهر را باید از دست لرها خارج کنیم.»
جلال محمودزاده نماینده مهاباد در مجلس شورای اسلامی نیز رد صلاحیت شده است.
مسعود پزشکیان نماینده تبریز و نزدیک به اصلاحطلبان هم از رد صلاحیت خود خبر داده است.
این اولین بار نیست که نمایندگان مجلس شورای اسلامی در دوران نمایندگی خود از سوی نهادهای اجرایی یا شورای نگهبان برای نامزدی دوباره در انتخابات مجلس رد صلاحیت میشوند.
در دوره پیشین انتخابات مجلس، رد صلاحیت علی لاریجانی که سالها ریاست مجلس را برعهده داشت، جنجالی شده بود.
در سال ۱۴۰۰، لاریجانی در نامهای به شورای نگهبان دلایل این شورا در رد صلاحیت خود را «نادرست و نوعی بهانهگیری سطح پایین» خواند.
پیشتر محمود صادقی، نماینده سابق مجلس که او نیز برای انتخابات پیشین مجلس رد صلاحیت شد، گفته است: «اگر قرار باشد مسببان وضع موجود شناسایی شوند، بیتردید شورای نگهبان در رده اول است.»
اما مرتضی آقا تهرانی، نماینده مجلس به افراد رد صلاحیت شده گفت که آنان باید بروند خود را «اصلاح» کنند.
او در جریان انتخابات پیشین مجلس افزود: «نباید مردم را بترسانیم برای اینکه نظام زیر سوال برود، اینها راهش نیست، نظام به شما چنین اجازهای نمیدهد، کمی تحملتان میکنند بعد هم جمعتان میکنند.»
قرار است انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی در اواخر سال جاری برگزار شود.
رد صلاحیت داوطلبان انتخابات منحصر به انتخابات مجلس نمیشود و محدودیتها در این زمینه در انتخابات ریاست جمهوری، خبرگان رهبری، و شوراهای شهر نیز وجود دارد.
رد صلاحیت حسن خمینی نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی از جنجالیترین ردصلاحیتها در انتخابات خبرگان بوده و چند سال پیش نیز سپنتا نیکنام، عضو پیشین شورای شهر یزد نیز گفته بود که به عنوان یک فرد زرتشتی، به خاطر «عدم التزام به اسلام در انتخابات شورای شهر» رد صلاحیت شد.
فضای امنیتی زاهدان در روز جمعه ۱۹ آبان با حضور گسترده نیروهای نظامی در خیابانهای اطراف مصلی و مسجد مکی تشدید شد. مولوی عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه به انتقاد از افترا و اتهامات دروغین رسانههای حکومتی علیه مجموعه مکی و منتقدان پرداخت.
بر اساس گزارش شهروندان، نیروهای امنیتی و نظامی از صبح روز جمعه با ایجاد ایست و بازرسی و مسدودسازی معابر و خیابانهای اطراف مصلی و مسجد مکی زاهدان، عابران را تفتیش و بازرسی بدنی کردند.
پس از برگزاری نماز جمعه، شهروندان مصلی را در سکوت ترک کردند.
عبدالحمید اسماعیلزهی در خطبههای نماز جمعه امروز گفت: «در عجبم که برخی رسانههای حکومتی و وابسته به نهادهای امنیتی و ارگانهای بانفوذ، با صراحت علیه مخالفان، منتقدان، عدالتخواهان و طرفداران آزادیهای مشروع فرافکنی، دروغپردازی و اتهامزنی میکنند.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان هدف از این دروغپردازی را خارج کردن منتقدان از صحنه دانست.
طی روزهای گذشته خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران به نقل از یک منبع آگاه مدعی شد در مسجد مکی ۸۰ دستگاه ماینر راهاندازی شده و متولیانش با سوءاستفاده از برق رایگان، رمز ارز استخراج میکنند.
فارس در خبری دیگر مدعی شد نیروهای امنیتی «۲۲ دستگاه ارتباطی و استارلینک آژانس امنیت ملی آمریکا» را ضبط کردهاند که مقصد دو محموله آن دفتر مولوی عبدالحمید بود.
دفتر امامجمعه اهلسنت زاهدان با انتشار بیانیههایی، هر دو موضوع را تکذیب کرد و آن را در راستای «پروندهسازی، عقدهگشایی، تلاش برای محدود کردن مطالبهگری، اعمال و تشدید فشار» خواند.
او در خطبههای نماز جمعه امروز نیز خطاب به حکومت گفت که این تهمتزنیها با هدف تشویش اذهان عمومی، «علاج کار نیست» و راه به جایی نخواهد برد.
انتقاد از بازداشتهای گسترده و نقض آزادی بیان
مولوی عبدالحمید تاکید کرد رسانه برای «انعکاس واقعیت» ایجاد شده و آزادی رسانه، از ابتداییترین آزادیهای هر تمدنی است.
او خطاب به حکومت ادامه داد: «حداقل به قوانین خودتان احترام بگذارید و اصحاب رسانه و روزنامهنگارانی که واقعیت را میگویند، احضار و بازداشت نکنید و افراد دستگیر شده را هم آزاد کنید.»
به گفته اسماعیلزهی، جامعه اهل سنت از نظر رسانه «صفر است» و این اقلیت مذهبی در ایران تنها یک سایت دارند که آن هم فیلتر شده است.
او با انتقاد از فیلتر کردن وبسایتهای دارالعلوم مکی گفت «جامعه اهل سنت نه ماهواره و کانالی دارد و نه احزاب مستقلی که بتوانند صدای مردم باشند. در صورتی که این آزادیها در همه دنیا وجود دارند.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان به بازداشت شماری از کارکنان مسجد مکی از سوی نیروهای امنیتی نیز اعتراض کرد.
طی ماههای گذشته صدها تن از شهروندان بلوچ از جمله کارکنان مسجد مکی و نزدیکان مولوی عبدالحمید بازداشت شدند.
با تداوم این فشارها، ابوبکر توحیدی (میربلوچزهی) که از فیلمبرداران و عکاسان مسجد مکی است شامگاه ۱۵ آبان از سوی ماموران نظامی و امنیتی دستگیر و به مکانی نامعلوم منتقل شد.
پیش از این سه تن دیگر از تصویربرداران دارالعلوم مکی به نامهای عبدالنصیر شهبخش، اسامه شهبخش و محمدعلی نارویی بازداشت شده بودند که همچنان در شرایطی بلاتکلیف زندانی هستند.
بازداشت و بیخبری از وضعیت مولوی عبدالمجید مرادزهی، مولوی امانالله سعدی، مولوی حمیدالله فاروقی، مولوی اکبر بیدل، مولوی هدایتالله قنبرزهی و مهدی خداشناس از استادان و پرسنل دارالعلوم مکی زاهدان نیز ادامه دارد.
پس از جمعه خونین زاهدان در هشتم مهر سال گذشته که کشته و زخمی شدن صدها نفر را در پی داشت، فضایی امنیتی بر زاهدان حاکم شد.
با شکلگیری راهپیماییهای پیدرپی که به جمعههای اعتراض زاهدان مشهور شد، تلاش حکومت برای سرکوب معترضان و شهروندان بلوچ نیز شدت گرفت.
طی یک سال گذشته صدها شهروند به صورت گروهی یا فردی بدون دلیل مشخص بازداشت شدند که همچنان دهها تن از آنان در شرایطی بلاتکلیف در حبس به سر میبرند.
در جریان سفر هیات اقتصادی طالبان به تهران، پنج سند تفاهمنامه همکاری میان ایران و افغانستان به امضا رسید. با ادامهدار شدن تنشهای بین دو کشور از جمله در زمینه تامین حقابه هیرمند، علیاکبر محرابیان، وزیر نیرو گفت این مساله نباید منجر به ایجاد «تفرقه» بین دو طرف شود.
هیات اقتصادی طالبان شامل ۳۰ نفر با رهبری ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر است که روز ۱۳ آبان وارد تهران شدند.
در جریان این سفر، محرابیان با عبدالغنی برادر دیدار کرد و گفت در سه سال گذشته حقابه جمهوری اسلامی بر اساس معاهده ۱۳۵۱ هیرمند داده نشده است.
از زمان روی کار آمدن دوباره طالبان در افغانستان، کشورهای همسایه از جمله ایران بارها با نیروهای طالبان درگیری مرزی داشتهاند اما تنشهای مرزی اخیر میان ایران و افغانستان با افزایش درگیریهای لفظی بر سر حقابه ایران از رودخانه هیرمند همراه شده است.
به گفته محرابیان، به دلیل انحراف آب از طریق سد کمال خان بیش از دو میلیارد متر مکعب آب هیرمند به «شورهزار گودزره» منحرف شده و هدر رفته است. درحالیکه این هدررفت میتوانست آب شرب و کشاورزی نیمروز افغانستان و منطقه سیستان در ایران را تامین کند.
اواسط مرداد امسال، محسن روحیصفت، دیپلمات سابق ایران در افغانستان گفت طالبان حقابه هیرمند را به مزارع کشت مواد مخدر سرازیر کرده است و از سوی دیگر به تازگی یک «کانال انحرافی» در بند بخشآباد احداث کرده تا دیگر هیچ آبی به سمت ایران نیاید.
او همچنین پذیرفتن سفارت طالبان را در تهران پیش از آنکه توافقی بر سر حقابه هیرمند انجام شود، سیاستی «اشتباه» توصیف کرد و گفته بود الان هم «با ریش گرو گذاشتن و خواهش و تمنا» کاری را نمیتوان پیش برد.
اکنون حدود شش ماه از اخطار ابراهیم رئیسی به طالبان درباره حقابه هیرمند میگذرد ولی هنوز خبری از انجام تعهدات طرف افغانستانی در این زمینه نیست.
حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیسی در امور افغانستان پس از این اخطار ضربالاجلی یک ماهه برای طالبان تعیین کرد و حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جممهوری اسلامی نیز گفت در صورت لزوم جمهوری اسلامی برای گرفتن حقابه ایران از هیرمند «از ابزار فشار» خود استفاده میکند.
با پایان این مهلت یک ماهه در ابتدای تیر ماه اما نه خبری از چگونگی واکنش جمهوری اسلامی به این مساله است و نه ابزار فشاری که امیرعبداللهیان مدعی استفاده از آن شده بود.
با اینحال به تازگی وزیر نیروی ایران خواستار رهاسازی و تحویل حقابه ایران از رودخانه هیرمند در سال جاری آبی شد و در عینحال گفت این موضوع نباید سبب تفرقه بین تهران و کابل شود.
پیشبینی تجارت ۱۰ میلیارد دلاری دو طرف در آینده نزدیک
در جریان سفر مقامهای طالبان به تهران، پنج سند بین دو طرف مبادله شد که همکاریهای اقتصادی، حمل و نقل بینالمللی جادهای، همکاری سازمان هواپیمایی کشوری ایران و طرف افغانستانی، همکاری میان ذوبآهن اصفهان و طرف افغانستانی و همکاری میان مناطق آزاد را در بر میگیرد.
به گفته نمایندگان ابراهیم رئیسی در این دیدار، روند اجرایی این توافقها «ظرف دو هفته آینده» آغاز میشود.
مقامهای جمهوری اسلامی گفتند به زودی شاهد گسترش روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور، ترانزیت حمل و نقل کالا، شبانهروزی و فعال شدن مرزها، احداث پل دوم میلک با سرعت بیشتر خواهیم بود.
بر اساس این گزارشها، در حال حاضر تجارت میان دو کشور «یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار» است اما طبق خواسته وزیر تجارت افغانستان، ظرف سه تا پنج سال آینده این رقم به «۱۰ میلیارد دلار» افزایش پیدا میکند.
تشکر طالبان از مهاجرپذیری جمهوری اسلامی
در نشست امضای این توافق، حسن کاظمی قمی گفت: «امروز بعد از ۲۰ سال مقاومت مردم افغانستان، این کشور آزاد شده، اما مشکلات به جا مانده در حوزههای مختلف برای مردم این کشور به وجود آمده است.»
خبرگاری جمهوری اسلامی، ایرنا به نقل از او نوشت که بیشترین تاثیرات از افغانستان بر محیط ایران وجود دارد و برای همین «طبیعی است» که همکاریهای اقتصادی، به ثبات و امنیت و کاهش مشکلات افغانستان کمک میکند.
بر اساس این گزارش، نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت افغانستان هم گفت ۴۰ سال است که ایران، میزبان اتباع افغانستانی است.
او از اینکه جمهوری اسلامی «فرقی بین اتباع افغانستان با ایران قائل نیست» تشکر کرد.
این در حالیست که به گفته ناظران، نظام حقوقی ایران در این سالها موجب شکلگیری مهمترین مانعها و چالشها در راستای ادغام مهاجران در جامعه میزبان شده است.
با گذشت بیش از ۴۰ سال مهاجران نسل اول و دوم افغانستانی در ایران هستند که هنوز تابعیت نگرفتهاند.
همچنین حکومت برای کودکانی که از مادر ایرانی و پدر افغانستانی متولد شدهاند، شناسنامه صادر نمیکند.
علاوه بر اینها، مهاجران افغانستانی با مشکلات متعددی مانند محدودیتهای قانونی در زمینه مالکیت اموال منقول و غیرمنقول، افتتاح حساب بانکی، خرید سیمکارت و ثبتنام دانشآموزان خود در مدارس مواجهاند.
حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی تهدید کرد که «به دلیل گسترش شدت جنگ» اسرائیل و حماس در غزه، «اکنون گسترش دامنه جنگ اجتنابناپذیر شده» است. این در حالی است که نماینده ایران در سازمان ملل گفت که ایران قصد گسترش جبهههای جنگ را ندارد.
امیرعبداللهیان شامگاه پنجشنبه در گفتوگوی تلفنی با محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، وزیر خارجه قطر، این اظهارات را مطرح کرد.
بر اساس گزارش رسانههای ایران، طرفین درباره «وضعیت انسانی در غزه و تداوم حملات نظامی» اسرائیل به این منطقه گفتوگو کردند و خواستار «برقراری فوری آتش بس و ارسال کمکهای انسانی مستمر برای مردم» غزه شدند.
جمهوری اسلامی از حامیان اصلی گروه شبهنظامی حماس به شمار میرود و قطر نیز روابط نزدیکی با این گروه دارد.
حماس از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا به عنوان یک گروه تروریستی طبقهبندی شده است.
خبرگزاری رویترز نوشت که این اظهارات امیرعبداللهیان میتواند نگرانیها را در مورد درگیری و بیثباتی بیشتر در خاورمیانه افزایش دهد.
اما اظهارات امیرعبداللهیان در حالی است که امیرسعید ایروانی سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل در گفتوگو با یک شبکه آمریکایی درباره گسترش احتمالی جنگ اسرائیل و حماس نیز گفت: «ایران تاکید کرده است که ما قصد گسترش این جبهه جنگی را نداریم.»
او با این حال افزود: «دیگران باید نقش خودشان را در این زمینه ایفا کنند.»
آمریکا با تلاشهای دیپلماتیک و استقرار نیروهای دریایی در شرق مدیترانه تلاش کرده که از گسترش این درگیریها به ویژه از ورود حزبالله لبنان به جنگی تمام عیار با اسرائیل جلوگیری کند.
تهران همچنین از حزبالله، گروه شبهنظامی لبنانی که روابط عمیقی با حماس و جهاد اسلامی دارد، حمایت میکند.
در هفتههای اخیر حملات گروههای شبهنظامی و نیابتی جمهوری اسلامی به پایگاههای آمریکا در عراق و سوریه افزایش یافته و پنتاگون به این حملات پاسخ داده است.
نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل گفته است که «ایران دخالتی در هیچ یک از حملات علیه نیروهای آمریکایی در منطقه ندارد.»
ایروانی افزود که میان ایران و گروههای شبهنظامی «همکاری و تشریک مساعی» وجود دارد اما ایران «دستور انجام هیچ عملیاتی» را نمیدهد.
پیشتر رهبر جمهوری اسلامی با وجود حمایت از حماس گفته که هیچ نقشی در حمله خونین شبهنظامیان حماس به اسرائیل در ماه گذشته که منجر به آغاز جنگ شد، ایفا نکرده است.
یک گروه هکری وابسته به جمهوری اسلامی ایران چند سازمان فعال در بخشهای فناوری، ترابری و حمل و نقل در اسرائیل را هدف حمله سایبری قرار داد.
گزارش منتشر شده توسط شرکت امنیت سایبری «کراود استرایک» نشان میدهد این حملات در ماه اکتبر، اندکی بعد از آغاز جنگ اسرائیل و حماس به وقوع پیوسته است. شواهد فنی از دست داشتن گروه هکری «بچه گربههای دلربا» (Charming Kitten) در این حملات حکایت دارد. محققان این گروه را به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وابسته میدانند.
همزمان با این گزارش کارشناسان شرکت مایکروسافت اعلام کردهاند جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ فعلی در منطقه با عملیات اطلاعاتی به دنبال بزرگنمایی برخی حملات سایبری انجام شده توسط گروههای هکری خود است. به عقیده محققان، این حملات اثربخشی ادعا شده را ندارند.
به گفته کراود استرایک، هکرهای سپاه پاسداران در حمله گزارش شده با تکیه بر مهندسی اجتماعی و برخی شیوههای فنی از پیش شناسایی شده به دنبال جاسوسی و استخراج اطلاعات قربانیان بالقوه بودهاند. مهاجمین برای این کار کاربران را به سوی سایتهای آلوده هدایت کردند.
هکرها برای ثبت اطلاعات کاربرانی که وارد این سایتهای آلوده میشدند از نرمافزارهای متنباز و برخی ابزارهای اختصاصی استفاده کرده بودند. آنها همچنین از یک بدافزار اختصاصی به عنوان سیستم فرماندهی و کنترل استفاده کردند که امکان ارسال و دریافت اطلاعات از طریق ایمیل را فراهم میکرد.
مهاجمین حکومتی دست کم در یکی از حملات به ثبت رسیده برای فریب قربانیان به واسطه فیشینگ برای آنها فایل اکسل آلوده به بدافزار ارسال کردند.
جمهوری اسلامی طی هفتههای اخیر حملات متعددی را علیه زیرساختهای اسرائیل صورت داده است. هشتم آبان ماه، گروه هکری «مادی واتر» به دو نهاد اسرائیلی حمله سایبری انجام داده بود. کمی پیش از آن نیز شرکت امنیت سایبری «چک پوینت» از حمله هکرهای وابسته به وزارت اطلاعات به چند کشور واقع در منطقه خاورمیانه از جمله اسرائیل خبر داده بود.
در گزارش منتشر شده مایکروسافت درباره برخی حملات انجام شده از سوی ایران تاکید شده است نیروهای طرفدار نظام در تلاشند تا تاثیر این حملات را اغراقآمیز جلوه دهند. این شرکت همچنین ادعای برخی حملات باجافزاری و هدفگیری مواضع اسرائیلی توسط ایران را «ساختگی» توصیف کرده است.
به گفته مایکروسافت، بازوی عملیات اطلاعاتی جمهوری اسلامی در یک ماه گذشته تلاش کرده است حملات سایبری نظام علیه اسرائیل را با ادعاهای دروغین ترکیب کند. یک نمونه از این اغراقها، ادعای نفوذ ایران به یک سیستم وبکم در اسرائیل بوده است. جمهوری اسلامی در این حمله مدعی شد به سیستم دوربینهای یک پایگاه نظامی خاص در اسرائیل دسترسی پیدا کرده در حالی که شواهد فنی نشان میدهد دوربینهای تحت نفوذ در مناطق پراکنده قرار داشته و ارتباطی به پایگاههای نظامی نداشتند.
با این حال، نمونههای این چنینی نشان میدهد نظام ایران پس از آغاز جنگ اسرائیل و حماس تلاش خود برای نفوذ به زیرساختهای حیاتی این کشور را افزایش داده و همزمان با این فعالیت، در حال اغراق درباره این عملیات است.