متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری خود گفت ایران اگر خواستار فضا برای دیپلماسی با ایالاتمتحده است، باید در ارتباط با برنامه هستهای خود اقدامهای تنشزا انجام دهد و اولین گام در این مسیر، همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
روزنامه هممیهن در گزارشی به موج جدید مهاجرت پزشکان از ایران پرداخت و نوشت که بعد از هشدارهای پیدرپی درباره ترک ایران از سوی پرستاران، ماماها، داروسازان و پزشکان متخصص، مهاجرتها به استادان دانشگاه و مدیران این حوزه در سطوح مختلف رسیده است.
بر اساس این گزارش که روز سهشنبه چهارم مهر منتشر شد، مدیرکل سلامت وزارت بهداشت، مدیر گروه اپیدمیولوژی، مدیر مرکز کارآزمایی بالینی و مدیر مرکز تحقیق اعتیاد در برخی دانشگاههای علوم پزشکی در میان مهاجران جدید هستند.
اخراج و خانهنشینی اجباری استادان زمینهساز مهاجرت
حمید سوری، رییس پیشین کمیته کشوری اپیدمیولوژی کووید-۱۹ و عضو پیشین هیات علمی گروه اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی بهشتی از جمله کسانی است که به تازگی و پس از تحمل ماهها «خانهنشینی اجباری»، به فهرست مهاجران اضافه شده است.
او درباره «خانهنشینی معادل با مرگ» و در نهایت مهاجرتش که از آن با عنوان «رانده شدن» یاد میکند، گفته است دولت بهانههای عجیبی برای حذف استادان منتقد از دانشگاه دارد.
به گفته سوری، دولتیها در پاسخ به سوالش برای بازنشستگی اجباری گفتهاند سعی میکنند افراد باسابقه را که حقوق بیشتری میگیرند، بازنشسته یا بازخرید کنند تا در هزینههای دانشگاه صرفهجویی به وجود بیاید.
پیشتر سعید معیدفر، رییس انجمن جامعهشناسی ایران از قرار گرفتن ایران در آستانه یک «موج بسیار شدید مهاجرتی» خبر داده و گفته بود ناامیدی «وحشتناکی» سراسر جامعه به ویژه جوانان و نخبگان را فرا گرفته است.
او بالا بودن درصدهای «تمایل به مهاجرت» را در نظرسنجیها، نشان دهنده «یک مشکل بسیار جدی در ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور» خوانده بود.
با وجود این هشدارها، شمار زیادی از استادان باسابقه دانشگاهی از جمله در زمینه علوم پزشکی در ماههای گذشته به دلیل مواضع انتقادی یا حمایت از معترضان برکنار و با وجود سوابق علمی قابل توجهشان با بازنشستگی اجباری مواجه شدند.
میانگین سنی نخبههای مهاجر افزایش یافته
پیش از این سعید سمنانیان، رییس سابق دانشگاه تربیت مدرس هم تشدید موج مهاجرت استادهای دانشگاه را تایید کرده و گفته بود تنها در یک دانشکده دانشگاه تهران، از ۷۰ استاد حدود ۳۰ نفر مهاجرت کردهاند و برخی دیگر هم درصدد مهاجرت هستند.
جامعه پزشکی اما با آمار مهاجرت بزرگتری در سطح متخصصان و فارغالتحصیلان مواجه است بهطوری که به گفته رضا لاریپور، سخنگوی سازمان نظام پزشکی، این اعداد نسبت به سالهای قبل از کرونا «تقریبا دو برابر» شدهاند.
به گفته لاریپور، این مهاجرتها امروز فقط به پزشک، پرستار، دندانپزشک و داروساز منحصر نیستند و حتی ماما، پیراپزشک، فیزیوتراپ، بیناییسنج و ... هم مهاجرت میکنند.
او که پیش از این میانگین سنی مهاجران را زیر ۳۵ سال خوانده و گفته بود فارغالتحصیلان «بلافاصله اقدامات مهاجرتی را شروع میکنند»، در گفتوگو با هممیهن تاکید کرد اکنون این میانگین «افزایش» پیدا کرده است.
بر همین اساس، امروزه بسیاری از پزشکان که زمانی در ایران ثبات کاری داشتند، به دلیل اختلالهای به وجود آمده، به سمت کشورهای دیگر کشیده شدهاند.
در جامعه جوان هم این آمار کماکان بسیار بالاست:
چندی پیش پایگاه خبری رکنا ویدیویی از دورهمی رتبههای برتر کنکور ۱۴۰۲ منتشر کرد که بسیاری از آنان میگفتند قصد دارند از ایران مهاجرت کنند و در این زمینه از سوی خانواده هم تشویق شدهاند.
نبود فرصت پیشرفت شغلی یا امکان راهاندازی کسبوکاری مرتبط با رشته تحصیلی، فقدان آزادی اجتماعی و امکانات رفاهی و وضعیت اقتصادی نامناسب کشور از جمله دلایلی بودند که مصاحبهشوندهها در مورد تصمیم خود برای مهاجرت ذکر کردند.
روزنامه هممیهن نیز همان زمان در گزارشی از مهاجرت ۱۱۴ رتبه برتر رشته ریاضی و فیزیک کنکور سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۵ خبر داد و در عین حال یادآور شد «همه ۱۰ رتبه برتر سالهای ۸۷ و ۸۸» این رشته از ایران رفتهاند.
دادههای این گزارش نشان میداد بهطور متوسط ۷۸ درصد نخبگان، دیگر به کشور بازنگشتهاند و از سوی دیگر، آمریکا، کانادا و سوئیس از جمله کشورهایی بودند که دانشجویان بهعنوان مقاصدشان انتخاب کردهاند.
زمستان سال گذشته بهرام صلواتی، مدیر رصدخانه مهاجرت اعلام کرد که ایران در تراز ۵۰ هزار دانشجوی مهاجر قرار گرفته است و اکنون وارد تراز بالاتر از ۶۶ هزار نفر دانشجوی مهاجر است.
به گفته او، این عدد نشان میدهند ایران با سرعت پدیده «افزایش جمعیت دانشجویی خارج از کشور» را تجربه میکند اما آمار به روز و دقیقی در این زمینه وجود ندارد.
دادههای پیمایش رصدخانه ملی مهاجرت در سال ۱۴۰۱ نشان میدهد ایران در رده هفدهمین کشور فرستنده دانشجو به دنیا قرار دارد.
همچنین برآوردها نشان میدهد حدود یکدهم جمعیت کشور برابر با ۸/۵ میلیون ایرانی هماکنون بهعنوان مهاجر در خارج از ایران زندگی کنند.
ایالات متحده آمریکا استفاده جمهوری آذربایجان از زور در مناقشه قرهباغ را غیرقابل قبول خواند و از باکو خواست برای حفاظت از حقوق غیرنظامیان و حفظ آتشبس در منطقه تلاش کند.
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه چهارم مهر در گزارشی نوشت سامانتا پاور، رییس آژانس توسعه بینالمللی آمریکا، در دیدار با نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان در ایروان، از باکو خواست به تعهدات خود در زمینه رعایت حقوق ارامنه قرهباغ پایبند باشد.
پاور همچنین بازگشایی فوری گذرگاه لاچین را بهعنوان تنها راه ارتباطی منطقه به ارمنستان ضروری دانست و از الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان خواست تا اجازه ورود کمکهای بشردوستانه به منطقه و حضور ناظران بینالمللی را بدهد.
او ضمن تقدیم نامه حمایت جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا به پاشینیان گفت واشینگتن پاسخی مناسب به اقدامات آذربایجان در قرهباغ خواهد داد.
بنا بر گزارشها، تاکنون بیش از ۱۹ هزار نفر از مجموع ۱۲۰ هزار ارمنی ساکن در قرهباغ این منطقه را ترک کرده و وارد ارمنستان شدهاند.
این در حالی است که باکو میگوید قصدی برای آسیب رساندن به ارامنه قرهباغ ندارد و حقوق آنها را بهعنوان «شهروند» به رسمیت خواهد شناخت.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، روز دوم مهر باکو را به «تهدید» مرزهای ارمنستان متهم کرد و گفت که پاریس نگران «تمامیت ارضی» این کشور است.
مکرون روسیه را «همدست» آذربایجان خواند و گفت ترکیه نیز همواره «حامی» اقدامات حکومت باکو بوده است.
از سوی دیگر پاشینیان روز دوم مهر با انتقاد از مواضع روسیه در قبال بحران قرهباغ گفت کشورش در سیاست خارجی خود تجدیدنظر خواهد کرد.
او توافقنامههای امنیتی میان ایروان و مسکو را ناکارآمد خواند و گفت این توافقنامهها نتوانستهاند منافع ملی و امنیت ارمنستان را تامین کنند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه اما پیروزی آذربایجان بر ارمنستان را مایه افتخار ترکیه و فرصتی برای ایجاد صلح و ثبات در منطقه دانست.
او همچنین از ارمنستان خواست برای حفظ صلح در منطقه «گامهای صادقانه» بردارد.
گاردین روز سهشنبه چهارم مهر گزارش داد بر اثر انفجار در یک انبار سوخت در قرهباغ، دستکم ۲۰ نفر جان خود را از دست دادند و بالغ بر ۲۹۰ نفر مجروح شدند.
علاوه بر آن که وضعیت تعدادی از مجروحان حادثه وخیم گزارش شده است، یکی از مقامات محلی اعلام کرد بیمارستانهای منطقه با کمبود شدید امکانات و دارو مواجه هستند.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که نمایندگان ارمنستان و آذربایجان امروز در بروکسل، پایتخت بلژیک با یکدیگر دیدار کردهاند.
این مذاکرات با میانجیگری اتحادیه اروپا برگزار شده است.
جمهوری آذربایجان و ارمنستان سه سال پیش و پس از حدود سه دهه، بار دیگر با یکدیگر درگیر شدند و پس از چندین هفته، آتشبسی تحت حمایت مسکو امضا شد.
با این حال تنشها بین باکو و ایروان پس از آن همچنان ادامه یافت و هر از گاهی به درگیری نظامی منجر شد.
قرهباغ بر اساس قوانین بینالمللی بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته میشود اما اکثریت جمعیت در این منطقه را ۱۲۰ هزار ارمنی تشکیل میدهند.
این منطقه در جنگ اوایل دهه ۱۹۹۰ بین دو کشور از کنترل جمهوری آذربایجان خارج شد.
شاخص اجارهبها در شهریور ماه امسال در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته ۳۸/۶ درصد رشد کرد. نرخ تورم ماهانه شاخص اجاره نیز در شهریور به ۳/۵ درصد رسید که بیشتر از تورم ماهانه شاخص کل در این ماه است.
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی نوشت که رشد کشوری اجارهبها در نیمسال نخست امسال رکورد ۱۲ ساله بالاترین افزایش سالانه را ثبت کرده و به ۳۸/۵ درصد رسیده است.
بر اساس این گزارش، میزان رشد اجارهبها در شش ماه اخیر از سال ۹۰ تاکنون بیسابقه بوده است.
این میزان تورم نقطه به نقطه در بازار اجاره همچنین حدود دو برابر سطح تاریخی رشد اجارهبها در کشور است؛ در حالی که طی سالهای قبل، این شاخص کمتر از ۲۰ درصد بود.
بر اساس یافتههای این گزارش، تب بالای اجارهبها در شرایطی است که بازار خرید مسکن با «افت قیمت یا ثبات قیمتها» روبهرو شده است.
روزنامه دنیای اقتصاد بر اساس مشاهدات میدانی از بازار اجاره شهر تهران نوشت که نوعی مچاندازی بین «استطاعت مالی مستاجرها» و «نرخهای بالای مدنظر موجرها» شکل گرفته است که در نهایت به «افزایش چشمگیر مبلغ اجاره در قراردادهای جدید» منجر میشود.
در عین حال اما این تقابل در صورت «کنترل تورم عمومی» میتواند به نفع مستاجرها تمام شود.
بانک مرکزی و مرکز آمار ایران از پاییز سال گذشته گزارشدهی از تغییر و تحولات بازار مسکن و ساختمان را متوقف کردهاند و آمار و دادههای رسمی در این حوزه منتشر نمیشود.
از این رو رسانهها با استفاده از گزارشهای میدانی و مشاهدات عینی، گزارشهایی از بازار مسکن و ساختمان تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران منتشر میکنند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از طرح ژاپن برای از سرگیری مذاکرت احیای برجام خبر داد. خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، روز سهشنبه چهارم مهر گزارش داد حسین امیرعبداللهیان از «نقش سازنده» توکیو در احیای مذاکرات مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی حمایت کرده است.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در مصاحبه با خبرگزاری ژاپنی کیودو نیوز گفت که جمهوری اسلامی هر طرحی از سوی ژاپن را که در آن منافع تهران لحاظ شده باشد، مثبت تلقی خواهد کرد.
او جزییاتی درباره ابتکار پیشنهادی توکیو ارائه نکرد اما به نظر میرسد این طرح در زمان سفر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به این کشور آسیایی در مرداد ماه سال جاری به او ارائه شده باشد.
امیرعبداللهیان در این سفر با فومیو کیشیدا، نخستوزیر و یوشیماسا هایاشی، وزیر امور خارجه وقت ژاپن دیدار و گفتوگو کرده بود.
این در حالی است که ابراهیم رئیسی، رییس دولت جمهوری اسلامی نیز در حاشیه هفتاد و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با کیشیدا دیدار کرد.
نخستوزیر ژاپن در این دیدار اعلام کرد کشورش همچنان از برجام که در سال ۱۳۹۴ بین ایران و کشورهای پنج به علاوه یک به امضا رسید، حمایت میکند.
کیشیدا از جمهوری اسلامی خواست برای احیای توافق هستهای «تلاشهایی سازنده» انجام دهد.
از سوی دیگر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه سوم مهر در دیدار با محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی اعلام کرد برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه هستهای تهران، نیاز است «تضمینهای معتبر» ارائه شود.
او گفت همکاری آژانس بینالمللی انرژی اتمی و جمهوری اسلامی باید تا رسیدن به «پیشرفت عینی» در چارچوب توافق انجام شده میان دو طرف در اسفند ۱۴۰۱ ادامه یابد.
اشاره مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافقی است که اسفند ماه سال گذشته و در پی سفر او به تهران به دست آمد.
اسلامی اما بار دیگر آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به سیاسیکاری در قبال پرونده هستهای تهران متهم کرد و از این نهاد خواست در گزارشهای خود «بیطرفی» و «حرفهایگری» را رعایت کند.
اسلامی با انتقاد از مواضع کشورهای غربی درباره فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی گفت: «این کشورها با فشارهای سیاسی و توسل به تحریمها سعی دارند از ظرفیت آژانس برای فشار به ایران استفاده کنند.»
اتحادیه اروپا هم سوم مهر در بیانیهای در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تاکید بر ادامه تلاشهای دیپلماتیک و سیاسی برای حل مناقشه هستهای جمهوری اسلامی، هشدار داد افزایش فعالیتهای هستهای تهران به خطر گسترش سلاحهای اتمی در منطقه دامن زده است.
کمیسیون مستقل تحقیقات بینالمللی سازمان ملل متحد در مورد اوکراین اعلام کرد به مدارکی دست یافته است که نشان میدهند نیروهای روسیه در جریان حمله نظامی به اوکراین مرتکب جنایات جنگی نظیر شکنجه و تجاوز جنسی شدهاند.
در گزارش این کمیسیون که روز دوشنبه سوم مهر ماه به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو سوئیس ارائه شد، آمده است: «شواهد نشان میدهند نیروهای روسیه با استفاده از سلاحهای انفجاری به مناطق مسکونی، زیرساختهای غیرنظامی و مراکز پزشکی اوکراین حمله کردهاند.»
اریک موس، رییس نروژی این کمیسیون همچنین گفت نظامیان روسیه پس از تصرف منطقه خرسون در جنوب اوکراین، علیه زنان مرتکب تجاوز و خشونت جنسی شدهاند. این زنان بین ۱۹ تا ۸۳ ساله بودهاند.
به گفته موس، غالبا اعضای یک خانواده در اتاقهای مجاور هم نگهداری شدهاند تا «مجبور شوند» صدای قربانیان تجاوز را بشنوند.
او همچنین گفت که نیروهای روسیه در مناطق خرسون و ژاپوریژیا «به صورت گسترده و نظاممند» از شکنجه علیه کسانی استفاده کردهاند که به زعم آنها به عنوان خبرچین ارتش اوکراین مشغول فعالیت بودند.
ایبیسی نیوز، فوریه سال گذشته میلادی به نقل از یکی از مقامات جدا شده ارتش روسیه، گزارش داده بود که نظامیان روس، زندانیان اوکراینی را در زمان بازجویی شکنجه میکنند.
کمیسیون مستقل تحقیقات بینالمللی سازمان ملل متحد اما تاکید کرد بررسی وضعیت کودکان اوکراینی که به اجبار به روسیه منتقل شدهاند باید در اولویت قرار بگیرد.
موس نیز با اشاره به لفاظیهای صورت گرفته در رسانههای روسیه بهویژه رسانههای دولتی، گفت تعدادی از این اظهارات میتوانند به عنوان «تحریک به نسلکشی» در نظر گرفته شوند.
رییس کمیسیون مستقل تحقیقات بینالمللی در مورد اوکراین همچنین تاکید کرد دولت روسیه باید بابت تخلفاتی که نیروهای نظامی این کشور مرتکب شدهاند پاسخگو باشد.
این در حالی است که به گفته موس، مسکو تا کنون به تماسهای گرفته شده از طرف این کمیسیون پاسخی نداده است.
مرداد ماه سال جاری نیز گروهی از کارشناسان بینالمللی اعلام کردند تعداد زیادی از زندانیانی که در بازداشتگاههای موقت در مناطق جنوبی اوکراین تحت اشغال روسیه نگهداری میشدند، مورد شکنجه و آزار جنسی قرار گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، نیروهای روسیه از روشهایی از قبیل دادن شوک الکتریکی به دستگاه تناسلی، خفه کردن، تجاوز جنسی و ضرب و جرح شدید برای شکنجه استفاده کردهاند.
موس اما از کییف نیز خواست به تخلفات معدودی که نیروهای نظامی اوکراین مرتکب شدهاند به سرعت رسیدگی کند.
به گزارش آسوشیتدپرس، در زمان سخنرانی موس در شورای حقوق بشر سازمان ملل هیچ نمایندهای از روسیه در سالن حاضر نبود.
دیوان کیفری بینالمللی اسفند ماه سال گذشته حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه را به دلیل متهم شدن او به ارتکاب جنایات جنگی و ربودن کودکان اوکراینی صادر کرد.