جایزه نخل طلای جشنواره کن به جاستین تریت برای ساخت فیلم فرانسوی «آناتومی یک سقوط» رسید. این فیلم درباره زنی است که پس از مرگ مشکوک همسرش تحت محاکمه است. این سومین فیلم به کارگردانی یک زن است که نخل طلایی را دریافت میکند.
جایزه بزرگ (گرند پریکس) کن نیز که دومین جایزه اصلی این جشنواره است، به جاناتان گلیزر برای ساخت فیلم درام «منطقه مورد علاقه» اهدا شد. این فیلم که محصول مشترک تاریخی آمریکا، بریتانیا و لهستان است درباره یک خانواده آلمانی است که در نزدیکی اردوگاه آشوویتس زندگی میکردند.
مروه دیزدار، بازیگر ترکیهای، برای بازی در فیلم «روی علفهای خشک» جایزه بهترین بازیگر زن را دریافت کرد و جایزه بهترین بازیگر مرد نیز به کوجی یاکوشو، بازیگر ژاپنی، برای بازی در فیلم «روزهای عالی» رسید.
کمیسیون جهانی ایرانپراید، مجموعه سازمانهای کوییر ایرانی و فارسیزبان، در فراخوانی از همه اعضای جامعه الجیبیتیکیو ایرانی و فارسیزبان در شهرهای مختلف جهان خواست در اولین رژه افتخار جامعه رنگینکمانی در دوره خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی»، حضور گسترده داشته باشند.
از آغاز خیزش انقلابی مردم ایران، سازمانهای عضو کمیسیون جهانی ایرانپراید در حال تدارک برای حضور جامعه کوییر ایرانی در رژههای افتخار شهرهای آمستردام در هلند و تورنتو و ونکوور در کانادا هستند.
از سوی دیگر، سایر کنشگران کوییر ایرانی و افغانستانی در شهرهای مختلف جهان، از جمله لسآنجلس، پاریس و برلین نیز برای برگزاری رژه افتخار جامعه رنگینکمانی ایرانی و فارسیزبان در حال تلاش هستند.
کمیسیون جهانی ایرانپراید علاوه بر کمک به برگزاری رژه افتخار کوییرهای ایرانی، در تلاش است به پیگیری و حمایت از طرحهای اجتماعی و سیاسی جامعه الجیبیتیکیو ایرانی و فارسی زبان و هماهنگی و تعامل بیشتر با سازمانها و کنشگران کوییر کمک کند.
سازمانهای ژوپیا و آزاد کوییر از هلند و سازمانهای ایرانکوییر و کوییرکدهدر کانادا، از جمله سازمانها و تشکلهایی هستند که به کمیسیون جهانی ایرانپراید ملحق شدهاند.
پس از اعترضات گسترده جامعه الجیبیتیکیو آمریکا در دهه ۶۰ میلادی که نقطه اوج آن در شورشهای استونوال در ژوئن سال ۱۹۶۹ شکل گرفت، کشورهای مختلف جهان در هفتههای پس از ماه ژوئن با برگزاری راهپیمایی با افراد کوییر اعلام همبستگی میکنند.
در حالی که بسیاری از افراد کوییر در ایران در خانوادههای خود با خطر جنایتهای ناموسی، از جمله قتل مواجه هستند، این بخش از شهروندان طبق قوانین جمهوری اسلامی نیز در خطر اعدام و سایر روشهای قصاص قرار دارند.
مقامات جمهوری اسلامی به صورت علنی شهروندان کوییر را با القابی ناپسند مورد خطاب قرار داده و در اظهارات مختلف آنها را «منحرف» و «بیمار» میخوانند.
یک روز مانده به دور دوم انتخابات ریاستجمهوری ترکیه، جزییات دور نخست رایگیری از سوی دولت منتشر شد. با اینکه در این رویداد نزدیک به ۵۶ میلیون رای به صندوق ریخته و آمار مشارکت ۸۷ درصدی ثبت شد اما کارشناسان پیشبینی میکنند مشارکت در دور دوم انتخابات افزایش پیدا کند.
روز شنبه ششم خرداد و کمتر از یک روز مانده تا دور دوم انتخابات ریاستجمهوری، شورای عالی انتخابات ترکیه گزارش جزییات دور نخست رایگیری روز ۱۴ماه می (۲۴ اردیبهشت) را منتشر کرد.
بر اساس این گزارش، ۶۴ میلیون و ۱۴۵ هزار و ۵۰۴ شهروند ترکیه واجد شرایط رای دادن بودند که ۸۷/۰۴ درصد آنان معادل ۵۵ میلیون و ۸۳۳ هزار و ۱۵۳ نفرشان پای صندوقهای رای حاضر شدند.
دو رقیب اصلی یعنی رجب طیب اردوغان و کمال قلیچداراوغلو به ترتیب ۲۷ میلیون و ۱۳۳ هزار و ۸۴۹ رای معادل ۴۹/۵۲ درصد و ۲۴ میلیون و ۵۹۵ هزار و ۱۷۸ رای برابر با ۴۴/۸۸ درصد آرای ریخته شده را کسب کردند.
استانبول، آنکارا و بورسا سه استانی بودند که اردوغان بالاترین رای را در آنها به خود اختصاص داد و از سوی دیگر، قلیچداراوغلو هم بیشترین آرای خود را به ترتیب در استانبول، ازمیر و آنکارا به دست آورد.
مهاجران و تروریسم، دو موضوع داغ تبلیغات انتخاباتی
سینان اوغان، دیگر نامزد دور نخست انتخابات به نمایندگی از ائتلاف آتا حدود پنج درصد آرای شهروندان را کسب کرده بود که پخش شدن آرای رایدهندگان به او میان اردوغان و قلیچداراوغلو در دور دوم سبب شد مواضع این کاندیدا در تبلیغات دور دوم بیشتر مورد بحث قرار بگیرد.
بحث حضور مهاجران غیرقانونی عمدتا سوری در ترکیه، مواجهه با آنان و موضوع تروریسم و احزابی چون پکک در روزهای گذشته بارها از سوی هر دو رقیب تکرار شد.
جدال بر سر اصل سکولاریسم و قدرت اسلامگرایان
از سوی دیگر اردوغان در دو روز پایانی فرصت قانونی تبلیغاتش حضوری نمادین و معنادار بر سر مزار «نجمالدین اربکان»، نخستوزیر سالهای ۹۶ و ۹۷ میلادی و «عدنان مندرس»، نخستوزیر سالهای ۵۰ تا ۶۰ میلادی ترکیه حاضر شد.
اربکان سال ۱۹۹۷ بر اثر کودتای نظامیان طرفدار سکولاریسم از حکومت خلع شد و مندرس نیز در پی کودتای نظامی ۱۹۶۰ از قدرت برکنار و یک سال بعد اعدام شد.
هر دو نخستوزیر برکنار شده مخالف سکولاریسم بودند که بنیان قانون اساسی ترکیه است و همچنین افزایش قدرت اسلامگرایان را میخواستند.
اردوغان روز شنبه ۲۷ می، در سالگرد برکناری مندرس از نخستوزیری، بر مزار او حاضر شد و گفت امروز دیگر قدرت نه از سوی کودتاگران بلکه از مسیر صندوقهای رای تعیین و جابهجا میشود.
کمال قلیچداراوغلو اما بارها اردوغان را متهم کرده است در دو دهه قدرت سیاسی خود، بنیانها و نهادهای دموکراسی از جمله آزادی مطبوعات و استقلال دستگاه قضایی را در ترکیه تضعیف کرده است.
قلیچداراوغلو روز جمعه نیز در مصاحبهای تلویزیونی هواداران رقیب خود، اردوغان را خطاب قرار داد و گفت او «مناسبات جمهوری» ترکیه را بههم زده و برای همین رای دادن به اردوغان گناه است.
پیشبینی برای افزایش مشارکت در دور دوم
دور دوم انتخابات ریاستجمهوری ترکیه فردا ۲۸ می (برابر با هفت خرداد) برگزار و نتایج انتخابات تا قبل از ساعت ۱۲ شب به وقت محلی منتشر میشود.
با اینکه بیش از ۸۷ درصد از واجدان شرایط در دور نخست انتخابات شرکت داشتند پیشبینی میشود مشارکت در دور دوم بیشتر هم بشود چرا که آرای جمع شده از شهروندان خارج از ترکیه نشان میدهد میزان مشارکت در انتخابات در دور دوم از سوی آنان افزایش یافته است.
همچنین انتظار میرود این الگو در داخل هم تکرار شود و فردا تعداد بیشتری نسبت به دور اول در رایگیری شرکت کنند.
رویداد فردا مهمترین انتخابات ریاستجمهوری ترکیه در چند دهه اخیر به شمار میرود و پیروزی هر کدام از نامزدها، آینده سیاسی، شیوه حکومتداری و شکل سیاست خارجی ترکیه را مشخص خواهد کرد.
سم آلتمن، مدیرعامل «اوپن ایآی» (OpenAI) هشدار داد شرکت او ممکن است در واکنش به قوانین در حال تدوین اتحادیه اروپا درباره هوش مصنوعی، خدمات خود را در کشورهای اروپایی متوقف کند.
آلتمن پس از یک سخنرانی در جمع خبرنگاران در لندن گفت که «نگرانیهای زیادی» در خصوص قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا دارد؛ قانونی که به گفته مقامات اروپایی در حال طی کردن مراحل نهایی تدوین مقررات است.
طی ماههای گذشته شرایط دربرگیرنده این قانون با هدف شمول تعهدات تازه برای سازندگان «مدلهای بنیادی» هوش مصنوعی گسترش یافته است.
این اصطلاح برای سیستمهای هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ که موجب ارائه خدماتی مانند چت جیپیتی (Chat-GPT) و «دالی» (DALL-E) میشود، به کار میرود.
به گزارش روزنامه فایننشالتایمز، آلتمن تاکید کرده است آنچه اهمیت دارد، جزییات این قانون است.
به گفته او، شرکتش تلاش میکند تا خود را با این قانون تطبیق دهد اما اگر نتواند، فعالیتش را در اروپا متوقف خواهد کرد.
یک روز پس از انتشار این نقل قولها، آلتمن در توییتر خود تلاش کرد تا این بار با لحنی ملایمتر، از گفتوگوی سازنده خود با مقامات اروپایی خبر دهد.
او همچنین تاکید کرد اوپن ایآی برنامهای برای خروج از این بازار ندارد.
با وجود این، مدیرعامل اوپن ایآی در گفتوگوی دیگری که یک روز پیش از آن با مجله تایم داشت گفت نگران این است که سیستمهایی مانند چت جیپیتی در قانون اتحادیه اروپا به عنوان سیستمهایی با «ریسک بالا» تعریف شوند؛ در این صورت این شرکت باید برخی ملاحظات ایمنی و شفافیت را برآورده کند.
آلتمن در این گفتوگو با طرح این مساله که «یا میتوانیم این الزامات را حل کنیم یا نه»، تاکید کرده است برای برآورده کردن برخی انتظارات قانونی، محدودیتهای فنی وجود دارد.
علاوه بر چالشهای فنی، الزام اعلام منابع مورد استفاده که در قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا به آن اشاره شده است نیز میتواند تهدیدات تجاری متعددی را برای اوپن ایآی به همراه بیاورد.
در پیشنویس فعلی این قانون، سازندگان مدلهای بنیادی هوش مصنوعی موظفاند جزییات مرتبط با طراحی سیستم خود را افشا کنند.
این جزییات شامل مواردی مانند قدرت محاسباتی مورد نیاز، مدت زمان آموزش و اطلاعات مرتبط دیگری نظیر قدرت و اندازه مدل یاد شده میشود.
همچنین توسعهدهندگان اینگونه مدلها باید خلاصهای از دادههای دارای حق نشر را که برای آموزش هوش مصنوعی استفاده شده است، ارائه کنند.
شرکت اوپن ایآی در گذشته این جزییات را منتشر میکرد اما حالا چند ماهی است که این روال را متوقف کرده.
ایلیا ساتسکور، یکی از بنیانگذاران این مجموعه، انتشار این جزییات را اشتباه توصیف کرده و عقیده دارد مخفی نگه داشتن این اطلاعات برای جلوگیری از کپیبرداری رقیبان از محصولات این شرکت ضروری است.
علاوه بر آن، وادار کردن اوپن ایآی به انتشار منابع مورد استفاده برای آموزش مدل هوش مصنوعی خود میتواند این شرکت را با خطر شکایت از سوی صاحبان محتوای دارای حق نشر مواجه کند.
هوشهای مصنوعی مولد مانند چت جیپیتی و دالی به واسطه مقادیر بسیار زیادی از محتوا که بخش بزرگی از آنها از وبسایتهای دارای حق نشر گردآوری شده است، آموزش دیدهاند.
انتشار جزییات این منابع، شرکتهای یاد شده را با خطر شکایت از سوی صاحبان این محتوا روبهرو میکند.
در یک نمونه، «استبیلیتی ایآی» (Stability AI)، رقیب اوپن ایآی به دلیل استفاده از محتوایی دارای حق نشر به وسیله شرکت «گتی ایمجز» مورد شکایت قرار گرفته است.
آلتمن پیش از این به سیاستمداران آمریکایی گفته بود مقررات مربوط به هوش مصنوعی باید روی سیستمهای آینده این حوزه که قدرت بیشتری دارند متمرکز شود.
این در حالی است که قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا بیشتر روی قابلیتهای فعلی اینگونه سیستمها متمرکز است.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، درخواست ولودیمیر زلنسکی از ایرانیان برای تاثیرگذاری بر رفتار حکومت با هدف تجدیدنظر در فروش پهپاد به روسیه را «فرافکنی به منظور انحراف افکار عمومی و نمایشی سیاسی توام با ادعاهای بیاساس» و «بیارزش» خواند.
کنعانی روز شنبه ششم خرداد با اشاره به سخنان اخیر رییسجمهوری اوکراین خطاب به مردم ایران، گفت هدف از این سخنان «جلب هر چه بیشتر کمکهای تسلیحاتی و مالی کشورهای غربی» است.
زلنسکی به تازگی در پیامی ویدیویی شهروندان ایرانی را خطاب قرار داد و خواهان تغییر رویه حکومت در ارسال پهباد به روسیه شد.
رییسجمهوری اوکراین در این ویدیو «هم جامعه، هم روحانیون ایران، هم تکتک خانوادههای ایرانی، هم کسانی که میتوانند بر تصمیمهای دولت در ایران تاثیر بگذارند» را طرف صحبت خود قرار داد و گفت: «یک پرسش ساده دارم: همدستی با تروریسم روسیه به چه دردتان میخورد؟ چرا شما در کنار یک دولت اهریمنی هستید؟»
زلنسکی در ادامه گفت: «از این [کشتار] چه چیزی گیر شما، مردم تهران یا شیراز یا سقز یا هر شهر دیگر ایران میآید؟ شوربختانه، فقط انزوای بیشتر از جهان و مشکلات بیشتر.»
این سخنان واکنشهای بسیاری را از سوی شهروندان و کاربران ایرانی و فعالان سیاسی و اجتماعی در پی داشت.
از جمله علیرضا آخوندی، نماینده ایرانیتبار پارلمان سوئد که با اشاره به فروش پهپاد به روسیه، خطاب به زلنسکی نوشت: «جنگ ما، جنگ شماست. جنگ شما، جنگ ماست.»
آخوندی مبارزههای ایرانیان و اوکراینیها را «در هم تنیده» توصیف کرد و گفت: «جستوجوی بیامان برای آزادی و صلح ما را در یک تلاش جمعی متحد میکند.»
شماری از کاربران شبکههای اجتماعی هم اشاره کردند که اوکراین میگوید پهپادهای ایرانی شاهد نقش مهمی در حملات روسیه به شهرها و زیرساخت های اوکراین دارند اما زلنسکی، با نادیده گرفتن مبارزه ایرانیان با جمهوری اسلامی، جای قربانی و ظالم را تغییر داده و مردم را همدست «شر» دانسته است.
برخی کاربران هم با اشاره به حضور نمایندگان دولت اوکراین در مهمانیهای حکومتی سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی به زلنسکی پاسخ دادند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اما در واکنش به این سخنان، «تکرار ادعاهای واهی رییسجمهوری اوکراین علیه جمهوری اسلامی ایران» را «همنوازی با جنگ تبلیغی و رسانهای محور ضد ایرانی علیه دولت و ملت ایران» دانست.
کنعانی مدعی شد جمهوری اسلامی «آماده ادامه مذاکرات کارشناسی با اوکراین برای بررسی موضوع ارسال پهپاد شاهد به روسیه است اما طرف اوکراینی از این مذاکره طفره میرود».
سال گذشته واشینگتن پست در گزارشی، از آمادگی ایران برای افزایش ارسال مخفیانه تسلیحات سنگین از جمله موشکهای زمین به زمین به روسیه خبر داده بود اما وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ۳۰ مهر سال گذشته اخبار استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین را «واهی و بیاساس» خواند.
یک روز بعد از واکنش رسمی جمهوری اسلامی، ولودیمیر زلنسکی، با دروغ خواندن ادعای ایران مبنی بر عدم ارسال پهپاد به روسیه گفت تهران با فروش هواپیماهای بدونسرنشین به مسکو، «پول آلوده به خون» به دست میآورد.
رییسجمهوری اوکراین همچنین گفت کشورش اطلاعات دقیقی از ارسال پهپاد و موشک از ایران به روسیه دارد.
نشریه اسرائیل هیوم، از نگرانی مقامهای این کشور درباره دستیابی جمهوری اسلامی به اورانیوم غنیشده ۸۴ درصدی خبر داد. بر اساس این گزارش، مقامات ارشد امنیتی اسرائیل اعلام کردهاند در صورت لزوم، آماده حمله نظامی به ایران هستند.
اسرائیل هیوم گزارشی از گمانهزنیها و تخمین مقامات اسرائیلی منتشر کرده است که نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران بهزودی سطح غنیسازی اورانیوم خود را به ۸۴ درصد افزایش خواهد داد.
در پی این نگرانی، مقامات ارشد امنیتی اسرائیل به صراحت اعلام کردند اسرائیل آماده است در صورتی که شرایط ایجاب کند «قدرت نظامی» خود را علیه ایران به کار بگیرد.
برآورد مقامهای اسرائیلی به این «احتمال» اشاره دارد که ایران سطح غنیسازی اورانیوم را به عنوان بخشی از «برنامه هستهای» افزایش خواهد داد و به گفته اسرائیل هیوم، هشدارهای روزهای اخیر مقامات سیاسی و نظامی اسرائیل هم به همین دلیل بوده است.
روز ۳۰ بهمن سال گذشته نشریه بلومبرگ گزارش داد بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اورانیوم غنیشده با غلظت ۸۴ درصد را در تاسیسات اتمی ایران یافتهاند که غلظت آن کمی کمتر از میزان مورد نیاز برای یک سلاح اتمی است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در واکنش به این گزارش بلومبرگ در توییترش نوشت که از گزارشهای اخیر رسانهای در رابطه با غنیسازی اورانیوم در ایران آگاه و در حال گفتوگو با ایران در مورد نتایج فعالیتهای راستیآزمایی اخیر است و در صورت نیاز آن را به اطلاع شورای حکام آژانس خواهد رساند.
در تهران نیز بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در واکنش به گزارش بلومبرگ مدعی شد «وجود ذره یا ذرات بالاتر از ۶۰ درصد در فرآیند غنیسازی به معنی تولید اورانیوم با غنای بالای ۶۰ درصد نیست» و وجود این ذرات «در محل شیر برداشت محصول متداول است».
دو هفته بعد و در اواسط اسفند دیوید آلبرایت، فیزیکدان آمریکایی و بازرس پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد توضیحات مقامهای جمهوری اسلامی درباره اتفاقی بودن تولید ذرات اورانیوم با غنای ۸۴ درصد «انحرافی» است و آنها احتمالا آزمایشهایی را برای تولید اورانیوم با غنای ۹۰ درصد انجام دادهاند.
به گفته آلبرایت، طرحهای ساخت کلاهکهای هستهای که ایران قبل از سال ۲۰۰۳ تهیه کرده بود و اسرائیل در سال ۲۰۱۸ در یک عملیات سرویس مخفی به دست آورد، برای اورانیوم با سطح غنیسازی ۹۰ درصد طراحی شده بود.
مقامات اسرائیلی همچنان نگرانیهایی درباره «عمدی بودن» افزایش غنیسازی اورانیوم تا سطح ۸۴ درصد دارند و نخستوزیر، وزیر دفاع، رییس ستاد ارتش، رییس دفاع و رییس شورای امنیت ملی به صراحت اعلام کردهاند اسرائیل آمادگی دارد در صورتی که «شرایط اقتضا کند» قدرت نظامی خود را علیه ایران به کار بگیرد.