آیا قوانین جدید، خدمات هوش مصنوعی اوپن ای‌آی را در اروپا متوقف می‌کند؟

کنعانی روز شنبه ششم خرداد با اشاره به سخنان اخیر رییس‌جمهوری اوکراین خطاب به مردم ایران، گفت هدف از این سخنان «جلب هر چه بیشتر کمک‌های تسلیحاتی و مالی کشورهای غربی» است.

زلنسکی به تازگی در پیامی ویدیویی شهروندان ایرانی را خطاب قرار داد و خواهان تغییر رویه حکومت در ارسال پهباد به روسیه شد.

رییس‌جمهوری اوکراین در این ویدیو «هم جامعه، هم روحانیون ایران، هم تک‌تک خانواده‌های ایرانی، هم کسانی که می‌توانند بر تصمیم‌های دولت در ایران تاثیر بگذارند» را طرف صحبت خود قرار داد و گفت: «یک پرسش ساده دارم: هم‌دستی با تروریسم روسیه به چه دردتان می‌خورد؟ چرا شما در کنار یک دولت اهریمنی هستید؟»

زلنسکی در ادامه گفت: «از این [کشتار] چه چیزی گیر شما، مردم تهران یا شیراز یا سقز یا هر شهر دیگر ایران می‌آید؟ شوربختانه، فقط انزوای بیشتر از جهان و مشکلات بیشتر.»

این سخنان واکنش‌های بسیاری را از سوی شهروندان و کاربران ایرانی و فعالان سیاسی و اجتماعی در پی داشت.

از جمله علیرضا آخوندی، نماینده ایرانی‌تبار پارلمان سوئد که با اشاره به فروش پهپاد به روسیه، خطاب به زلنسکی نوشت: «جنگ ما، جنگ شماست. جنگ شما، جنگ ماست.»

آخوندی مبارزه‌های ایرانیان و اوکراینی‌ها را «در هم تنیده» توصیف کرد و گفت: «جست‌وجوی بی‌امان برای آزادی و صلح ما را در یک تلاش جمعی متحد می‌کند.»

شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی هم اشاره کردند که اوکراین می‌گوید پهپادهای ایرانی شاهد نقش مهمی در حملات روسیه به شهرها و زیرساخت های اوکراین دارند اما زلنسکی، با نادیده گرفتن مبارزه ایرانیان با جمهوری اسلامی، جای قربانی و ظالم را تغییر داده و مردم را هم‌دست «شر» دانسته است.

برخی کاربران هم با اشاره به حضور نمایندگان دولت اوکراین در مهمانی‌های حکومتی سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی به زلنسکی پاسخ دادند.

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اما در واکنش به این سخنان، «تکرار ادعاهای واهی رییس‌جمهوری اوکراین علیه جمهوری اسلامی ایران» را «هم‌نوازی با جنگ تبلیغی و رسانه‌ای محور ضد ایرانی علیه دولت و ملت ایران» دانست.

کنعانی مدعی شد جمهوری اسلامی «آماده ادامه مذاکرات کارشناسی با اوکراین برای بررسی موضوع ارسال پهپاد شاهد به روسیه است اما طرف اوکراینی از این مذاکره طفره می‌رود».

سال گذشته واشینگتن پست در گزارشی، از آمادگی ایران برای افزایش ارسال مخفیانه تسلیحات سنگین از جمله موشک‌های زمین به زمین به روسیه خبر داده بود اما وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ۳۰ مهر سال گذشته اخبار استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین را «واهی و بی‌اساس» خواند.

یک روز بعد از واکنش رسمی جمهوری اسلامی، ولودیمیر زلنسکی، با دروغ خواندن ادعای ایران مبنی بر عدم ارسال پهپاد به روسیه گفت تهران با فروش هواپیماهای بدون‌سرنشین به مسکو، «پول آلوده به خون» به دست می‌آورد.

رییس‌جمهوری اوکراین همچنین گفت کشورش اطلاعات دقیقی از ارسال پهپاد و موشک از ایران به روسیه دارد.

اسرائیل هیوم گزارشی از گمانه‌زنی‌ها و تخمین مقامات اسرائیلی منتشر کرده است که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ایران به‌زودی سطح ‌غنی‌سازی اورانیوم خود را به ۸۴ درصد افزایش خواهد داد.

در پی این نگرانی، مقامات ارشد امنیتی اسرائیل به صراحت اعلام کردند اسرائیل آماده است در صورتی که شرایط ایجاب کند «قدرت نظامی» خود را علیه ایران به کار بگیرد.

برآورد مقام‌های اسرائیلی به این «احتمال» اشاره دارد که ایران سطح غنی‌سازی اورانیوم را به‌ عنوان بخشی از «برنامه هسته‌ای» افزایش خواهد داد و به گفته اسرائیل هیوم، هشدارهای روزهای اخیر مقامات سیاسی و نظامی اسرائیل هم به همین دلیل بوده است.

روز ۳۰ بهمن سال گذشته نشریه بلومبرگ گزارش داد بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اورانیوم غنی‌شده با غلظت ۸۴ درصد را در تاسیسات اتمی ایران یافته‌اند که غلظت آن کمی کمتر از میزان مورد نیاز برای یک سلاح اتمی است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واکنش به این گزارش بلومبرگ در توییترش نوشت که از گزارش‌های اخیر رسانه‌ای در رابطه با غنی‌سازی اورانیوم در ایران آگاه و در حال گفت‌وگو با ایران در مورد نتایج فعالیت‌های راستی‌آزمایی اخیر است و در صورت نیاز آن را به اطلاع شورای حکام آژانس خواهد رساند.

در تهران نیز بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در واکنش به گزارش بلومبرگ مدعی شد «وجود ذره یا ذرات بالاتر از ۶۰ درصد در فرآیند غنی‌سازی به معنی تولید اورانیوم با غنای بالای ۶۰ درصد نیست» و وجود این ذرات «در محل شیر برداشت محصول متداول است».

دو هفته بعد و در اواسط اسفند دیوید آلبرایت، فیزیکدان آمریکایی و بازرس پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد توضیحات مقام‌های جمهوری اسلامی درباره اتفاقی بودن تولید ذرات اورانیوم با غنای ۸۴ درصد «انحرافی» است و آن‌ها احتمالا آزمایش‌هایی را برای تولید اورانیوم با غنای ۹۰ درصد انجام داده‌اند.

به گفته آلبرایت، طرح‌های ساخت کلاهک‌های هسته‌ای که ایران قبل از سال ۲۰۰۳ تهیه کرده بود و اسرائیل در سال ۲۰۱۸ در یک عملیات سرویس مخفی به دست آورد، برای اورانیوم با سطح غنی‌سازی ۹۰ درصد طراحی شده بود.

مقامات اسرائیلی همچنان نگرانی‌هایی درباره «عمدی بودن» افزایش غنی‌سازی اورانیوم تا سطح ۸۴ درصد دارند و نخست‌وزیر، وزیر دفاع، رییس ستاد ارتش، رییس دفاع و رییس شورای امنیت ملی به صراحت اعلام کرده‌اند اسرائیل آمادگی دارد در صورتی که «شرایط اقتضا کند» قدرت نظامی خود را علیه ایران به کار بگیرد.

عفو بین‌الملل از آزادی الیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی زندانی در ایران، استقبال کرد اما نسبت به مبادله او با اسدالله اسدی ابراز نگرانی شدید کرد و نوشت: «بلژیک با این اقدام، به ایجاد فضای معافیت از مجازات [برای جمهوری اسلامی] کمک کرده و حقوق قربانیان برای عدالت، غرامت و تضمین عدم تکرار تخلفات را تضعیف کرده است.»

این سازمان هشدار داد اینگونه مبادله زندانیان باعث جسارت مقام‌های جمهوری اسلامی برای ادامه به گروگان‌گیری و سایر جنایت‌ها می‌شود.

عفو بین‌الملل خاطرنشان کرد تا زمانی که جامعه جهانی از جمله بلژیک، به تعهدات بین‌المللی خود نسبت به اعدام‌ها و رفتارهای غیرقانونی عمل نکند، مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از ایران در معرض خطر حمله‌های بیشتر از سوی عاملان این حکومت قرار خواهند گرفت.

شاهزاده رضا پهلوی نیز در واکنش به مبادله اسدالله اسدی و امدادگر بلژیکی زندانی در توییتی نوشت: «در دیدارهایم با قانون‌گذاران و سیاستمداران اروپایی تاکید کرده‌ام که معاوضه گروگان‌های‌شان با تروریست‌های رژیم، جمهوری اسلامی را به گروگان‌گیری و اقدامات تروریستی بیشتر تشویق می‌کند.»

عبدالله مهتدی آزادی اسدالله اسدی را تسلیم شدن بلژیک در برابر جمهوری اسلامی خواند و گفت: «معامله کثیف با تروریست‌ها، امنیت را برای شهروندان اروپا تامین نمی‌کند.»

او افزود: «این بدترین سیگنالی است که دولتهای اروپایی می‌توانند به رژیم تروریست‌پرور و گروگانگیر جمهوری اسلامی بفرستند و سودمند بودن گروگانگیری را برای فرار از عواقب تروریسم به رژیم تهران یادآوری کنند.»

عبدالله مهتدی گفت: «ما نگرانی عمیق خود را از این نوع رفتار یک دولت اروپایی ابراز می‌کنیم و به‌ویژه در شرایطی که مردم به‌پاخاستە ایران با بدترین سرکوب‌ها و اعدام‌ها و نقض گستردە حقوق بشر روبرو هستند، آن را غیرقابل قبول می‌دانیم.»

باب بلکمن، نماینده پارلمان بریتانیا، آزادی اسدالله اسدی را «به شدت» محکوم کرد و نوشت: «دولت بلژیک با این تصمیم، قربانیان تروریسم حکومت ایران را ناکام گذاشت و تلاش‌های مشترک اروپا برای بازخواست رژیم درباره اقدامات و حمایت از تروریسم را تضعیف کرد.»

غزاله شارمهد، فرزند جمشید شارمهد، زندانی ایرانی-آلمانی محکوم به اعدام، مبادله اسدالله اسدی با یک زندانی بلژیکی را «شرم‌آورترین باج‌گیری» خواند که بلژیک به آن تن داده و گفت: «این به منزله سیلی به صورت مردم ایران است. دولت بلژیک نشان داد هنوز با تروریست‌ها معامله می‌کند.»

روز جمعه پس از اعلام وزارت امور خارجه عمان مبنی بر تبادل زندانی میان بلژیک و ایران، تهران و بروکسل از آزادی این امدادگر بلژیکی و اسدالله اسدی خبر دادند.

اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در وین، تیر ماه سال ۹۷ به اتهام تلاش برای بمب‌گذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در فرانسه بازداشت و در بهمن ۹۹ در دادگاه بلژیک به ۲۰ سال زندان محکوم شد.

اولیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی که در ایران به زندان طولانی مدت محکوم شد، بهمن ۱۴۰۰ در ایران بازداشت شد. او مدتی به عنوان مدیر برنامه «شورای پناهندگان» که یک نهاد نروژی است، در ایران کار کرده بود.

دی‌ ماه سال گذشته خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، نوشت که این امدادگر بلژیکی متهم به چهار اتهام «جاسوسی، همکاری با آمریکا علیه ایران، قاچاق ارز به مبلغ ۵۰۰ هزار دلار و پولشویی» است.

پیش از این و با امضای توافق‌نامه تبادل زندانی میان تهران و بروکسل، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال مبادله این امدادگر بلژیکی با اسدالله اسدی مطرح شد و احتمال آزادی اسدی موجی از خشم و اعتراض را در میان مخالفان جمهوری اسلامی برانگیخت.

دو روز مانده به دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ترکیه در ۲۸ می (برابر با هفت خرداد) رجب طیب اردوغان، یکی از دو کاندیدای این رقابت‌ها از مردم کشورش خواست تا در رای‌گیری شرکت و روز یک‌شنبه را تبدیل به شروعی تازه در تاریخ ۱۰۰ ساله جمهوری ترکیه کنند.

رییس‌جمهوری ترکیه که در این انتخابات با کمال قلیچ‌داراغلو، نماینده ائتلاف احزاب مخالف خود رقابت می‌کند از شهروندان ترکیه خواست فارغ از هر عقیده، فرقه، قومیت و ترجیح سیاسی در رای‌گیری شرکت کنند.

قلیچ‌داراوغلو هم در پیامی خواستار مشارکت کسانی در انتخابات شد که به گفته او «عشق به وطن» دارند.

از سوی دیگر قلیچداراوغلو از اردوغان به دلیل پخش ویدیویی تبلیغاتی شکایت کرد. این فیلم کاندیدای ائتلاف اتحاد ملت را در کنار یکی از فرماندهان نظامی حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) نشان می‌دهد.

در حالی‌که ترکیه گروه پ‌ک‌ک را سازمانی «تروریستی» می‌داند و این گروه اجازه فعالیت در این کشور را ندارد، وکیل قلیچداراوغلو گفت به دلیل این فیلم «ساختگی» برای اردوغان پرونده قضایی تشکیل داده است.

آشفتگی اقتصادی ترکیه در آستانه رای‌گیری

هم‌زمان با آخرین تبلیغات انتخاباتی و دو روز مانده به رای‌‌گیری، هوایی طوفانی بر اقتصاد ترکیه حاکم شد: نرخ دلار با افزایش به سطحی بی‌سابقه از ۲۰ لیر گذشت و هم‌زمان، سود سپرده مشتریان در بانک‌ها نیز افزایش چشم‌گیری را تجربه کرد.

رسانه‌های ترک مخالف اردوغان معتقدند وضعیت اقتصاد ناپایدار است و پیش‌بینی می‌شود ارزش دلار به ۲۳ تا ۲۴ لیر هم برسد.

مسلم ساری، نماینده حزب جمهوری‌خواه خلق در پارلمان ترکیه هشدار داد: «ارز قابل فروش در بانک مرکزی از بین رفته است. متاسفم اما یک بحران ارزی بزرگ در راه است.»

این هشدارها در شرایطی است که از روز پنج‌شنبه چهارم خرداد (دیروز)، نرخ سود سپرده بانکی هم در ترکیه به اوج ۲۰ ساله خود رسید. اتفاقی که اقتصادانان آن را مرتبط با بحران ارزی دانسته و معتقدند برخی از بانک‌ها سود ۲۰ درصدی را به شهروندان ارائه می‌دهند تا آن‌ها ارز خود را از بانک خارج نکنند.

بلومبرگ نیز در گزارشی افت و خیز بازار مالی ترکیه را در آستانه دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری سیگنالی برای «درد بیشتر» خواند و گفت که انتظار می‌رود در روزهای آینده لیر ترکیه باز هم دچار «کاهش» شود.

از سوی دیگر سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی هستند که آیا اردوغان «تغییراتی در مدل اقتصادی غیر سنتی ایجاد خواهد کرد یا خیر؟»

آتیلا یشیلادا، اقتصاددان مطرح ترک هم در پیش‌بینی نگران‌کننده‌ای گفت اگر اردوغان در انتخابات پیروز شود، ترکیه به دهه ۱۹۷۰ بازمی‌گردد و بحران اقتصادی بزرگی رخ خواهد داد.

به گفته او اگر اردوغان سیاست‌های اقتصادی «غیر منطقی» خود را ادامه دهد به سرعت به سرنوشت مصر و پاکستان دچار خواهد شد.

داده‌های بانک مرکزی ترکیه نیز نشان می‌دهند وضعیتی نزولی بر ذخایر این بانک حاکم است.

بر اساس این داده‌ها، ذخایر خالص بانک مرکزی در هفته جاری به پایین‌ترین سطح در تاریخ ترکیه رسیده و برابر با «منفی دو دهم میلیارد دلار» کاهش یافته است.

در دو ماه گذشته نیز ذخایر بانک مرکزی ترکیه ۲۵ میلیارد دلار کاهش یافته است.

این همه در حالی است که در مرحله اول انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۳ ترکیه هیچ یک از دو نامزد اصلی به حدنصاب لازم برای پیروزی نرسیدند.

رجب طیب اردوغان از ائتلاف جمهور و توسعه بیش از ۴۹ درصد آرا و کمال قلیچ‌داراوغلو از ائتلاف اتحاد ملت نزدیک به ۴۵ درصد آرا را کسب کردند.

دور دوم و نهایی این انتخابات روز یک‌شنبه هفتم خرداد برگزار خواهد شد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه پنجم خرداد در توییتی نوشت که اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده ایرانی، آزاد شده و در راه بازگشت به ایران است.

هم‌زمان، نخست‌وزیر بلژیک اعلام کرد الیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی محبوس در زندان‌های جمهوری اسلامی آزاد شده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه،‌ نخست‌وزیر بلژیک گفت: «اولیویه ۴۵۵ روز را در شرایط غیرقابل تحمل در زندان تهران گذراند در حالی که بی‌گناه بود.»

او افزود:‌ «اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود،‌ عصر امروز او با ما اینجا خواهد بود. بالاخره آزاد شد.»

اولیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی که در ایران به زندان طولانی مدت محکوم شد، بهمن ۱۴۰۰ در ایران بازداشت شد. او مدتی به عنوان مدیر برنامه «شورای پناهندگان» که یک نهاد نروژی است، در ایران کار کرده بود.

وزارت امور خارجه عمان روز جمعه پنجم خرداد اعلام کرد بلژیک و ایران با میانجی‌گری این کشور به توافقی برای مبادله زندانیان با یکدیگر دست یافته‌اند و بر اساس این توافق، زندانیان دو طرف آزاد و روز جمعه از تهران و بروکسل به مسقط منتقل شدند تا برای بازگشت به کشورهای خود آماده شوند.

مبادله زندانیان بین ایران و بلژیک دو روز پیش از سفر هيثم بن طارق، سلطان عمان به تهران انجام شده است.

پیش از این گزارش‌هایی درباره احتمال مبادله اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده جمهوری اسلامی با الیویه وندکاستیل مطرح شده بود.

رها شدن این امدادگر از بند جمهوری اسلامی در شرایطی است که درخواست‌ها برای آزادی او در ماه‌های اخیر تشدید شده بود.

پیش از این دخترخوانده‌ او در اقدامی نمادین و در اعتراض به بازداشت و حبس پدرخوانده‌اش، خود را در سلول کوچکی در جنوب بلژیک حبس کرد.

هدف از این اعتراض نمادین برجسته کردن بدرفتاری‌هایی بود که با این امدادگر بلژیکی زندانی در ایران شده است.

همان زمان، حاجا لحبیب، وزیر امور خارجه بلژیک گفته بود که در تماس تلفنی با حسین امیرعبداللهیان، همتای ایرانی خود، نسبت به شرایط حبس این شهروند بلژیکی اعتراض کرده و خواهان انتقال او به کشورش شده است.

دی‌ ماه سال گذشته خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، نوشت که این امدادگر بلژیکی متهم به چهار اتهام «جاسوسی، همکاری با آمریکا علیه ایران، قاچاق ارز به مبلغ ۵۰۰ هزار دلار و پولشویی» است.

پیش از این و با امضای توافق‌نامه تبادل زندانی میان تهران و بروکسل، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال مبادله این امدادگر بلژیکی با اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده جمهوری اسلامی در بلژیک مطرح شد.

اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در وین، تیر ماه سال ۹۷ به اتهام تلاش برای بمب‌گذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در فرانسه بازداشت و در بهمن ۹۹ در دادگاه بلژیک به ۲۰ سال زندان محکوم شد.

او در دادگاه حاضر نشد و پس از صدور این حکم هم درخواست تجدیدنظر نکرد.

پیش از این، احتمال آزادی اسدی موجی از خشم و اعتراض را در میان مخالفان جمهوری اسلامی برانگیخت. همچنین در میان سیاستمداران غربی نیز این موضوع واکنش داشت.

سال گذشته، ۲۱ وزیر پیشین اروپایی از کشورهای مختلف این قاره در نامه مشترکی به نخست‌وزیر بلژیک نسبت به احتمال انتقال اسدالله اسدی به ایران هشدار دادند.