قطر حمله جمهوری اسلامی به یک تاسیسات صنعتی غیرنظامی در بحرین را محکوم کرد
وزارت خارجه قطر، یکشنبه اول آذر با انتشار بیانیهای، حمله جمهوری اسلامی به یک تاسیسات صنعتی غیرنظامی در بحرین را بهشدت محکوم کرد و آن را نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور و مغایر با حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد دانست.
این وزارتخانه با تاکید بر مخالفت قاطع دوحه با حمله به تاسیسات اقتصادی و غیرنظامیان، اعلام کرد که ادامه چنین حملاتی، تشدید خطرناک تنشها است و امنیت و ثبات منطقه و تلاشهای دیپلماتیک را تهدید میکند.
وزارت خارجه قطر همچنین بر همبستگی کامل با بحرین و حمایت از اقدامات قانونی این کشور برای حفظ حاکمیت و امنیت خود تاکید کرد.
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، اعلام کرد در حالی که بیماران مبتلا به سرطان با گرانی و کمبود برخی داروها روبهرو هستند، هزینه ماهانه داروی برخی بیماران حتی با پوشش بیمه به ۷۵ میلیون تومان میرسد.
جمالیان یکشنبه اول آذر در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا، افزایش قیمت دارو را مهمترین مشکل این حوزه دانست و هشدار داد هزینه تهیه برخی داروها از توان مالی مردم فراتر رفته است.
او داروی ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) را مثال زد و گفت برخی بیماران با وجود برخورداری از بیمه، ماهانه ۷۵ میلیون تومان برای تهیه آن میپردازند.
به گفته جمالیان، قرار است کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در نشستی با شورای عالی بیمه، راههای کاهش فشار مالی بر بیماران را مورد بررسی قرار دهد.
مریم بهشتیان، رییس گروه مدیریت سرطان دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، اول آذر اعلام کرد روزانه حدود ۳۹۰ مورد جدید سرطان در ایران به ثبت میرسد.
او همچنین درباره کاهش سن ابتلا به برخی سرطانها، از جمله سرطان پستان، هشدار داد.
در ماههای اخیر، تورم افسارگسیخته به کاهش قدرت خرید خانوادهها انجامیده و گرانی و کمبود دارو تهیه اقلام مورد نیاز بیماران را برای آنها دشوارتر کرده است.
همایون سامهیح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ۲۵ آبان گفت با وجود اختصاص سه میلیارد دلار ارز ترجیحی به دارو و تجهیزات پزشکی در بودجه سال گذشته، این دو حوزه در مجموع با کسری ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیون دلاری روبهرو هستند.
او افزود حتی در مناطق شمالی تهران نیز برخی خانوادهها توان خرید دارو را ندارند.
اختلال در عرضه داروهای اعصاب و روان
جمالیان در بخش دیگری از مصاحبه خود اعلام کرد داروهای اعصاب و روان به میزان کافی وارد کشور شدهاند. او تاخیر در توزیع برخی از این داروها را به انتظار برای دریافت تاییدیه از «مراجع بهداشتی جهانی» نسبت داد.
به گفته این نماینده مجلس، شمار اقلام دارویی کمیاب در کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است.
پیشتر در هفتم آبان، امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران، اعلام کرد کمبود داروهای روانپزشکی در ماههای اخیر شدت گرفته است.
او هشدار داد اختلال در دسترسی به دارو و تغییر ناخواسته روند درمان میتواند وضعیت بیماران را بیثبات کند و نیاز به بستری را افزایش دهد.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نیز از کمبود گسترده و جهش قیمت داروهای اعصاب و روان در شهرهای مختلف ایران حکایت دارد.
به گفته مخاطبان، برخی بیماران ناچار شدهاند دوز داروی خود را کاهش دهند، داروی ارزانتری جایگزین آن کنند یا درمان را کنار بگذارند.
شرکت توانیر اعلام کرده است از اول آذر برق مشترکان خانگی و تجاری در ایران بر اساس زمانبندی قطع میشود. همزمان، رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس هشدار داد ادامه کمبود برق میتواند شمار بیکاران را به بیش از یک میلیون نفر برساند.
محمد اللهداد، مدیرعامل توانیر، شنبه ۳۰ آبان گفت محدودیتها بهدلیل دشواری تامین سوخت نیروگاهها اعمال میشود و ممکن است برق مشترکان هر دو روز یکبار تا دو ساعت قطع شود.
او افزود اگر هوا سردتر شود، احتمال دارد خاموشیها به روزی دو ساعت برسد.
این خاموشیها دو ماه پس از پایان تابستان و در آغاز فصل سرما از سر گرفته میشود. زمانی که مصرف گاز خانگی برای گرمایش بالا میرود و تامین سوخت نیروگاهها دشوارتر میشود.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، اول آذر گفت: «اصلاح مصرف انرژی فوریترین و مهمترین مساله کشور است و این اصلاحات باید از بخش گاز آغاز شود، نه بنزین.»
او گفت که بنزین تنها ۹ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل میدهد، در حالی که سهم گاز به ۷۳ درصد میرسد: «به همین دلیل اصلاح مصرف بنزین باید در آخرین اولویت قرار گیرد.»
قالیباف با تاکید بر ضرورت مدیریت مصرف گاز گفت: «این اقدام میتواند به کاهش مشکلات مردم و دولت، تقویت امنیت اقتصادی و افزایش تابآوری اجتماعی کشور کمک کند.»
این در حالی است که بخش عمده برق ایران در نیروگاههای حرارتی تولید میشود و این نیروگاهها برای کار به گاز نیاز دارند.
پایگاه خبری رویداد۲۴ شهریورماه گزارش داده بود بحران انرژی با پایان تابستان فروکش نخواهد کرد و همچنان یکی از مهمترین چالشهای پیش روی خانوارها و کسبوکارها خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نیروگاههای حرارتی برای تولید برق وابستگی زیادی به گاز دارند، اما با آغاز فصل سرد و افزایش مصرف گاز در بخشهای خانگی و تجاری، تامین سوخت این نیروگاهها دشوارتر میشود.
مهتاب قلیزاده، روزنامهنگار اقتصادی، به ایراناینترنشنال گفت تشدید ناترازی گاز باعث شده است ایران حتی پیش از آغاز جدی سرمای زمستان، با کمبود برق مواجه شود.
خاموشیهای برنامهریزیشده سالهای گذشته نیز بارها به بخش خانگی و کسبوکارها رسیده است.
کمبود برق به کاهش تولید انجامیده است
نصرالله پژمانفر، رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، یکشنبه اول آذرماه به خبرگزاری خانه ملت گفت افت تولید ناشی از کمبود برق در شش ماه گذشته به بیکاری ۶۰۰ هزار نفر انجامیده است.
او هشدار داد اگر این روند مدیریت نشود، بیش از یک میلیون شاغل ممکن است کار خود را از دست بدهند.
پژمانفر گفت در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۶ درصد از نیاز برق شهرکهای صنعتی تامین نشد و وضعیت در سال ۱۴۰۵ وخیمتر شده است.
به گفته او، صنایع علاوه بر محدودیت برق، با افزایش ۴.۵ برابری هزینههایی روبهرو شدهاند که نسبت به تعرفه رسمی میپردازند.
او هشدار داد این فشار حاشیه سود صنایعی مانند فولاد را کاهش داده و سرمایهگذاری تازه را دشوار کرده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۲۸ آبان گفت در خانه با کاپشن و لباس میخوابد و چراغی روشن نمیکند.
واکنش شهروندان به این اظهارات از جمله در پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، با انتقاد از بحران انرژی و وضعیت معیشت همراه شد.
مخاطبی از مشهد نوشت: «ما کاپشنهایمان را فروختیم که بتوانیم یک شب نان بر سر سفره زن و بچهمان ببریم.»
شهروندی از تهران هم پرسید چند نفر از مردم توان خرید کاپشن ندارند و مخاطب دیگری گفت: «نان خالی هم برای خوردن پیدا نمیشود، آن را هم سهمیهبندی کردهاید.»
بخشی از پیامها نیز به گرمایش در مدارس مربوط بود.
شهروندی از مخاطبان پرسید آیا مدارس فرزندان و نوههای مقامها هم در سرما سیستم گرمایشی خاموش دارند؟
ایراناینترنشنال پیشتر گزارش داد دانشآموزانی با پتو در کلاس حاضر میشوند و به آنها گفته شده کلاس را با نفسهایشان گرم کنند.
یک شهروند هم از کرج با اشاره به منابع انرژی ایران، توصیه به پوشیدن کاپشن را نشانه ناکارآمدی در مدیریت این منابع دانست.
بازگشت خاموشیها در زمستان، وابستگی تولید برق به گاز و هشدار درباره کاهش تولید و اشتغال، ابعاد بحران انرژی در ایران را نشان میدهند.
همزمان با تشدید بحران سوخت و وخامت اوضاع اقتصادی در ایران، گزارشها و ویدیوهای رسیده از اعتصاب کامیونداران و رانندگان در شماری از شهرهای کشور حکایت دارند.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد گروهی از کامیونداران در شیراز یکشنبه اول آذر دست از کار کشیدند.
کانال تلگرامی اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران نیز به نقل از اعضای خود، از اعتصاب رانندگان در شهرهای مختلف از جمله چابهار و دزفول خبر داد.
یکی از رانندگان در پیامی به اتحادیه نوشت: «ما اعتصاب کردیم بهخاطر این مسئولان بیلیاقت که به فکر کشور و مردم نیستن. با این وضع دیگه ما نمیتونیم ادامه بدیم.»
رانندهای دیگر در حمایت از اعتصاب به هزینه نگهداری کامیون اشاره کرد و گفت: «من از این وضعیت عاصی شدهام. ۴۰ لیتر روغن با پنج تا فیلتر شده ۶۲ میلیون تومان.»
یکی دیگر از رانندگان از همکارانش خواست برای دیدن نتیجه اعتصاب صبور باشند. او گفت: «حملونقل ما اونقدر بزرگ و گسترده است که اعتصاب در ۲۴ ساعت و ۴۸ ساعت اول خودش رو نشون نمیده. صبر کن. میدان ترهبار خالی میشه، بندر خالی میشه، کارخونهها میایستن.»
او افزود: «ما اکثریتیم، ما زیادیم، ما با همیم. فقط باید دو روز دندون روی جگر بذاریم تا همه بفهمن چرخ این مملکت با دست ماست.»
کرایههای ثابت و هزینههای افسارگسیخته
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران ۳۰ آبان در بیانیهای حمایت «قاطع و کامل» خود را از اعتصاب سراسری اعلام کرد و از رانندگان سراسر کشور خواست از اول آذر به اعتصاب بپیوندند.
بر اساس این بیانیه، کرایههای حمل بار ثابت مانده و بهای روغن موتور، لاستیک و قطعات یدکی چند برابر شده است.
این اتحادیه افزایش هزینههای سوخت، بیمه، عوارض و تعمیرات و همچنین نبود امنیت شغلی و حمایت کافی از رانندگان را از دلایل دیگر اعتصاب برشمرد.
در این بیانیه آمده است: «این اعتصاب فریاد اعتراضی رانندگانی است که سالهاست زیر بار گرانی، بیعدالتی و بیتوجهی کمر خم کردهاند و دیگر تاب تحمل این شرایط طاقتفرسا را ندارند.»
ایمان آقایاری، تحلیلگر سیاسی، اول آذر در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت تداوم و پیوستگی این اعتراضها میتواند زمینه را برای همراهی دیگر گروههای صنفی فراهم کند.
او افزود حکومت از گسترش اعتراضها نگران است و میکوشد با تهدید، تطمیع و سرکوب، مانع پیوستن دیگر گروههای جامعه به این اعتراضها شود.
در روزهای اخیر، قطع برق در نقاط مختلف ایران از سر گرفته شده و گزارشها از شکلگیری صفهای طولانی در جایگاههای سوخت حکایت دارند.
در ماههای گذشته، سیاست خارجی تنشآفرین حکومت، ناکارآمدی مقامهای جمهوری اسلامی و فساد گسترده به وخامت اوضاع اقتصادی ایران دامن زده و تامین هزینههای روزمره را بهویژه برای کارگران و بازنشستگان دشوارتر کرده است.
این نخستین بار نیست که مصرف مشروبات تقلبی یا دستساز در ایران به مرگ و بستری شدن گروهی از شهروندان منجر میشود.
تیرماه ۱۴۰۴ در دزفول، ۳۱ نفر پس از مصرف مشروبات الکلی تقلبی به بیمارستان مراجعه کردند. یک نفر جان باخت و پنج نفر در بخش مراقبتهای ویژه بستری شدند.
آذرماه ۱۴۰۴ نیز در دو حادثه جداگانه در ایرانشهر و بمپور، هشت نفر بر اثر مصرف مشروبات مسموم جان باختند.
گزارشها همچنین از نابینا شدن یک نفر و بستری شدن سه تن دیگر با وضعیت وخیم خبر دادند.
فاصله آمار رسمی با شمار واقعی
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مهرماه ۱۴۰۴ گفت شمار واقعی مسمومیت با الکل تقلبی در ایران میتواند تا ۱۰ برابر موارد مراجعه به اورژانس باشد.
برخی افراد بهدلیل ترس یا دلایل دیگر برای درمان مراجعه نمیکنند.
متانول، یا الکل صنعتی، میتواند به بینایی و اندامهای حیاتی آسیب بزند و مرگبار باشد.
مقامهای درمانی در نیشابور درباره نوع ماده عامل مسمومیت در این حادثه اعلام نظر نکردهاند و اطلاعاتی در این زمینه منتشر نشده است. به این ترتیب، علت دقیق مسمومیت در این پرونده هنوز روشن نیست.
خرید و فروش الکل در ایران ممنوع است و این ممنوعیت به ایجاد بازار سیاه گسترده در سطح کشور انجامیده است.
در سالهای گذشته الکلهای دستساز و شیشههای مشروب تقلبی سالانه در چندین نوبت بهصورت سریالی قربانی گرفتهاند.
رئیسی شهریور ۱۴۰۴ «سرانه مصرف بالای الکل» را یکی از چالشهای نظام سلامت ایران دانست و خواستار توسعه مراکز ترک الکل در کشور شد.
وبسایت رویداد۲۴ اواخر شهریور ۱۴۰۴ با استناد به گزارشهای میدانی و آمار مراکز ترک اعتیاد نوشت مصرف الکل در کشور رشد چشمگیری داشته و مراجعه افراد الکلی به مراکز درمانی در پنج سال پیش از آن تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.
به گزارش بلومبرگ، اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، و وزیران ارشد دولتش نگرانند که ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، با افزایش هزینه انرژی و خطر تلافی، اقتصاد و امنیت بریتانیا را تحت فشار بگذارد.
بلومبرگ به نقل از افراد آگاه از ارزیابیهای داخلی دولت نوشت برنهام و نزدیکترین همکارانش در هفتههای اخیر، بیش از مسائل داخلی بریتانیا، درگیر پیامدهای احتمالی جنگ با ایران بودهاند.
این نگرانی در حالی مطرح است که نخستوزیر ۲۹ آبان توافقی برای نزدیکتر کردن روابط بریتانیا با اتحادیه اروپا امضا کرد و قرار است ماه آینده برنامه اقتصادی ۱۰ ساله دولت را اعلام کند.
به گفته منابع بلومبرگ، لندن احتمال دستیابی به توافقی میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی را اندک میداند و ارزیابی میکند فشار اقتصادی نتوانسته است تهران را به دادن امتیاز وادارد.
این نگاه با موضع علنی دولت آمریکا تفاوت دارد: دونالد ترامپ و مارکو روبیو، وزیر خارجه دولت او، گفتهاند فشار اقتصادی به جمهوری اسلامی آسیب زده و ممکن است حملهای گسترده لازم نباشد، اما رییسجمهوری آمریکا همچنان همه گزینهها را روی میز نگه داشته است.
بر اساس این گزارش، در لندن ابتدا امید داشتند شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا، تمایل ترامپ را به اقدام نظامی کاهش دهد. با این حال، منابع بلومبرگ گفتند مقامهای بریتانیایی اکنون احتمال حمله دوباره را جدیتر میدانند. احتمالی که با افزایش فشار اسرائیل برای حمله و اختلافنظر در دولت آمریکا درباره اعتبار اطلاعات و پیامدهای اقدام نظامی همراه شده است.
نگرانی دولت برنهام فقط به پیامدهای امنیتی محدود نیست.
بلومبرگ نوشت ادامه درگیری با جمهوری اسلامی فشار صعودی بر بهای انرژی وارد میکند و این افزایش به تورم بریتانیا دامن میزند.
بانک مرکزی بریتانیا اوایل ماه جاری نرخ بهره را یکچهارم واحد درصد افزایش داد.
اندرو بیلی، رییس بانک، نیز ۲۷ آبان گفت اگر درگیری طولانی شود، افزایشهای بیشتری لازم خواهد بود.
تورم بریتانیا این هفته به ۳.۶ درصد رسید و بانک مرکزی پیشبینی میکند ممکن است به پنج درصد نزدیک شود. بازارها دستکم یک افزایش دیگر نرخ بهره تا ماه فوریه و حتی سه افزایش دیگر را در ماههای آینده پیشبینی میکنند.
بلومبرگ همچنین نوشت سقف هزینه انرژی خانوارها ممکن است در ژانویه ۲۵ درصد بالا برود؛ افزایشی که فشار بحران هزینه زندگی را بیشتر میکند.
برنهام گفته است توافق با اتحادیه اروپا میتواند سالانه نیمدرصد به رشد اقتصاد بریتانیا بیفزاید و به کاهش قیمت مواد غذایی و برق کمک کند. اما در ارزیابی مقامهای دولت، حتی اگر ترامپ حمله تازهای را کنار بگذارد، پیامدهای بحران ایران همچنان بر اقتصاد بریتانیا سایه خواهد انداخت.
اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز نیز خطر افزایش بیشتر هزینه انرژی و حملونقل را به همراه دارد.
بریتانیا و چند کشور عربی حوزه خلیج فارس بهطور خصوصی از واشینگتن خواستهاند حملات تازهای انجام ندهد. مقامهای این کشورها نگرانند ازسرگیری جنگ، به تلافی جمهوری اسلامی در منطقه و آسیب طولانیمدت به جریان انرژی منجر شود.
برآورد مقامهای بریتانیایی این است که ایران همچنان ذخایر موشکی و توان نظامی و سایبری قابل توجهی دارد و حمله تازه لزوما تهران را از تشدید تنش بازنمیدارد.
یکی از نگرانیهای لندن احتمال درخواست دوباره واشینگتن برای استفاده از پایگاههای نظامی بریتانیاست.
به نوشته بلومبرگ، برنهام و وزیرانش در هفتههای اخیر سناریوهای مختلف را بررسی کردهاند.
رد درخواست آمریکا میتواند روابط دو کشور را دشوارتر کند؛ رابطهای که بریتانیا برای جلب حمایت واشینگتن در جنگ روسیه و اوکراین به آن نیاز دارد. موافقت با درخواست نیز به معنای همراهی با جنگی خواهد بود که دولت بریتانیا به آن بدبین است.
بر اساس ارزیابی منابع بلومبرگ، موضع احتمالی دولت این است که آمریکا حمله نخست را از پایگاههای بریتانیا آغاز نکند، اما پس از آغاز عملیات امکان استفاده از آنها را داشته باشد.
این رویکرد ادامه سیاستی است که لندن پیشتر درباره استفاده آمریکا از پایگاههای خود برای عملیات علیه جمهوری اسلامی دنبال کرده است.
مقامهای بریتانیایی علاوه بر پیامدهای اقتصادی، از افزایش خطر علیه پایگاههای این کشور در سراسر جهان و تهدیدهای سایبری و تروریستی در داخل بریتانیا نگرانند.
بلومبرگ نوشت گفتوگوهای برنهام با اد میلیبند، وزیر خارجه، وس استریتینگ، وزیر دفاع، و جان هیلی، وزیر خزانهداری، بر سناریوهایی متمرکز بوده که میتواند سرنوشت دولت و اقتصاد را تغییر دهد.
برخی مقامها از نبود برنامهریزی کافی برای مقابله با پیامدهای احتمالی ابراز نارضایتی کردهاند.
بلومبرگ سه مسیر احتمالی را در ارزیابی مقامهای بریتانیایی مطرح کرد: بدترین سناریو، ازسرگیری جنگی گسترده و تلافی جمهوری اسلامی در خلیج فارس است. وضعیتی که میتواند جریان انرژی را مختل کند و به اقتصاد جهانی آسیب بزند.
سناریوی میانی، حملات کوتاه آمریکا و اسرائیل و اعلام پیروزی پس از آن است؛ اما مقامهای بریتانیایی میگویند چنین حملاتی نیز ممکن است با واکنش تهران و اختلال بیشتر در انتقال انرژی همراه شود.
در سناریوی مطلوبتر برای لندن، ترامپ از اقدام نظامی صرفنظر میکند، اما توافق صلحی هم به دست نمیآید.
منابع بلومبرگ تاکید کردند در این وضعیت جمهوری اسلامی ممکن است کنترل تنگه هرمز را حفظ کند و برای عبور کشتیها عوارض بگیرد. وضعیتی که بهبود سریع اقتصاد را دشوار میکند.
در مجموع، مقامهای بریتانیایی انتظار دارند حتی در بهترین حالت نیز رشد اقتصادی در سال آینده ضعیف بماند، تورم افزایش یابد و نرخ بهره دستکم یک بار دیگر بالا برود.
بلومبرگ نوشت مقامهای ارشد از دولت خواستهاند مشاوران سیاست خارجی بیشتری در دفتر نخستوزیری منصوب کند تا پیامدهای تحولات بینالمللی برای اقتصاد و امنیت بریتانیا را هماهنگتر ارزیابی کنند.